Een nieuw gevolg van de RAM-crisis lijkt te zijn dat oude Nvidia-GPU's nieuw leven in wordt geblazen, maar er is gelukkig ook wat positief nieuws voor de toekomst van één van de grote chipfabrikanten.

VideoCardz merkte op dat een aantal grafische kaarten van Nvidia terug tot leven zijn gebracht. Het gaat niet eens om kaarten van de vorige generatie, maar om de RTX 3050 en 3060. Dat zijn GPU's uit 2020. De fabrikant Manli, die zich voornamelijk op de Aziatische markt richt, heeft deze GPU's nu terug op de markt gebracht vanwege de huidige staat van de markt. De Manli RTX 3060 is een 12GB-model en de RTX 3050 heeft 6GB aan VRAM.

Gelukkig hebben we ook mogelijk goed nieuws over de toekomst van de RAM-markt. SK Hynix, een van de drie grootste fabrikanten van geheugenchips, laat weten dat het ervoor zorgt dat de productiecapaciteit flink verhoogd wordt naarmate we richting het volgende decennium gaan.

Chey Tae-won, de voorzitter van SK Group, zei in een interview met Nikkei Asia (via ComputerBase, en gespot door TweakTown): "Sinds we ons plan doorzetten om zoveel mogelijk uit te breiden, tonen onze berekeningen aan dat onze wafer-capaciteit zal verdubbelen binnen vijf jaar. Maar eerlijk gezegd, wanneer al deze faciliteiten zijn gebouwd, zal het niet alleen verdubbelen, maar zal het verdriedubbelen tegen ongeveer 2034."

Dat zou dus betekenen dat SK Hynix zijn productiecapaciteit tegen 2031 verdubbeld zou hebben en het nog maar een paar jaar langer zou duren voor het verdriedubbeld is. Het gaat op een gegeven moment dus steeds sneller. Dit is wat er "in het beste geval" verwacht wordt, dus het kan natuurlijk zijn dat deze verwachtingen moeten worden bijgesteld.

• Klik hier om te abonneren op onze wekelijkse nieuwsbrief

Een flinke versnelling

SK Hynix lijkt dus wel vaart te willen zetten achter deze uitbreiding van de voorraad. We moeten nu dus rekening houden met een wachttijd van zo'n acht jaar voor een verdriedubbeling van de capaciteit van DRAM- en NAND flash-geheugenchips. Dat klinkt nog als lang, maar voorheen moesten we hiervoor rekening houden met een tijdlijn van 20 jaar.

Dit laat dus ook zien wat SK Hynix verwacht hoe hoog de vraag naar RAM vanaf nu zal zijn en dat het er dus niet op lijkt dat de extreem hoge vraag die nu voor alle problematiek zorgt snel zal afnemen. De 'AI-boom' lijkt gewoon nog door te gaan en zal in de nabije toekomst nog meer RAM vereisen.

Die Nvidia-GPU's die nu terug tot leven zijn gebracht, zijn voor nu mogelijk alleen voor de Aziatische markt bedoelt, maar deze actie is wel een voorbeeld van iets wat ons hier ook te wachten zou kunnen staan. We hebben eerder al geruchten gehoord over een comeback voor de RTX 3060 met 12GB VRAM en dit is het eerste bewijs dat dit niet zomaar meer een gerucht is.

Misschien vraag je je af waarom dit nu gebeurt. Nou, allebei deze GPU's moeten dienen als budgetvriendelijke opties in een tijdperk waarin de beschikbaarheid van GPU's van de huidige generatie steeds slechter wordt en de prijzen enorm stijgen.

De RTX 3060 was heel lang een erg populaire optie en de 12GB-variant was een goed alternatief voor alle nieuwere budgetvriendelijke opties met maar 8GB aan VRAM. Het lijkt misschien raar dat er nu dan ineens een model met extra VRAM terugkomt, terwijl geheugenchips nu juist lastig te verkrijgen zijn, maar deze Nvidia-klaart gebruikt GDDR6 VRAM en niet GDDR7. Ze hebben dus niet helemaal met dezelfde voorraad te maken. Dit betekent theoretisch gezien dat er wat extra ademruimte kan ontstaan om deze betaalbare grafische kaarten te produceren zonder GDDR7-voorraden verder te laten afnemen.

Natuurlijk weten we nog niet of dit een bredere trend zal worden. Wie weet is dit een erg tijdelijke oplossing. We zullen zien.

• Iedereen haat advertenties op smart tv's, maar ze houden wel de prijzen stabiel tijdens de geheugencrisis

We hebben zonet wat tijd doorgebracht met Nvidia op Computex 2026, waar het bedrijf meer details gaf over hun onlangs aangekondigde RTX Spark GPU en de aankomende laptops die ermee uitgerust zullen zijn. Een van de vragen die wij (en vele anderen) hadden, was wat de verwachte batterijduur van deze laptops is.

We stelden de vraag aan een leidinggevende van Nvidia, die zei dat ze nog geen concrete cijfers kunnen geven. Die zullen pas beschikbaar komen bij de lancering van de eerste laptops met de RTX Spark GPU in de herfst. De leidinggevende zei wel dat we een batterijduur van "een hele dag" kunnen verwacht bij "normaal" gebruik van de laptop.

• Klik hier om te abonneren op onze wekelijkse nieuwsbrief

Volledige kracht op batterijstroom

Hoewel dit antwoord vaag is, weten we dat "een hele dag" batterij gewoonlijk verwijst naar de gemiddelde werk- of schooldag van ongeveer acht uur. De batterijduur is een van de grootste pijnpunten van Windows-laptops, vooral in vergelijking met MacBooks. Hoewel de situatie is verbeterd met de nieuwste chips van Intel en Qualcomm, is een langere batterijduur altijd beter. Als Nvidia de pc inderdaad wil heruitvinden met RTX Spark, is de batterijduur een essentieel onderdeel.

Volgens de Nvidia-medewerker is de langere batterijduur te danken aan het feit dat de RTX Spark-chip zowel de CPU als GPU combineert, wat veel efficiënter is dan het gebruik van twee aparte chips. Later vertelde een andere Nvidia-medewerker dat RTX Spark-laptops hun prestaties behouden wanneer ze op batterijstroom werken. Ook dit is een eigenschap die je vooral aantreft bij MacBooks en een probleem van veel Windows-laptops.

In het verleden werden de prestaties van laptops vaak beperkt om te voorkomen dat de batterij te snel leegliep. Als Nvidia er inderdaad in slaagt om een lange batterijduur en krachtige prestaties de combineren, is dat erg goed nieuws voor laptopgebruikers in het algemeen.

Nvidia bevestigde tot slot dat de RTX Spark ongeveer zo krachtig zal zijn als de laptopversie van een RTX 5070 GPU. Hopelijk krijgen we, naarmate de lancering van de RTX Spark-laptops dichterbij komt, meer concrete informatie over hun prestaties en batterijduur.

Nvidia zal erg blij zijn met zijn laatste financiële resultaten. Het bedrijf heeft namelijk net een recordbrekend kwartaal achter de rug. Dat succes wordt natuurlijk gevierd, maar tegelijkertijd horen we ineens niet veel meer over de gaming-GPU's van het bedrijf.

Tom's Hardware merkte op dat Nvidia zich natuurlijk focuste op de indrukwekkende winst van 81 miljard dollar in Q1 van het fiscale jaar van 2027, maar het viel ook op dat Nvidia heeft aangepast hoe het zijn financiële resultaten vanaf nu zal presenteren.

Vanaf dit kwartaal en in de toekomst zal Nvidia niet meer los de verkoopcijfers van grafische kaarten voor consumenten bespreken. Het gaat hier dus om gaming-GPU's (GeForce) en professionele GPU's (RTX Pro en andere modellen). De cijfers voor die producten worden vanaf nu opgenomen in een grotere categorie: 'Edge Computing'.

Dat betekent dat Nvidia nog maar twee categorieën overhoudt voor zijn financiële verslagen: 'Data Center', wat alles rondom cloud, AI en 'supercomputing' betreft, en Edge Computing, waarbij het dus gaat om pc's, workstations, consoles, maar ook robotica, automobiel en telecom. De verkoop van grafische kaarten zal dus helemaal niet meer in detail worden besproken.

• Klik hier om te abonneren op onze wekelijkse nieuwsbrief

Nieuwe prioriteiten

Wat er precies besproken wordt tijdens presentaties voor investeerders is misschien op het eerste gezicht niet heel interessant voor de meeste gamers, maar toch is dit wel iets waar gamers zich misschien een beetje zorgen om moeten maken. Deze verandering betekent namelijk dat het niet meer mogelijk is om te zien hoe goed het gaat met de GeForce- en RTX-kant van Nvidia.

Nvidia verhult hiermee de specifieke cijfers voor zijn gaming-GPU's en dat wijst op een aantal dingen. Nvidia is duidelijk een gigant geworden binnen de wereld van AI en investeerders geven nu dan ook alleen nog maar om de AI-kant van het bedrijf. Dat betekent dat normale grafische kaarten niet meer interessant genoeg zijn voor Nvidia om los te bespreken tijdens meetings met investeerders. De verschillende grafische kaarten uit de RTX-line-up die Nvidia verkoopt, kunnen nu dus gewoon een beetje op de achtergrond geplaatst worden.

Waar wij ons vooral zorgen om maken, is dat dit ook kan betekenen dat de GeForce-line-up vanaf nu duidelijk een lagere prioriteit krijgt. Dat zal ook niet meteen heel goed te merken zijn als de cijfers niet besproken worden.

Het lijkt nu misschien alsof we wel heel snel die conclusie trekken, maar dit is niet de enige recente actie van het bedrijf die hierop wijst. We baseren onze conclusie ook gewoon deels op de overkoepelende houding die Nvidia recent tegenover zijn GeForce-line-up lijkt te hebben. Gedurende de RAM-crisis hebben we onder andere flinke prijsverhogingen voor GPU's gezien, plus zorgen over de productie en voorraad. Daarbovenop horen we al langer geruchten over GeForce-modellen die op het punt zouden hebben gestaan om uit te komen, zoals de RTX 5000 Super-modellen. Daar waren een tijdje veel geruchten over te horen en ze zouden zogenaamd vrijwel klaar voor release zijn, maar lijken nu te zijn uitgesteld voor onbepaalde tijd.

Geruchten suggereren dat we dit jaar helemaal geen nieuwe GPU's van Nvidia krijgen. Dat is opmerkelijk, want dat is in drie decennia al niet meer het geval geweest. Nvidia heeft alle chips die het kan krijgen/maken nodig voor grafische kaarten voor AI. Die tak is voor het bedrijf veel winstgevender dan de tak met grafische kaarten voor consumenten. Ook tijdens de CES 2026-keynote van het bedrijf viel het op dat er niets over (nieuwe) GeForce-GPU's werd gezegd.

Gamers krijgen dus terecht het gevoel dat voor Nvidia de prioriteit steeds meer bij AI gaat liggen en dat de gaming-tak steeds minder belangrijk wordt. Deze nieuwe strategie voor het behandelen van de verkoopcijfers draagt ook weer bij aan dit gevoel. Hopelijk laat Nvidia gamers niet compleet vallen, maar die angst is er wel een beetje.

• De RAM-crisis duurt misschien nog maar een jaar volgens ex-leidinggevende van Samsung

Iemand die naar verluidt een RTX 5090 GPU bij Amazon India kocht, vond in de doos wasmiddel in plaats van de videokaart. Dit bewijst dat je nog steeds moet opletten voor scams bij de aankoop van een GPU (en andere tech). VideoCardz stuitte op dit verhaal op Reddit en hoewel het wel heel bizar klinkt, lijkt het toch waargebeurd te zijn.

De Reddit-gebruiker legt uit hoe die een Gigabyte RTX 5090 bij Amazon India kocht van een externe verkoper, maar dat de levering wel door Amazon gebeurde. De GPU kostte omgerekend zo'n 3.000 euro. Zoals je kunt zien op de foto op Reddit (zie hieronder), zat er in de doos van de videokaart een pak Ghadi-wasmiddel van 1 kg.

De koper heeft een unboxing-video gemaakt, maar dit kan alsnog nep zijn. Het aangegeven gewicht van 1,56 kg is overigens te laag voor een verpakte RTX 5090. Hopelijk is dit laatste punt doorslaggevend voor de terugbetaling, die Amazon voorlopig lijkt te weigeren.

Blijkbaar is deze persoon niet de enige die wasmiddel in plaats van een GPU heeft ontvangen. Er zijn namelijk soortgelijke klachten over dezelfde externe verkoper.

• Klik hier om te abonneren op onze wekelijkse nieuwsbrief

Let goed op bij de aankoop van een (dure) GPU

Of dit nu waar is of niet, er zijn nog steeds genoeg scammers op de GPU-markt. Ook als je via een grote webshop als Amazon een GPU bestelt, moet je altijd goed controleren wie de eigenlijke verkoper is. Je kan ook de pagina van deze verkoper met klantenreviews bekijken om je extra te informeren.

Als iets te mooi lijkt om waar te zijn, is dat waarschijnlijk ook zo. Het is het risico niet waard om duizenden euro's uit te geven aan een nep product. Deze klant kreeg een doos wasmiddel en in het verleden hebben andere klanten bijvoorbeeld dozen met een steen of wat metaal ontvangen in plaats van een GPU. Je zou altijd je geld terug moeten kunnen krijgen, maar dat proces loopt niet altijd van een leien dakje.

Nvidia's AI-tools voor gaming, waaronder DLSS-upscaling en zijn 'frame generation'-technologie, zijn over het algemeen tot nu toe toch wel positief ontvangen (hoewel er af en toe ook wel verdeeldheid is geweest over sommige features en elementen).

Waar er eerst nog wel wat kritiek was op het idee van "fake frames" en een negatieve reactie op het gebruik van AI in het algemeen, is dat bij tools zoals DLSS en frame generation toch wel afgenomen naarmate ze voor merkbaar betere game-ervaringen zorgden bij gebruikers. Met de lancering van DLSS 5 heeft Nvidia misschien echter zijn relatief positieve reputatie weer wat verpest. Gamers lijken namelijk niet blij te zijn met de nieuwe variant van DLSS.

Misschien heb je het nieuw gemist, maar Nvidia kondigde dus aan dat DLSS 5 een "real-time neural rendering-model [introduceert] dat pixels voorziet van fotorealistische belichting en materialen". Dit betekent in principe gewoon dat er AI wordt gebruikt om de verlichting te verbeteren en voor een realistischere look te zorgen. Dit vinden veel gamers toch niet zo'n succesvolle toevoeging en er zijn dan ook al genoeg voorbeelden naar voren gebracht van de zeer twijfelachtige resultaten van de nieuwe technologie.

Hieronder hebben wij vijf van de beste voorbeelden verzameld waar de transformatie van van "DLSS 5 uit" naar "DLSS 5 aan" voor erg vreemde resultaten zorgt. We hebben hier te maken met overbelichte omgevingen, maar ook gezichten van personages die lijken alsof er wel een hele aparte Instagram-filter op toe is gepast. Deze voorbeelden tonen dat DLSS 5 in sommige gevallen misschien toch niet zo'n "AI-gestuurde doorbraak" is als Nvidia zegt. De reacties liegen er in ieder geval niet om.

1. "Yassified, looks-maxed freaks"

weird that this impressive lighting tech also randomly turns everyone into yassified, looks-maxed freaks. it's like all this technology can't help itself but sexualize everything it touches. but like, through the lens of teenage boys.www.youtube.com/watch?v=4Zlw...

— @dannyodwyer.bsky.social (@dannyodwyer.bsky.social.bsky.social) 2026-03-18T11:56:16.770Z

Veel mensen hebben inmiddels al gameplay-beelden gedeeld waarin te zien is dat DLSS 5 gezichten van personages flink heeft aangepast, maar een van de ergste voorbeelden zit gewoon in het officiële DLSS 5-persbericht van Nvidia zelf. In dit persbericht toont Nvidia namelijk onder andere het effect op Grace Ashcroft, de hoofdpersoon uit Resident Evil Requiem.

Niet iedereen was heel erg onder de indruk van het resultaat. Zo haalde de documentairemaker Danny O’Dwyer op Bluesky deze transformatie aan en zei hij dat DLSS 5 "iedereen willekeurig in yassified, looks-maxed freaks verandert. Het is alsof al deze technologie het niet kan weerstaan om alles dat het aanraakt te seksualiseren. Maar dan door de lens van tienerjongens."

2. Virgil van wie?

Een van de indrukwekkendste onderdelen van een sportgame zoals EA Sports FC, is hoe dit soort games je favoriete spelers erg realistisch kan namaken. Nu DLSS 5 dus de gezichten van sommige personages flink aan het veranderen is, worden ook bepaalde spelers wat minder herkenbaar gemaakt.

Reddit-gebruikers Lynchead deelde op de Liverpool FC-subreddit een beeld van Virgil van Dijk, de huidige aanvoerder van Liverpool, waarin te zien is dat DLSS 5 hem ook flink heeft aangepakt. Hij is bijna niet meer te herkennen en dat is natuurlijk niet het gewenste effect bij een game zoals EA Sports FC, waar er juist zo'n nadruk ligt op gedetailleerde recreaties van bekende spelers.

• Klik hier om te abonneren op onze wekelijkse nieuwsbrief

3. Personages worden ouder gemaakt

Everyone's all-in on the RE9 Grace one for good reason, but I can't get over the Hogwarts Legacy one. Not a game I care about, but here we have a less-detailed model that passes for a 15-year-old schoolkid (the character's age!), where the DLSS5 model detail-stuffs them to look a decade+ older

— @apzonerunner.com (@apzonerunner.com.bsky.social) 2026-03-18T11:56:16.816Z

DLSS 5 kan niet alleen in sommige gevallen realistische personages verpesten waar game-ontwikkelaars hard aan hebben gewerkt, maar het kan ook voor een look zorgen die niet overeenkomt met wat het verhaal van de game zegt over de personages.

Dat is te zien bij Hogwarts Legacy. De game-criticus Alex Donaldson deelde een beeld van het gezicht van een 15-jarige student in de game die door DLSS 5 een veel gedetailleerdere look had gekregen. Het effect was hier echter dat het gezicht er door de veranderingen ineens veel ouder uitzag.

Donaldson zei dan ook dat DLSS 5 personages gewoon volpropt met extra details waardoor ze er meer dan een decennium ouder uitzien. Dat komt in dit geval dus duidelijk niet overeen met het verhaal van de game, waarin dit personage een student is, en kan dus een verwarrend effect hebben op gamers.

4. Diepte en warmte in omgevingen gaat verloren

Niet iedereen focuste zich overigens op de gezichten van personages. Reddit-gebruiker Mediocre-Sundom focuste zich op "een ander verschrikkelijk aspect" van DLSS 5: de belichting van de omgeving.

"De diepte, het contrast, de warmte van de belichting — het is allemaal weg," liet de gebruiker weten na het posten van verschillende voorbeelden. Dit was volgens de gebruiker ook niet in maar één voorbeeld te zien: "Hetzelfde is te zien in vrijwel elke andere scène waarin de impact van DLSS 5 op de omgeving wordt gedemonstreerd. Het is veel, veeeeel slechter bij elk voorbeeld".

