Daar lag hij dan, tussen allerlei andere verouderde smartphones, een witte iPhone 3GS. Toen we deze kleine 4,5-inch telefoon na heel wat jaren weer eens in onze handen hadden, vroegen we ons af of deze oude iPhone nog zou werken.

De iPhone 3GS is immers 16 jaar oud en dit specifieke model lag al een hele lange tijd gewoon ergens in een la. Er was maar één manier om erachter te komen of deze iPhone nog werkte, dus we hebben een oude iPhone-oplader tevoorschijn getoverd en het duurde niet lang voordat het klassieke Apple-logo weer te zien was op heet 3,5-inch display. We drukten op de fysieke homeknop, ontgrendelde de telefoon en werden weer geconfronteerd door een homescherm dat we al jaren niet meer gezien hebben.

Toen de iPhone 3GS weer volledig opgeladen was, begonnen we ons af te vragen wat we er eigenlijk nog mee konden doen. Wi-Fi werkte in ieder geval nog gewoon, dus we konden hem wel met het internet verbinden.

Bij alles wat we probeerden te doen op de telefoon duurde het wel even voordat de actie daadwerkelijk werd uitgevoerd. Zo moesten we bij elke letter die we intoetsten op het toetsenbord even wachten, maar het werkte goed genoeg voor waar we de telefoon in dit geval voor wilden gebruiken.

Wat was dat dan precies? Nou, we wilden graag de camera van deze oude smartphone vergelijken met de beste camera's die Apple nu te bieden heeft. Dat betekent dat we hem tegenover de iPhone 17 Pro Max hebben gezet.

Dit is niet helemaal een eerlijke vergelijking, aangezien de iPhone 3GS maar één camera heeft en de iPhone 17 Pro Max er vier heeft. Daarom hebben we deze vergelijking beperkt tot een vergelijking van die ene camera van de iPhone 3GS met de hoofdcamera van de iPhone 17 Pro Max.

Hieronder zie je het verschil tussen deze twee camera's op het gebied van specs:

Puur gebaseerd op specs zie je dus al een enorm verschil. Daarnaast laat deze tabel natuurlijk ook nog niet eens zien wat de verschillen zijn tussen de chips die voor de beeldverwerking zorgen.

De iPhone 17 Pro Max draait op de A19 Pro en past vrij geavanceerde beeldverwerking toe dankzij onder andere Apple's 'Photonic Engine'. Hierbij worden er meerdere foto's genomen en wordt er ook andere data verzameld om vervolgens met behulp van wat machine learning je uiteindelijke foto te creëren.

De iPhone 3GS gebruikte daarentegen een simpele 600MHz Samsung-chip die eigenlijk niet heel veel bijdroeg aan het fotografieproces.

Natuurlijk is het dus ook vrijwel onmogelijk om de mogelijkheden van deze camera's direct met elkaar te vergelijken... of in ieder geval niet eerlijk. Wat we met deze vergelijking wel kunnen doen, is laten zien hoeveel beter de beste iPhone-camera is geworden in een relatief korte periode van 16 jaar. We zeggen relatief kort, omdat het voelt alsof de vooruitgang binnen dezelfde periode bij gewone camera's niet zo extreem groot lijkt.

• Klik hier om te abonneren op onze wekelijkse nieuwsbrief

Een trage start

Toen we voor het eerst de camera-app op de iPhone 3GS openden, gebeurde er helaas vrij weinig. We konden eventjes naar een animatie staren die normaal overschakelt naar de zoeker voor de camera. Eerst dachten we dat de telefoon dus gewoon niet meer helemaal goed werkte en dat deze vergelijking dus vrij snel afgelopen was, maar toen verscheen na een tijdje wachten toch eindelijk de volledige camera-app en was het tijd om foto's te maken.

Dat was echter niet het enige frustrerende obstakel. Hoewel de iPhone 3GS dus wel werkte en we er foto's mee konden maken, hield de (volledig opgeladen) batterij het maar voor een paar foto's vol, voordat hij ineens weer leeg was en het scherm zonder waarschuwing gewoon uitviel. De batterij is helaas gewoon na zoveel jaar niet veel meer waard, maar daar moesten we het maar mee doen.

De volgende paar dagen hebben we geprobeerd, wanneer mogelijk, om elke keer dat we een foto met de iPhone 3GS maakten, ook meteen een vergelijkbare foto te maken met de hoofdcamera van de iPhone 17 Pro Max. Om de iPhone 3GS nog een beetje een kans te geven, hebben we bij de iPhone 17 Pro Max nooit op het scherm getikt voor focus of de belichting aangepast. Het was gewoon een kwestie van 'point and shoot'.

Het is een beetje lastig om de resoluties van de foto's te vergelijken. De iPhone 17 Pro Max kan foto's maken met maximaal 48MP, maar schiet standaard 24MP-beelden met een resolutie van 5.712 x 4.248 pixels. De foto's van de iPhone 3GS zijn 2.048 x 1.536 pixels.

Alle foto's van de iPhone 17 Pro Max zijn gemaakt met een 16:9-beeldverhouding. De iPhone 3GS geeft je alleen de optie voor 4:3. We hebben geen enkele afbeelding hieronder bewerkt.

iPhone 17 Pro Max hoofcamera vs iPhone 3GS-camera

Deze foto's van een banaan laten meteen al duidelijk zien wat de grootste verschillen zijn op het gebied van beeldkwaliteit. De kleuren zien er bij de iPhone 3GS vrij flets uit. De foto is genomen in een omgeving met relatief weinig licht en dat bleek toch wel een uitdaging te zijn voor de 3GS. Dat is ook wel te zien aan de ruis in beeld. De banaan in de afbeelding van de iPhone 17 Pro Max spat echt van het scherm.

Ook bij portretfoto's is het verschil heel groot. De camera van de iPhone 17 Pro Max heeft sowieso een breder gezichtsveld, waardoor er meer in het frame past, maar dit ging niet echt ten koste van het onderwerp van de foto (in dit geval Kate Kozuch van Tom's Guide).

