Voor de perfecte thuisbioscoop is een uitstekend geluidssysteem net zo belangrijk als de juiste tv. Dat hebben we dan maar even in elkaar geknutseld.
We maken gebruik van een Denon AVC-X3900H AV-receiver en een luidsprekerset uit de 600-serie van Bowers & Wilkins. Die bestaat uit een HTM6 S3-centerspeaker, twee 603 S3-vloerluidsprekers, twee 607 S3-boekenplankluidsprekers als surroundspeakers en een ASW610-subwoofer. Voor de verbindingen gebruiken we QED XT25-kabels.
Voorheen gebruikten we de Samsung HW-Q990C. Dit is een 11.1.4-kanaals Dolby Atmos-soundbarsysteem dat uit vier onderdelen bestaat: een soundbar (voor-, midden- en hoogtekanalen), twee achterspeakers (surround- en hoogtekanalen achteraan) en een subwoofer. We kozen destijds voor een soundbar omdat de meeste mensen hiervoor kiezen. Bovendien is onze testruimte niet erg groot, waardoor dit meer dan voldoende was voor een meeslepende ervaring.
We hebben echter besloten om over te stappen op een volwaardig surroundsysteem, bestaande uit losse luidsprekers en een AV-receiver. We willen daarom bespreken hoe eenvoudig het is om zo'n systeem op te zetten en hoe dit zich verhoudt tot een soundbar.
De geluidstest
Bij de achtervolgingsscène met de Batmobile uit The Batman leverde de soundbar een krachtige bas, solide hoogtekanalen en veel details. Toen we overschakelden naar het volledige surroundsoundsysteem, ging een geheel nieuwe wereld voor ons open. Zodra de motor van de Batmobile tot leven kwam, zorgde de combinatie van de frontspeakers en de subwoofer ervoor dat de hele kamer trilde. Toch bleven de verfijnde details uitstekend hoorbaar, waardoor het geheel veel tastbaarder en mechanischer aanvoelde.
Terwijl de Batmobile en de auto van de Penguin door het verkeer manoeuvreerden, bewogen de geluiden van gierende banden en toeterende voertuigen met grote precisie en helderheid langs de frontspeakers, precies in lijn met de actie op het scherm. Hoewel de soundbar dit ook goed deed, miste hij de kracht en details van vloerspeakers. De ervaring met het speakersysteem was uiteindelijk een stuk meeslepender en spannender.
Met het volledige systeem waren Dolby Atmos-effecten hoorbaar die we nog nooit hadden gehoord met een soundbar. Denk bijvoorbeeld aan bladeren en regen die tegen de onderkant van de twee auto's kletterden. Deze geluiden kwamen duidelijk naar voren, zelfs te midden van het zware gebrom van de motoren.
Een latere scène, waarin Batman, de Penguin en Gordon met elkaar in gesprek zijn, laat zien hoe helder het geluid is dankzij een grote centerspeaker. De subtiele klanknuances in de stemmen van de personages kwamen helder en gedetailleerd over.
Hoewel de soundbar spraak prima weergaf, zorgden losse luidsprekers voor meer nuance in de dialogen, waardoor de stemmen nog beter loskwamen van de achtergrondgeluiden.
Bij Alien: Romulus zorgde het getik van de pootjes van de facehuggers ervoor dat we meer dan eens over onze schouder keken. Hoewel de schuin geplaatste surrounddrivers van de soundbar uitstekend werk leverden, kwamen subtielere geluiden pas echt tot hun recht met het volledige luidsprekersysteem. Deze geluiden vormden een prachtige balans met de dreigende muziek en de verhitte stemmen van de groep.
In een latere scène, waarin een personage sluipt, ervaar je zelfs met een 5.1-opstelling een duidelijk gevoel van hoogte. Zo hoor je bijvoorbeeld water van bovenaf naar beneden sijpelen. Hoewel er nog geen specifieke hoogteluidsprekers aanwezig waren, creëerden de surround- en frontkanalen toch een ruimtelijk effect in de hoogte.
Voor een meer muziekgerichte ervaring kozen we de scène uit Sinners waarin de tijd lijkt te buigen. Dit was een demonstratie van superieur geluid: de losse luidsprekers in combinatie met de AV-receiver presteerden fantastisch. Terwijl de camera door de schuur beweegt, verplaatst de stem van Sammie zich langs de verschillende luidsprekers, wat zorgt voor een volledig 360°-surround-effect.