5. HDR-effecten zijn te sterk

Een ander voorbeeld van de (negatieve) impact van DLSS 5 op de omgevingsbelichting werd aangehaald door Filianore_ op Reddit. Deze gebruiker postte screenshots van The Elder Scrolls IV: Oblivion Remastered. In deze game zorgde DLSS 5 voor veel fellere omgevingen vergeleken met de originele beelden. Dat gaf de game een geforceerde, onnatuurlijke look.

In de opmerkingen bij de post haalden verschillende mensen aan dat het resultaat nogal lijkt op de te agressieve HDR-effecten die soms op foto's worden toegepast. De DLSS 5-versie ziet er zo bewerkt uit dat het er juist bijna niet meer realistisch uitziet. De originele game zag er ook zeker niet perfect uit, maar je kon je toch wel iets beter inleven in die wereld.

Een nieuw gerucht suggereert dat de eerste laptops met Nvidia's nieuwe CPU's (gebaseerd op ARM) nog hun debuut zullen maken in de eerste helft van dit jaar.

Een verslag van de Wall Street Journal (via VideoCardz) claimt dat zowel Dell als Lenovo werken aan laptops met de nieuwe ARM-chips van Nvidia (die in samenwerking met MediaTek zijn ontwikkeld). Die laptops "kunnen in de eerste helft van dit jaar arriveren".

Dat zou dus betekenen dat we deze eerste laptops ergens in de komende vier maanden nog te zien zouden krijgen. Deze informatie zou vanuit de toeleveringsketen van Nvidia komen.

Het gaat hier om de N1- en N1X-CPU's waar we inmiddels al vrij lang geruchten over horen. Het verslag geeft aan dat de hoop is dat de nieuwe chips van Nvidia laptops extra dun en licht kunnen maken en toch nog een lange batterijduur moeten laten bieden. Het klinkt ook wel geloofwaardig dat een ARM-chip die beloftes waar kan maken, want we zagen bijvoorbeeld bij Qualcomms laptopchips al dat deze een zeer indrukwekkende batterijduur wisten te bieden voor dunne, lichtgewicht laptops.

Het verslag noemt specifiek Dell en Lenovo als fabrikanten van de laptops met de nieuwe chips, maar de outlet heeft ook aangegeven dat andere laptopfabrikanten ook gebruik zullen maken van de nieuwe ARM-chips van Nvidia. Misschien is het wel zo dat Dell en Lenovo hun laptops met deze chips als eerste op de markt zullen brengen.

• Klik hier om te abonneren op onze wekelijkse nieuwsbrief

De voor- en nadelen van ARM

De ARM-architectuur heeft dus zo zijn voordelen, zeker op het gebied van energie-efficiëntie, maar ARM-laptops hebben soms toch ook wel last van wat unieke Windows-problemen. Zo zijn er soms compatibiliteitsproblemen voor bepaalde software en games. Toch is er al veel vooruitgang geboekt en is gaming op ARM-laptops vorig jaar al flink verbeterd.

Een Windows-laptop met een ARM-chip van Nvidia klinkt toch ook wel erg interessant voor gamers. Deze chips zouden het mogelijk kunnen maken voor dunne, lichtgewicht laptops om verrassend degelijke gaming-prestaties te kunnen bieden dankzij Nvidia's geïntegreerde graphics. De GPU van de chip zal namelijk ongetwijfeld een van de sterkste punten zijn gezien de reputatie van Nvidia op dat vlak. Eerdere geruchten wezen er ook al op dat het aantal grafische cores vergelijkbaar zou kunnen zijn met dat van de RTX 5070. Dat betekent niet meteen dat de prestaties ook vergelijkbaar zijn, want geïntegreerde graphics worden natuurlijk nog wel enigszins beperkt door factoren zoals minder ruimte voor koeling.

Nvidia heeft hier wel een kans om beter te presteren dan zijn grote rivaal op het gebied van ARM-chips voor laptops, Qualcomm, als het gaat om de kwaliteit van de drivers. De drivers voor de Adreno-GPU's van Qualcomms Snapdragon-chips hebben hier en daar nog wel wat problemen gehad, maar Nvidia heeft hier toch al redelijk veel ervaring mee.

Gezien deze zogenaamde releaseperiode in de eerste helft van 2026, maken we ons nog wel zorgen over de invloed van de RAM-crisis op de lanceringsplannen van Nvidia. Deze crisis maakt bijna alle releases in de pc-wereld momenteel wat onvoorspelbaar dankzij het tekort aan RAM en geheugenchips.

Eerdere geruchten suggereerden een lancering in Q1 2026 voor de nieuwe laptops met N1X-chips, maar dat klonk vanaf het begin al erg optimistisch. Nvidia benoemde deze apparaten niet eens tijdens CES 2026 en dat hadden ze waarschijnlijk natuurlijk wel gedaan als de apparaten op het punt stonden om binnen een paar maanden al gelanceerd te worden.

We zijn dan ook nog niet helemaal overtuigd van deze zogenaamde releaseperiode van "de eerste helft van 2026". De Wall Street Journal is voorzichtig met zijn woorden en lijkt dus ook niet heel zeker te zijn over de releaseperiode. Gezien de huidige staat van de pc-wereld lijkt een lancering in Q3 ons eigenlijk net zo waarschijnlijk als een lancering in Q2, maar we zullen zien.

Al dit informatie roept echter ook nog verdere vragen op. Hoe zit het met de zogenaamde ARM-chip van Nvidia voor desktop-pc's? En hoe past Nvidia's andere samenwerking (los van MediaTek) met Intel, waarbij Nvidia werkt aan geïntegreerde graphics voor Intel-CPU's, bij de ARM-strategie van Nvidia? 2026 lijkt in ieder geval een interessant jaar te worden voor Nvidia, maar de kans is redelijk groot dat we toch nog wat langer moeten wachten.

• Is er een nieuwe handheld-pc van Nvidia onderweg met de kracht van een RTX 5070?

Hoewel Nvidia natuurlijk een erg grote speler is in de wereld van gaming-pc's en -laptops dankzij zijn krachtige GPU's, zijn er verrassend genoeg nog geen handheld-pc's op de markt gekomen met een GPU (of APU) van Nvidia. De apparaten die hier het dichtst bij in de buurt komen, zijn de Nvidia Shield en de Nintendo Switch 2. Daar zou binnenkort verandering in kunnen komen.

Nvidia's CEO, Jensen Huang, heeft recent informatie gedeeld over de N1X- en N1-chips van het bedrijf (via VideoCardz). Deze chips worden ontwikkeld in samenwerking met MediaTek. Huang heeft al gehint naar het idee dat deze energie-efficiënte chips met sterke prestaties erg handig kunnen zijn voor in AI-computers.

De N1X en N1 zijn nog niet officieel onthuld, maar we weten dus wel al dat ze voornamelijk ontwikkeld zijn voor AI-pc's. Daarnaast suggereren meerdere geruchten echter ook dat we deze chips kunnen verwachten in krachtige gaming-laptops, omdat ze zogenaamd grafische prestaties van RTX 5070-niveau moeten kunnen bieden.

Dankzij de nieuwe chips zou Nvidia dus direct kunnen gaan concurreren met AMD en Intel. Intel kondigde recent nog een speciaal handheld gaming-platform aan binnen zijn line-up van Panther Lake-processors. Hoewel we niet zeker weten of Nvidia deze markt ook wil betreden, lijken de aankomende N1X- en N1-chips wel erg geschikt voor handhelds. Het zou ons dus ook niet verbazen als we die chips toch ook in handheld-pc's zullen zien.

Prestaties van RTX 5070-niveau in een handheld klinkt misschien overdreven, maar we zagen bij AMD's Strix Halo Ryzen AI Max+ 395-APU al prestaties van RTX 4060-niveau, dus heel ongeloofwaardig is het toch niet meer. Die chip van AMD kan je vinden in onder andere de ASUS ROG Flow Z13 (2025), maar ook in handhelds zoals de GPD Win 5 en de aankomende Ayaneo Next 2. Een focus op AI betekent dus zeker niet dat dit soort chips niet in handheld gaming-pc's kunnen verschijnen.

Het is geweldig om te zien dat het eindelijk mogelijk is om dit soort krachtige hardware in handheld-pc's te verwerken. De prestaties zijn dan ook niet echt meer waar wij ons zorgen om maken als Nvidia inderdaad beslist om de N1X-chip in handhelds te gebruiken.

• Klik hier om te abonneren op onze wekelijkse nieuwsbrief

Een handheld met een Nvidia-chip zal niet goedkoop zijn

Het is nog wel even belangrijk om aan te geven dat Nvidia zelf niet gesuggereerd heeft dat de N1X- of N1-chip in een handheld zal worden gebruikt, maar klinkt voor ons wel als en logische keuze. De chips lijken voor nu echter voornamelijk bedoeld te zijn voor in AI-pc's en laptops.

Als er echter wel een nieuwe handheld met Nvidia-chip (en RTX 5070-prestaties en waarschijnlijk ook DLSS 4.5-ondersteuning) op de markt komt, dan zijn we wel bang dat dit waarschijnlijk een erg duur apparaat wordt. Reken er maar op dat je hier meer geld voor moet neerleggen dan zelfs voor premium handhelds zoals de ASUS ROG Xbox Ally X en de Lenovo Legion Go 2.

Prestaties van RTX 5070-niveau op een handheld zijn natuurlijk al erg indrukwekkend, maar voeg daar DLSS aan toe en deze hypothetische handheld kan wel eens veel krachtiger worden dan handhelds met AMD- en Intel-chips die respectievelijk gebruikmaken van FSR en XeSS voor upscaling. DLSS 4.5 zorgt ook voor een flinke verbetering qua scherpte in vergelijking met voorgaande versies en Nvidia's upscalingtechnologie loopt sowieso al voor op de concurrentie.

We weten op dit punt natuurlijk niets zeker als het gaat om Nvidia-chips voor handhelds, maar we hopen dat Nvidia toch ook deze markt betreedt en gaat samenwerken met een fabrikant zoals ASUS of Lenovo (of misschien zelfs met Valve aan een opvolger voor de zeer succesvolle Steam Deck), want meer concurrentie zorgt natuurlijk voor betere apparaten voor de consument.

Het gerucht gaat dat Nvidia de levering van chips aan partners die grafische kaarten produceren heeft verlaagd en dat er dit jaar geen nieuwe GeForce GPU's zullen komen. Het laatste nieuws over de ellende rond GPU's komt van MegasizeGPU, die op Twitter heeft gepost dat de levering van Nvidia GPU's met 15% tot 20% is teruggeschroefd.

Dat wil zeggen dat partners die GeForce GPU's produceren, zoals ASUS, MSI en Gigabyte, minder chips en video-RAM ontvangen. Het goede nieuws is dat Nvidia nog steeds chips levert met dezelfde hoeveelheid VRAM. De leaker eindigt het bericht als volgt: “Het slechte nieuws is dat er in 2026 geen nieuw product zal zijn.”

Met andere woorden, je kunt die RTX 5000 Super-versies, die volgens andere geruchten eind 2026 op de markt zouden komen, vergeten. Die zouden in eerste instantie slechts uitgesteld zijn. Dit is natuurlijk speculatie, dus alles kan nog veranderen.

Een andere Twitter-gebruiker zegt dat de RTX 6000 GPU's begin 2027 op de markt komen, maar MegasizeGPU zegt dat dit niet gaat gebeuren. Ze zeggen dat het gewoon te vroeg is om daarover te spreken. Er zijn wel andere geruchten die op eind 2027 wijzen voor de lancering van deze nieuwe generatie.

AMD heeft ook nog wat te zeggen: er is een interview van Gizmodo op CES 2026 uitgezonden waarin een leidinggevende van AMD geruststellend sprak over de levering van Radeon GPU's. De opmerkingen van David McAfee van AMD, Corporate VP van de Client Channel Business, sloten aan bij wat hij in een ander interview op CES zei over “zeer strategische" samenwerkingen met DRAM-fabrikanten om ervoor te zorgen dat er voldoende voorraad is aan een correcte prijs. McAfee voegde eraan toe dat hij de toekomst niet kan voorspellen, maar dat AMD en hun partners dichtbij de oorspronkelijke adviesprijzen proberen te blijven.

• Klik hier om te abonneren op onze wekelijkse nieuwsbrief

16GB wordt een uitdaging

Het goede nieuws omtrent Nvidia is dat het bedrijf nog steeds VRAM levert naast grafische chips. Het algemene beeld is echter somber. RTX 6000 GPU's zijn nog niet eens in zicht en RTX 5000 Super-versies komen helemaal niet in 2026, als MegasizeGPU gelijk heeft. Een productiedaling van maar liefst 20% is hoe dan ook slecht. Verder schrapt Nvidia mogelijk een paar modellen met 16 GB VRAM opgeeft, namelijk de RTX 5070 Ti en de versie van de RTX 5060 Ti met 16 GB. Dit ontkent Nvidia echter momenteel.

Er zijn dus grote problemen met RAM in het algemeen, zowel bij "gewone" RAM als VRAM in GPU's. Als je een nieuwe GPU wil kopen in 2026 en je nu een exemplaar vindt aan een redelijk prijs, raden we je aan om die nu te kopen. Wachten op de Super-versies is geen goed idee in de huidige omstandigheden, aangezien het niet eens zeker is dat die er zullen komen.

We hebben momenteel te maken met allerlei interessante aankondigingen tijdens CES 2026 en ook voor Nvidia is CES dit jaar weer een belangrijk evenement. Het bedrijf had een zeer succesvol 2025 en is dan ook het meest waardevolle bedrijf in de wereld op dit moment (met een waarde van zo'n 4,5 biljoen dollar). Het komt dus niet echt als een verrassing dat Nvidia dit jaar weer veel te vertonen heeft tijdens CES.

Aan het begin van Nvidia's presentatie werd een upgrade onthuld voor de DLSS-upscalingtechnologie van het bedrijf. Het is nog niet DLSS 5, maar toch klinkt DLSS 4.5 wel erg interessant voor pc-gamers. Deze upgrade levert een tweede generatie transformer-model (dat oorspronkelijk geïntroduceerd werd bij DLSS 4) en algemene verbeteringen voor 'ghosting', 'pixel sampling' en temporele stabiliteit.

Het meest interessante deel is echter een boost voor de 'Multi Frame Generation'-feature (MFG). De maximale modus gaat nu van 4x frame-gen naar 6x en dat is een flinke stap. We hebben tot nu toe niet altijd veel geluk gehad bij onze tests met de 4x-modus (op een RTX 5060 en 5070) en daarom houden we het nog steeds meestal bij de originele 2x. Als het nieuwe transformer-model de 4x-modus echter stabieler weet te maken, kan dit een grote vooruitgang voor DLSS betekenen. De nieuwe, verbeterde versie van MFG moet ook op intelligente wijze een framerate kunnen bieden die zo consistent mogelijk matcht met de refresh rate van je monitor om zo te zorgen voor nog beter geoptimaliseerde prestaties.

• Klik hier om te abonneren op onze wekelijkse nieuwsbrief

Verbeteringen voor GeForce Now

Na de aankondiging van DLSS 4.5, onthulde Nvidia ook een aantal verbeteringen voor zijn GeForce Now-gamestreamingdienst. Als je een GeForce Now-abonnement afsluit kan je via cloud streaming je eigen games met de kracht van RTX-graphics spelen.

Er is een nieuw hoogste abonnement geïntroduceerd. Hierbij kan je genieten van prestaties van RTX 5080-niveau. Dit abonnement zal in principe het abonnement met RTX 4080-prestaties vervangen. In de VS wordt de maandelijkse prijs van 19,99 dollar behouden, maar er zijn nog geen regionale prijzen bevestigd. De verwachting is echter dat het nieuwe abonnement dus gewoon net zo duur blijft als het voormalige duurste abonnement (hier 21,99 euro per maand). Nvidia adverteert met tot 5K/120fps of 1080p/360fps bij dit nieuwe abonnement.

GeForce Now krijgt daarnaast ook native clients voor Linux en Fire TV. Die tweede optie is vooral interessant voor gamers die liever op de bank voor de tv zitten, maar geen pc in de woonkamer hebben. Er is ook nog uitgebreidere controllerondersteuning onderweg. Zo zou je binnenkort hopelijk ook racesturen en flightsticks in combinatie met GeForce Now moeten kunnen gebruiken.

Ook Nvidia G-Sync krijgt een upgrade. De nieuwe G-Sync Pulsar-technologie biedt verbeterde scherpte en soepelere gameplay vergeleken met bestaande G-Sync-displays en zal vanaf 7 januari beschikbaar zijn op verschillende monitors van Acer, ASUS, AOC en MSI.

Deze nieuwe monitors zullen schijnbaar voorzien zijn van 27-inch 1440p/360Hz-displays en zich voornamelijk richten op esports gamers. Nvidia claimt hier ook '1000Hz+ Perceived Motion Clarity' te bieden, waarvan die esports gamers hopelijk weten wat het betekent. 360Hz klinkt in principe ook al als meer dan genoeg, maar in een competitieve setting zijn extra voordelen natuurlijk altijd mooi meegenomen.

Het GPU-probleem

Die interessante DLSS 4.5-upgrades betekenen uiteindelijk natuurlijk vrij weinig als de gemiddelde pc-gamer niet eens een GPU uit de RTX 5000-serie in handen kan krijgen. De huidige RAM-crisis heeft al een significante impact op GPU-prijzen en het ziet er niet naar uit dat de situatie binnenkort veel beter wordt. Prijzen gaan nog steeds omhoog, er is weinig voorraad en dit is in principe dus ook een van de lastigste periodes om een nieuwe high-end GPU te kopen sinds de crypto-gekte.

Nvidia is helaas een deel van het probleem. De vraag naar bepaalde hardware is recent flink verhoogd omdat AI-datacenters deze onderdelen nodig hebben en Nvidia is op dit punt zeer actief op de AI-markt.

De CES-presentatie van het bedrijf zat dan ook vol met informatie over AI-verbeteringen en ongeveer de helft van de slides gingen over manieren waarop de RTX 5000-serie AI contentcreatie, LMM-prestaties en andere AI-tools kan verbeteren. 2026 wordt ongetwijfeld weer een zeer winstgevend jaar voor Nvidia, maar we zijn wel bang dat dit een beetje ten koste van pc-gamers gaat. Uiteindelijk wint het bedrijf sowieso, want via GeForce Now biedt het nu een verleidelijk alternatief voor mensen die nu zelf geen nieuwe hardware kunnen betalen.

Windows 11-gebruikers met een Nvidia GPU die de afgelopen maand problemen hebben ondervonden met gameprestaties krijgen eindelijk een oplossing. Windows Latest meldt dat Nvidia zojuist een hotfix heeft uitgebracht (los van de normale updates) die de “tragere prestaties” bij sommige games na de oktoberpatch van Windows 11 (codenaam KB5066835) oplost.

