Lcd-televisies zijn heel lang niet populair geweest. Genoeg mensen kunnen zich nog levendig herinneren hoe ze in 2007 hun eerste flatscreens kochten en daarna zagen hoeveel slechter de tekst in Xbox 360-games eruitzag vergeleken met een oude CRT-tv. We zijn nu wel even verder en zijn we nu eindelijk bereid om lcd een tweede kans te geven?
Goed, zo simpel ligt het natuurlijk niet. Wanneer we ‘lcd’ zeggen, bedoelen we specifiek ‘RGB mini-LED’. Maar hé, het blijft een traditioneel liquid-crystal-display, zij het met (heel wat) toeters en bellen. Deze technologie weet echter zo veel nadelen van lcd overboord te gooien en enkele zwakke punten van OLED te verbeteren, dat we oprecht denken dat dit dé schermtechnologie van de toekomst kan worden. RGB TV’s vormen een serieuze bedreiging voor OLED. Ze zijn helderder, mogelijk goedkoper (daarover straks meer) en bieden een ongelooflijke kleurdiepte.
RGB wordt de nieuwe trend
De technologie achter RGB mini-led (of Micro RGB, zoals Samsung het noemt) is fascinerend. In plaats van één enkele kleur achtergrondverlichting achter de pixels te gebruiken, zoals lcd-televisies altijd hebben gedaan, beschikt elke led in de backlight nu over rode, groene en blauwe elementen. Daardoor kunnen ze exact de juiste kleur weergeven voor het deel van het beeld waar ze zich achter bevinden. Het resultaat: veel minder kleurfiltering, terwijl je tegelijkertijd een breder kleurenspectrum krijgt. En alsof dat nog niet genoeg is, zijn ze ook nog eens efficiënter.
Vooral de belofte van een hogere piekhelderheid dan bij onze vertrouwde OLED-technologie spreekt tot de verbeelding, zeker in combinatie met een precieze aansturing van de achtergrondverlichting. Die nauwkeurigheid zou eindelijk korte metten moeten maken met het beruchte ‘halo-effect’, waarbij licht uit heldere delen van het beeld doorlekt naar donkere zones: een hardnekkig probleem dat zelfs de beste lcd-tv’s al decennialang plaagt.
Hoewel Samsung inmiddels al uitpakt met een kolossale Micro RGB TV van 130 inch, kijken we vooral reikhalzend uit naar wat LG met zijn eerste RGB-panelen en de nieuwe ‘Micro Dimming Ultra’-techniek weet te realiseren.
Natuurlijk kunnen OLED TV’s elke afzonderlijke pixel dimmen. Tegelijkertijd zorgen moderne oplossingen ervoor dat perfecte, gitzwarte scènes niet altijd noodzakelijk zijn. Wanneer de kleuren van het beeld dynamisch op de muur worden geprojecteerd, wordt het waargenomen contrast immers al aanzienlijk versterkt waardoor donkere scènes visueel meer diepte krijgen.
Dat neemt niet weg dat OLED-televisies nog altijd tot de top behoren. Dankzij hun oneindige zwartwaarden, indrukwekkende contrast en uitzonderlijke schermuniformiteit zetten high-end OLED-panelen de standaard voor beeldkwaliteit. Zeker de topmodellen uit het begin van dit decennium wisten zich moeiteloos te onderscheiden van de rest.
Toch blijft nieuwe tv-technologie altijd lonken. De aantrekkingskracht van de nieuwste, meest geavanceerde schermtechnieken is moeilijk te weerstaan, zeker voor liefhebbers die al jarenlang verschillende generaties en merken hebben versleten. Die constante nieuwsgierigheid verklaart waarom OLED voor velen geen eindpunt is, maar slechts een tussenstation in een voortdurende zoektocht naar de ultieme kijkervaring.
Geen OLED meer?
In die periode werden we telkens weer enthousiast door de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van ‘light-emitting diode’-technologie. Denk aan MLA-oplossingen die de helderheid opvoeren, Primary Tandem 2.0-panelen en ‘Reflection Free Premium’-schermen die hinderlijke reflecties vrijwel volledig elimineren. Hoezeer we de jaarlijkse sprongen in HDR-piekhelderheid bij de beste OLED TV’s ook waarderen, onze aandacht verschuift inmiddels steeds meer naar het potentieel van RGB mini-LED.
Elke fabrikant benadrukt dat RGB TV’s ruimschoots meer dan 100 procent van het HDR-kleurengamma zouden kunnen weergeven en die belofte van extreem diepe, verzadigde kleuren spreekt tot de verbeelding. Zeker voor kijkers die zich sterk storen aan color banding wekt dat hoge verwachtingen. Color banding is een begrip waarbij kleurovergangen die vloeiend horen te zijn zichtbaar worden opgedeeld in ‘banden’. De hoop is dat RGB-technologie dit probleem kan verminderen, bijvoorbeeld door geavanceerdere HDR-kleurverwerking bij gestreamde content, of simpelweg door minder kleurbeperkingen op paneelniveau.
Bij het spelen van de beste PS5-games wordt het probleem soms pijnlijk duidelijk, bijvoorbeeld wanneer tijdens een camera-pan een heldere blauwe lucht subtiele, maar zichtbare verschillen in kleurgradaties vertoont. Het is niet de verwachting dat Micro RGB-panelen dit volledig kunnen oplossen, maar wel dat ze het effect merkbaar weten te beperken.
Daarnaast blijken de vooraf ingestelde beeldmodi van sommige OLED TV’s niet altijd ideaal op kleurgebied. Waar natuurgetrouwe modi zoals de Filmmaker-modus of ISF Expert vaak kiezen voor warmere tinten geven sommige kijkers de voorkeur aan koelere, levendigere kleurenprofielen. Wanneer zelfs dan het gevoel blijft bestaan dat de kleurweergave net niet volledig klopt, groeit de belangstelling voor Micro RGB-technologie alleen maar verder.
Toch weer kleinere televisies?
De kans is reëel dat in de nabije toekomst gekozen moet worden voor een kleiner, en vooral betaalbaarder, televisiemodel. In veel gevallen is het gewoon onrealistisch om een 77-inch scherm in je woonkamer te plaatsen waardoor kleinere tv's onvermijdelijk worden.
Hoewel de eerste, kolossale Micro RGB-televisies die vorig jaar verschenen stevig geprijsd waren, had dat vooral te maken met hun formaat. Technologisch gezien liggen ze veel dichter bij mini-LED dan bij OLED, waardoor het niet onrealistisch is om te verwachten dat ze de komende jaren onder het prijsniveau van vergelijkbare middenklasse OLED TV’s zullen duiken.
In een scenario waarin budget en energieverbruik een grotere rol gaan spelen, is de potentiële efficiëntie van Micro RGB-televisies extra verleidelijk. Hoe aantrekkelijk een gigantisch scherm ook blijft, het idee van een extreem heldere 55-inch Micro RGB TV met indrukwekkende kleuren en zwartwaarden die dicht tegen OLED aan zitten, spreekt sterk tot de verbeelding.
Naarmate het idee van een kleiner scherm langzaam wordt geaccepteerd, verbreedt ook de kijk op televisietechnologie. Waar lcd vijf jaar geleden niet veel toekomstperspectief gaf, maakt Micro RGB die gedachte steeds minder ondenkbaar.