Hier was weer vrij weinig licht aanwezig, waardoor de 3GS een redelijk grijs resultaat heeft afgeleverd. Een groot deel van Kate's gezicht wordt verborgen door schaduwen. De foto van de iPhone 17 Pro Max ziet er daarentegen weer kleurrijker en warmer uit. De huidtint ziet er veel accurater uit en je kan de individuele haren op haar hoofd van elkaar onderscheiden. Dat soort details gaan verloren bij de portretfoto op de iPhone 3GS.

Het is bijna niet te geloven dat deze twee foto's hieronder van het treinplatform op hetzelfde moment van de dag zijn genomen. Toch zat er echt maar een paar seconden tussen de twee foto's. De iPhone 17 Pro Max levert hier duidelijk een beter beeld, maar toch heeft de look van de iPhone 3GS-afbeelding wel iets. Het zijn bijna alleen maar grijze en blauwe tinten, maar het zorgt wel voor een uniek effect, al is het dus niet bepaald waarheidsgetrouw.

Bij de afbeeldingen hieronder legt de iPhone 3GS de focus voornamelijk op de koplampen van de auto's en dat zorgt ook weer voor een uniek, maar niet heel accuraat resultaat. Het is over het algemeen gewoon weer een erg donkere foto, ook al is de foto wel overdag gemaakt. Het was wel bewolkt, dus dat was al genoeg om voor dit resultaat te zorgen. De iPhone 17 Pro Max biedt in dit geval weer een breder gezichtsveld en gewoon een meer samenhangend resultaat.

Hieronder zie je de enige foto's uit deze serie die ook echt 's nachts zijn genomen. De iPhone 3GS geeft de lucht hier een groene tint en de auto's zien er erg wazig uit. De camera van de iPhone 17 Pro Max is bijna goed genoeg om de auto's scherp (en stil) in beeld te krijgen. De lucht ziet er hier wel onnatuurlijk fel uit, maar de iPhone 17 Pro Max wint de strijd in dit geval wel duidelijk als het om scherpte en details gaat.

De iPhone 3GS zorgt wel voor beelden met een interessante sfeer, maar de iPhone 17 Pro Max gaat beter om met uitdagende belichtingen. Een mistige omgeving, zoals in de foto's hieronder, betekent dat de grijze lucht meestal veel te fel wordt weergegeven. Bij de iPhone 3GS zorgt dat ervoor dat alles op de voorgrond donkerder wordt. Apple's moderne beeldverwerking op de iPhone 17 Pro Max weet echter de hele situatie beter te analyseren en meerdere belichtingen te combineren om een accurater eindresultaat te leveren.

Wat ook het vermelden waard is, is dat de camera-app van de iPhone 17 Pro Max een ingebouwde waterpas-tool heeft om ervoor te zorgen dat je foto's niet scheef zijn. De iPhone 3GS heeft die tool natuurlijk niet en daarom zie je in de foto hieronder bijvoorbeeld dat de Empire State Building een beetje naar rechts leunt.

Het is vreemd om te bedenken dat we ooit foto's deelden die gemaakt waren door toestellen zoals de iPhone 3GS. De iPhone 3GS produceerde bij de foto hieronder een vrij onaantrekkelijk beeld van het eten. Het ziet er weer flets uit, met weinig kleur en ook niet veel diepte. Op de iPhone 17 Pro Max ziet het eten er toch wel veel verleidelijker uit.

Conclusie

Nadat we deze foto's met de iPhone 3GS hadden gemaakt, was het overigens ook nog een uitdaging om ze van de telefoon over te zetten naar een laptop. We probeerden de telefoon simpelweg aan te sluiten op een MacBook Air, maar hoewel die moderne laptop de telefoon wel herkende, verscheen hij niet als een schijf waar we bestanden vanaf konden halen.

Uiteindelijk moesten we de foto's via de mail versturen om ze van de telefoon te krijgen. De Safari-browser werkte nog net goed genoeg om ons te laten inloggen op Gmail en dit voor elkaar te krijgen.

De foto's in dit artikel laten niet alleen de grote verschillen zien tussen de camera's, de beeldsensors en de beeldverwerkingsmogelijkheden, maar benadrukken ook duidelijk de elementen van smartphonefotografie waar we eigenlijk niet meer bij stilstaan, maar die toch wel een grote impact hebben.

De nieuwste en beste smartphonecamera's doen heel veel om bijvoorbeeld beelden te stabiliseren, de belichting te fixen, voor accurate kleuren te zorgen en de juiste focus te bieden. Ze zorgen daarnaast natuurlijk ook gewoon voor veel scherpere beelden. Dat terwijl we dus op de iPhone 17 Pro Max 24MP-foto's hebben gemaakt. We hadden ook voor 48MP kunnen kiezen en zelfs in RAW kunnen fotograferen om nog meer controle te krijgen over de kleinste details.

Het komt niet echt als een verrassing dat de iPhone 3GS deze strijd heeft verloren, maar toch had het oude toestel ook zijn voordelen. Dit kleine formaat maakt hem nog gemakkelijker om overal mee naartoe te nemen en de beelden geven ook gewoon een gevoel van nostalgie. En dit soort simpelere (en slechtere) beelden zijn voor sommige mensen tegenwoordig ook juist een look die ze interessanter vinden dan accuratere beelden van betere camera's. We zien niet voor niets ook dat oudere 'point-and-shoot'-camera's en filmcamera's weer wat populairder zijn geworden bij sommige jongere generaties.

Of de iPhone 3GS een goed alternatief is voor dat soort camera's is maar de vraag. Misschien als je er een nieuwe batterij in kan zetten en je genoeg geduld hebt om met de trage prestaties om te gaan.

De beste laptops voor fotobewerking vinden kan lastig zijn. Je moet laptops vinden met een goede balans tussen draagbaarheid en robuuste prestaties en hij moet daarnaast natuurlijk ook koel en snel blijven, wat voor taken je er ook op uitvoert.

Een goede laptop voor fotobewerking is onmisbaar voor fotografen, kunstenaars en designers die vaak op verschillende locaties werken, zoals thuis, in de studio of onderweg. Met deze laptops kan je overal creatief bezig blijven.

Een efficiënte laptop voor fotobewerking herken je aan zijn vermogen om je ongestoord in je "design workflow" te kunnen houden. Hiervoor heb je al gauw minstens 16GB RAM, 512GB opslagruimte en een krachtige processor (die goed om kan gaan met veeleisende software zoals Adobe Photoshop) nodig.