Dit gebeurt alleen bij sommige games en Nvidia blijft vaag over wat “tragere prestaties” precies inhoudt. Vermoedelijk gaat het om lagere frame rates. Het is duidelijk dat Nvidia dit een hoge prioriteit gaf, aangezien de hotfix er erg snel was.

Als je sinds de Windows 11-update van vorige maand (of misschien zelfs die van deze maand) problemen hebt ondervonden met games die trager werken, wil je wellicht deze patch installeren. Er zijn wel enkele kanttekeningen.

• Klik hier om te abonneren op onze wekelijkse nieuwsbrief

Patchen of niet?

Zoals Nvidia aangeeft, wordt er snel een hotfix uitgebracht voor een bug die gamers met een Nvidia-GPU problemen bezorgt. Daarom is de test- en kwaliteitscontroleperiode veel korter. Met andere woorden, deze oplossing kan problemen met zich meebrengen en die kans is groter dan bij reguliere updates.

Deze fix zal ook worden opgenomen in de volgende geplande driver-update en zal dan beter getest zijn. Als je geen grote problemen ondervindt met je games, kun je het beste gewoon wachten. Als je echter te maken hebt met prestatieproblemen, dan is de hotfix de juiste keuze. Zelfs als deze patch onbedoelde bijwerkingen heeft, zal je situatie vermoedelijk alsnog verbeteren.

Feedback op Reddit suggereert dat deze fix inderdaad de lagere framerates in sommige games (o.a. Assassin's Creed Shadows) heeft verholpen. Het heeft dan weer niets gedaan aan de problemen met het flikkerende scherm van monitoren, wat vermoedelijk een losstaand probleem is. Er kunnen nog andere problemen zijn met deze Windows 11-update, aangezien Windows Latest opmerkt dat AMD- en Intel-pc's ook problemen ondervinden. De update van oktober sloopte bijvoorbeeld de Windows Recovery Environment (die helpt bij het herstellen van een opstartfout) en Microsoft heeft zelf al een noodpatch uitgebracht hiervoor.

Cloud gaming en mezelf zijn nooit een perfecte match geweest. Toen Google Stadia nog bestond, was ik allesbehalve overtuigd (achteraf bekeken geldde dat ook voor Google, maar goed). Nvidia heeft daarentegen hard gewerkt aan hun cloudgamingdienst, GeForce Now. Een paar weken geleden kondigde het bedrijf aan dat het Ultimate-lidmaatschap een grote upgrade zou krijgen. Waar dat lidmaatschap hiervoor de prestaties van RTX 4080 nabootste, zijn het vanaf vandaag de prestaties van een RTX 5080. Ik had voor de officiële lancering al de kans om het verbeterde Ultimate-abonnement uit te proberen.

Het principe (en de prijs) van GeForce Now

Het principe van GeForce Now is eigenlijk vrij eenvoudig. Via de cloud maakt je computer, laptop of gaming handheld verbinding met een computer die ergens in een datacenter van Nvidia staat en in die computer zit een Nvidia GeForce RTX 5080.

Alls games die beschikbaar zijn via GeForce Now (momenteel zo'n 5.000 en het worden er steeds meer) staan ook op die pc van Nvidia en hoef je dus niet lokaal te installeren. GeForce Now controleert wel of je de game hebt aangekocht door verbinding te maken met je accounts bij Steam, Epic Games, Xbox en meer. Goed om te weten: als je een Xbox Game Pass-abonnement hebt, weet GeForce Now dat ook en kan je alle Game Pass-games gewoon spelen.

Voor het GeForce Now Ultimate-abonnement met de RTX 5080-prestaties betaal je 21,99 euro per maand of 219,99 euro per jaar. Goedkoop is dat niet, maar als je een RTX 5080 GPU wil kopen om je gaming-pc te upgraden, ben je veel meer geld kwijt.

Vaarwel gaming laptop!

Het eerste wat ik deed, was mijn persoonlijke gaming laptop van bureau halen en die vervangen door de nieuwe Surface Laptop met Snapdragon X Elite-processor. Voor wie niet bekend is met die processoren: ze zijn enorm energiezuinig en ontwikkeld voor de ARM-versie van Windows 11. Hoewel die versie ideaal is voor AI-taken, is dit zowat de grootste vijand van games.

GeForce Now installeren ging vlotjes en in een mum van tijd waren al mijn accounts (Steam, Epic Games en Xbox) gekoppeld. In de instellingen kon ik zelf instellen wat de resolutie, frame rate en meer moesten zijn. Hier kon ik ook aanduiden of ik Vsync, VRR, Nvidia Reflex en meer wilde inschakelen. De interface is heel intuïtief en omdat je een RTX 5080 gebruikt, moet je ook niet kiezen tussen beeldkwaliteit en prestaties. Je mag ervan uitgaan (zeker bij de geoptimaliseerde games) dat je zowel uitstekende beelden als snelle reactietijden krijgt.

Het enige dat je nodig hebt om Nvidia GeForce Now goed te laten werken, is een stabiele internetverbinding. Ik heb deze test uitgevoerd op de servers in Duitsland, omdat de servers in Nederland en België nog niet geüpgraded zijn naar de RTX 5080. In het screenshot hieronder kan je zien wat de aanbevolen internetsnelheid van Nvidia is en wat mijn gemeten snelheid was (mijn netwerk haalt maximaal een downloadsnelheid van 120 Mbps).

Stabiele prestaties met een occasioneel dipje

Voor mijn test heb ik twee games gespeeld, Baldur's Gate 3 en Clair Obscur: Expedition 33. De initiële opstart van Baldur's Gate 3 ging wat moeilijker, omdat de game via Steam de eigen launcher van Larian moest openen. Daar leek het eerst alsof de opslagdata in de cloud niet gesynchroniseerd kon worden, maar toen het spel was opgestart, stonden mijn oude saves er wel. Bij Clair Obscur waren er daarentegen geen problemen.

De Surface Laptop heeft een 120Hz-display met QHD-resolutie en dat is ver onder het niveau van de RTX 5080. Ik gaf dus in de handmatige instellingen aan dat ik mijn games in 4K-resolutie wilde streamen met 120fps (het maximum is 5K/120fps) om de prestaties zo ver mogelijk te pushen. GeForce Now gaf aan dat dit ongeveer 17 GB aan data per uur zou gebruiken.

In Baldur's Gate 3 zag alles er enorm gedetailleerd uit. Zowel de gezichten van personages als de omgeving in zijn geheel werden perfect gerenderd zonder enige vertraging. Het meest opvallende waren de subtiele reflecties in de zwaarden en juwelen van personages. Toen ik een paar keer na elkaar teleporteerde naar verschillende regio's ging dat ook vlekkeloos met laadtijden van niet eens vijf seconden. De vijanden hadden duidelijk ook niet lang nodig om te beslissen hoe ze mijn personages een kopje kleiner gingen maken, maar het was misschien niet mijn beste idee om de game in Honor Mode op te starten.

Op sommige momenten haperde de game wel een beetje, al lag dat vermoedelijk aan mijn internetverbinding. In dat geval worden de personages altijd nog scherp gerenderd, maar is het de omgeving die hier en daar minder details heeft. Het grootste pluspunt voor mij was het gebrek aan het geluid van een vliegtuigmotor onder mijn handen. Omdat al het zware werk werd uitgevoerd door een pc van Nvidia, bleef mijn eigen laptop heerlijk stil en koel. Hierdoor moest ik ook niet gamen met een koptelefoon.

Iets als Baldur's Gate 3 is misschien goed om de visuele kant van het verhaal te testen, maar dit blijft uiteindelijk een turn-based game waar je rustig de tijd kan nemen om na te denken over je volgende actie. Om te testen hoe goed die RTX 5080 in Duitsland het echt deed, heb ik Clair Obscur: Expedition 33 erbij gehaald, waar één gemiste parry het verschil tussen leven en dood kan betekenen.

Ook bij Clair Obscur was ik net zo onder de indruk van de beeldkwaliteit als bij Baldur's Gate 3. Ik had de game eerst gespeeld op de ASUS ROG Zephyrus G14 met RTX 5070 Ti en ik merkte toch verbeteringen op met het RTX 5080 Ultimate-abonnement.

Reactietijd is cruciaal bij Clair Obscur. Bij elke aanval die je uitvoert moet je tussen de één en vier keer op het juiste moment op A drukken om hem krachtiger te maken. Bij elke aanval van een vijand moet je ook meerdere keren op het juiste moment op een knop drukken om te ontwijken of parryen. Het eerste dat je doet bij dit type games is controleren of er ondersteuning is voor Nvidia Reflex (dat input lag verlaagt). In het geval van Clair Obscur is die ondersteuning aanwezig.

Tot mijn grote verbazing ging elke dodge en parry net zo vlot als toen ik de game lokaal speelde op de ASUS ROG Zephyrus G14. Ik kon de game spelen met een relatief stabiele 120 fps voor meerdere uren. Mijn ruwe schatting is dat ik na een gamesessie van twee uur gemiddeld een drietal korte dipjes had waarbij de game haperde. Nu weet ik dat mijn internet niet extreem snel is en dat dat hoogstwaarschijnlijk de boosdoener is. Zo'n dipje gebeurde natuurlijk wel bijna altijd op het slechtst mogelijke moment waarop ik net een dodelijke aanval moet parryen.

Ik ben overtuigd

GeForce Now brengt nog andere voordelen met zich mee die ik niet specifiek heb kunnen testen. Een collega-redacteur heeft het bijvoorbeeld gebruikt om te gamen op de Lenovo Legion Go S gaming handheld. De games draaiden niet alleen beter via GeForce Now, maar omdat de Legion Go S de game niet zelf afspeelde, ging de batterij ook veel langer mee. Daarnaast is GeForce Now beschikbaar op recente LG-tv's, waardoor je gewoon een Bluetooth-controller moet verbinden om te gamen. Een console of gaming-pc heb je niet meer nodig.

Tegen mijn eigen verwachtingen in heeft het Nvidia GeForce Now RTX 5080 Ultimate-lidmaatschap mijn helemaal overtuigd van cloud gaming. Het feit dat ik op een laptop als de Surface Laptop kan gamen alsof het een peperdure gaming-pc is, is verbazingwekkend. Letterlijk alles wat GeForce Now nodig heeft om te werken, is een goede internetverbinding. Ik durf zelfs te zeggen dat ik mijn gaming laptop zou verkopen.

Een van de interessantste functies van de Nintendo Switch 2 is Nvidia's Deep Learning Super Sampling (DLSS), een upscalingtechnologie die niet beschikbaar was op de originele Switch en die de grafische kwaliteit en prestaties aanzienlijk verbetert. Net als bij Mario Kart World is dit echter niet beschikbaar voor Donkey Kong Bananza.

In de review van Digital Foundry over Donkey Kong Bananza wordt opgemerkt dat de game geen ondersteuning biedt voor DLSS. Dit is een cruciale functie, die zich al heeft bewezen op pc's en andere consoles, die games op verschillende manieren kan verbeteren.

Hoewel de game nog steeds wordt geprezen om zijn graphics, is bevestigd dat deze alleen gebruikmaakt van AMD's FidelityFX Super Resolution 1 (FSR1) met Subpixel Morphological Antialiasing (SMAA).

“Nintendo maakt hier [n.v.d.r.: DLSS] helemaal geen gebruik van. In plaats daarvan hebben we gewoon deze combinatie van AMD's FSR1 met SMAA, een post-process anti-aliasing. Ik geef toe dat de beeldkwaliteit redelijk is. Maar serieus, weer FSR1? Kom op, Nintendo, we kunnen beter dan dit.”

Digital Foundry merkt ook op dat fijnere details minder uitgesproken zijn in 1080p tot 1200p (met dynamische resolutie), maar in handheldmodus lijkt de game een "overtuigende" 1080p-weergave op het interne scherm te produceren.

Het is verder onduidelijk waarom Nintendo ervoor heeft gekozen om de krachtige upscalingtechnologie niet te gebruiken voor zijn nieuwste game. Een mogelijke reden is dat zowel Donkey Kong Bananza en Mario Kart World ontwikkeld werden voor de originele Nintendo Switch, die geen DLSS ondersteunt. Pas tijdens de ontwikkeling werd besloten dat beide games alleen op de Switch 2 beschikbaar zouden zijn.

Het is ten slotte niet zo dat DLSS voorlopig helemaal niet benut wordt. Het wordt bijvoorbeeld wel gebruikt voor de Switch 2-versies van The Legend of Zelda: Breath of the Wild en Tears of the Kingdom, evenals door verschillende games van derden, zoals Cyberpunk 2077.

Nadat Nvidia's RTX 5090 en 5080 tijdens CES 2025 eindelijk onthuld werden, zijn ze inmiddels ook officieel gelanceerd. De nieuwe grafische kaarten en de bijbehorende nieuwe software zorgen voor verbeterde prestaties in allerlei games dankzij onder andere extra ruwe kracht en betere Frame Generation vergeleken met de RTX 4000-serie. Wij hebben echter zelf bij Nvidia kunnen zien dat de grootste verbeteringen te merken zijn bij de nieuwe DLSS 4-upscalingtechnologie.

DLSS 4 is nu beschikbaar voor alle RTX GPU's en er is ondersteuning voor games zoals Cyberpunk 2077, Alan Wake 2 en Hogwarts Legacy. Er is ook een nieuwe feature, genaamd DLSS Override, die gebruikers de mogelijkheid geeft om DLSS 4 en 'Multi Frame Generation' (een versie van Frame Generation die alleen op de RTX 5000-serie beschikbaar is) te gebruiken in games die er nog geen officiële ondersteuning voor bieden. Hoewel dat natuurlijk geweldig klinkt, vraag je je misschien af waarom DLSS 4 nou precies zo geliefd lijkt te zijn (waaronder door ons).

Een nieuw tijdperk voor upscaling

Nu we DLSS eindelijk in actie hebben gezien op de RTX 5090 tijdens een persevenement van Nvidia, kunnen we je vertellen dat het nieuwe transformer-model van DLSS 4 een echte gamechanger is. Bij het vorige CNN-model ('Convolutional Neural Network') van de oudere DLSS-versies waren 'ghosting' en 'smearing' grote problemen. Dit was ook een van de redenen waarom sommige mensen vooral bang waren dat upscaling een manier was voor game-ontwikkelaars om minder tijd te besteden aan het optimaliseren van hun games (en we denken dan ook dat dat nog steeds deels het geval is). Nu lijkt DLSS 4, dankzij het nieuwe transformer-model, in zijn 'performance'-modus qua visuals ongeveer op hetzelfde niveau te zitten als de 'quality'-modus bij DLSS 3 (of misschien zelfs op een iets hoger niveau).

In de GIF hierboven (en Nvidia's video hieronder) zie je Alan Wake 2 draaien met de performance-modus van DLSS 4 actief. Daarnaast hebben we ook nog wat eerste tests gedaan met Marvel's Spider-Man 2 op de pc, ondanks het feit dat deze game momenteel met crashes en stabiliteitsproblemen te maken heeft (volgens meerdere Steam reviews). De resultaten tijdens het gamen waren erg consistent en we konden de performance-modus van DLSS dan ook voor het eerst gebruiken zonder dat we teleurgesteld waren door de enigszins wazige beeldkwaliteit en het regelmatige flikkeren en ghosten van het beeld. Dit is allemaal te danken aan het nieuwe new AI-transformer-model. Deze zorgt voor een flinke verbetering voor de scherpte en stabiliteit van de verbeterde beelden, zeker bij bewegende beelden. Spider-Man 2 maakt ook nog eens goed gebruik van Nvidia’s 'ray reconstruction'-feature.

We hebben meerdere keren gewisseld tussen de quality- en performance-modus om te zien of we DLSS wel in de juiste modus hadden staan, maar de nieuwe performance-modus is dus echt zo goed.

Hetzelfde geldt ook voor verbeterde Frame Generation voor de RTX 4000-serie en Multi Frame Generation voor de RTX 5000-serie. We gaven al aan dat twee van de grootste problemen bij de Frame Generation bij DLSS 3 input lag en ghosting waren. Dit is nu aangepakt met DLSS 4 en Reflex 2 (die zorgde voor flink verminderde input lag bij competitieve games zoals The Finals), wat volgens Nvidia eerst even exclusief beschikbaar zal zijn voor de RTX 5000-serie en later naar oudere grafische kaarten komt.

Hoewel de demo's bij Nvidia dus gebruikmaakten van de flagship GPU van de nieuwste generatie (die natuurlijk ongelofelijk krachtig is), is nu bijvoorbeeld de 'Overdrive' path tracing-preset in Cyberpunk 2077 zelfs haalbaar voor GPU's uit de RTX 4000-serie en sommige GPU's uit de RTX 3000-serie. Als je daarnaast ook nog eens toegang hebt tot Frame Generation, kan je nog betere framerates verwachten. De verbeterde performance-modus maakt de game nu echter ook speelbaar op GPU's die geen toegang hebben tot Frame Generation, zonder compromissen op het gebied van beeldkwaliteit. Dat was bij de vorige versie van DLSS en Frame Generation nog wel duidelijk het geval.

Wat betekent dit voor toekomstige pc-ports?

We maken ons nog steeds wel een beetje zorgen over game-ontwikkelaars en een gebrek aan game-optimalisatie op pc, maar DLSS 4 heeft die zorgen wel al deels weggenomen. We vinden nog steeds dat pc-ports niet meer gelanceerd moeten worden met zulke drastische prestatieproblemen als bij games zoals Star Wars Jedi: Survivor, maar de performance-modus van DLSS 4 zorgt nu in ieder geval voor het behoudt van een fantastische beeldkwaliteit dankzij het nieuwe transformer-model.

In de meest vervelende gevallen, waarbij games nog steeds echt slecht geoptimaliseerd worden, denken we dat DLSS 4 wel een groot verschil kan maken en voor veel problemen moet kunnen compenseren. Dankzij DLSS Override kan dit ook worden toegepast zonder dat de game-ontwikkelaars er veel moeite in hoeven te steken. Toch blijft een handmatige toepassing van DLSS 4 wel beter. Daarnaast is het vooral mooi voor mensen met een grafische kaart uit de RTX 4000- of 5000-serie met toegang tot Frame Generation (er is zelfs een kans dat Frame Generation naar RTX 3000-GPU's komt) dat de verbeteringen ten opzichte van het originele model nu zorgen voor minder VRAM-consumptie bij het boosten van je prestaties.

Het leek er sowieso al een tijdje op dat AI-upscaling de toekomst van gaming wordt en ondanks het feit dat we ons zorgen maken over wat voor effect dit zal hebben op game-ontwikkeling, biedt Nvidia nu in ieder geval een manier om slechte pc-ports toch speelbaar te maken en over het algemeen de game-ervaring voor mensen met oudere GPU's beter te maken. Hiervoor verdient Nvidia dus zeker complimenten.

