Er was een tijd dat een pc upgraden logisch en overzichtelijk was. Je verving een onderdeel, merkte meteen verschil en kon weer vooruit. Met mijn huidige setup merk ik vooral hoe hard ik tegen grenzen aanloop. Ik draai nog op een B450-moederbord met DDR4, een Ryzen 5-cpu, een RTX 2060 en 64GB RAM. Dat is geen slechte pc, maar het platform waar hij op leunt is simpelweg op.
DDR4 zit aan het einde van zijn levenscyclus en AM4 krijgt geen nieuwe cpu’s meer. Dat betekent dat een echt grondige upgrade neerkomt op het vervangen van moederbord, processor én geheugen tegelijk. Technisch kan ik nog wel een stap maken binnen AM4, bijvoorbeeld met een Ryzen 7 5800X3D of zelfs een Ryzen 9 5950X, maar dat voelt vooral als rekken.
Pc-markt is op zijn retour
Wat het extra lastig maakt, is de huidige GPU-markt. Ik zou het liefst gewoon voor Nvidia gaan, maar de prijzen zijn niet meer serieus te nemen. Een RTX 4080 kost bijna net zoveel als een RTX 5080, terwijl een RTX 4090 inmiddels richting de 3.500 euro gaat. Dat is twee keer zoveel als een paar jaar geleden. Er gaan zelfs geruchten dat Nvidia oude 30-serie kaarten opnieuw wil uitbrengen en dat zegt eigenlijk genoeg over hoe slecht de markt ligt op dit moment.
AMD zit ietsje logischer in elkaar. Een Ryzen 5800X3D gecombineerd met een Radeon RX 9070 XT is op papier een sterke en relatief logische upgrade voor ongeveer 1.100 tot 1.300 euro. Daarmee los ik mijn grootste probleem op, want mijn RTX 2060 begint echt te kraken. Nieuwe games zoals Battlefield 6 en Black Ops 7 blijven rond de 30 fps hangen, zelfs op lagere instellingen, met framedrops waar je geen plezier meer aan beleeft.
Maar zelfs met die upgrade blijf ik vastzitten aan een ouder moederbord en DDR4-geheugen. En op het moment dat ik dat wil vervangen, moet alles mee. Met de huidige RAM-prijzen is dat simpelweg geen haalbare stap.
Gaming is voor mij niet verdwenen, maar het staat niet meer centraal. Ik speel nog wel bijna elke avond iets, maar mijn pc wordt vooral gebruikt voor video editing. En daar merk ik steeds vaker de beperkingen. 4K-materiaal editen lukt, maar soepel is anders. Het toevoegen van visual effects zorgt voor haperingen in de timeline, GPU-rendering duurt langer dan me lief is en ondertussen klinkt mijn pc alsof hij opstijgt.
Met 64GB DDR4-RAM kom ik een heel eind. Het werkt, maar het voelt nooit écht comfortabel, en precies daar wordt Apple ineens interessant.
Apple zit anders in elkaar
Het voelt bijna ongemakkelijk om toe te geven, maar Apple is voor videobewerkers gewoon ontzettend aantrekkelijk. Niet omdat het per se sneller is op papier, maar omdat alles efficiënt samenwerkt. Het centraal geheugen doet precies wat het moet doen en macOS voelt gemaakt voor dit soort workflows.
Wat het extra wrang maakt, is de prijsvergelijking. Voor 1.349 euro heb je al een MacBook Air met M4-chip, een 10-core CPU, 10-core GPU, 16GB centraal geheugen en 512GB opslag. Dat is ongeveer het bedrag dat ik had gereserveerd voor een serieuze pc-upgrade.
Ja, het scherm is kleiner en 512GB opslag is niet riant. Maar met een dock, een extern beeldscherm en een externe SSD los je dat allemaal op. Bovendien heb ik een heel arsenaal externe schijven, dus opslag is geen doorslaggevend probleem.
De 15-inch versie kost 1.649 euro en biedt net wat meer werkcomfort. In onze review van de 15-inch MacBook Air M4 schreven we al dat het verschil met de M3 niet enorm is, maar dat geldt alleen als je al een product hebt met de M3-chip. Vanuit mijn perspectief is dit een enorme stap vooruit.
Wat wel een dingetje blijft met Apple is dat het "customizen" van een product op de officiële website meteen heel erg in de prijs kan lopen. Wil je het centraal geheugen upgraden naar 24GB of 32GB betaal je respectievelijk 250 en 500 euro extra. Van 512GB opslag naar 1TB en 2B is wel ronduit belachelijk met een extra prijs van 250 en 750 euro extra. Dat zou ook de reden zijn waarom ik zelf voor een goede externe SSD zou kiezen in plaats van het interne geheugen uitbreiden.
De Mac mini blijft ondertussen ook in mijn hoofd rondspoken als een mogelijke keuze. Voor 1.219 euro krijg je een M4-chip met een 10-core CPU, 10-core GPU, 24GB centraal geheugen en 512GB opslag. Op papier oogt dat misschien niet indrukwekkend naast een high-end pc, maar in de praktijk sluit het opvallend goed aan bij wat ik daadwerkelijk doe. Voor 4K-videobewerking voelt dit systeem simpelweg beter afgestemd dan mijn huidige pc.
Wat voor mij vooral telt, is hoe de Mac mini presteert bij het werken met 4K-materiaal. Dat is precies waar mijn huidige pc steeds vaker moeite mee heeft. De Mac mini is beter afgestemd op dit soort workloads, met soepeler scrubbing door de timeline en minder haperingen bij het toepassen van effecten, pan & crop, masking, rotoscoping en allemaal die leuke extraatjes die videobewerking zo leuk maken. Renderen blijft tijd kosten, maar het proces is sneller en stabieler dan wat ik nu gewend ben.
Ook praktisch gezien zal de Mac mini beter in mijn workflow passen dan ik vooraf had verwacht. Ik werk al met externe monitoren, SSD’s en randapparatuur, dus ik hoef niks extra's aan te schaffen. In ruil daarvoor krijg ik een compacte desktop die weinig ruimte inneemt, stil is en waarschijnlijk ook een stuk zuiniger draait. Gamen is hier geen factor, want daar zou ik hem niet voor gebruiken. In principe kan ik ook gewoon een dubbele pc-setup draaien waarbij ik mijn huidige pc gebruik als game-pc en alles eraf gooi wat ik niet nodig heb en de Mac mini als werkstation gebruik.
Het wrange is dat ik niet naar Apple kijk omdat ik dat per se wil, maar omdat de pc-markt het me steeds moeilijker maakt om rationeel te upgraden. Voor hetzelfde geld als een halve pc-vernieuwing krijg ik een systeem dat ontworpen is voor precies het soort werk dat ik doe, zonder onnodig gedoe.