Wij hebben vanuit onze expertise de belangrijkste specs, zoals de CPU, GPU en RAM uitgebreid getest en daarnaast ook benchmarks voor de prestaties uitgevoerd om zo het beste van het beste te vinden.

De beste laptops voor fotobewerking 2026

Beste laptop voor fotobewerking in het algemeen

De MacBook Pro met M5 Pro/Max-chip is het perfecte totaalpakket voor contentcreatie. De versies met deze krachtigere chips bieden niet alleen prestaties van topniveau, maar komen ook met enkele andere upgrades die het basismodel met de gewone M5-chip niet heeft. Zo hebben ze Thunderbolt 5 in plaats van Thunderbolt 4 voor snellere datatransfers.

Hoewel Apple nog steeds geen laptop met OLED-display heeft, is het mini-LED display (Liquid Retina XDR) van uitstekende kwaliteit en heb je weer de keuze uit een 14- en 16-inch model. De resolutie is meer dan hoog genoeg en door de 120Hz refresh rate ziet alles er soepel uit. De MacBook Pro (M5 Pro/Max) is daarnaast een van de lichtste laptops die prestaties van dit niveau kan bieden. Wat ons vooral verbaasde, was dat de prestaties niet merkbaar afnamen wanneer we op batterijstroom werkten. Die zie je bijvoorbeeld regelmatig bij Windows-laptops.

Het grootste minpunt blijft de prijs. Dit is een dure laptop en een behoorlijke investering, vooral voor professionele ontwerpers, fotografen en content creators. De MacBook Air met M5-chip is een goedkoper alternatief voor wie wat geld wil besparen.

Lees de MacBook Pro (M5) review

Laptop voor fotobewerking met de beste prijs-kwaliteit

Apple behoudt de koppositie met de MacBook Air (M5, 13 inch). Hij heeft een licht, compact ontwerp met prestaties van het allerhoogste niveau en een uitstekende batterijduur. Een belangrijke verbetering ten opzichte van de vorige MacBook Air is de basisopslag die van 256GB naar 512GB is verhoogd zonder prijsstijging.

De M5-chip levert hier krachtige prestaties en is geschikt voor veeleisende taken, zoals foto- en videobewerking. Bij standaardtaken als tekstverwerking en internetgebruik zal de MacBook Air (M5, 13 inch) nooit traag aanvoelen. De webcam ondersteunt daarnaast Center Stage, waardoor je tijdens videogesprekken altijd centraal in beeld staat. Als je je verplaatst, volgt het beeld je ook (tot op zekere hoogte).

Je moet het wel opnieuw doen met alleen USB-C-poorten, waardoor je misschien zal moeten investeren in een docking station. Alle poorten ondersteunen nog steeds Thunderbolt 4. Als je de snelheid van Thunderbolt 5 nodig hebt, moet je voor een MacBook Pro gaan.

Lees de MacBook Air (M5, 13 inch) review

Beste Windows-laptop voor fotobewerking

De ASUS ProArt P16 (2025) is de ultieme Windows-laptop voor foto- en videobewerking. Daar hoort ook een ultiem prijskaartje bij. In ruil daarvoor krijg je wel een Nvidia RTX 5090, 64GB RAM en 2TB opslag. Dit is een laptop de de prestaties van een desktop evenaart en zelfs overtreft. Wie dagelijks werkt met programma's als Premiere Pro, Vegas Pro of DaVinci Resolve, zal niets te klagen hebben.

In het touchpad zit de ASUS Dial, waarmee je per programma sneltoetsen kan toewijzen aan dit slimme wiel. Denk aan functies als zoom, timeline-scrubbing of het aanpassen van brush sizes in creatieve software. Via de ProArt Creator Hub kan je deze functies volledig aanpassen.

Het scherm is ten slotte van topkwaliteit. Het gaat om een 16-inch OLED-touchscreen met 4K-resolutie. Ten opzichte van de vorige versie van de ProArt P16 is de refresh rate verdubbeld van 60Hz naar 120Hz. Hierdoor voelt alles aanzienlijk sneller aan en wie dat wil, kan ook gamen op deze laptop, hoewel hij daar niet voor ontworpen is.

Lees de ASUS ProArt P16 (2025) review

Beste goedkope Windows-laptop voor fotobewerking

Een belangrijke reden waarom de Gigabyte Aero X16 hier staat, is dat de basisversie (die wij getest hebben) uitgerust is met Nvidia GeForce RTX 5060 en eigenlijk niet veel duurder is dan sommige gaming laptops met de RTX 4060. Deze nieuwe GPU presteerde uitstekend in onze testen en je kan probleemloos AAA-games spelen op middelhoge resolutie met een hoge refresh rate.

Je krijgt daarnaast een 16-inch display met dunne schermranden eromheen en een redelijk dunne behuizing, waardoor het geheel net geen 2 kg weegt. We raden wel een laptophoes aan, want de behuizing is niet enorm stevig. Hoewel dit geen OLED-paneel is, heeft het display wel een QHD-resolutie en is het Pantone Validated. Combineer dit met 100% sRGB dekking en je kan prima uit de voeten voor foto- en videobewerking.

De batterijduur was ten slotte verrassend goed. De Gigabyte Aero X16 kan op batterijstroom de GPU volledig uitschakelen om energie te besparen. Op die manier wisten we een batterijduur van net geen zeven uur te halen en dat zien we niet vaak bij krachtige laptops van dit formaat.

Lees de Gigabyte Aero X16 review

Beste laptop voor fotobewerking met touchscreen

De Samsung Galaxy Book6 Pro kan je omschrijven als "de MacBook van Samsung", maar hij is veel meer dan dat. Dit is een kleine, dunne laptop van topkwaliteit die zich kan meten met de beste laptops van het moment.

Het 14-inch AMOLED-scherm is de ster van de show hier. Het is helder, scherp en levendig. OLED-schermen en zeker touchscreens hebben snel last van reflecties, maar dankzij de hoge helderheid en antireflectielaag wordt dit probleem bijna helemaal van de baan geveegd.