• Nvidia GeForce RTX 5090 vs RTX 4090: Nvidia's beste grafische kaarten vergeleken

DeepSeek, een relatief nieuwe speler in de wereld van AI heeft zich in korte tijd gevestigd als een geduchte concurrent voor OpenAI’s ChatGPT en Google Gemini. Ontwikkeld door het Chinese DeepSeek (ja, dat is dezelfde naam) wist het model indrukwekkende prestaties neer te zetten, terwijl de ontwikkelingskosten slechts een fractie waren van wat traditionele AI-giganten investeerden in hun modellen. Waar OpenAI en Google miljarden steken in de ontwikkeling van hun AI-systemen, claimt DeepSeek met slechts 5,6 miljoen dollar een model te hebben getraind dat zich kan meten met de besten.

Wat DeepSeek onderscheidt, is de efficiëntie en toegankelijkheid van het model. In plaats van duizenden gespecialiseerde GPU’s en maandenlange trainingen, wist DeepSeek-R1 met 2.048 NVIDIA H800 GPU’s in slechts 55 dagen een functionerend taalmodel op te bouwen. Het feit dat het gratis beschikbaar is, zorgt er natuurlijk ook voor dat het populair wordt.

Het ontbrak eerst nog aan manieren om foto's te genereren, maar er is inmiddels ook al een open-source model voor hun eigen foto-generator met de naam Janus-Pro-7B.

Toch roept DeepSeek ook kritische vragen op, met name over de invloed van censuur en de manier waarop het informatie verwerkt.

Gejat of zelf getraind?

Volgens een nieuw artikel van de Financial Times beweert OpenAI bewijs te hebben dat DeepSeek, de Chinese startup die de Amerikaanse techmarkt in financiële beroering heeft gebracht, gebruik heeft gemaakt van de eigen modellen van OpenAI om zijn eigen open-source LLM, genaamd R1, te trainen. Dit zou een mogelijke inbreuk op het intellectuele eigendom vormen, aangezien het in strijd is met de gebruiksvoorwaarden van OpenAI.

In het artikel schrijft de FT dat een bron binnen OpenAI beweert bewijs te hebben van “distillation”, een techniek waarbij ontwikkelaars voortbouwen op het werk van grotere modellen om vergelijkbare resultaten te behalen tegen veel lagere kosten.

De gebruiksvoorwaarden van OpenAI stellen duidelijk dat gebruikers geen onderdelen van de dienst mogen kopiëren of de output mogen gebruiken om concurrerende modellen te ontwikkelen.

Ironisch genoeg komt deze beschuldiging van een bedrijf dat zelf in opspraak is geraakt wegens het verzamelen van gebruikersgegevens zonder duidelijke toestemming. OpenAI's vroege versies van ChatGPT werden getraind op gigantische hoeveelheden openbare data, inclusief websites en gebruikersinteracties. Dat OpenAI nu wijst naar DeepSeek als potentiële datadief voelt voor velen als de pot die de ketel verwijt.

Censuur

Bij het testen van DeepSeek-R1 bleek dat het model gevoelig reageert op bepaalde politieke onderwerpen. Wanneer direct naar Taiwan werd gevraagd, blokkeerde het model de conversatie met de melding: "Sorry, I'm not sure how to approach this type of question yet. Let's chat about math, coding, and logic problems instead!"

Maar met een kleine omweg, door "Tai wan" te typen in plaats van "Taiwan", werd er een meer neutrale uitleg gegeven, inclusief een verwijzing naar het One-China Principle en de geopolitieke situatie. Bij verder doorvragen viel het model echter terug op zijn eerdere weigering om erover te spreken. Dit wijst erop dat DeepSeek AI mechanismen bevat om gevoelige onderwerpen te vermijden, een praktijk die vaak wordt geassocieerd met door de Chinese overheid goedgekeurde technologieën.

Blijkbaar kan het ook anders, want mijn collega vroeg gewoon of DeepSeek iets kon vertellen over Taiwan en toen kreeg hij wel een antwoord. Misschien haat China mij gewoon.

Toekomst van AI

Ondertussen is DeepSeeks impact op de AI-markt niet te negeren. Kort na de lancering van het R1-model zagen technologiebedrijven zoals NVIDIA hun aandelen flink dalen, een teken dat de industrie DeepSeek als een serieuze bedreiging beschouwt. De vraag is echter of dit Chinese model op de lange termijn kan concurreren met de zware investeringen en infrastructuur van OpenAI en Google. De beperkingen in trainingsdata en het risico op censuur kunnen hinderlijk zijn, hoewel we niet moeten vergeten dat de open-source tactiek hier cruciaal is. Dit kan ervoor zorgen meerdere AI-bedrijven als paddenstoelen uit de grond schieten die gespecialiseerde diensten kunnen ontwikkelen waardoor de ChatGPT's en Gemini's van deze wereld niet overal gebruikt worden.

De toekomst van AI wordt niet alleen bepaald door wie de krachtigste modellen bouwt, maar ook door wie de controle heeft over de data en de toegang ertoe. DeepSeek biedt een alternatief voor de gesloten ecosystemen van OpenAI en Google, maar roept tegelijkertijd genoeg vragen op waardoor de toekomst allesbehalve zeker is.

Toch is het altijd goed om te zien dat er meer concurrentie komt in een speelveld dat wordt gedomineerd door Google en OpenAI.

Het is misschien al vijf jaar geleden dat de Nvidia Shield voor het laatst een update kreeg, maar het apparaat blijft een van de beste streamingboxen op de markt. Nu horen we dat er mogelijk een nieuwe concurrent aankomt, en wel van Valve.

Volgens een Reddit-thread waarin veranderingen in de code van de Steam Deck worden geanalyseerd (via XDA Developers ), lijkt het erop dat de software die wordt gebruikt op de draagbare console mogelijk wordt aangepast om te werken op een streamingbox die je op een televisie kunt aansluiten.

Je zou dan een licht, veelzijdig apparaat hebben dat zowel games kan spelen als video en audio kan streamen naar het grote scherm, vergelijkbaar met wat de Nvidia Shield doet. Dit is vooralsnog vooral speculatie, maar we kunnen het zeker zien gebeuren.

Er wordt in de code verwezen naar een AMD 8540U-processor, al kan dit ook betrekking hebben op een prototype-apparaat, waardoor de configuratie nog kan veranderen. Dat zou in ieder geval meer kracht bieden dan de huidige specificaties van de Steam Deck .

HDMI EN Android

Volgens de tipgever die de codewijziging ontdekte, wordt er extra ondersteuning toegevoegd voor HDMI-bediening. De wijzigingen komen overeen met enkele code-regels die te zien zijn op ChromeOS-apparaten, wat duidt op mogelijke ondersteuning voor zowel Android- als web-apps.

Daarbuiten zijn er geen echte details over wat eraan komt. We weten niets over de afmetingen of prijzen, en er is geen enkele aanwijzing over hoe lang het nog kan duren voordat het product wordt aangekondigd (als dat überhaupt gebeurt).

Als je teruggaat naar onze Nvidia Shield (2015) review , zie je dat het altijd al een indrukwekkend veelzijdig apparaat is geweest. Het heeft een relatief kleine maar loyale groep gebruikers verzameld, hoewel er geen tekenen zijn dat er ooit een nieuw model komt.

Wat we wel een paar maanden geleden kregen, was de eerste software-update voor de Nvidia Shield in een jaar, al was deze bedoeld om een aantal resterende bugs op te lossen in de streamingbox, in plaats van nieuwe functies toe te voegen.

Nvidia zal misschien zijn RTX 5000-GPU's pas aan het begin van volgend jaar lanceren, tijdens CES 2025 (via Wccftech).

Dit nieuws spreekt veel van de geruchten die tot nu toe zijn verschenen tegen. Er werd namelijk vooral gesproken over lancering ergens eind 2024 voor de next-gen Blackwell-GPU's. Toch hebben we ook hier en daar wel wat gehoord over een mogelijke 'vertraging' tot 2025. Dat suggereert dat Nvidia misschien zelf zijn releaseschema heeft aangepast en de grafische kaarten heeft uitgesteld.  

Het laatste nieuws komt van de bekende leaker Kopite7kimi op Twitter (X) die een korte post deelde waarin werd gesuggereerd dat een onthulling tijdens Ces 2025 nu erg waarschijnlijk lijkt. 

Een andere leaker, RedGamingTech (op YouTube), reageerde ook op die post om te zeggen dat dit ook is wat hij het laatst heeft gehoord. Daarnaast hadden we dus ook al uit andere hoeken gehoord dat een lancering tegen het einde van 2024 niet meer zo waarschijnlijk leek voor de Blackwell-serie.

Conclusie: Niet meer in 2024 dus?

Natuurlijk moeten we niet te veel vertrouwen hebben in een korte tweet. Zeker niet omdat Kopite7kimi’s niet eens heel zeker lijkt te zijn van de zaak (hij zegt: "Ik denk...").

Het zou zeker niet heel erg verrassend zijn als Nvidia besluit nog even te wachten. Er is namelijk ook geen haast om de RTX 5090 en 5080 te releasen (dat zijn volgens geruchten de eerste twee next-gen GPU's die zullen arriveren). Momenteel is er nog geen echte druk van de concurrentie. RDNA 4 lijkt namelijk ook pas ergens aan het begin van 2025 te arriveren. Daarnaast zal AMD (in de eerste instantie) waarschijnlijk ook alleen maar concurreren binnen de middenklasse en zal er geen directe concurrent zijn voor de RTX 5080 of 5090. 

Daarnaast wil Nvidia misschien ook prioriteit geven aan AI-gebruik voor zijn Blackwell-chips, in plaats van deze meteen in zijn beste grafische kaarten voor gaming te stoppen. In dat geval zou het ook niet zo vreemd zijn als de gaming-kaarten uitgesteld worden. 

Aan de andere kant zijn er echter ook nog geruchten die suggereren dat de kaarten wel nog eind 2024 uitkomen. Een recente leak vanuit een laptopfabrikant gaf ook aan dat RTX 5000 mobiele GPU's misschien tijdens CES 2025 zullen verschijnen. In dat geval zou het logischer zijn dat de grafische kaarten voor desktops eerder al verschijnen. 

We moeten echter wel toegeven dat eind 2024 nu inderdaad wel onwaarschijnlijk lijkt, aangezien die periode ook steeds dichterbij komt. Het is daarnaast overigens ook erg interessant dat we misschien een dubbele onthulling krijgen tijdens CES 2-2025, van de Nvidia Blackwell-kaarten en van AMD's RDNA 4, ook al zijn het dan geen directe concurrenten van elkaar. Nvidia's middenklasse en budget GPU's worden zeker niet verwacht voor 2025 en zullen waarschijnlijk zelfs pas later in dat jaar verschijnen. Daarom heeft AMD ook nog geen haast. 

Beide GPU-fabrikanten zullen gedurende de rest van 2024 ook nog bezig zijn met het verkopen van de voorraad grafische kaarten van de huidige generatie die nog over is.

Een nieuw gerucht over Nvidia's aankomende Blackwell-GPU's heeft sommige mensen bezorgd gemaakt over de RTX 5080. Het roept namelijk slechte herinneringen op aan de geflopte lancering van de RTX 4080. Die GPU had erg teleurstellende specificaties en dan hebben we het nog niet eens over de 12GB-versie die nooit het levenslicht heeft gezien.

Kopite7kimi, een bekende GPU-leaker op Twitter, heeft gemeld dat de Blackwell GB203-chip in de RTX 5080 zal worden gekoppeld aan een 256-bits-geheugenbus. Zwakkere GPU's in de serie zouden de GB205-chip hebben met een 192-bits-bus.

Natuurlijk is dit slechts een gerucht. VideoCardz vroeg daarna of er hierdoor geen 384-bits GPU in de Blackwell-serie zou komen, waarop de leaker antwoordde dat dat inderdaad het geval zou zijn. Dat is geen definitieve bevestiging en zelfs als het op dit moment Nvidia's plan is, kan dat plan veranderen. Vergeet niet dat de RTX 5090 voorlopig de enige Blackwell-GPU is die dit jaar zou worden gelanceerd. De Nvidia RTX 5080 zou pas in 2025 gelanceerd worden.

Is de Nvidia RTX 5080 de moeite (en het geld) waard?

Enkele geruchten rond de Blackwell-GPU's zeggen dat de RTX 5090 een 512-bits-geheugenbus zal hebben. Die is veel krachtiger en 33 procent breder dan de RTX 4090. Daarnaast is deze GPU gebaseerd op de GB202-chip.

De GB203 zal een minder krachtige versie worden en de basis van de RTX 5080. Als dit een 384-bits-bus wordt, is het wel degelijk een upgrade tegenover de de RTX 4080 die een 256-bits-bus heeft. De RTX 5090 maakt op zijn beurt een grote sprong van 384-bits naar 512-bits volgens de geruchten.

Dit laatste gerucht spreekt echter over een 256-bits-bus, oftewel de helft van de RTX 5090. Sommige gamers zijn dus bezorgd dat de RTX 5080 een te grote stap achteruit wordt tegenover de RTX 5090. Officiële informatie is er voorlopig niet en zelfs als Nvidia beslist om een 256-bits-bus te behouden, heeft het mogelijk andere verbeteringen. Zo zijn er vermoedens dat de RTX 5080 uitgerust zal zijn met 16GB VRAM. De specificaties die Nvidia nastreeft zullen hoe dan ook minstens even sterk moeten zijn als de RTX 4090 om deze nieuwe GPU aantrekkelijk te maken.

De Nvidia GeForce RTX 5090 is al lange tijd een hot topic en de nieuwste geruchten onthullen nog meer informatie over de specificaties. Volgens de bekende en betrouwbare leaker Kopite7kimi zal de RTX 5090 een 512-bits-geheugenbus hebben die 33% breder is dan die van de Nvidia RTX 4090. Dit zou meer geheugenbandbreedte en meer GPU-geheugencapaciteit mogelijk maken. Hij zou zelfs 32GB VRAM kunnen hebben dankzij de twee GDDR-modules van 16GB.

Er zijn ook berichten dat de RTX 5090 28Gbps GDDR7-geheugenmodules zal hebben. Die zijn 33% sneller dan de 21Gbps-geheugenmodules in de RTX 4090. Maar wat het meest indrukwekkend is, is de geheugenbandbreedte voor de GPU, want er is sprake van een boost van 77% ten opzichte van de 4090, wat de kaart 1.800 GB/s geheugenbandbreedte zou geven. Dit klopt met een eerder gerucht dat vermeldde dat de kaart tot 70% sneller zou zijn dan de 4090.

Als dit gerucht over de RTX 5090 waar blijkt te zijn, zouden de specificaties absoluut verbluffend zijn en bijna een enorme prijsverhoging rechtvaardigen ten opzichte van de huidige generatie Nvidia-GPU's.

Nog "even" geduld

Andere geheugenproducenten promoten 32Gbps GDDR7-modules en dat maakt dit alles interessanter. Als deze geruchten waar zijn, zou Nvidia hun grafische kaarten opzettelijk langzamer maken om de kosten te verlagen en de opbrengsten te verhogen. Dankzij de Super-serie Nvidia-kaarten, zouden we mogelijk een bijgewerkte versie kunnen zien zonder deze beperkingen.

Er lijkt echter één groot probleem te zijn, met name de releasedatum. Het lijkt erop dat de Nvidia RTX 5090 pas in 2025 wordt uitgebracht, wat betekent dat de langverwachte Nvidia RTX 4090 Super en RTX Titan ervoor moeten zorgen dat Nvidia blijft voorlopen op AMD.

Ondertussen bereidt AMD zijn eigen comeback voor met de RDNA 4 GPU's in het middensegment, die wel eens sterke concurrentie voor de Nvidia RTX 4080 en 4060 Ti kunnen zijn. Natuurlijk is het mogelijk dat deze GPU ook pas in 2025 wordt uitgebracht, maar als hij verschijnt vóór de RTX 5000-serie, heeft AMD een groot voordeel.

Het succes van Valve's Steam Deck heeft een vloedgolf van gelijkgezinde pc gaming handhelds op gang gebracht, waaronder de Lenovo Legion Go en Asus ROG Ally. En het lijkt erop dat Nvidia ook leuk wilt meedoen.

Nvidia werkt volgens YouTuber Moore's Law Is Dead naar verluidt aan een eigen pc gaming handheld, met de bewering dat "Nvidia er serieus werk van maakt om meer handheld gaming apparaten te maken met hun grafische IP (intellectueel eigendom) erin." Het is een groeiende markt waar Nvidia vroeg in zou willen investeren, maar er is nog een andere belangrijke reden voor de vermeende investering van de techgigant.

Elk van deze gaming handhelds heeft één ding gemeen, namelijk dat ze AMD APU's gebruiken om ze aan te drijven, en pas later in 2024 komen er Intel-alternatieven uit. Dit betekent dat er een enorm tekort is op de markt voor handhelds met Nvidia-gebaseerde componenten; een tekort waar Nvidia van kan profiteren als het zijn eigen Steam Deck-concurrent ontwikkelt.

Moore's Law is Dead beweert dat Nintendo weliswaar een chip van Nvidia zal gebruiken voor de Nintendo Switch 2, maar dat Nvidia verder wil kijken dan de consolemarkt met een draagbaar systeem dat op pc's is gericht. De YouTuber beweerde ook: "Ik heb gehoord dat [Nvidia] misschien zelfs gaat samenwerken met Intel om een premium gaming handheld te maken."

Er wordt verwacht dat de handheld van Nvidia een goede heatsink nodig heeft, want de CPU en GPU worden apart geplaatst.

Nvidia Shield

De interesse van Nvidia in het maken van een eigen pc gaming handheld is behoorlijk interessant, want meer concurrentie in deze groeiende markt is altijd positief. Dit is echter niet precies Nvidia's eerste uitstapje naar de gaming-handheldmarkt.

De Nvidia Shield was zowel een draagbaar game-apparaat als een streaming-apparaat. De Shield slaagde er niet in om een plekje op de markt te veroveren.

Uiteindelijk is het een 4K HDR streamingapparaat geworden dat, hoewel het op zichzelf krachtig is met uitstekende upscaling tools en meer, ook een stuk duurder is dan de concurrenten. En voor de gemiddelde gebruiker is de prijs vaak veel belangrijker dan de functies.

Deze keer heeft Nvidia hopelijk een veel beter begrip van de markt waarin het zich begeeft en kan het zijn technologie beter gebruiken om een veel aantrekkelijker apparaat voor de lange termijn te maken dat kan concurreren met de Steam Deck.

De Nvidia GeForce RTX 5090 grafische kaart komt al sinds vorig jaar vaak voor in geruchten. Het nieuwste gerucht geeft ons twee nieuwe verrassende details over wat we kunnen verwachten van de next-gen grafische kaart. 

De RTX 5090 zal waarschijnlijk gebaseerd zijn op de Nvidia Blackwell-architectuur en zou volgens YouTuber Moore's Law is Dead tot 70 procent sneller kunnen zijn dan de RTX 4090 grafische kaart. Dit is een enorme sprong in prestaties waardoor zelfs de meest veeleisende games probleemloos draaien op de hoogste resolutie. Volgens eerdere geruchten zou de RTX 5090 bijna twee keer zo snel zijn als de RTX 4090 en deze prestatiesprong van 70 procent sluit daar bij aan.

