Van Dolby Vision en nits tot RGB mini-LED en HDMI 2.1: als je tegenwoordig op zoek bent naar een nieuwe tv, kom je overal dit soort termen tegen en dat kan het lastig maken om een overzicht te behouden van wat echt belangrijk is.
Er zijn termen die wel degelijk nuttige informatie geven over met wat voor soort tv je te maken hebt, maar er worden daarnaast ook veel marketingtermen gebruikt die eigenlijk niet zo belangrijk zijn, maar er gewoon interessant uitzien op de verpakking of in een lijst met specs.
Het artikel gaat hieronder verder.Beeldkwaliteit en paneeltypes
Resolutie
Dit zijn de meest voorkomende termen:
- Full HD/1080p: volwaardige 'high definition' en dus scherpere beelden dan bij oude DVD's, maar inmiddels verouderd voor tv's.
- UHD/Ultra HD/4K: een hoge resolutie die 4x groter is dan 1080p (meestal 3.840 x 2.160 pixels) en de standaardresolutie voor moderne tv's.
- 8K: 4x grotere resolutie dan 4K (7.680 x 4.320 pixels) en beschikbaar op enkele dure modellen.
Het belangrijkste om te weten als het gaat om resoluties, is dat je in 2026 waarschijnlijk geen 1080p-televisie meer moet kopen (als je die überhaupt nog kan vinden), maar dat investeren in een 8K-tv ook niet het beste idee is.
Het heeft een tijdje geduurd, maar er is nu eindelijk redelijk wat 4K-content om te streamen (of lokaal af te spelen met 4K Blu-rays). 8K-content is echter bijna nergens te vinden. Upscaling (beelden met behulp van AI scherper maken) kan 4K er nog scherper uit laten zien op een 8K-tv, maar dat is het waarschijnlijk voor de meeste mensen niet waard gezien de prijzen van 8K-tv's en het beperkte aanbod.
Paneeltypes
Dit zijn de meest voorkomende termen:
- LED: 'light-emitting diode' is waar de afkorting voor staat, maar je moet gewoon weten dat dit de meest basic displaytechnologie is op de huidige markt.
- Mini-LED: gebruikt veel kleinere LED's voor meer controle over het licht en dus een betere helderheid en contrast.
- RGB mini-LED/Micro RGB: gaat nog een stapje verder met speciale rode, groene en blauwe LED-lampjes om nog betere kleuren te leveren, plus een nog iets hogere helderheid.
- OLED: gebruikt zelfverlichtende pixels en dat zorgt voor perfecte zwartwaardes en een geweldig contrast.
Soms kom je in plaats van LED misschien ook nog LCD tegen. In de praktijk is vrijwel elke LED TV een LCD TV met LED-achterverlichting. LED refereert hier dus meer naar de verlichting en niet naar de displaytechnologie.
Wat hier vooral belangrijk is om te weten, is dat je tegenwoordig toch wel het beste kan investeren in minimaal mini-LED voor een degelijk contrast en een goede helderheid en kleurweergave. Let er ook op dat er 'full-array' lokale dimming wordt gebruikt, oftewel verlichting achter het hele scherm, en niet 'edge-lit'-verlichting (alleen aan de randen).
OLED zorgt over het algemeen voor de beste beeldkwaliteit, maar heeft wel een beperkte helderheid (behalve als je voor één van de duurste modellen kiest). Mini-LED was een lange tijd de grootste concurrent vanwege zijn hogere helderheid, waardoor de technologie beter geschikt was voor in felverlichte ruimtes. RGB mini-LED begint die positie nu een beetje over te nemen dankzij nog betere kleuren en een nog hogere helderheid. Toch kunnen mini-LED TV's nog erg interessant blijven vanwege een uitstekende prijs-kwaliteitverhouding.
Bij sommige merken kom je ook nog verschillende soorten OLED-panelen tegen, die weer net iets andere technologieën of displaylagen gebruiken, zoals W-OLED en QD-OLED. Dit kan zorgen voor verschillen in helderheid en kleurweergave, maar deze zijn vaak niet enorm groot en ze hebben allemaal de grootste voordelen van OLED.
Kleur en HDR
HDR-standaarden
Dit zijn de meest voorkomende termen:
- HDR10: de standaard en meest simpele vorm van HDR voor films en series.
- HDR10+: een HDR-format met dynamische metadata voor betere optimalisatie van kleurweergave en contrast per scène.
- Dolby Vision: hetzelfde principe als HDR10+, maar dit is voor nu nog het wat beter ondersteunde format (waar tv-fabrikanten een licentie voor moeten betalen, terwijl dat bij HDR10+ niet het geval is).
- HLG: een HDR-format dat voornamelijk voor live tv gebruikt kan worden, maar je komt dit in de praktijk niet zo snel tegen.