De batterijduur is ook erg goed. Bij het gebruikelijke kantoorwerk (met het scherm op gemiddelde helderheid) konden we de Galaxy Book6 Pro de hele werkdag gebruiken. Aan het einde had ik nog enkele procentjes over. Een ander pluspunt is dat de prestaties grotendeels behouden blijven op batterijstroom en dat je bij de meeste taken geen merkbare verschillen hebt ten opzichte van de prestaties op netstroom.

Lees de Samsung Galaxy Book6 Pro review

Laptop voor fotobewerking aankoopadvies

Zo kies je de beste laptop voor fotobewerking

Bij het kiezen van de ideale laptop voor fotobewerking moet je navigeren door een doolhof van allerlei technische termen om de belangrijkste features voor jouw creatieve werk te bepalen. Of je nu programma's uit de Adobe Creative Suite gebruikt of alternatieven, de specs van je laptop moeten ondersteuning bieden voor intensieve fotobewerkingssoftware zonder in te leveren op prestaties.

Net als laptops voor grafisch design (en in tegenstelling tot laptops voor pure videobewerking) hebben laptops voor fotobewerking vooral een krachtige processor nodig. Veel fotobewerkingstaken vereisen namelijk vooral veel CPU-kracht. Een goede mobile workstation of zakelijke laptop kan dus ook goed werken, als zo'n laptop tenminste ook een display van hoge kwaliteit heeft met een goed contrast en een goede helderheid. Ook is een hoge dekking van een kleurruimte zoals DCI-P3 belangrijk.

RAM is verder ook cruciaal voor complexe fotobewerkingsprojecten en hoewel een (discrete) GPU niet enorm belangrijk is voor fotobewerking, is dit wel essentieel voor taken zoals 3D-modelleren of videobewerking. Als je een bepaald soort creatief werk doet, kan je zomaar ineens ook te maken krijgen met andere creatieve taken, dus het is handig om daar rekening mee te houden.

Een IPS-display met accurate kleurweergave, een hoog contrast, een hoge helderheid en een brede kleurruimte is ideaal. Daarnaast is snelle SSD-opslag ook nodig voor snelle toegang tot je bestanden en zorg ook dat je genoeg opslagruimte hebt, want de bestanden kunnen soms erg groot zijn. Let natuurlijk ook vooral op de aansluitingen die je nodig hebt en zorg ervoor dat je al je apparaten kan verbinden met de laptop zelf als je geen losse dock of adapters wil gebruiken.

Hoewel vooral MacBooks erg populair zijn bij fotografen vanwege hun prestaties en de kwaliteit van hun displays, zijn er rond dezelfde prijzen zeker ook enorm goede Windows-laptops te vinden die goed concurreren op het gebied van features en die je ook nog eens kan upgraden.

Zo testen we de beste laptops voor fotobewerking

We hebben hardware getest die bedoeld is voor allerlei creatieve taken en beroepen.
Denk hierbij aan laptops voor grafisch design, laptops voor videobewerking, laptops voor schrijvers en laptops voor muziekproductie.

Wanneer we een laptop testen die goed is voor fotobewerking, letten we vooral op factoren zoals prestaties, draagbaarheid, displaytype, prijs-kwaliteit en het algehele design.

Fotobewerking kan vaak redelijk veeleisend zijn, zeker wanneer je aan grote, complexe projecten werkt. Daarom testen we ook hoe goed laptops specifieke software zoals Adobe Photoshop draaien. Laptops die zijn ontworpen voor fotografen moeten namelijk zonder problemen kunnen omgaan met een van de meest gebruikte fotobewerkingsprogramma's.

Iedereen pakt creatieve taken natuurlijk op zijn eigen manier aan en daarom evalueren wij alle individuele pluspunten van laptops om te zien of ze aan de verwachtingen voldoen van de beoogde gebruikers.

Naast de nieuwe 200MP-camera heeft Samsung niet veel verbeterd aan de camera's van de Samsung Galaxy S23 Ultra. Een nieuw lek suggereert dat de Samsung Galaxy S24 Ultra wel veel grotere verbeteringen zou krijgen.

Volgens leaker @Tech_Reve zal de Samsung Galaxy S24 Ultra slechts één telefotocamera hebben in plaats van twee. Dat klinkt misschien als een downgrade, maar blijkbaar vervangt Samsung de 3x en 10x zoomcamera's door een variabele zoomlens die van 3x tot 10x kan bewegen.

Dat betekent dat er ook optisch kan worden ingezoomd op niveaus tussen 3x en 10x, zoals 5x. Momenteel heeft de Galaxy S23 een vaste zoom op twee verschillende afstanden. Als je nu bijvoorbeeld een foto met 5x zoom wil nemen, dan wordt digitale zoom gebruikt en dat zorgt voor kwaliteitsverlies. Met een continue zoom verdwijnt dit probleem.

In feite hebben maar weinig telefoons een variabele optische zoom. De Sony Xperia 1 IV heeft dat wel, maar alleen tussen 3,5x en 5,2x. Als Samsung dit voor elkaar krijgt, ligt zijn zoomtechnologie waarschijnlijk lichtjaren voor op de concurrentie. Op dit moment staat Samsung al voor op Apple qua zoom en deze upgrade zou die voorsprong alleen maar groter maken.

Maar hoewel de formulering van de tweet suggereert dat je op alle niveaus tussen 3x en 10x optisch kunt inzoomen, is het mogelijk dat ze gewoon bedoelen dat je met één lens kunt kiezen tussen 3x en 10x zoom. In dat geval is het geen grote upgrade.

In ieder geval is dat niet de enige verbetering die @Tech_Reve heeft genoemd. De Samsung Galaxy S24 krijgt naar verluidt een nieuwe chipset in de vorm van de Snapdragon 8 Gen 3 ofwel de Exynos 2400 die Samsung zelf ontwikkelt. De Snapdragon 8 Gen 3 lijkt hier de meest logische optie, terwijl de Exynos 2400 eerder voor de Galaxy S24 FE lijkt te zijn.

Minder spannend is dat de Samsung Galaxy S24 Ultra dezelfde 200MP ISOCELL HP2 hoofdsensor zal hebben als de S23 Ultra, terwijl de Galaxy S24 en Galaxy S24 Plus dezelfde 50MP ISOCELL GN3 sensor zullen hebben als de huidige modellen. Dat duo zou dan al voor het vijfde jaar op rij dezelfde 50MP-camera gebruiken.