Deze prestatieboost zou mogelijk zijn dankzij maar liefst 192 streaming multiprocessors in de RTX 5090 (een toename van 50% ten opzichte van de RTX 4090), waardoor de kaart 24.576 CUDA cores, 192 ray tracing cores en 768 tensor cores heeft.

Goedkoop is de GPU helaas niet. Hetzelfde gerucht suggereert dat de 5090 tussen de 2.000 en 2.500 dollar zou kunnen kosten. Mogelijke dollarprijzen van andere GPU's in de Nvidia GeForce 50-serie zien er als volgt uit: 1.000 dollar voor de RTX 5080, 700 dollar voor de RTX 5070, 400 dollar voor de RTX 5060 en 300 dollar voor de RTX 5050 Ti. Je kan voor de prijs van één RTX 5090 dus een exemplaar van elke andere GPU in deze serie aanschaffen.

Ondanks de prestaties en kostprijs zijn dit misschien niet eens de beste GPU's die Nvidia zal hebben. Er zijn namelijk vermoedens dat Nvidia nog krachtigere GPU's zal ontwikkelen, specifiek voor geavanceerde AI-toepassingen.

Nvidia blijft aan de top

Het zal interessant zijn om te zien hoe Nvidia's focus op AI de ontwikkeling van aankomende grafische kaarten zal beïnvloeden. Er kunnen wel eens belachelijk krachtige kaarten op ons afkomen en toch zullen die hun volledige potentieel niet benutten voor games omwille van de AI-markt.

Ten slotte kan Nvidia zoveel vragen voor deze kaart als ze willen, zolang AMD niet in staat is om een grafische kaart van een vergelijkbaar kaliber te ontwikkelen. Door speculaties dat AMD niet eens zal focussen de premium GPU-markt met zijn next-gen RDNA 4-architectuur, vrezen we dat de prijzen van Nvidia niet meteen zullen zakken.

Nvidia schijnt een RTX 4070 Super aan het ontwikkelen te zijn die naast de bestaande modellen van deze grafische kaart zal bestaan (de standaard 4070 en de 4070 Ti die momenteel al beschikbaar zijn).

VideoCardz ontdekte dat een bekende hardware-leaker op X (Twitter), MEGAsizeGPU, een theorie heeft dat er misschien wel twee nieuwe varianten van de RTX 4070 kunnen verschijnen.

Volgens dit gerucht zou een van de twee kaarten gewoon een kleine 'refresh' zijn van de bestaande RTX 4070 die zal beschikken over GDDR6 VRAM in plaats van de nieuwere GDDR6X VRAM. Er zou op die manier dus een beetje geld worden bespaard, maar verder zou er niets veranderen aan de grafische kaart.

De andere grafische kaart zou grotere gevolgen kunnen hebben. Het gaat hier namelijk om een zogenaamde RTX 4070 Super met een AD103-chip. Dat is een grote verandering, want momenteel wordt die chip in de RTX 4080 gebruikt, terwijl de huidige 4070-modellen de minder krachtige AD104-chip gebruiken.

Dankzij de upgrade naar AD103 zou Nvidia deze RTX 4070 Super een 256-bit bus kunnen geven. De VRAM zou hierbij ook een upgrade van 12GB naar 16GB kunnen krijgen.

Conclusie: Is dit hoe Nvidia gedag zegt tegen de RTX 4080?

Het is duidelijk dat deze veranderingen van de specs de RTX 4070 een stuk krachtiger kunnen maken (en we vinden het nu al de beste grafische kaart van Nvidia). Misschien hebben we daarom eerder deze week ook al een ander gerucht gehoord over een zogenaamde RTX 4070 Ti Super.

We geloven echter niet in die ‘Ti Super’-theorie, want daarmee worden de namen toch wel iets te ingewikkeld. Het lijkt ons logischer als het nieuwe model gewoon de RTX 4070 Super wordt genoemd. We weten nog niet eens zeker of hij wel beter zal zijn dan de huidige 4070 Ti, maar als dat zo is en dat duidelijk moet worden gemaakt, dan kan Nvidia altijd nog die 16GB aan VRAM erbij vermelden (RTX 4070 Super 16GB).

We moeten overigens wel benadrukken dat de upgrade naar de AD103-chip voor de zogenaamde RTX 4070 Super niet betekent dat deze nieuwe grafische kaart net zo krachtig zal zijn als de RTX 4080 met dezelfde chip. We gaan ervan uit dat Nvidia de GPU iets minder sterk zal maken (door bijvoorbeeld een lager aantal CUDA-cores toe te voegen), zodat de RTX 4080 er niet als een slechte deal uitziet in vergelijking. 

Je zou kunnen zeggen dat de RTX 4080 er nu al een beetje als een slechte deal uitziet, dankzij zijn matige prijs-kwaliteitverhouding.

We hebben de laatste tijd vaak gehoord dat de RTX 4080 niet echt goed verkoopt en dat veel mensen eerder voor de RTX 4070 Ti kiezen of juist voor de RTX 4090 als ze echt de beste prestaties willen. Hoe dan ook, de RTX 4080 krijgt niet echt heel veel aandacht meer als we de geruchten moeten geloven en dat doen we ook. 

Als er dus inderdaad een RTX 4070 Super onderweg is met meer VRAM en ook sneller videogeheugen (en misschien iets meer CUDA-cores), dan betekent dat misschien echt het einde van de RTX 4080. Er wordt nu al gezegd dat de RTX 4070 Ti een slechte invloed heeft op de verkoopcijfers van de RTX 4080 sales en als er nu een nog betere variant van de RTX 4070 verschijnt, dan wordt de 4080 nog minder interessant. 

Het enige wat wel kan tegenvallen is dat er misschien geen groter aantal CUDA-cores aanwezig zal zijn in dit Super-model. Dat zou betekenen dat de upgrade naar AD103 misschien alleen voor de verbeteringen op het gebied van het videogeheugen zal zorgen (die de AD104-chip niet kan bieden).

MEGAsizeGPU tweette later ook nog dat betere CUDA-cores misschien wel mogelijk zijn voor deze RTX 4070 Super, maar dat deze kwestie momenteel nog onduidelijk is. De grafische kaart zou op sommige vlakken zelfs iets slechter kunnen zijn dan de RTX 4070 Ti. Het gaat hier natuurlijk om een gerucht, dus we weten nooit zeker wat er allemaal klopt en wat niet. 

Als Nvidia inderdaad gedag wil zeggen tegen de RTX 4080 zonder hem officieel te cancelen, dan is een krachtigere RTX 4070 zoals deze zogenaamde 4070 Super zeker een goede manier om de 4080 irrelevant te maken. Vervolgens kan de productie van de RTX 4080 ook terug naar een minimum worden geschakeld en hoeft Nvidia geen gezichtsverlies te lijden door deze kaart te dumpen, net als de voormalige 12GB-variant van de 4080.

Geruchten over een zogenaamde RTX 4080 Ti wijzen ook op nog meer concurrentie voor de 4080, dus misschien is het niet zo vergezocht dat Nvidia de 4080 langzaamaan een beetje naar de achtergrond wil laten verdwijnen. Toch zijn we hier nu natuurlijk flink aan het speculeren en zullen we pas zien wat er gaat gebeuren wanneer er ook echt officieel nieuwe grafische kaarten worden aangekondigd. 

Voor nu lijkt het er in ieder geval wel op dat er plannen zijn voor nieuwe varianten van de RTX 4070 voor volgend jaar. Het is het verder ook nog waard om te benoemen dat de kleine "downgrade" voor de standaard RTX 4070 (naar GDDR6 VRAM) er misschien voor kan zorgen dat Nvidia deze grafische kaart met een nog betere prijs-kwaliteitverhouding kan aanbieden. Dat zou dan natuurlijk wel weer mooi meegenomen zijn. 

• Nvidia onthult DLSS 3.5 met 'Ray Reconstruction' en compatibele games

NVIDIA kondigde DLSS 3.5 aan, de nieuwste versie van haar game-changing AI neuraal netwerk dat continu wordt verbeterd. NVIDIA DLSS 3.5 introduceert een nieuwe functie genaamd Ray Reconstruction, die de kwaliteit van ray traced beelden verbetert voor alle GeForce RTX GPU's door handmatige denoisers te vervangen door een door NVIDIA supercomputers getraind AI-netwerk dat pixels van hogere kwaliteit genereert tussen gesamplede rays.

Hieronder de eerste games die DLSS 3.5 zullen ondersteunen:

• Alan Wake 2 lanceert 27 oktober met DLSS 3.5, volledige ray tracing en Reflex
• Cyberpunk 2077 & Cyberpunk 2077: Phantom Liberty in september beschikbaar met DLSS 3.5, volledige ray tracing & Reflex
• Portal with RTX upgradet naar DLSS 3.5 dit najaar
• DLSS 3.5 komt ook naar GeForce NOW wanneer Alan Wake 2 en Cyberpunk 2077: Phantom Liberty op hun releasedata in de cloud worden gelanceerd. Leden kunnen de DLSS 3.5-update voor Portal with RTX ook vanuit de cloud streamen.

Naast games verbetert DLSS 3.5 ook de beeldkwaliteit in realtime 3D-creatortoepassingen. Ray Reconstruction zal worden opgenomen in komende releases van D5 Render, Chaos Vantage en NVIDIA Omniverse. 

Half-Life 2 RTX: An RTX Remix Project aangekondigd

Op Gamescom heeft NVIDIA tot slot Half-Life 2 RTX: An RTX Remix Project aangekondigd: de Half-Life 2 community is begonnen met de ontwikkeling van een RTX Remix remaster voor Half-Life 2 met behulp van een early access versie van RTX Remix's creator toolkit.
 
Met behulp van RTX Remix bouwen de modders materialen opnieuw op met Physically Based Rendering (PBR)-eigenschappen, voegen ze extra geometrische details toe via Valve's Hammer-editor en maken ze gebruik van NVIDIA-technologieën zoals volledige ray tracing, DLSS 3, Reflex en RTX IO om een fantastische ervaring te leveren voor GeForce RTX-gamers. Bekijk de aankondigingstrailer voor Half-Life 2 RTX: An RTX Remix Project.
 
De community is net begonnen met de ontwikkeling van Half-Life 2 RTX: An RTX Remix Project. Vier van de beste Half-Life 2 mod-teams hebben de handen ineengeslagen en willen de hele mod-community uitnodigen om mee te werken aan Half-Life 2 RTX. We moedigen mod-artiesten aan om zich aan te sluiten bij Orbifold Studios en mee te helpen aan deze ongelooflijke remaster.

De Nvidia GeForce RTX 4090 Ti GPU is al sinds minstens 2022 een terugkerend onderwerp. Veel geruchten doen de ronde en gaan van de specificaties tot het ontwerp. Een nieuw gerucht zegt echter dat de GPU misschien helemaal niet wordt uitgebracht.

Het lijkt erop dat Nvidia de productie van de RTX 4090 Ti stopzet, volgens een nieuw bericht van de Twitter-leaker kopite7kimi. Het wordt in ieder geval ondersteund door een eerder gerucht uit oktober 2022, waarin stond dat de ontwikkeling van de 4090 Ti was stopgezet vanwege het hoge energieverbruik.

Er wordt daarnaast gezegd dat Nvidia in plaats daarvan mogelijk twee nieuwe versies van de GeForce RTX 4060 en RTX 4070 uitbrengt, omdat er "laagwaardige AD103 en AD106 chips" worden gebruikt om ze te ontwikkelen.

Op dit moment is er geen extra informatie over wat de specificaties zouden kunnen zijn, hoewel het mogelijk lijkt dat we een opgevoerde versie van zowel de RTX 4060 als 4070 krijgen. Zoals PCGamesN opmerkt, zou de RTX 4070 ook een "extra-VRAM-model kunnen krijgen, met een verkleinde versie van de AD103-chip die wordt gebruikt in de RTX 4080."

Heeft Nvidia echt een RTX 4090 Ti nodig?

Er zijn verschillende redenen waarom de RTX 4090 Ti zou kunnen worden geschrapt. Een daarvan is gebaseerd op het eerder genoemde gerucht over een te hoog energieverbruik. Een andere reden, die PCGamesN aanhaalt, is dat Nvidia tevreden is met het succes van de gewone GeForce RTX 4090, omdat het momenteel een van de beste GPU's op de markt is. Het zou niet slim zijn om dat succes te riskeren door een betere versie uit te brengen die misschien toch niet heel goed zal verkopen.

De laatste theorie wordt ondersteund door de teleurstellende verkoop van de 4060 Ti, die volgens populaire retailers over de hele wereld sinds de lancering nauwelijks heeft verkocht. De verkoop lijkt zo slecht te zijn dat Nvidia de 16GB RTX 4060 Ti heeft gelanceerd zonder iemand op de hoogte te brengen én zonder reviewers de GPU te sturen.

Hoe dan ook, het is een slimme zet van Nvidia om geen Ti-versie van zijn sterkste kaart uit te brengen, gezien het feit dat de RTX 3090 Ti van de vorige generatie nogal zinloos was. Daarnaast verwachten we binnenkort de RTX 5000-serie, waardoor de interesse in een 4090 Ti erg klein zou zijn.

In mei van 2023 onthulde Nvidia al dat de 16GB-versie van de Nvidia RTX 4060 Ti ergens in juli uit zou komen, maar er werd toen nog geen exacte releasedatum bekendgemaakt. Er zijn nu echter een aantal nieuwe leaks verschenen die het midden van juli aangeven als lanceringsperiode. 

Twee redelijk betrouwbare hardware-leakers, hongxing2020 en Zed__Wang, suggereren allebei dat de 16GB-variant van de Nvidia GeForce RTX 4060 Ti-GPU uit zal komen op 18 juli. Hij zal dan op de markt verschijnen met een adviesprijs van 559 euro. Dat weten we al, omdat Nvidia de prijs wel al eerder heeft gedeeld. Er komt echter geen Founders Edition-kaart van Nvidia zelf, dus de externe fabrikanten kunnen ook hogere prijzen aan gaan houden. Ook is deze grafische kaart dus minstens 110 euro duurder dan de 8GB-variant die in mei al werd gelanceerd. 

We hebben natuurlijk nog geen officiële bevestiging voor deze datum gekregen vanuit Nvidia, dus totdat het wel wordt bevestigd, kan je dit nieuws het beste maar met een korreltje zout nemen. 

Zal deze grafische kaart het dan wel waard zijn?

De grote vraag bij deze grafische kaart is of die 16GB aan VRAM echt een groot verschil gaat maken voor de algehele prestaties (in vergelijking met de 8GB-variant). Moderne games vereisen steeds hogere specs, waaronder betere RAM en opslagruimte, en 8GB aan VRAM mag nu dan nog wel goed genoeg zijn voor veel games, maar veel van de beste pc-games beginnen toch langzamerhand wel meer dan dat nodig te hebben. 

Het was misschien gewoon beter geweest als we helemaal geen 8GB-variant hadden gekregen en als deze variant gewoon voor een iets budgetvriendelijkere prijs was uitgekomen. Dat had in ieder geval de zogenaamde flop qua verkoopcijfers kunnen voorkomen. De 8GB RTX 4060 Ti schijnt bij retailers over de hele wereld namelijk echt slecht te hebben verkocht, zelfs in markten die heel erg gericht zijn op pc-gaming. 

De RTX 4060 Ti lijkt ook niet echt genoeg prestatieverbeteringen te leveren om zijn hogere prijs te kunnen verantwoorden. Volgens Nvidia presteert de RTX 4060 Ti ongeveer 160% beter dan de RTX 2060 Super wanneer er gebruik wordt gemaakt van Frame Generation, maar zonder Frame Generation gaat het om een verbetering van 60%. Onze eigen review onthulde ook dat de prestatieverbetering ten opzichte van de RTX 3060 Ti bij games zonder Frame Generation soms maar ongeveer 11% bedraagt en dat geldt voor de 8GB- en de 16GB-variant van deze grafische kaart.

Natuurlijk weten we pas echt hoe goed hij zal presteren op het moment dat we hem zelf in handen hebben om te testen. Laten we dus maar hopen dat Nvidia ons toch nog eens een andere midrange kaart gunt die kwalitatief net zo goed is als de GeForce RTX 4060, want die grafische kaart levert echt uitstekende prestaties in 1080p.

• Voor wie zijn Nvidia's RTX 5000 GPU's eigenlijk bedoeld?

Nvidia gaat sowieso nog een volgende generatie van desktop-GPU's creëren en deze aankomende generatie heeft momenteel de codenaam ‘Ada Lovelace-Next’. De huidige generatie van RTX 4000-GPU's heeft hele duidelijke hoogte- en laagtepunten gehad tot nu toe en deze nieuwe grafische kaarten worden pas vanaf 2025 verwacht, maar ik maak me toch wel een beetje zorgen om deze hele situatie. 

Voordat ik daar verder op inga, zal ik eerst even een aantal belangrijke veronderstellingen aankaarten. Het ‘Next’-gedeelte van de codenaam suggereert dat deze nieuwe grafische kaarten misschien maar gewoon een kleine update zouden kunnen zijn voor de RTX 4000-serie. Sommige mensen gokken dan ook dat het in principe zal gaan om RTX 4000 Super-GPU's. Aangezien de release naar verluidt pas in 2025 zal zijn, lijkt het me erg vreemd als het niet echt om een nieuwe generatie zal gaan, namelijk de RTX 5000-serie. 

Nvidia heeft inmiddels met zijn huidige generatie van grafische kaarten al enorm indrukwekkende prestaties neergezet vergeleken met voorgaande generaties en de RTX 4090 is momenteel dan ook de krachtigste grafische kaart die je als consument kan kopen. Daarnaast biedt de recentelijk gelanceerde RTX 4060 juist een redelijk goede prijs-kwaliteitverhouding voor pc-gamers de op zoek zijn naar een budgetvriendelijkere optie. Ik vraag me nu dan ook wel af: wat is de volgende stap voor Nvidia?

Hebben we al een upgrade nodig?

Ik ben een van die mensen die veel te veel geld heeft uitgegeven aan het beste wat Nvidia deze generatie te bieden heeft, ook al heeft niemand eerlijk gezegd echt een RTX 4090 nodig. Zelf als je in 4K wil gamen, zoals bij mij ook het geval is, is de RTX 4070 Ti eigenlijk ook al meer dan genoeg. We zullen de komende jaren ook echt nog niet te maken krijgen met 8K-gaming (op een grote schaal), zeker niet als je ziet aan de hand van de Steam Hardware Survey dat de meeste pc-gamers nog grafische kaarten gebruiken die vooral gefocust zijn op 1080p-gaming. 

Binnen het huidige economische klimaat zijn de beste goedkope grafische kaarten dan ook veel aantrekkelijker voor de meeste gamers. Ik weet dus niet of de mogelijk nog duurdere RTX 5000-serie goed zal worden ontvangen op de huidige markt, waar toch al minder wordt uitgegeven aan de nieuwste grafische kaarten. Ik zie ook nog niet echt de noodzaak voor nog krachtigere grafische kaarten en dat zeg ik echt niet alleen maar omdat ik niet wil dat mijn RTX 4090 zo snel al weer verouderd is, ook al speelt dat natuurlijk wel een beetje mee. Ik zeg dit vooral omdat er juist ook nog heel veel gamers zijn die nog met vrij oude hardware spelen. 