HDR is een afkorting voor 'high dynamic range', oftewel: hoog dynamisch bereik. HDR-content is content met een breder kleurbereik en contrast dan SDR-content (standaard dynamisch bereik). DVD's, Blu-rays's en streams in Full HD zijn gewoon SDR-content, maar sommige 4K-streams en vrijwel alle 4K Blu-rays bevatten een vorm van HDR. HDR heeft (naar mijn mening) nog een grotere impact op de kijkervaring dan de upgrade van 1080p naar 4K, dus het kan tegenwoordig zeker niet meer ontbreken.
Er zijn ook nog specifiekere versies van sommige van deze formats, maar het belangrijkste is gewoon dat je tv HDR-ondersteuning in het algemeen heeft en het liefst ook in ieder geval HDR10+ of Dolby Vision. Samsung ondersteunt van die twee opties alleen HDR10+ (naast HLG en HDR10) en LG ondersteunt alleen Dolby Vision (opnieuw naast HLG en HDR10). Sommige andere merken, zoals Philips en TCL, ondersteunen beide dynamische formats.
Helderheid
Dit zijn de meest voorkomende termen:
- Nits (soms ook cd/m²): een meting voor het niveau van de helderheid van tv-schermen.
- Piekhelderheid: de hoogste helderheid die een tv kan bereiken op een klein, niet altijd duidelijk gedefinieerd gedeelte van het scherm (bijvoorbeeld 3% of 5% van het volledige scherm).
Helderheid wordt in de tv-wereld over het algemeen gemeten in nits, maar af en toe kom je ook nog wel eens 'cd/m²' tegen. De termen zijn inwisselbaar. Veel HDR-content wordt gemastered bij 1.000 nits, dus om hier optimaal van te genieten, moet je tv ook een piekhelderheid van minimaal 1.000 nits bieden. Sommige content wordt tegenwoordig bij een nog hogere helderheid gemastered, want tv's worden ook steeds feller.
Hoe hoger de (piek)helderheid, hoe beter, want dat betekent dat je HDR-content dus beter kan weergeven, maar ook dat je tv beter zichtbaar is in felverlichte ruimtes en je minder snel last hebt van weerspiegelingen (zeker met behulp van een antireflectiecoating).
Over het algemeen kan je vanaf 1.000 nits genieten van een echt goede HDR-ervaring, maar sommige tv's lopen zelfs op tot 6.000 nits of nog hoger (denk aan de nieuwe RGB mini-LED TV's). Dat is dus fijn voor in felverlichte ruimtes en voor wat toekomstbestendigheid (wanneer meer films bij een hogere helderheid gemastered worden).
- Lees hier ons artikel over waarom hoge helderheid soms misleidend kan zijn
Kleurbereik
Dit zijn de meest voorkomende termen:
- DCI-P3: een kleurruimte die nog veel voor digitale films gebruikt wordt.
- BT.2020: een kleurruimte die iets meer toekomstgericht is, met ondersteuning voor een uitgebreider kleurenspectrum. Dit is een beetje een nieuwe standaard voor 4K- en 8K-content.
Hoe hoger het percentage voor de dekking van deze kleurruimtes is bij een tv, hoe beter. Dat is in principe het enige waar je een beetje rekening mee moet houden. Voor de meeste mensen zal dit ook minder belangrijk zijn dan een zo goed mogelijk contrast of een hoge helderheid.
Filmmaker Mode
De Filmmaker Mode is een speciale beeldmodus die ontwikkeld is met behulp van... je raadt het al: filmmakers. Deze beeldmodus moet films en series zo accuraat mogelijk weergeven en dus zoals de makers het bedoeld hebben.
Dit is dus voor filmliefhebbers waarschijnlijk technisch gezien de beste keuze van de beeldmodi. In de praktijk kunnen beelden er wel erg donker uitzien in deze modus, dus vaak is een gewone 'Film'- of 'Cinema'-modus een degelijk alternatief.
Refresh rate en beweging
Refresh rate
Dit zijn de meest voorkomende termen:
- Hz (hertz):de eenheid waarmee wordt gemeten hoe vaak een scherm ververst kan worden per seconde om nieuwe beelden weer te geven.
- Fps: 'frames per seconde'. Content wordt met een bepaalde hoeveelheid frames per seconde weergegeven. Hoe hoger de fps, hoe soepeler en realistischer beelden eruitzien.
- 60Hz: gebruikelijk op oudere tv's en prima voor films en series (vaak met 24fps opgenomen) of andere videocontent op bijvoorbeeld YouTube (in 30fps of 60fps)
- 120Hz: hoge refresh rate die ideaal is voor moderne gameconsoles.
- 144/165Hz: nog hogere refresh rate die krachtige gaming-pc's kunnen benutten.
Hoe hoger de refresh rate, hoe meer geschikt een display is om soepel op te gamen (al zijn andere factoren natuurlijk ook belangrijk). Voor moderne consoles is 120Hz al prima, maar als je je krachtige gaming-pc aan je tv wil koppelen, is een nog hogere refresh rate fijner.
