We maken ons nu al een tijdje zorgen over hoe Microsoft in de toekomst wil blijven verdienen aan Windows. Voor nu is het meest populaire pc-besturingssysteem ter wereld nog gewoon beschikbaar via een eenmalige aankoop (of zelfs gratis als je upgradet van een oudere Windows-versie). Er bestaat echter inmiddels zeker een kans dat hier in de toekomst verandering in komt.
Waarom denken we dat? Het voelt (helaas) als een logische, onvermijdelijke stap dat Microsoft op de lange termijn zal wisselen van een eenmalige betaling voor Windows naar een soort abonnementsvorm. Het is voor bedrijven natuurlijk erg interessant om continu maandelijkse inkomsten te krijgen van een heleboel klanten, in plaats van eens in de 5-10 jaar een wat groter bedrag. Op die manier valt er tegenwoordig veel meer geld te verdienen.
Er gaan dan ook al jaren geruchten rond over Microsoft die Windows zou willen aanbieden aan consumenten via een abonnement (specifiek aan consumenten, want voor bedrijven bestaat dit al). Die geruchten waren allemaal wel erg twijfelachtig en in sommige gevallen duidelijk inaccuraat, maar het idee blijft wel steeds naar voren komen en klinkt dus wel geloofwaardig. De huidige ontwikkeling van AI in relatie tot Windows lijkt nu ook een goede kans te creëren voor Microsoft om deze omschakeling te maken.
Vorige week kwam Windows Central erachter dat de 'Deep Research'-feature van Copilot ten einde komt en wordt vervangen door een nieuwe feature genaamd 'Researcher'. De features moeten in principe hetzelfde doen (onderzoek en het creëren van gedetailleerde verslagen met bronvermeldingen), maar het grootste verschil is dat Deep Research gratis was en Researcher een Microsoft 365 Premium-abonnement vereist.
Zoiets zagen we ook al gebeuren bij Microsoft Whiteboard (waarbij AI je helpt met brainstormen). Deze feature werd aangepast zodat persoonlijke accounts geen toegang meer krijgen. De app vereist nu dat je inlogt met een zakelijk Microsoft-account. Daarbovenop is Outlooks 'Meeting Insight'-feature ook net achter een betaalmuur geplaatst. Het is nu wel een wat uitgebreidere AI-feature geworden, maar je hebt er dus wel een Microsoft 365 Copilot-licentie voor nodig.
Er is dus zeker een trend te bespeuren waarbij AI-features die eerst gratis waren, ineens achter een betaalmuur worden geplaatst. Microsoft is regelmatig het aanbod van Copilot-features aan het aanpassen om te kijken wat er werkt, wat mensen echt gebruiken en natuurlijk waar het bedrijf geld voor kan vragen.
Focus op AI
We weten inmiddels allemaal dat AI-agents de volgende grote stap zal zijn voor Windows 11. Als het aan Microsoft ligt moeten deze AI-hulpjes veel meer te doen krijgen binnen het besturingssysteem.
Zo zal er naar verwachting niet alleen een agent zijn voor het veranderen van Windows-instellingen (en dan een betere versie van dat bestaande idee), waarbij relevante opties kunnen worden aangepast gebaseerd op simpele verzoeken van de gebruiker, maar ook verschillende andere agents verspreid over het besturingssysteem. Misschien kan er bijvoorbeeld ook een agent voor probleemoplossing verschijnen. Je kan die agent dan vertellen wat er niet naar behoren werkt en hopelijk komt de AI dan met een goede oplossing. Ook een soort creativiteit-agent om te helpen bij taken zoals foto- en videobewerking of gewoon het organiseren van je projecten en foto's zou een nuttige toevoeging kunnen zijn.
Sommige van dit soort agents klinken zeker alsof ze nuttig kunnen zijn, maar de angst hierbij is dat ze uiteindelijk, net als we bij sommige Copilot-functies hebben gezien, door Microsoft achter een betaalmuur geplaatst worden. Dat is ergens ook wel logisch, want de voor de krachtigste features moet Microsoft ook clouddiensten gebruiken en dat kost ook geld. Toch zijn we wel bang hoe ver het zal gaan met dit verdienmodel. Het is zeker mogelijk dat Microsoft een maandelijks bedrag zal vragen om premium AI-agents te gebruiken. Misschien zou je ze zelf allemaal los kunnen toevoegen aan je account voor steeds weer een klein extra bedrag.