Ik zie dan eigenlijk ook maar twee scenario's voor me als ik denk aan wat de RTX 5000-serie zal betekenen. Of we krijgen een minimale upgrade waar we waarschijnlijk alsnog veel te veel voor moeten betalen óf we krijgen weer een vrij grote upgrade die we eigenlijk helemaal nog niet nodig hebben (of een mix van beide opties, afhankelijk van de specifieke grafische kaart die je kiest).

Die onnodige upgrades zijn natuurlijk niet alleen een Nvidia-probleem. De hele industrie van technologische hardware blijft zich steeds maar focussen op zo veel mogelijk vooruitgang en dat zo snel mogelijk. Dat betekent dat bijna alles wat je koopt na minder dan twee jaar alweer verouderd is en vervangen is door iets beters. Dat kan heel fijn zijn als je het niet erg vindt om redelijk wat geld uit te geven aan regelmatige upgrades, zodat je altijd het beste van het beste hebt, maar eerlijk gezegd mogen CPU- en GPU-fabrikanten van mij wel het tempo van de gameconsoles aan gaan houden. De generaties van die apparaten gaan namelijk al gauw vijf tot zes jaar mee voordat er vervangers verschijnen. 

AI wordt (nogmaals) de toekomst

Een andere belangrijke reden waarom ik nog niet echt enthousiast ben over nieuwe grafische kaarten is de aanwezigheid van de upscaling-technologie die wordt aangedreven door AI. Nvidia is deze trend gestart met zijn geweldige DLSS-technologie. DLSS gebruikt AI om een game in 1080p te renderen en vervolgens die resolutie in realtime te 'upscalen' naar de hogere resolutie van jouw keuze (die wordt ondersteund door jouw beeldscherm).  

De RTX 4000-GPU's bieden inmiddels alweer DLSS 3 aan en hebben er ook nog eens Frame Generation-technologie aan toegevoegd, waarmee je je framerates nog verder omhoog kan halen dankzij AI. Met de aanwezigheid van deze technologie snap ik dus al helemaal niet meer waarom we binnenkort alweer nieuwe hardware nodig zouden moeten hebben. 

Nvidia kan voor mijn gevoel misschien beter maar even wat langer wachten met zijn volgende generatie van grafische kaarten en eerst wat meer geld investeren in zijn upscaling-technologie om ervoor te zorgen dat zo veel mogelijk games volledige ondersteuning krijgen voor DLSS 3 (en dat het dus zo gemakkelijk mogelijk is voor ontwikkelaars om het te implementeren). Als Nvidia dat zou doen, dan zouden we zeker nog wel een aantal extra jaren kunnen wachten voordat we echt een upgrade nodig hebben, maar dat is natuurlijk minder interessant voor de GPU-fabrikant. 

Al de beste grafische kaarten die je momenteel kan kopen bieden wel een of andere vorm van upscaling aan, of het nou gaat om DLSS of de alternatieven van AMD en Intel (respectievelijk FSR en XeSS). Deze technologie wordt overigens ook steeds beter en er is dus een grote kans dat upscaling tegen 2025 nog een veel groter verschil maakt dan het nu al doet, want waarschijnlijk zal het tegen die tijd ook door veel meer games worden ondersteund. 

Eerlijk gezegd wil ik ook gewoon liever niet de druk voelen om ongeveer elke twee jaar alweer te upgraden naar een nieuwe grafische kaart, zeker niet nu ik de beste grafische kaart van deze generatie heb, want die prijs wil ik niet elke twee jaar betalen. 

Sommige mensen hebben ook al voorspeld dat Nvidia waarschijnlijk niet lang meer actief zal zijn op de GPU-markt voor consumenten, omdat het bedrijf  door de stijgende populariteit van AI veel meer geld kan verdienen aan AI-ontwikkelaars die grafische kaarten zoeken voor het trainen van hun machine learning-algoritmes. Als Nvidia zich in ieder geval wat meer gaat focussen op de AI-markt, dan is het bedrijf misschien minder snel geneigd om zo snel mogelijk een nieuwe generatie grafische kaarten voor consumenten uit te brengen (als ze die überhaupt nog blijven produceren). 

Hoe dan ook, als je al een RTX 4070, RTX 4080 of (net als ik) een RTX 4090 hebt, probeer dan niet te snel in de verleiding te raken door de nieuwe generatie, want deze kaarten kunnen echt nog wel minstens zo'n vier à vijf jaar mee. Ik ben dan ook enorm tevreden met mijn RTX 4090 en mijn 4K-monitor, dus een upgrade is de komende jaren zeker nog niet nodig en ook niet echt verantwoord voor mijn portemonnee.  

Nvidia GeForce RTX 4060: review in een notendop

Nvidia wil heel graag dat mensen weten dat de Nvidia GeForce RTX 4060 de ideale upgrade is voor mensen die nog steeds een GTX 1060 of RTX 2060 gebruiken en dat is misschien dan ook wel Nvidia's beste marketingstrategie voor deze grafische kaart. 

Laten we er maar even duidelijk maken dat de Nvidia RTX 4060 ook echt wel een betere grafische kaart is dan de Nvidia GeForce RTX 3060 die hij vervangt. Daarnaast is hij ook gelanceerd voor een lagere adviesprijs van 329 euro vergeleken me zijn voorganger (die ongeveer minstens 20 euro duurder was tijdens zijn  lancering). Zijn 1080p-gaming-prestaties zijn de beste die je kan krijgen binnen deze prijsklasse rond de 300 euro en zijn 1440p-prestaties zijn af en toe ook nog redelijk goed, zeker als je DLSS aanzet. Als je dan ook nog een specifiek een game kan spelen met ondersteuning voor DLSS 3 met Frame Generation, dan presteert de kaart nog beter. 

Helaas zijn de 4K-prestaties van deze grafische kaart enorm beperkt vanwege het beperkte videogeheugen. Dat is een flinke verminderingen ten opzichte van de eerste uitgave van de RTX 3060 met 12GB aan VRAM (maar gelukkig is het niet slechter dan de 8GB aan VRAM in latere uitgaves van de RTX 3060). 

Je krijgt hier ook geavanceerdere raytracing en tensor cores dan bij de Ampere-generatie en Nvidia's ervaring op dat vlak is ook te merken aan de flink verbeterde raytracing- en DLSS-prestaties. 

Er zijn ook wat leuke bonussen voor streamers aanwezig, zoals ondersteuning voor de AV1-codec, maar het gaat hier om een lage midrange grafische kaart voor gamers en niet echt een kaart waar veel streamers waarschijnlijk voor zullen kiezen. Qua prijs-kwaliteit is het echter wel een geweldige kaart. 

Het echte (grootste) probleem voor deze kaart is de Nvidia GeForce RTX 3060 Ti. Voor meer dan een jaar na zijn release stond de RTX 3060 Ti bovenaan onze lijst van de beste grafische kaarten vanwege zijn fantastische prijs-kwaliteitverhouding. Hij wist beter te presteren dan we hadden verwacht voor zijn prijs en was eigenlijk ook een betere deal dan de Nvidia GeForce RTX 3070.

Sinds de crypto-bubbel weer is gebarsten en de Nvidia Lovelace-GPU's zijn verschenen, zijn de Nvidia Ampere-kaarten van de vorige generatie alweer enorm in prijs gedaald, waaronder dus ook de RTX 3060 Ti. Je kan de RTX 3060 Ti nu dan ook voor een veel lagere prijs krijgen dan zijn oorspronkelijke adviesprijs en hoewel de RTX 4060 duidelijk ongeveer 20% betere prestaties levert dan de RTX 3060, kan hij nog steeds niet echt op tegen de RTX 3060 Ti. Als je dus een RTX 3060 Ti kan vinden rond dezelfde prijs als de RTX 4060, dan is dat misschien een betere keuze. Nou hebben we prijs van de RTX 3060 Ti nog niet zo laag zien zakken, maar zo'n prijsdaling is inmiddels zeker mogelijk. 

De voornaamste reden waarom de RTX 3060 Ti nog steeds een enorm aantrekkelijk alternatief is, is omdat veel van de beste features van de RTX 4060 afhankelijk zijn van de implementatie van Nvidia's DLSS 3-technologie door game-ontwikkelaars. DLSS 3 met Frame Generation is ongelofelijk goed in de meeste games die het ondersteunen (al zijn er een aantal problemen met latency die nog moeten worden opgelost), maar de technologie wordt momenteel door nog maar relatief weinig games ondersteund. 

Veel van de nieuwste games zullen wel beschikken over deze technologie, maar zoals we ook al te weten kwamen gedurende de recente controverse rondom de samenwerking tussen Starfield en AMD, zal een van de grootste pc-games van het jaar misschien helemaal geen DLSS-implementatie hebben bij zijn lancering. Dit is op zichzelf dus geen gebrek van de RTX 4060, want wanneer de technologie wel is geïmplementeerd, werkt het fantastisch. Het is echter helaas wel het geval dat Nvidia's belangrijkste technologische verbeteringen van deze generatie van grafische kaarten gebonden is aan de ondersteuning vanuit third party game-ontwikkelaars. 

Bij een kaart zoals de Nvidia GeForce RTX 4070 is DLSS 3 een leuke feature om te hebben, maar echt nodig is het niet. De aantrekkelijkheid van de RTX 4060 hangt daarentegen wel af van de aanwezigheid van die technologie in de games die jij speelt. Wanneer dat niet het geval is, heeft deze grafische kaart slechts een fractie sterkere prestaties dan de RTX 3060 (het gebruikelijke prestatieverschil tussen generaties) bij games in 1080p. Ook kan je technisch gezien wel in 1440p gamen zonder DLSS, maar de beperkte hoeveelheid VRAM is daarbij wel een erg grote beperking. Voor 4K-gaming moet je toch echt voor een duurdere kaart gaan. 

Toch is de Nvidia RTX 4060 nog steeds een enorme upgrade als je momenteel nog een GTX 1060 of RTX 2060 gebruikt. Dat is dan ook de doelgroep waar deze kaart zich vooral op richt. Gamers met een RTX 3060 kunnen beter iets meer geld bij elkaar sparen en een RTX 4070 kopen, want de upgrade naar de RTX 4060 is het dan waarschijnlijk niet echt waard (en dan kan je eerlijk gezegd de Nvidia GeForce RTX 4060 Ti (8GB) ook het beste overslaan).

Als je op zoek bent naar de beste goedkope grafische kaart van Nvidia, dan zal de Nvidia GeForce RTX 4060 toch wel je beste keuze zijn voor de komende tijd, aangezien we nog maar vrij weinig hebben gehoord over een aankomende Nvidia RTX 4050 of Nvidia RTX 4050 Ti. Upgraden vanaf de RTX 3060 naar de RTX 4060 is niet per se sterk aan te raden, maar als je een wat strakker budget hebt en je een upgrade zoekt voor je 60-serie kaart van het Pascal- of Turing-tijdperk, dan is dit een fantastische upgrade. 

Nvidia GeForce RTX 4060: prijs en beschikbaarheid

• Hoeveel kost het? De adviesprijs van Nvidia is 329 euro
• Wanneer komt het uit? Hij is beschikbaar vanaf 29 juni 2023
• Waar kan je het krijgen? Wereldwijd beschikbaar

De Nvidia GeForce RTX 4060 is vanaf 29 juni 2023 beschikbaar voor een adviesprijs van 329 euro, wat minstens 6% goedkoper is dan de adviesprijs van de RTX 3060 tijdens zijn lancering. 

Wat hierbij wel van belang is om te weten, is dat er geen Founders Edition is van de RTX 4060 en dat je dus afhankelijk bent van de third party-partners zoals Asus, PNY, en andere merken als het gaat om de precieze prijs die je zal moeten betalen. Deze fabrikanten kunnen zelf bepalen hoeveel geld ze vragen voor hun versie(s) van de RTX 4060 en daarom zal je ook veel kaarten zien verschijnen die duurder zijn dan Nvidia's adviesprijs. Toch zijn er meestal ook nog wel genoeg kaarten te vinden, zoals de Asus RTX 4060 Dual die wij hier hebben getest, die zich wel aan Nvidia's adviesprijs houden. 

Deze grafische kaart mag dan wel goedkoper zijn dan de meeste kaarten uit de huidige generatie, maar het is niet de meest goedkope kaart. De AMD Radeon RX 7600 is met zijn adviesprijs van 296 euro de goedkoopste grafische kaart van de huidige generatie. Die kaart levert dan ook nog steeds de allerbeste prijs-kwaliteitverhouding van alle kaarten uit deze generatie. Toch is de RTX 4060 alsnog erg aantrekkelijk vergeleken met zijn grootste rivalen vanwege zijn prestatievermogen, zelfs al zijn sommige van deze rivalen dus goedkoper. 

• Koop de MSI GeForce RTX 4060 GAMING X 8G voor 374,90 euro bij Megekko
• Koop de INNO3D GeForce RTX 4060 Twin X2 voor 335 euro bij Alternate

Nvidia GeForce RTX 4060: features en chipset

• 3e generatie raytracing cores en 4e generatie tensor cores
• Maar 8GB VRAM
• DLSS 3 met Frame Generation voor maar iets meer dan 300 euro

Qua specs is de Nvidia GeForce RTX 4060 toch wel een duidelijke verbetering ten opzichte van de Nvidia GeForce RTX 3060 dankzij de kleinere TSMC 5nm-'process node' vergeleken met de 8nm Samsung-node die je in de RTX 3060 vindt. Hij heeft ook veel sneller kloksnelheden. De basis- en boost-kloksnelheid zijn namelijk ongeveer 39% sneller dan op zijn voorganger. 

Je kan hier ook genieten van een snellere geheugensnelheid, maar er is minder VRAM en een kleinere busgrootte, dus de geheugenbandbreedte is eigenlijk ongeveer 2% kleiner en dat betekent dat je prestaties bij hogere resoluties erg beperkt zullen zijn. 

Toch is dit nog wel een van de meest krachtige en energie-efficiënte kaarten binnen zijn prijsklasse dankzij zijn snellere kloksnelheden, de geavanceerdere raytracing en tensor cores en een lagere TGP dan zijn voorganger. 

Nvidia GeForce RTX 4060: design

Er is geen standaard design voor de Nvidia RTX 4060, aangezien er ook geen Founders Edition is. Het design van de kaart hangt dus volledig af van welke versie van welke fabrikant je koopt. 

Wij kregen de Asus GeForce RTX 4060 Dual OC-editie als ons testmodel en deze heeft een design met twee ventilatoren en erg kleine behuizing die zeker past bij een echte midrange grafische kaart. Gelukkig gebruikt deze GPU ook nog gewoon een 8-pin stroomconnector, waardoor je dus geen last hebt van de 12VHPWR-adapterkabels.

Hij beschikt over de aansluitingen die inmiddels redelijk standaard zijn voor deze generatie van Nvidia-GPU's, namelijk drie DisplayPort 1.4-poorten en één HDMI 2.1-poort. Als je een monitor met een USB-C-aansluiting hebt, dan heb je dus helaas weer pech. 

Dit is een 'dual-slot'-GPU, dus hij past vrij gemakkelijk in allerlei verschillende cases en hij is ook licht genoeg dat je niet echt een ondersteuning nodig hebt waardoor hij niet naar beneden zakt.  

Nvidia GeForce RTX 4060: prestaties

• Beste 1080p-prestaties binnen deze prijsklasse
• Flinke verbetering als je upgradet vanaf een RTX 2060 of ouder

Als het gaat om 1080p-gaming, dan levert de Nvidia RTX 4060 de beste prestaties binnen zijn prijsklasse rond de 300 euro.

De AMD RX 7600 is een sterke concurrent als het gaat om de gerasterde prestaties en hij weer de RTX 4060 dan ook af en toe te verslaan, maar als je raytracing toevoegt aan de vergelijking, dan schiet de RTX 4060 zijn rivalen voorbij. 

Het verschil wordt nog groter als je DLSS aanzet, want dan is zelfs 1440p-gaming soms een goede optie met deze grafische kaart. Dit zal zeker niet een van de beste grafische kaarten voor 1440p worden, maar bij sommige games, kan je wel een beetje met de instellingen spelen om toch nog verrassend goede resultaten te behalen in 1440p. 

Synthetische benchmarks

Bij de synthetische benchmarks merken we dat het, zoals gebruikelijk, een beetje heen en weer gaat tussen Nvidia en AMD. AMD levert betere resultaten bij gerasterde tests, zoals 3DMark Time Spy en Firestrike, terwijl Nvidia de strijd wint bij tests met raytracing, zoals Port Royal en Speedway.

De RTX 4060 en RX 7600 zitten qua ruwe kracht zo dicht bij elkaar dat er over het algemeen niet echt een duidelijke winnaar is. Het is het wel waard om te benoemen dat de RTX 4060 gemiddeld ongeveer 20% beter presteert dan de RTX 3060. Dat benoemen we hier om het verschil aan te geven met de RTX 4060 Ti. Die kaart leverde gemiddeld maar 10-12% betere prestaties dan de RTX 3060 Ti. 

Een verbetering van 20% tussen de generaties is dan toch weer veel indrukwekkender en een upgrade naar de RTX 4060 is dus toch wel enigszins te verantwoorden als je al een RTX 3060 hebt. Misschien is die extra 20% het uiteindelijk in de praktijk toch niet echt waard voor je, maar het is aantrekkelijker dan de RTX 4060 Ti met zijn minimale verbetering ten opzichte van zijn voorganger. 

Gaming benchmarks

Waar de RTX 4060 pas echt schittert, is bij zijn gaming prestaties. Hij levert ongeveer dezelfde resultaten als de RX 7600 als je in 1080p speelt met de maximale instellingen, maar zonder raytracing of upscaling. Het viel ons wel op dat de RTX 4060 ongeveer 9% slechter presteerde in Cyberpunk 2077 dan de RX 7600 als raytracing en upscaling niet geactiveerd zijn. 

Zet je de raytracing op Psycho in Cyberpunk 2077, dan merk je al gauw waar de RTX 4060 pas echt goed in is. De RX 7600 presteert ineens veel slechter als je de raytracing maximaal aanzet. Bij andere games is het verschil echter niet altijd zo groot en kan de RX 7600 toch nog goed concurreren. Cyberpunk 2077 lijkt echt AMD's zwakke punt te zijn. De RTX 3060 weet bij veel games ook nog redelijk goed te concurreren, maar bij andere games laat de RTX 4060 de andere kaarten ver achter zich. 