De soundbar doet dit ook erg goed, maar de losse luidsprekers voegen daar nog een extra dimensie aan toe door elk geluid meer ruimte te geven. Hierdoor kun je nog nauwkeuriger bepalen waar een geluid vandaan komt. De bas was wederom onder controle, met veel kracht en detail. De AWS610-subwoofer gaf de zware, bekende tonen van de dj-installatie en de latere drumpartijen nauwkeurig weer.
Een van de meest indrukwekkende aspecten was de breedte van het geluid. Het nummer begint geconcentreerd rond het midden en de voorzijde, maar naarmate het beeld breder wordt, breidt ook het geluid zich uit. De subwoofer klinkt voller, de frontspeakers leveren meer vermogen en de achterluidsprekers bieden meer detail. Het hele systeem heeft gewoon meer manieren om die ruimte te creëren.
Hoe begin je hieraan?
Maak eerst een duidelijk plan voor je een aankoop doet. We moesten ervoor zorgen dat we een krachtig geluidssysteem kozen, in combinatie met een veelzijdige AV-receiver die over voldoende vermogen beschikt om het systeem aan te sturen. Omdat we uiteenlopende AV-apparatuur testen en met diverse bronnen werken, is de aanwezigheid van voldoende hoogwaardige HDMI-poorten belangrijk.
Nadat de apparatuur was gekozen, moesten we nadenken over de positie van de luidsprekers. Gelukkig bestaat er voor een Atmos-thuisbioscoop een algemene vuistregel: als alle luidsprekers (behalve de sub) op gelijke afstand van de zitpositie worden geplaatst, levert dit het optimale geluid op. In ons testlab, dat is ingericht voor één zitplaats, was dit 140 cm.
Vervolgens moesten we zorgen voor goede kabels met de juiste lengte. Wij kozen voor QED XT25-kabels. Je zult moeten bepalen hoe de kabels moeten liggen en of je voor jouw specifieke opstelling kabels nodig hebt die in de muur of onder de vloer kunnen worden weggewerkt. In onze testruimte liggen zachte vloerkleden die helpen om echo's te verminderen. Bovendien bieden ze een handige manier om kabels naar de achterzijde van de ruimte te leiden.
Met geconfectioneerde kabels bedoelen we kabels die zijn voorzien van zogenaamde bananenstekkers. Hiermee kun je de kabels eenvoudig aansluiten op de achterzijde van je AV-apparatuur. Zodra de kabels zijn aangesloten, is het tijd om de luidsprekers te configureren. De Denon AVC-X3900H biedt hierbij een handig hulpmiddel: via instructies op het scherm word je stap voor stap door het proces geleid.
De instructies op het scherm gidsten ons door het volledige proces: van het aansluiten van de luidsprekerkabels op de juiste punten van de luidsprekers, tot het verbinden van de luidsprekers met de poorten aan de achterzijde van de AV-receiver. Daarna werden we begeleid bij de configuratie en opstelling van de luidsprekers, evenals de optimalisatie van het geluid voor deze specifieke ruimte. Dat laatste gebeurde met behulp van de meegeleverde meetmicrofoon en Audyssey-ondersteuning.
Nu iets dat voor beginners verwarrend kan zijn: bij het kiezen van de luidsprekerconfiguratie toont het scherm een 5.1-opstelling waarbij de surroundspeakers aan de zijkanten moeten staan (en niet erachter).
Dit kan een verrassing zijn voor gebruikers die overstappen van een soundbar met achterspeakers. Mocht je aan de zijkanten geen ruimte hebben en de luidsprekers noodgedwongen verder naar achteren moeten plaatsen, dan is dat doorgaans geen groot probleem.
Al met al nam het volledige proces een paar uur in beslag, zonder dat we daarbij op noemenswaardige obstakels stuitten. Het was niet echt ingewikkelder dan het installeren van een soundbar. Je zit hier alleen met meer kabels die je misschien wil wegwerken.
Uiteraard kost deze opstelling meer dan de Samsung-soundbar die we hebben vervangen. Je kan echter ook voor minder geld een gelijkaardige set-up maken die ook beter klinkt dan een premium soundbar.