Dit zou uiteindelijk kunnen leiden tot een soort modulair besturingssysteem, waarbij je onderdelen kan toevoegen en weglaten, maar je hoe dan ook dus gauw vastzit aan een of ander abonnement. Dat klinkt meteen ook als de gemakkelijkste manier voor Microsoft om Windows in zijn geheel om te zetten naar een soort abonnement. Dat zal op die manier namelijk misschien toch al langzamerhand gebeuren voor veel gebruikers. Je hebt bijvoorbeeld niet per se zo'n agent voor probleemoplossing nodig om Windows te gebruiken, maar misschien is het toch wel handig, zeker als je niet heel veel verstand hebt van computers. Er zijn genoeg problemen om tegenaan te lopen.
Wanneer steeds meer handige features achter die betaalmuur verdwijnen en ze ook steeds nuttiger en aantrekkelijker worden, wordt het misschien ook gemakkelijker om mensen over te halen om te betalen voor een hele bundel. Voordat je het weet, zit je dan dus vast aan een soort Windows-abonnement (hoewel er mogelijk nog wel een gratis versie beschikbaar zal blijven, maar die zal dan simpelweg verouderd aanvoelen). Wie weet ontstaan er zo ook verschillende bundels bij verschillende prijspunten, net als bij streamingdiensten.
Microsoft heeft ook al duidelijk aangegeven dat het interesse heeft in het concept van een cloud-pc voor consumenten. Hier hebben we ook meerdere geruchten en leaks van gezien en het is al een ding in de zakelijke wereld. Als we al deze dingen bij elkaar voegen, dan zien wij een toekomst voor ons waarin je je besturingssysteem streamt vanuit de cloud en je hier maandelijks voor betaalt, plus voor eventuele extra features. Als Microsoft nog meer inspiratie zou halen uit dit "Netflix-model", zou er misschien ook nog wel een gratis optie blijven bestaan... vol met advertenties natuurlijk. Nou nemen de advertenties nu juist wat af, omdat Microsoft Windows 11 actief probeert te verbeteren voor gebruikers, maar wie weet hoe de toekomst eruit zal zien.
Nog niet zeker, maar wel waarschijnlijk
Oké, misschien lopen we een beetje op de zaken vooruit. Voor nu is het nog niet duidelijk wat Microsoft precies gaat doen, maar een abonnementsvorm als verdienmodel lijkt wel een logische keuze voor de toekomst van Windows.
Momenteel is Microsoft dus vooral druk bezig met het verbeteren van Windows 11 voor gebruikers, dus het lijkt onwaarschijnlijk dat zo'n controversiële verandering binnenkort zou worden doorgevoerd.
Om een abonnement ook echt de moeite waard te maken, moet Microsoft de AI-agents voor Windows natuurlijk ook echt nuttig en aantrekkelijk maken. Als ze geen handige features te bieden hebben, is er geen reden voor de meeste mensen om ervoor te betalen. Microsoft moet gebruikers ook overtuigen van de veiligheid en betrouwbaarheid van de agents.
Mensen een reden geven om voor AI-features te willen betalen, is waarschijnlijk de grootste uitdaging voor Microsoft. Momenteel zouden gebruikers die geen fan zijn van AI-features in Windows 11 waarschijnlijk maar al te graag zien dat deze features achter een betaalmuur verdwijnen. Op die manier blijft er een gratis versie zonder AI voor ze over.
Dit alles suggereert dus dat deze eventuele verandering van het verdienmodel voor Windows nog wel even op zich laat wachten. Toch denken we wel dat Microsoft hier actief mee bezig is. Als het bedrijf ermee weg kan komen om Windows 11 via een abonnement aan te bieden zonder al te veel kritiek van gebruikers, dan is die verandering zo doorgevoerd. Als je dat doet wanneer er echter ook sterke concurrentie is van andere besturingssystemen, zoals macOS en verschillende Linux-distro's, dan bestaat er natuurlijk een risico dat mensen Windows 11 inruilen voor een alternatief.
We hopen dus dat er geen toekomst onderweg is waarin we maandelijks moeten betalen voor Windows, maar helaas voelt het wel alsof het een kwestie van tijd is. Als het dan toch gebeurt, laat het dan om een AI-abonnement gaan en niet een besturingssysteem in de cloud, want dan wordt tenminste niet iedereen geforceerd.