Als je upscaling inschakelt, dan weet de RTX 4060 betere prestaties te leveren dan de RTX 3060 en de RX 7600. Als je de basisinstellingen van DLSS gebruikt en geen gebruik maakt van Frame Generation, dan weet de RTX 4060 het alsnog te winnen van zijn concurrentie bij Cyberpunk 2077. Hij leverde dan wel een iets lagere gemiddelde framerate dan de RTX 3060, maar tegelijkertijd ook een hogere minimum framerate en dat zorgt uiteindelijk over het algemeen voor een stabielere ervaring.

Als je dan ook nog eens Frame Generation activeert, dan ziet het er nog beter uit voor de RTX 4060. Je kan de resolutie van Cyberpunk 2077 dan zelfs op 1440p zetten en een hogere gemiddelde en minimum framerate krijgen dan bij de RTX 3060 in 1080p. De RX 7600 houdt het helemaal niet meer bij op dit niveau. 

Helaas is Nvidia afhankelijk van game-ontwikkelaars voor deze nieuwe technologie. Die ontwikkelaars moeten de technologie namelijk implementeren in hun games. Zonder DLSS 3 met Frame Generation presteert deze kaart alsnog wel iets beter dan de RTX 3060, maar niet verbazingwekkend beter. 

De RX 7600 is een erg aantrekkelijk alternatief als je liever nog wat extra geld bespaart en je toch niet geïnteresseerd bent in 1440p-gaming of raytracing. 

Toch is het zeer waardevol om de mogelijkheid te hebben om een instelling te activeren en ineens 50 fps extra te krijgen bij een veeleisende game. AMD heeft nog steeds geen volledig vergelijkbaar alternatief hiervoor en daarom wint de RTX 4060 het overduidelijk op dat vlak van zijn grootste rivaal. 

Moet je de Nvidia GeForce RTX 4060 kopen?

Koop hem als...

Koop hem niet als...

Nvidia GeForce RTX 4060: alternatieven

Zo hebben we de Nvidia GeForce RTX 4060 getest

• We hebben de kaart ongeveer een week lang getest 
• We hebben naar de gaming prestaties en de synthetische prestaties van de grafische kaarten in deze review gekeken om ze te vergelijken
• We hebben onze standaard tests voor grafische kaarten uitgevoerd, maar we hebben de GPU ook met een aantal moderne pc-games tot zijn uiterste gedreven

We hebben de RTX 4060 uitgebreid getest voor een aantal dagen met behulp van synthetische tests zoals 3DMark en Passmark, maar we hebben ook meerdere games gespeeld op de kaart met verschillende instellingen en resoluties. 

We hebben ook zijn grootste rivaal en zijn voorganger uit Nvidia's productlijn getest en vervolgens de resultaten van alle kaarten met elkaar vergeleken om het overkoepelende prestatievermogen te bepalen en daar wat context aan te geven. 

We hebben onze tests gedaan met de nieuwste Nvidia- en AMD-drivers en op hetzelfde testsysteem. We hebben dus dezelfde hardware gebruikt om elke kaart te testen, zodat we de specifieke bijdrage van de kaart aan de overkoepelende prestaties bij de benchmarks en games konden bepalen. 

We zijn trots op ons onafhankelijke en zorgvuldige reviewproces, waarbij we ook op de lange termijn letten op de prestaties van de producten die we reviewen en we zorgen dan ook dat onze reviews zo up-to-date mogelijk blijven. Het maakt niet uit hoe oud een product is, als je het nog steeds kan kopen, dan staat het ook op onze radar. 

Lees meer over hoe we testen

Nvidia’s RTX 4060-GPU komt steeds dichterbij en volgens geruchten zou hij ook eerder dan verwacht kunnen arriveren. Het is dan ook geen verrassing dat we inmiddels gelekte benchmarks zien verschijnen. 

Deze specifieke gelekte benchmarks komen vanuit Benchleaks op Twitter (en werden gespot door VideoCardz). De leak toont de prestaties van de RTX 4060 bij de 'GPU Compute'-tests in Geekbench 6.

Dus, hoe presteerde de Nvidia GeForce RTX 4060? De grafische kaart wist een score van 105.630 te halen in de OpenCL-test en 99.419 in Vulkan.

VideoCardz had ook wat vergelijkingen bij de hand om ons wat context te geven voor wat die resultaten nou eigenlijk betekenen. Waar het op neerkomt is dat de RTX 4060 aan de hand van deze resultaten ongeveer 17-18% sneller zou zijn dan zijn voorganger, de RTX 3060.

Natuurlijk zijn we, net als bij alle andere leaks, nog steeds sceptisch over deze informatie en dit is natuurlijk ook niet de enige informatie die van belang is voor deze grafische kaart, maar daar gaan we hieronder nog wat dieper op in. 

Conclusie: Teleurstellend of gewoon naar verwachting?

Het eerste waar je rekening mee moet houden bij een leak van de prestaties van een aankomende grafische kaart, is dat hoewel z'n leak erg interessant kan zijn en je een eerste blik geeft op hoe in dit geval de RTX 4060 misschien zal presteren, het maar gaat om een paar resultaten vanuit één specifiek benchmark-programma. 

Daarbij is Geekbench ook niet echt onze eerste keuze voor het testen van de gaming-prestaties van een grafische kaart. Wij zouden eerder de resultaten van de synthetische benchmark in 3DMark willen zien voor een gaming-GPU. Zelfs dat haalt het overigens nog niet bij in-game benchmarks in de echte wereld. 

Wat we hier mee willen zeggen is dat je niet al te veel moet vertrouwen op deze Geekbench-scores, maar toch geven ze wel een indicatie van wat we misschien kunnen verwachten van de RTX 4060.

Is een verbetering van minder dan 20% dan eigenlijk een grote teleurstelling? Nou, het is in ieder geval niet geweldig, maar de RTX 3060 leverde ongeveer een vergelijkbaar prestatieverschil met zijn voorganger, de RTX 2060 (bij gaming-benchmarks). 

In de realiteit lijken deze resultaten dus eigenlijk redelijk overeen te komen met de verwachtingen als we het hebben over de verbeteringen ten opzichte van de vorige generatie. Dat kan natuurlijk nog steeds teleurstellend zijn voor gamers die hoopten voor een grotere verbetering, maar in ieder geval kan je bij de aankomende RTX 4060 wel genieten van DLSS 3 bij ondersteunde games en dat kan ook een groot verschil maken. 

Met een adviesprijs van 329 euro is de RTX 4060 alsnog veel goedkoper dan de bestaande RTX 4060 Ti (en ook ongeveer 6% goedkoper dan de RTX 3060 was bij zijn release). De prijs-kwaliteitverhouding van de RTX 4060 lijkt dus nog steeds prima. Hij komt ook goed uit de verf vergeleken met de AMD RX 7600. Zo lijkt hij 30% sneller te zijn in OpenCL, terwijl hij maar ongeveer 9% duurder is (maar dat is dus gebaseerd op deze leak). 

In het kort lijkt het er dus op dat de RTX 4060 dus misschien beter zal gaan verkopen dan de RTX 4060 Ti. We denken dan ook al een tijdje dat de slechte verkoopcijfers van de RTX 4060 Ti aangeven dat veel gamers misschien liever wachten op de budgetvriendelijkere RTX 4060. Daar horen we dan ook vanaf zijn release al geruchten over en dat de verkoop van het TI-model slecht loopt is ook te merken aan het feit dat de prijs in sommige gevallen al onder de adviesprijs van Nvidia is gezakt. 

We zullen er in ieder geval binnenkort achter komen, want we gokken dat we niet lang meer hoeven te wachten op de RTX 4060. 

De RTX 4060 Ti biedt niet echt bepaald een goede prijs-kwaliteitverhouding en de RTX 4060 is nog niet uit. Momenteel is de RTX 4070 dus nog de Nvidia-GPU met de beste prijs-kwaliteitverhouding, maar die kaart kost natuurlijk wel wat meer dan deze budget-modellen. Hieronder vind je in ieder geval de beste deals voor die grafische kaart voor als je toch geïnteresseerd bent.

• Waarom kopen mensen geen grafische kaarten meer? Nvidia heeft antwoorden op zijn eigen probleem

De RTX 4060 Ti is de nieuwste grafische kaart van Nvidia, maar een aantal dagen na zijn release lijkt het er al op dat deze kaart misschien een flop zal zijn. 

Dit zou zorgwekkend moeten zijn voor Nvidia, want een paar jaar geleden zou een (relatief) betaalbare toevoeging aan de huidige line-up van grafische kaarten, met geavanceerde features zoals raytracing en DLSS 3, een schot in de roos zijn geweest. 

Volgens een verslag van Wccftech is de verkoop van de RTX 4060 Ti echter enorm traag van start gegaan. Volgens een tweet van GDM, een bedrijf dat de verkoopcijfers in Japan in de gaten houdt, heeft maar één persoon de RTX 4060 Ti gekocht in een bekende winkel. 

Ook in markten waar pc-gaming populairder is, lijkt de RTX 4060 Ti maar weinig te verkopen. Zo heeft de bekende retailer Mindfactory in Duitsland bijvoorbeeld tijdens de lanceringsperiode maar 30 RTX 4060 Ti-kaarten verkocht. 

Dat lijkt misschien weinig, en dat is het ook. De RTX 4070 werd in april gelanceerd en had binnen zijn lanceringsperiode 315 grafische kaarten verkocht. Bij de 4070 Ti uit januari ging het om 540 stuks.

Zelfs die betere verkoopcijfers van de 4070 en 4070 Ti zijn nog veel lager dan de verkoopcijfers van de voorgaande RTX 3000-generatie. Wat is er dan precies aan de hand en wat kan Nvidia hier van leren?

Wat hebben we vandaag geleerd?

Ten eerste is het belangrijk om in gedachten te houden dat de huidige GPU-markt anders is dan tijdens de vorige generatie.

Toen de RTX 3000-serie werd gelanceerd, zat de wereld in het midden van de Covid-19-pandemie en dat leidde tot flinke chiptekorten, aangezien lockdowns een effect hadden op de fabrieken die de chips produceerden (waaronder ook de chips voor grafische kaarten).

Tegelijkertijd was de waarde van verschillende cryptovaluta ineens toegenomen en daardoor werden veel GPU's opgekocht voor mining (het proces waarbij cryptovaluta wordt gegenereerd). Allebei deze factoren zorgden voor een voorraadtekort van moderne grafische kaarten en dat betekende dat Nvidia (en zijn rivaal AMD) vrijwel elke grafische kaart verkochten die ze maar konden produceren. 

Dat betekende ook weer dat nieuwe lanceringen van GPU's nogal chaotisch waren, omdat heel veel mensen heel graag een nieuwe grafische kaart wilden hebben en tijdens deze schaarste was er dus enorm veel vraag naar grafische kaarten. 

Vandaag de dag ziet de GPU-markt er echter weer heel anders uit. Covid-19 is dan misschien nog niet echt weg, maar het zorgt over het algemeen niet meer voor grote lockdowns die de productie van pc-onderdelen beïnvloeden. De crypto-markt is daarnaast ook weer enigszins ingestort, waardoor er ook veel tweedehands grafische kaarten op de markt zijn verschenen. 

Het lijkt erop dat er niet meer zo wordt uitgekeken naar de lanceringen van nieuwe grafische kaarten. Daar kan Nvidia niet zo veel aan doen (we zouden het niet aanraden om het aanbod met opzet laag te houden om meer vraag te creëren), maar er zijn wel een aantal lessen die Nvidia kan leren van de huidige markt en de vraag van de consumenten. 

Een van de grootste problemen voor velen onder ons is momenteel nog de wereldwijde economische crisis. Veel alledaagse dingen zijn al veel duurder geworden en dat maakt een grote uitgave voor een luxeproduct zoals een nieuwe GPU iets minder aantrekkelijk. 

Hoewel de RTX 4060 Ti aangeeft dat Nvidia ook graag gamers met een strakker budget wil overhalen, en niet alleen de super high-end kaarten zoals de RTX 4090 wil verkopen, is 449 euro nog steeds een duur grapje. Daarbij weten de prestaties van de kaart de prijs dan ook niet echt te verantwoorden (daar kun je meer over lezen in onze Nvidia GeForce RTX 4060 Ti (8GB) review).

In sommige markten, zoals in Japan (maar ook enigszins in Europa), is de situatie nog erger en hebben lokale belastingen GPU's nog duurder gemaakt. Het is dan ook logisch dat een goedkope GPU zonder de budgetvriendelijke prijs niet echt aanslaat en zeker geen records zal verbreken.

Zo stelt een verslag van Videocardz (via een 3DCenter-tweet) dat de verkoop van de nieuwe grafische kaart zo slecht was, dat Mindfactory de prijs van de Palit GeForce RTX 4060 Ti vier uur na de lancering al verlaagd had naar 419 euro en dat is 20 euro lager dan de adviesprijs. 

We hebben nog nooit eerder meegemaakt dat een grafische kaart op de dag van zijn lancering al een prijsverlaging heeft gekregen. Dat is dus zeker geen goed nieuws voor Nvidia (op de korte termijn), maar wel voor pc-gamers. Een paar jaar geleden waren grafische kaarten zo schaars dat ze vaak voor veel meer geld dan de adviesprijs in de verkoop gingen. Het is dus in ieder geval fijn om een grafische kaart voor een veel redelijkere prijs te zien.  

Hopelijk laat dit aan Nvidia zien dat consumenten momenteel veel prijsbewuster zijn. Misschien dat het bedrijf dan een betere prijs-kwaliteitverhouding kan gaan leveren met zijn aankomende releases. Zijn grote rivaal AMD heeft met de uitstekende AMD Radeon RX 7600 al laten zien dat dat zeker mogelijk is. Die GPU is net gelanceerd voor 301 euro. Nvidia moet laten zien aan gamers dat het begrijpt dat ze in een lastigere financiële situatie zitten. Dat kan het bedrijf dus doen door je meer waar voor je geld te geven. 

Een ander probleem dat er voor heeft gezorgd dat er niet enorm veel interesse is voor de GeForce RTX 4060 Ti, is het feit dat er niet echt sprake is van een grote verbetering ten opzichte van de RTX 3060 Ti van de vorige generatie. Hij biedt namelijk maar tussen de 10% en 20% betere prestaties in games. Dat verschil kan worden vergroot als je gebruikmaakt van DLSS 3 (in games die het ondersteunen), maar het is alsnog geen verrassing dat zo'n kleine verbetering niet super aantrekkelijk is voor consumenten. 

Hopelijk kan Nvidia dus in deze generatie of de volgende weer eens een met grafische kaart tevoorschijn komen die echt veel betere prestaties levert (voor een redelijke prijs). Dat worden we pas echt weer enthousiast. 

Nvidia blijft alsnog de meest populaire fabrikant van grafische kaarten ter wereld en zijn aandelen zijn ook flink in waarde gestegen dankzij alle interesse in kunstmatige intelligentie (waaronder Nvidia's eigen plannen). We verwachten (helaas) dus niet dat Nvidia zich heel erg druk maakt om de slechte verkoopcijfers van de RTX 4060 Ti. Als deze trend van lagere verkoopcijfers echter voortzet, dan is dat misschien (hopelijk) een wake-up call voor Nvidia.

• Beste grafische kaarten 2023: alle topklasse GPU's voor gaming

"Chromebooks zijn niet geschikt voor gaming!" Dit is een uitspraak die menig techjournalist al (keer op keer) heeft gedaan in reactie op de vraag wat voor laptop een familielid moet kopen voor een kind dat wil kunnen gamen.  

Misschien zal die uitspraak binnenkort niet per se meer nodig zijn. Google is ons inmiddels al een tijdje aan het voorbereiden voor het idee van ‘gaming Chromebooks’, maar tot nu toe zijn we nog niet echt overtuigd. "Gaming-laptops" met ChromeOS, zoals de (verder) redelijk indrukwekkende Acer Chromebook 516 GE, draaien games niet eens lokaal op de laptop zelf. In plaats daarvan zijn ze afhankelijk van cloudstreamingdiensten zoals GeForce Now en Xbox Game Pass.

Toch zijn we hier wel fans van Google's goedkopere laptopvarianten. De beste Chromebooks kunnen voor allerlei taken erg handig zijn, maar cloud gaming staat eigenlijk nog in de kinderschoenen en is ook voor velen nog niet echt een reële optie vanwege hoge abonnementskosten of hoge vereiste internetsnelheden. Daarom is Google's nieuwste plan toch wel erg interessant: het introduceren van Nvidia's krachtige RTX-grafische kaarten op een paar nieuwe Chromebooks.  

RTX en gaan!

Laten we nog maar niet te hard van stapel lopen, want we krijgen binnenkort echt nog geen Chromebook te zien met bijvoorbeeld de enorm krachtige RTX 4090 (en misschien krijgen we die sowieso nooit te zien).

In plaats daarvan lijkt het erop, volgens een verslag van 9to5Google, day Google een intern prototype heeft, genaamd ‘Hades’. Die laptop zou beschikken over de meer betaalbare (en momenteel technisch gezien onaangekondigde) RTX 4050 en een 13e-generatie Intel CPU met DDR5-werkgeheugen. In de Chromium Gerrit-code wordt verder ook nog verwezen naar twee verschillende Chromebooks met de codenamen ‘Cora’ en ‘Zeus’, maar het is nog niet bekend welke laptopfabrikant deze modellen aan het ontwikkelen is. 

Gamen op Chromebooks is iets waar Google al lang naar streeft en naartoe heeft gewerkt. Zo heeft de zoekmachinegigant bijvoorbeeld al ondersteuning voor de Play Store geïmplementeerd en samengewerkt met Valve om het populaire game-platform Steam beschikbaar te maken op ChromeOS. 

Zonder een specifieke, discrete GPU zijn gaming prestaties op zijn minst gezegd beperkt. We hebben het eerder wel gehad over de potentie van gamen via geïntegreerde graphics en de indrukwekkende kracht van AMD’s nieuwe Z1 APU (die we recentelijk ook in de Asus ROG Ally gaming handheld terugvonden) valt niet te ontkennen. Toch kunnen geïntegreerde grafische kaarten nog niet echt helemaal concurreren met de discrete grafische kaarten die in de beste gaming laptops zitten.

De RTX 4050 zal waarschijnlijk niet een van de beste grafische kaarten op de markt worden, maar hij zou de beste pc-games wel prima 'natively' moeten kunnen draaien, in ieder geval in 1080p. Dat zou ook prima zijn, want de meeste Chromebooks hebben ook geen display met een hogere resolutie. Voor de meest premium Chromebooks zou je met Nvidia’s laatste generatie van GPU's eventueel nog de enorm handige DLSS 3 upscaling-technologie kunnen gebruiken voor betere prestaties in QHD of hoger. 

Gamen met een Chrome-accent

Het is tot nu toe een beetje een zwaar jaar geweest voor Nvidia en er is dan ook veel kritiek geweest op de enorm hoge prijzen die Nvidia rekent voor zijn meest krachtige grafische kaarten. Tegelijkertijd worden Intel’s Arc-GPU's in een rap tempo verbeterd en is AMD de wereld van handheld-gaming betreden. Het is dus fijn om te zien dat Nvidia nu ook stappen onderneemt om gaming wat toegankelijker te maken dankzij zijn eigen grafische kaarten. 