Eindelijk nieuwe camera's op de Galaxy S25

Dit uitgebreide Samsung Galaxy S24 lek was nog niet genoeg voor @Tech_Reve, want er zijn ook details gedeeld over de Samsung Galaxy S25. Blijkbaar zal de 50MP hoofdcamera van Samsung Galaxy S23 en Galaxy S23 Plus met pensioen gaan en vervangen worden door een nieuwe Sony sensor.

Verder krijgt de Samsung Galaxy S25 Ultra naar verluidt een nieuwe 200MP sensor met nieuwe technologie. Hier wordt dan weer over de Snapdragon 8 Gen 4 of Exynos 2500 gesproken als mogelijke chipsets.

Vooral de info over de Samsung Galaxy S25 nemen we tot slot niet al te serieus. Deze leaker heeft in het verleden correcte details gedeeld, maar deze telefoon verwachten we pas over twee jaar. De geruchten over de nieuwe telefotocamera van de Galaxy S24 Ultra zien we daarentegen bij meerdere bronnen.

Het is golden hour op een strand en zonovergoten golven slaan om twee surfers heen als ze zich in de oceaan wagen. De scène is vastgelegd in een fascinerende luchtfoto, gemaakt met een drone, door 'Jane Eykes'. Het beeld, waarvan je hierboven een bijgesneden versie ziet, won een fotowedstrijd van Australische fotospecialist digiDirect.

Maar niet alles is wat het lijkt. Het was niet Jane Eykes die de foto nam en het is zelfs helemaal geen foto, zoals wij die kennen. Het is een volledig AI-gegenereerd beeld, gemaakt door het Australische bedrijf Absolutely Ai (onder dat pseudoniem).

Met behulp van Midjourney, een beeldgeneratieprogramma in de vorm van Dall-E, en eenvoudige aanwijzingen zoals 'twee surfers, zonsopgang, mooie belichting, drone-opname, golf', maakte Absolutely Ai het resulterende beeld. Daarna werd het ingestuurd voor de wedstrijd om te kijken hoe ver dit soort beelden staan.

"De surfers in ons beeld hebben nooit bestaan. Dat specifieke strand of stuk oceaan ook niet," zegt Absolutely Ai. "Het beeld is samengesteld uit een oneindige hoeveelheid pixels van oneindig veel foto's die in de loop der jaren door iedereen online zijn gezet. Wat je overhoudt is een nieuwe, volledig overtuigende winnaar."

Dit verhaal voegt een nieuwe wending toe aan de steeds groter wordende discussie over AI in de kunst. We spraken met Absolutely Ai's oprichter Jamie Sissons, een bekroonde professionele fotograaf over de betekenis van AI-gegenereerd beeldmateriaal voor de organisatoren en deelnemers van fotowedstrijden, en de bredere fotografiewereld.

Hoe goed zijn AI-gegenereerde beelden?

In de 24 uur nadat digiDirect de foto als winnaar van zijn 'Summer Photo'-themawedstrijd op Instagram had gedeeld, kwamen er veel positieve reacties op. Niemand vond het beeld verdacht of mogelijk fake.

Absolutely Ai bekende vervolgens openbaar zijn experiment aan digiDirect en zag af van het prijzengeld. Nu het winnende beeld in de schijnwerpers staat, wordt het zeer kritisch bekeken, vooral door fotografen. Het gaat daarbij niet zozeer om de esthetische kwaliteit, maar om de vraag of het overtuigend is of niet.

"Ik zeg dat het een overtuigend beeld is omdat niemand reden had om anders te denken", vertelde Sissons. "Er zijn dingen die er niet goed uitzien: ik zou zeggen dat het oververzadigd is, de golf slaat niet helemaal op de juiste manier neer, de run-off, de lijnen door de golven kloppen niet helemaal. Maar zelfs als je er goed naar kijkt, is het een overtuigend beeld."

Dat is eigenlijk het punt, want 95% van de mensen heeft geen kritisch oog voor beelddetails en de tijd om een beeld in detail te bekijken. We swipen over onze schermen, pauzeren even als een foto ons opvalt, dubbeltikken om het leuk te vinden en gaan verder.

Maar dit verhaal raakt vooral voor fotografen, want iemand had het beeld als fake moeten bestempelen. Dit was immers een fotowedstrijd, beoordeeld door professionele fotografen, die andere fotografen belonen voor hun inspanningen. Het feit dat de professionals werden ingepalmd door een afbeelding die een paar woordspelingen kostte om te maken, is een vrij groot probleem.

Dit is slechts een voorproefje van wat eraan zit te komen. "Dit zijn nog steeds de allereerste iteraties van wat we zullen zien van AI-technologie," zegt Sissons. "Veel van deze platformen en apps zitten nog in de testfase. Wie weet hoe dit eruit zal zien over één, twee of vijf jaar?"

Moeten fotografen zich zorgen maken over AI-beelden?

AI-beelden zijn niet perfect. Handen zijn een bekende valkuil, aangezien een AI graag extra vingers toevoegt (of net vingers weghaalt). Er zijn mensen met zes vingers, maar dat is een erg kleine groep.

"Voor mijn winnende afbeelding waren de prompts algemeen en konden ze op een miljoen verschillende manieren worden uitgebeeld", legt Sissons uit. "AI is ook geweldig in ideeën uitwerken. Vraag iets eenvoudigs als een eenzaam persoon en je krijgt iets dat hierbij past. Ga je specifieker zoals een eenzaam kind dat op een bankje zit, het regent, de bus is te laat... dan zal de AI meer moeite hebben met een accurate weergave."

Algemene ideeën die via beelden worden gepresenteerd, zijn broodnodige marketing en sociale media voor sommige bedrijven. "Er zal nog steeds behoefte zijn aan fotografen die specifieke ideeën behandelen, maar het werk rond bredere thema's in de fotografie wordt bedreigd", voegt Sissons toe. "Ik zou me zorgen maken als ik een van de grote stockbibliotheken was."