Je krijgt tegenwoordig toch vaak wel standaard 120Hz, maar als je niets om gaming geeft, is een model met 60Hz ook prima.
Motion smooting
'Motion smoothing' is een instelling (of combinatie van instellingen) die op verschillende tv's verschillende benamingen kan hebben, maar het heeft altijd te maken met het soepeler maken van bewegingen via software.
Dit vinden veel mensen bij films en series niet fijn, omdat het de filmische look wegneemt en alles er meer uit laat zien als een soapserie. De Filmmaker Mode zet al dit soort instellingen standaard uit, maar je kan ze in de instellingen van je tv ook los uitzetten.
Gaming
Dit zijn de meest voorkomende termen:
- Responstijd/reactietijd: hoe snel pixels van kleur kunnen veranderen op je tv. Hoe sneller de responstijd, hoe scherper beelden er bij snelle actie uitzien.
- Input lag: de vertraging tussen het indrukken van een knop (op een controller of toetsenbord/muis) en de reactie van de tv.
- VRR: 'variabele refresh rate'. Dit is een functie waarmee de tv de refresh rate aan kan passen aan de hand van de hoeveelheid fps die een game kan bereiken op je console of game-pc, om zo voor een zo vloeiend mogelijke gameplay te zorgen.
- ALLM: 'auto low latency mode'. De tv kan met deze functie automatisch de Game-modus inschakelen om de instellingen te optimaliseren voor gaming.
Als je een gamer bent, is het belangrijk om op zoek te gaan naar een zo laag mogelijke responstijd en input lag, plus handige features zoals VRR en ALLM. Dat maakt je game-ervaring op de tv zo soepel mogelijk.
Een goede tv voor gaming heeft toch wel tenminste een input lag van minder dan 20 ms.
Audio en HDMI
Audio
Dit zijn de meest voorkomende termen:
- Watt: meting voor het vermogen van een geluidssysteem.
- Dolby Atmos: het meestgebruikte format voor ruimtelijke audio.
- DTS:X: een ander bekend format voor ruimtelijke audio.
- (HDMI-)passthrough: moderne soundbars nemen een HDMI-poort in beslag en soms wordt er daarom een HDMI-input op de soundbar toegevoegd, zodat je daar weer een ander apparaat op aan kan sluiten, dat zo verbinding met de tv kan maken.
Wat hier belangrijk is om te weten, is dat het totale vermogen van de ingebouwde speakers van je tv (of van een los geluidssysteem) niet per se iets zegt over de kwaliteit van het geluid. Je hoeft dus niet gewoon op zoek te gaan naar de speakers of soundbar met het hoogste vermogen.
Zorgt dat je tv (of geluidssysteem) in ieder geval ondersteuning voor Dolby Atmos heeft als je wil genieten van de ruimtelijke audio die bij veel films en series tegenwoordig beschikbaar is. Dit is vaak nog uitgebreider en beter gepositioneerd dan "gewone" surround sound. Idealiter heb je ook ondersteuning voor het DTS:X-format, maar Dolby Atmos wordt veel meer gebruikt.
Je ziet overigens bij sommige audiosystemen staan dat ze bijvoorbeeld 2.1- of 2.0-kanaals zijn. De '.1' betekent simpelweg dat er een subwoofer is inbegrepen. Het eerste getal verwijst meestal naar de kanalen die van voren en van om je heen komen en soms is er nog een derde getal dat verwijst naar de hoeveelheid kanalen die omhoog gericht zijn.
HDMI
Hier zijn niet echt veel termen die je moet kennen, maar we kunnen je wel verwijzen naar dit artikel voor meer informatie over de verschillende poorten en wat ze wel en niet kunnen.
Conclusie
Uiteindelijk is het waarschijnlijk voor de meeste mensen het belangrijkst om te letten op het paneeltype, de helderheid, ondersteuning voor de meestgebruikte HDR- en audioformats en de kwaliteit van het contrast en de achterverlichting.
Gamers moeten daarnaast ook in ieder geval letten op een hoge refresh rate en ondersteuning voor HDMI 2.1 (het liefst op zoveel mogelijk HDMI-poorten).
Verder kan je 8K dus eigenlijk wel negeren en veel andere termen die bedrijven noemen bij hun tv's (die we hier niet hebben genoemd) zijn over het algemeen marketingtermen of alternatieven voor termen die je wel in dit overzicht vindt.
Uiteindelijk vertellen specs echter maar een deel van het verhaal, dus we raden je natuurlijk altijd aan om zoveel mogelijk reviews te lezen (of bekijken) voor meer praktijkervaringen en als je de mogelijkheid hebt, is het ook handig om tv's die je interessant vindt even in een fysieke showroom van een winkel te bekijken.
