Een internationale criminele organisatie zou meer dan een miljoen gebruikte smartphones als nieuw hebben verkocht aan Europese consumenten. Bij een enorme politieactie in negentien landen zijn zeven verdachten opgepakt en meer dan 160 locaties doorzocht.
De Europese Public Prosecutor's Office (EPPO) maakte de resultaten van operatie 'Troja' bekend. Volgens het Europese Openbaar Ministerie heeft de vermeende fraude consumenten voor minstens 300 miljoen euro benadeeld. Daarnaast zouden verschillende EU-landen samen ruim 30 miljoen euro aan btw zijn misgelopen.
In totaal waren ongeveer 1.770 politieagenten, belastinginspecteurs en douanemedewerkers betrokken bij de actie. Er vonden invallen plaats in onder meer Nederland, België, Duitsland, Spanje, Italië, Oostenrijk en Portugal. Zeven verdachten werden gearresteerd in Duitsland, Oostenrijk en Spanje, waaronder volgens de EPPO de twee vermeende leiders van de organisatie.
Misschien nog even wachten op een echte oplossing
De werkwijze was behoorlijk uitgebreid. De organisatie zou gebruikte smartphoneonderdelen hebben verzameld en daarmee in Hongkong en de Verenigde Arabische Emiraten opnieuw toestellen hebben samengesteld. Die smartphones werden grondig schoongemaakt en vervolgens verpakt alsof ze rechtstreeks uit de fabriek kwamen.
Daarna kwamen de toestellen via Nederland de Europese Unie binnen. Vanuit Nederland werden ze naar magazijnen in Duitsland gebracht, waarna ze via online marktplaatsen aan consumenten verspreid over Europa werden verkocht.
De EPPO maakt niet bekend om welke merken en modellen het precies gaat. Duitse media, waaronder WDR, NDR en Süddeutsche Zeitung, melden op basis van interne onderzoeksdocumenten dat het om namaak van Samsung-smartphones zou gaan. De toestellen zouden zelfs professioneel opnieuw zijn verpakt en verzegeld, waardoor ze aan de buitenkant nauwelijks van nieuwe Samsung-modellen te onderscheiden waren. Samsung zelf heeft niet bevestigd dat uitsluitend zijn toestellen bij de zaak betrokken zijn.
Volgens de Duitse berichtgeving werden de smartphones onder meer via Amazon aangeboden. Sommige klanten zouden achteraf hebben ontdekt dat hun toestel helemaal niet nieuw was, bijvoorbeeld nadat Samsung de identificatiegegevens van een smartphone had gecontroleerd.
Ook miljoenen aan btw omzeild
Naast het verkopen van gebruikte smartphones als nieuw zou de organisatie ook jarenlang belasting hebben ontdoken. Sinds 2018 zouden verschillende brievenbusfirma's in onder meer Nederland, Duitsland, Oostenrijk, Bulgarije en Zwitserland daarbij een speciale btw-regeling hebben misbruikt.
Bij de zogenoemde margeregeling hoeft een handelaar bij gebruikte goederen alleen btw te betalen over het verschil tussen de inkoop- en verkoopprijs. Dat is bedoeld voor tweedehandsproducten waar eerder al btw over is betaald. De smartphones werden echter als nieuwe producten verkocht, waardoor eigenlijk btw over de volledige verkoopprijs verschuldigd was.
De EPPO schat dat EU-lidstaten hierdoor samen meer dan 30 miljoen euro aan btw zijn misgelopen. Het onderzoek begon na een melding van het Europese fraudebestrijdingsbureau OLAF.
Het onderzoek loopt nog. De zeven opgepakte verdachten worden op dit moment slechts verdacht van betrokkenheid bij de fraude en gelden als onschuldig zolang een rechter hen niet heeft veroordeeld.