Als het gaat om stockbibliotheken, vecht Getty terug en klaagt het de AI-beeldgenerator Stable Diffusion aan voor 1,8 biljoen dollar voor wat het beschouwt als "schaamteloze" diefstal van intellectueel eigendom op een "duizelingwekkende schaal" nadat zijn watermerk begon te verschijnen op Stability AI beelden.

Man vs machine: de ultieme strijd

Technologische vooruitgang in de fotografie en dan vooral digitale fotografie wordt van oudsher met gemengde reacties ontvangen. Dat is met AI niet anders. We vroegen de World Photography Organisation om commentaar over de invloed die AI-beelden zouden kunnen hebben op fotowedstrijden en ontvingen de volgende verklaring van oprichter en CEO Scott Gray:

"Als medium heeft fotografie altijd voorop gelopen: voortdurend aanpassend en evoluerend, heeft het een uniek vermogen om zichzelf te transformeren en grenzen te verleggen. Wij zijn geïnteresseerd in fotografie als kunstvorm en binnen de Sony World Photography Awards hebben we onze creatieve categorieën in de professionele en open competities die fotografen verwelkomen om te experimenteren en de dynamiek van het medium te verkennen.

Door de technologische vooruitgang is een breder publiek betrokken bij dit soort werk en we kijken ernaar uit om te zien hoe dit het bereik en de impact van fotografie kan vergroten."

Nadat Absolutely Ai de ware aard van het winnende beeld onthulde, gaf digiDirect openbaar toe dat de prijs inderdaad ten onrechte was toegekend en koos het een nieuwe winnaar.

Voor toekomstige fotowedstrijden zal de fotospecialist de winnende deelnemers vragen om het originele beeld van hun bewerkte inzending in te dienen, inclusief metadata over de gebruikte camera, als garantie voor authenticiteit. Dit is trouwens al zo voor high-profile wedstrijden zoals de Sony World Photography Awards van de World Photography Organisation.

DigiDirect heeft tot slot een nieuwe wedstrijd aangekondigd waarbij foto- en beeldinzendingen kunnen worden ingediend. Het prijzengeld is verhoogd en een panel van deskundige fotografen zal de inzendingen beoordelen, zonder te weten of de inzendingen door mensen met een camera of kunstmatig zijn gemaakt.

Samsung tilt nachtfotografie naar een hoger niveau door de camera van de Galaxy S22 te updaten met een nieuwe Astrophoto-functie en de mogelijkheid om opnamen samen te voegen.

Andere smartphones hebben een soort "nachtmodus" waarmee het toestel betere foto's kan maken bij weinig licht. Maar astrofotografie is redelijk nieuw.

Je moet bepaalde trucs en apparatuur gebruiken om foto's van goede kwaliteit te maken van de nachtelijke hemel. Samsung pakt deze tekortkomingen aan met nieuwe functies die nachtfotografie gemakkelijker en leuker moeten maken via de eerder genoemde Astrophoto. Het bedrijf beweert zelfs dat je "professionele topkwaliteit" foto's kunt maken zonder extra apparatuur.

Nieuwe bètafuncties

Astrophoto wordt beschikbaar via Expert RAW, een app op de S22-serie waarmee gebruikers foto's in RAW-formaat kunnen maken en de Pro-instellingen van de camera kunnen configureren. Samsung was karig met de details, maar het bedrijf zei wel dat het toestel 'geavanceerde AI en multi-frame processing' gebruikt om de foto's over een specifieke periode te maken. Zo te horen moet je de telefoon een tijdje stilhouden, net als bij een time-lapse.

Er komt ook een zogenaamde Sky Guide in de app die de locaties van sterrenbeelden, zonnestelsels en andere kosmische wonderen aangeeft op het scherm. 

Met de nieuwe Multiple Exposures-tool kan de S22 meerdere foto's nemen en die over elkaar plaatsen als een soort filter waarmee je unieke beelden kan creëren.

Samsung heeft, naast Astrophoto, ook enkele previews en video's laten zien voor de aankomende Camera Assistant-update die het giswerk uit smartphone fotografie wilt halen. Zo zien we de verschillen tussen Auto HDR aan of uit, en de snelheid van de sluiter.

Camera Assistant

Zowel Astrophoto als Multiple Exposures zijn momenteel alleen beschikbaar in bèta en alleen op S22-telefoons met One UI 5. Als je een van de gelukkigen bent met toegang, kan je deelnemen aan de bèta door het menu Instellingen in Expert RAW te openen en vervolgens de optie Speciale foto's te selecteren.

Het is nog onduidelijk of er plannen zijn om de beta op oudere toestellen te lanceren, en of we Astrophoto terug zullen zien in de toekomstige Samsung Galaxy S23.

• Dit zijn de smartphones met de beste camera van 2022!

Instagram’s obsessie met TikTok heeft een dieptepunt bereikt. Volgens mij weten ze bij Instagram zelf niet meer wat voor product ze hebben. Zo hebben ze een nieuw plan om foto’s in 9:16 te introduceren in je feed. Hopelijk wordt dat een optie en geen verplichting.

Instagram CEO Adam Moserri onthulde het nieuwe plan voor het fotoformaat tijdens een recente Ask Me Anything (gespot door The Verge).  

Moseri legde uit dat je op dit moment verticale video's in je feed kunt hebben (we zien bijna niets anders), maar je kunt geen lange foto's hebben op Instagram: "Dus we dachten dat we er misschien voor moesten zorgen dat we ze allebei gelijk behandelen." 

Het feit dat verticale Reels al ons hele scherm in beslag nemen is blijkbaar nog niet genoeg. Je ziet bijna geen foto’s meer op de app die ooit in het teken stond van fotografie. Op dit moment is de interface van Instagram bijna identiek aan TikTok.

Meta is niet bang om het platform te veranderen. Gebruikers kunnen nu door blijven swipen door een eindeloze videofeed met af en toe een fotootje hier en daar. Als je geluk hebt, kan je nog de oude vertrouwde 4:3 foto’s vinden, maar meestal is het video na video na video.

Landschapsmodus

Als je foto’s online zet met een 9:16 beeldverhouding, dan ontbreekt er zoveel beeld. De meeste fotografen, en hopelijk ook de meeste smartphonegebruikers, maken voornamelijk foto’s in landschapsmodus.

Als Instagram erop aandringt om verticale foto's toe te voegen, en dat is overduidelijk de bedoeling, dan kunnen ze tenminste de gebruikers de mogelijkheid bieden om foto’s in landschapsmodus te kunnen uploaden. Deze foto’s kunnen alsnog verticaal in de feed verschijnen, maar als je je scherm 90 graden draait dan zie je de foto in zijn ‘volle glorie’. 

Instagram en Mosseri lijken echter niet te luisteren naar de Instagram-gebruikers. Dit is gewoon weer een wanhopige poging om de nieuwe TikTok te worden, maar TikTok weet tenminste wat zijn gebruikers wil zien. Instagram daarentegen...

• Instagram video-update: tijd om de app te verwijderen?

Dronefotografie is de laatste jaren echt van de grond gekomen. Compacte modellen van onder andere DJI, Autel, Ryze en PowerVision hebben de hobby een stuk populairder gemaakt. De kwaliteit die deze vliegende camera’s kunnen leveren is ongekend. De beste drones hebben een revolutie teweeggebracht in de wereld van luchtfotografie.

De unieke perspectieven die je alleen kunt bereiken met drones, zorgen voor een weelde aan creatieve mogelijkheden. Iedereen kan nu luchtfoto’s maken als ze een drone kopen, maar dat wil niet zeggen dat het ook goede foto’s zijn. Er zijn verschillende dingen die je voor, tijdens en na een fotosessie kunt doen om je resultaten beter te maken.

Alle soorten fotografie vereisen planning en technische kennis. Dronefotografie is geen uitzondering. Wanneer je plaatjes schiet vanuit de lucht moet je nog steeds weten wat je camera kan doen en welke technieken je moet gebruiken. Je moet goed weten wat je waar en wanneer moet gebruiken. Met deze acht tips til je jouw fotokunsten naar een hoger niveau.

1. Doe onderzoek en maak een plan

Research is belangrijk bij elke fotoshoot. Weten waar je foto’s wilt maken is net zo belangrijk bij dronefotografie als het is bij normale fotografie..

Niet alle locaties zijn geschikt voor dronefoto’s. Gebieden dichtbij vliegvelden, belangrijke infrastructuur of militaire installaties vereisen speciale toestemming om te vliegen. Om deze te herkennen kun je de app AirMap gebruiken (iOS en Android). Uiteraard moet je ook een locatie selecteren voor de visuele mogelijkheden voor foto's.

Google Maps is een fantastisch hulpmiddel om locaties uit te zoeken. Het geeft je een gedetailleerd beeld van bovenaf. Niet alleen kun je zo potentiële fotolocaties herkennen, je kunt ook zoeken naar handige plekken om op te stijgen en te landen. Ook via Street View kun je soms nuttige plekken herkennen.

De locatie in de afbeelding hierboven is gevonden via Google Maps en toonde geweldige potentie. Zonder van te voren onderzoek te doen, hadden we deze fotolocatie misschien niet ontdekt.

2. Kies het juiste moment

Het fijne aan dronefotografie is dat je op veel verschillende momenten van de dag kunt schieten. Zonsondergang en -opgang zijn nog steeds de ideale tijdstippen, maar ook wanneer ze zon hoog staat kun je veel moois maken.

Apps als The Photographer’s Ephemeris (iOS) en PhotoPills (iOS) zijn handig omdat ze aantonen waar de zon zal zijn in het perspectief met een onderwerp op een landschap. Veel fotografen gebruiken deze app om fotoshoots te plannen rondom het opkomen of ondergaan van de zon, maar het kan ook handig zijn gedurende de dag.

Midden op de dag fotograferen kan goed werken omdat de schaduwen minimaal zijn. Als de zon achter je drone zit kun je scènes vastleggen met een gelijkmatige verlichting.

De bovenstaande afbeelding is geschoten met de zon achter de drone, zo was het licht goed verdeeld. Met het warme licht van een zonsondergang was het misschien nog mooier geweest, maar het werkt nog steeds in deze situatie omdat de schaduwen minder heftig zijn.

Consumentendrones met kleine sensoren produceren de beste beelden als er veel fel licht is, omdat het dynamisch bereik van de sensor niet zo groot is als die van een full-frame camera bijvoorbeeld.

3. Schiet in RAW

Veel fotografen geven de voorkeur aan schieten in RAW-formaat dan in JPEG. Voor dronefotografie is dit nog belangrijker omdat de kleinere sensoren doorgaans minder goede beeldkwaliteit leveren dan volledige camera’s. Plaatjes schieten in raw geeft je de optie om de kwaliteit te verbeteren in de montage.

Raw-bestanden zijn afbeeldingen waarvan je meerdere kopieën kunt maken zonder dat het origineel wordt aangetast. Aangezien je werkt met ruwe beelddata in plaats van verwerkte JPEG-bestanden, kun je alles aanpassen. Op deze manier kun je een betere beeldkwaliteit bereiken.

Het verwerken van raw-bestanden lijkt moeilijk, maar het duurt niet lang om te leren. Veel programma’s die je ervoor kunt gebruiken, zoals Adobe Lightroom en Camera Raw, geven de optie om de foto automatisch te bewerken. Dit is een goede plek om te beginnen en van daaruit zelf aanpassingen te maken.

4. Kies de juiste instellingen

Als je al een ervaren fotograaf bent, zal het niet moeilijk voor je zijn om een drone in te stellen. Drones zijn meestal voorzien van een aanpasbaar diafragma. Je kunt kiezen uit een automatische modus, diafragmaprioriteit, sluitertijdprioriteit, of een volledig handmatige modus. De laatstgenoemde optie geeft je de mogelijkheid om handmatig de sluitertijd en ISO aan te passen.

Zelfs als je voorbij de standaardmodi gaat, is het nog steeds heel makkelijk om een drone goed in te stellen. Met elke drone is het de moeite waard om de ISO zo laag mogelijk te houden. Kleine sensoren creëren namelijk veel ruis. De snelheid van de wind en de intensiteit van het licht bepalen welke ISO je nodig hebt. Als er wat wind staat, moet je ook de sluitertijd aanpassen om te voorkomen dat je camera gaat schudden. 1/125 seconden is een goed uitgangspunt.

Bij drones met een vast diafragma, hoef je je alleen zorgen te maken over ISO, sluitertijd en autofocus. Een drone met een verstelbaar diafragma, zoals de DJI Mavic 3, moet je dit ook zelf doen. Het diafragma is handig bij het schieten van video om de belichting te controleren. Foto’s maken op f/2.8 geeft genoeg diepte. F/4 is ook een bruikbare diafragma-instelling voordat diffractie merkbaar wordt.

5. Gebruik hulpmiddelen voor belichting en compositie

Wanneer je luchtfoto’s maakt, ben je veelal aan het multitasken. Aan de ene kant moet je de drone besturen en stabiel houden, met een constante blik op je onderwerp. Tegelijkertijd moet je de camera besturen. Met genoeg oefening leer je dit snel met elkaar te combineren. De meeste drones bieden wat visuele hulpmiddelen om dit nog makkelijker te maken.

De eerste is het raster waarmee je de regel van derden kunt naleven. Dit is een fundamenteel aspect van compositie. Veel drones bieden hulpmiddelen in de bijbehorende app zodat je dit in beeld kunt krijgen. Vaak is dit door middel van een raster die het scherm in negen vlakken verdeelt.

De punten waar de lijnen kruisen, worden zogenoemde ‘krachtspunten’ genoemd. Meestal plaats je het belangrijkste object wat je in beeld wilt hebben rondom deze punten. Dit hulpstuk maakt het makkelijk om onderwerpen goed in frame te krijgen en gelijk het perfecte plaatje te schieten.

Ook kun je vaak gebruik maken van een histogram. Deze laat je in een oogopslag zien of je te veel schaduwen in beeld hebt, of wanneer de highlights te heftig zijn. Hierdoor kun je namelijk veel detail verliezen in een afbeelding. Je wilt dat de histogram zo dicht mogelijk bij de rechterkant van het kader zit, zonder dat het wordt aangeraakt. Dan is de afbeelding zo fel als het kan zonder dat er detail verloren is gegaan.

6. Wees creatief met compositie

Pak een drone, vlieg op 120m hoogte en je hebt gelijk het beste punt om foto’s te maken, toch? Soms is dat zo, maar in veel gevallen wil je niet zo hoog mogelijk zijn. Misschien geeft het een indrukwekkend beeld van de scène die je schiet, maar soms verlies je juist je onderwerp. ‘Less is more’ is soms ook van toepassing op hoogte.

Een van de grote voordelen van dronefotografie, is dat je op plekken kunt komen waar je te voet niet bij kunt. Denk aan moeilijk te betreden landschappen of boven water. Dit geeft op zichzelf al een uniek kijkpunt. Als je de drone te hoog laat vliegen, verlies je soms een gedeelte van je scène omdat er geen duidelijk onderwerp is.

Je kunt ook proberen om op 1,5-2m hoogte te schieten of net boven 3m. In beide gevallen weet de kijker niet gelijk zeker dat het een drone-shot is, maar moet er worden nagedacht over hoe de foto is gemaakt.

Foto’s van bovenaf maken is een unieke mogelijkheid van drones en een belangrijke toevoeging aan jouw arsenaal aan compositiemogelijkheden. Een foto recht van boven op een stilstaand onderwerp is soms meer indrukwekkend dan je zou verwachten. Probeer niet zo hoog mogelijk te vliegen, maar kijk naar wat een goede hoogte is voor het onderwerp waar je mee bezig bent.

7. Omarm belichtingsbracketing en HDR

Neutral density graduated filters (ND Grads) zijn de perfecte manier om belichting te controleren in scènes met veel contrast, als je een fotocamera gebruikt. Bij dronefotografie kun je deze helaas niet gebruiken, omdat drop-in-filters waarbij je kunt bepalen waar het filter tussen de helderdere lucht en de donkere voorgrond overgaat, niet beschikbaar zijn voor drones.

De makkelijkste manier om dit probleem te verhelpen, is door afbeeldingen te schieten in HDR. Dit is waar verschillende afbeeldingen worden gemaakt van dezelfde scène met verschillende belichtingen, voordat ze worden samengevoegd door middel van software als Adobe Lightroom. Zo worden veel details vastgelegd, van de schaduwen tot de hooglichten. Dit resulteert in een afbeelding met scherpte in zowel lichtere en donkere delen van de scène. Met een zorgvuldige verwerking kunnen de resultaten er volledig natuurlijk uitzien.

De meeste drones bieden een HDR-opnameoptie, maar deze moet je vermijden omdat het meestal JPEG's maakt met samengevoegde opnamen. Gebruik in plaats daarvan Auto Exposure Bracketing (AEB) ingesteld op vijf belichtingsopties en schiet in raw. De meeste drones meten alleen de belichting in stappen van één stop. Dus als je de optie met vijf opnamen kiest, krijgt je een basisbelichting, evenals onder- en overbelichte afbeeldingen met één en twee stops. Deze kunnen vervolgens in Lightroom worden samengevoegd.

8. Schiet in portretstand met verticale panorama-foto’s

De meeste drones kunnen hun camera’s niet rechtop kantelen, zoals je zou doen met een normale camera of je smartphone door hem een kwartslag te draaien. Foto’s met een portretformaat moet je handmatig maken. Dit geldt ook voor verticale panorama-foto’s. Je doet dit door drie of vier overlappende foto’s te maken naar boven of onder, of naar de zijkant.

Het is niet mogelijk om een verticale panorama te maken in Lightroom, dus je moet zelf je raw-bestanden bewerken voordat je ze exporteert. Daarna kun je ze aan elkaar vastmaken via een optie in fotoshop. Zodra de foto’s zijn samengesmolten kun je het exporteren als één geheel.

Open Photoshop en ga naar bestand>automatiseren>foto samenvoegen. Klik vervolgens op de knop ‘bladeren’ om Windows Verkenner te openen en de map met afbeeldingen te zoeken. Laat ‘lay-out’ ingesteld staan op automatisch en zorg ervoor dat ‘voeg afbeeldingen samen’ is aangevinkt. Druk op ok en vervolgens doet Photoshop de rest. Het enige wat je nu nog hoeft te doen, is de afbeelding bijsnijden tot jouw gewenste resultaat.

• Alles over de DJI Mini 3 Pro