Het toevoegen van RTX-kaarten aan Chromebooks is een grote stap voor Nvidia en het ziet ernaar uit dat Google deze samenwerking ook erg serieus neemt.

Ze zullen worden voorzien van de nieuwe, snelle DDR5 RAM en dit werkgeheugen lijkt niet te worden gesoldeerd op het moederbord van de Chromebooks en dat is opvallend, omdat dit meestal het geval is. Dat betekent dat je eventueel je RAM ook kan upgraden als je de behuizing opent. Dat is een handige feature voor een gaming-laptop, aangezien RAM-vereisten van games steeds verder omhoog gaan.

Verder zijn er ook nog twee nieuwe features ontwikkeld (met gaming in gedachten) op het gebied van stroomverbruik en de batterij. De eerste van deze features is een geüpgraded vermogen (tot 240W) via in ieder geval één USB-C-poort. De tweede feature is een slimme ontwikkeling waarmee de Chromebook rechtstreeks stroom van het stopcontact kan gebruiken en zijn eigen batterij kan omzeilen, zolang hij verbonden is met het stopcontact. Op die manier kunnen de thermische prestaties worden verbeterd en blijft je batterij langer "gezond". 

Dit klinkt allemaal erg veelbelovend, maar we vragen ons nog wel af wat de doelgroep voor deze Chromebooks is, net als we deden toen de originele ‘gaming Chromebooks’ arriveerden. Chromebooks zijn tot nu toe over het algemeen vooral lichtgewicht, betaalbare laptops geweest, die ook vooral op jongere (of minder technisch aangelegde) gebruikers zijn gericht. Kinderen houden dan vaak wel van gamen, maar ze blijken hiervoor vaker gebruik te maken van telefoons en consoles dan van pc's. Ook zijn de kinderen zelf niet degenen die de beslissingen maken rondom de aankoop van een laptop. 

Uiteindelijk zouden we het zeker mooi vinden om een upgrade met betere gaming prestaties te zien voor een van onze favoriete Chromebooks (de geweldige modulaire Framework Laptop Chromebook Edition), maar we weten niet echt wie zo'n apparaat dan ook echt gaat kopen. 

• Wil je toch liever een desktop-pc met een GPU van Nvidia? Zie dan ook onze Nvidia GeForce RTX 4060 Ti (8GB) review

Heb je een RTX 4090 gekocht? Als je op dit artikel hebt geklikt, is de kans statistisch gezien groter dan de meerderheid, maar die kans is nog steeds behoorlijk laag.

Het is tot nu toe een moeilijk jaar geweest voor de grote techbedrijven, met Intel die recordverliezen rapporteerde en laptopverkopen die over de hele breedte teruglopen. Het ziet er slecht uit.

Nvidia is blijkbaar geen uitzondering: mensen kopen geen GPU's meer zoals vroeger, zo meldt The Register. CEO Jensen Huang heeft een forse salarisverlaging van 2,5 miljoen dollar gekregen omdat het bedrijf zijn doelstellingen niet heeft gehaald (hoewel zijn compensatiepakket nog steeds meer dan 21 miljoen dollar bedraagt, dus maak je niet te veel zorgen om hem).

Het bedrijf heeft zojuist zijn verbluffend uitgebreide jaaroverzicht voor 2023 gepubliceerd, waarin het constateert dat de omzet is beïnvloed door "economische tegenwind, geopolitieke spanningen en een leveringsketen die van een ernstig tekort naar een overschot is gegaan."

Het is geen verrassing dat mensen in het huidige economische klimaat minder uitgeven aan technologie, vooral high-end GPU's, maar er zit meer in. De RTX 4000-kaarten van Nvidia zijn al ver in de levenscyclus en hun prestaties zijn indrukwekkend. We zouden Nvidia juist moeten zien floreren. Dus wat is het probleem?

Een onnodige escalatie

Maar zelfs in de onmiddellijke nasleep van de cryptocrash bleef de omzet van GPU's een tijdje sterk. Gamers waren enthousiast om een krachtige grafische kaart te kopen die hen geen buitensporig bedrag zou kosten en de verkoop van gaming laptops was nog steeds goed. Dus wat ging er mis?

Laten we eens naar de Steam Hardware Survey gaan om te zien welke lessen we daaruit kunnen trekken. Niet alleen zien we geen enkele RTX 4000 GPU aan de top van het klassement (de RTX 4090 staat helemaal onderaan op #48), maar de populairste keuzes vertellen een fascinerend verhaal.

Op de eerste plaats staat de GTX 1650: een vier jaar oude GPU die nauwelijks in staat is om de nieuwste triple-A games op 1080p te draaien! Naar beneden in de lijst is het ongeveer hetzelfde verhaal: de eerste kaart waarop wij bereid zijn te spelen op een hogere resolutie is de RTX 3060 Ti, op plaats 7. Feit is dat de meeste pc-gamers nog steeds op lagere resoluties spelen de behoefte aan 4K is niet wat Nvidia lijkt te denken.

Toch gaat Nvidia door met steeds krachtigere GPU's en beweert het dat we allemaal steeds meer geld kunnen uitgeven aan nieuwe grafische kaarten. Zelfs de goedkoopste next-gen kaart die beschikbaar is terwijl ik dit schrijf, de RTX 4070, kost nog steeds 669 euro. Dit is een prijs die voor de meeste gamers buiten bereik ligt.

Is Nvidia zijn eigen ergste vijand?

Kortom, wij geloven dat Nvidia agressief doorgaat met krachtigere hardware op een moment dat de meeste gamers liever goedkopere hardware zien. Daarom daalt de verkoop van GPU's, in combinatie met de factoren waarop Nvidia geen invloed heeft en die in het jaaroverzicht worden genoemd.

Het is ook de moeite waard om erop te wijzen, hoewel het misschien verblindend duidelijk is voor sommigen, dat iedereen met zowel het geld als de intentie om een high-end GPU te kopen er al een heeft. De RTX 4090 was erg moeilijk te vinden (vooral tegen retailprijs) toen hij voor het eerst werd gelanceerd. Latere kaarten in dezelfde generatie waren niet meteen zo populair.

We denken ook niet dat de aankomende RTX 4060 Ti genoeg zal doen om deze gedachte te ontkrachten, maar dat betekent niet dat Nvidia zich zorgen moet maken. In feite is deze hele situatie niet eens een probleem dat Nvidia moet oplossen. Ondanks de recente verliezen bevindt het merk zich in een unieke positie om de komende jaren veel geld te verdienen met de verkoop van de krachtigste GPU's die het kan produceren. Lang leve AI.

Nvidia heeft al gezegd dat het all-in gaat op AI-technologie en het is steeds makkelijker te begrijpen waarom. Het trainen van machine learning-modellen zoals het fenomenaal populaire ChatGPT vereist een absoluut belachelijke hoeveelheid rekenkracht en Nvidia is misschien op de perfecte oplossing gestuit: tensor cores.

Nvidia en AI

Wat is een tensor core? Het is een gespecialiseerde GPU-core die Nvidia heeft ontwikkeld om zijn DLSS-upscaling-technologie (Deep Learning Super Sampling) aan te drijven. De aanwijzing zit in de naam: tensor cores zorgen voor AI-ondersteunde resolutie-upscaling voor je games en Nvidia maakt ze nu al drie generaties grafische kaarten voor consumenten.

Deze hardware is niet gebouwd om chatbots te trainen, maar het is AI-georiënteerde technologie en met de huidige explosie in AI-populariteit neemt Nvidia de zaken heel serieus. Er gaat al veel geld om in AI-ontwikkeling en dat zal alleen maar toenemen. In tegenstelling tot pc-gamers in geldnood, hebben bedrijven als OpenAI een relatief vette portemonnee.

Dat is natuurlijk slecht nieuws voor gamers, althans op korte termijn. Het is mogelijk dat Nvidia besluit om zich helemaal uit de markt voor grafische toepassingen voor consumenten terug te trekken en zich te richten op het maken van krachtige GPU's voor bedrijven om de AI-modellen van de toekomst te trainen.

Maar als die schokkende wending er komt, zou dat op de lange termijn wel eens goed nieuws kunnen zijn. Om te beginnen is Nvidia nu al jaren de grote speler in de GPU-ruimte waardoor iemand anders een kans krijgt op de pc-gaming markt. Een paar jaar geleden zou ik me zorgen maken over een gebrek aan concurrentie voor AMD's Radeon grafische serie, maar Intel heeft zijn steentje bijgedragen met Intel Arc GPU's en zelfs Apple maakt serieuze vorderingen met zijn M-serie chips.

Maar nog belangrijker is dat welke technologie Nvidia ook ontwikkelt en perfectioneert, deze zal doorsijpelen naar de consumentenmarkt. Zelfs als die niet van gamers komt, zullen de potentiële voordelen van de verkoop van hardware aan AI-bedrijven betekenen dat Nvidia meer investeert in de GPU-industrie als geheel en dat is een heel goede zaak.

Intel heeft een vrij moeilijke start gehad dit jaar, maar er is beterschap op komst in de vorm van de Meteor Lake CPU's. Volgens de hardware leaker Moore's Law Is Dead (MLID) op YouTube, hebben interne bronnen aangegeven dat de nieuwe chips tot de beste processoren ooit gemaakt zouden behoren. Daardoor veroorzaken ze lichte paniek bij alle belangrijke concurrenten van Intel op uiteenlopende manieren.

Een belangrijk onderdeel is de geïntegreerde GPU (iGPU) van Intel in de Meteor Lake-chips, die naar verwachting later dit jaar worden gelanceerd, vermoedelijk alleen voor laptops. Intel Iris Xe geïntegreerde graphics hebben zich redelijk goed bewezen en als deze info juist is, zouden de nieuwe chips die prestaties aanzienlijk verbeteren.

De bron van MLID is in feite niet van Intel, maar van een gelekte interne dia van AMD, waarin zijn nieuwe 'Phoenix' APU's worden vergeleken met Nvidia GPU's en geschatte prestaties van een 45W Meteor Lake chip. Zoals MLID opmerkt, plaatste AMD de Intel-chip net achter zijn concurrerende Phoenix Ryzen-chip, maar het is mogelijk dat AMD te optimistisch is over zijn eigen chips.

Qua grafische prestaties plaatst dat de nieuwe Meteor Lake chip ergens tussen de Nvidia GTX 1650 en RTX 3050. De 1650 is misschien drie jaar oud, maar het is de meest populaire GPU op het moment van schrijven volgens de Steam Hardware Survey.

Dit kan problemen opleveren voor Nvidia. We hebben in het verleden al nagedacht over het vooruitzicht dat geïntegreerde graphics mogelijk losse GPU's kunnen vervangen. Wat Intel hier doet, lijkt een stap in die richting. Het zou ook zorgwekkend kunnen zijn voor AMD, die doorgaat met iGPU's voor ultradunne gaming laptops en apparaten zoals de geweldige Asus ROG Ally.

Prestaties met hoofdletter p

Natuurlijk zullen de Apple M2-chips in laptops zoals de MacBook Air (2022) deze chips waarschijnlijk nog steeds overtreffen qua pure grafische mogelijkheden. De basis M2 is namelijk vergelijkbaar met een Nvidia RTX 3060, maar meer iGPU-kracht is niet alles wat Intel achter de hand heeft.

MLID beweert dat laptopfabrikanten met Intels nieuwe chips een sterk verbeterde batterijduur zullen krijgen. Laat dat net iets zijn waar MacBooks al lang aan kop staan. Het weglaten van een discrete GPU als een hardwarevereiste zal veel energie besparen en meer ruimte creëren voor een grotere batterij.

We hebben in het verleden al opgemerkt dat Meteor Lake geweldig zou kunnen zijn voor laptopbatterijen en dit is nog meer bewijs. Met deze nieuwe chips zouden de beste lichte laptops eindelijk kunnen concurreren met de ongelooflijke batterijduur van de nieuwste MacBook Pro (2023), zonder afbreuk te doen aan de prestaties.

De problemen van Intel zijn niet uniek want elk bedrijf heeft klappen gekregen de voorbije maanden. Intel is wel erg zwaar getroffen en zag recordverliezen in zijn meest recente financiële resultaten, met een verlies van maar liefst 2,8 miljard dollar in slechts drie maanden, vergezeld van een daling van 36 procent van de totale inkomsten in vergelijking met dezelfde periode in 2022.

In een recent statement beweerde Intel dat het zich richt op het identificeren van kostenbesparingen en efficiëntieverbeteringen door middel van meerdere initiatieven. Dat is een beleefde manier om te zeggen dat er in budgetten zal worden gehakt en personeel zal worden ontslagen. Laten we hopen dat de nieuwe chips beterschap brengen.

Er doen inmiddels al maanden geruchten de ronde over de aankomende Nvidia GeForce RTX 4060 Ti en 4060, maar als deze laatste paar geruchten waar blijken te zijn, dan ziet de nabije toekomst er erg goed uit voor mensen die op zoek zijn naar een meer betaalbare grafische kaart.

Volgens een post van de betrouwbare Twitter-leaker MEGAsizeGPU en een verslag van VideoCardz zal Nvidia binnenkort drie grafische kaarten aankondigen: twee verschillende versies van de RTX 4060 Ti (8GB en 16GB VRAM) en één variant van de standaard 4060. 

Dat is al goed nieuws, maar wat nog beter nieuws is, is dat de 8GB RTX 4060 Ti misschien deze maand al uit kan komen. Dit kan wel eens de beste grafische kaart voor de meeste mensen worden, dus het is goed nieuws dat we hopelijk niet meer lang hoeven te wachten. Van de andere twee versies wordt verwacht dat ze in juli 2023 worden uitgebracht. Ook daar hoeven we dus niet heel lang meer op te wachten. 

Het lijkt erop dat de 16GB RTX 4060 Ti misschien toegevoegd is aan de line-up vanwege de negatieve reactie op de eerste verslagen over de GPU, die aangaven dat er alleen een 8GB RTX 4060 Ti zou worden gelanceerd. Als dat inderdaad het geval is, dan is het verder ook goed nieuws dat de fabrikant dus echt geluisterd heeft naar feedback van potentiële klanten en een krachtigere variant heeft toegevoegd. 

Geef ons maar zo snel mogelijk een RTX 4060 Ti

We hebben eerder ook al meerdere keren gehoord dat de RTX 4060 Ti in mei 2023 zou worden gelanceerd, maar dit recente verslag geeft ons nog meer vertrouwen in dit gerucht. 

Er is nog steeds geen echte midrange optie voor gamers binnen de huidige generatie van grafische kaarten. Dat is het geval bij zowel Nvidia als AMD. De beste betaalbare grafische kaarten zijn dan ook vrijwel allemaal van de vorige generatie en dat is een probleem voor gamers die in de laatste jaren geen kans hebben gehad om hun pc te upgraden, want dan wil je toch wel het liefst voor de meest toekomstbestendige optie gaan. Het zou dus een geweldige zet zijn van Nvidia om deze grafische kaarten zo snel mogelijk op de markt te brengen. Dat zal waarschijnlijk ook helpen in de strijd tegen AMD.  

Er is echter nog een ander probleem, waar we het recentelijk ook al over hebben gehad. Eerdere geruchten onthulden namelijk dat de 4060 Ti en de 4060 allebei alleen een 8GB-model zouden krijgen met een 128-bit bus en dat zou wel echt een slecht idee zijn. Dat zou de 4060 Ti namelijk ongeveer op hetzelfde niveau plaatsen als de RTX 3060 Ti. Die GPU heeft dezelfde hoeveelheid VRAM, maar zijn busbreedte is letterlijk de helft. Daarnaast zouden beide kaarten ook minder shader-cores hebben. Er zijn dan misschien wel veel dingen geoptimaliseerd voor deze generatie, maar kom op Nvidia! 

De nieuwste AAA-games hebben daarnaast ook steeds meer VRAM nodig om soepel te kunnen draaien. The Last of Us: Part I voor pc is daar bijvoorbeeld een goed voorbeeld van. Nou zijn veel van dit soort games ook niet echt goed geoptimaliseerd, maar dat verandert niets aan het feit dat veel gamers ook gewoon betere opties moeten krijgen voor grafische kaarten, die ook niet meteen een fortuin kosten. 

Met andere woorden, Nvidia moet ook rekening blijven houden met de budget gaming-markt en niet proberen te besparen op dat vlak. Wij vinden dat de gemiddelde consument, net als de mensen die een high-end grafische kaart kopen, toch wel meer dan 8GB aan VRAM verdient bij een product als de RTX 4060 Ti.

• AMD komt eindelijk ook met de betaalbare Radeon RX 7600 GPU voor "normale mensen"

Nvidia’s nieuwste grafische kaart, de RTX 4060 Ti, zal waarschijnlijk tegen het einde van mei in de verkoop gaan volgens de meest recente geruchten. Het bedrijf zou echter nog niet zeker weten wanneer het de normale RTX 4060 wil releasen. 

Deze nieuwe leak vanuit VideoCardz vertoont ook een document met een zogenaamde embargo-tijdlijn waaruit blijkt dat de RTX 4060 Ti op 5 mei wordt verzonden, voor de officiële lancering (en voor hij dus in de verkoop gaat) "eind mei". 

Dat zou dus kunnen betekenen dat het product vrijwel tegelijkertijd onthuld wordt en beschikbaar wordt gemaakt voor consumenten, of in ieder geval dat er maar een korte tijd tussen de onthulling en de release van de grafische kaart zit. 

Bij de standaard RTX 4060 staat in het document dat de lanceringsperiode nog moet worden bepaald, dus we kunnen ervan uitgaan dat deze pas later zal verschijnen dan de 4060 Ti, zoals de geruchten ook al suggereerden. 

Natuurlijk is het aan te raden om deze informatie nog maar even met een korreltje zout te nemen, want het gaat hier om een leak en geen officiële aankondiging. Daarnaast kan Nvidia dit wel van plan zijn, maar plannen worden ook nog wel eens gewijzigd, dus de lancering van de 4060 Ti zou altijd nog verschoven kunnen worden naar een later moment. Toch zijn er nu wel al een tijdje geruchten dat de GPU zal worden onthuld tijdens Computex (eind mei).  

Conclusie: De prijs wordt doorslaggevend

Deze leak biedt dus nog meer bewijs voor een nabije release voor de RTX 4060 Ti en we hebben de laatste tijd al wel meer "bewijs" voorbij zien komen. Zo werd er bijvoorbeeld zogenaamde afbeelding van de GPU gedeeld op Twitter. Deze grafische kaart is recentelijk ook al gespot in sommige MSI-pc's (in productpagina's bij een Nederlandse online retailer die per ongeluk te vroeg verschenen en inmiddels ook weer zijn verdwenen).  

Waar het op neerkomt, is dat we nu toch wel echt verrast zouden zijn als we de RTX 4060 Ti niet voor het eerst zullen zien aan het einde van de maand. Het ziet er echter dus wel naar uit dat we wat langer moeten wachten op de RTX 4060.

Veel mensen zijn bezorgd dat de RTX 4060 Ti niet bepaald indrukwekkende specs zal krijgen. Zo geven sommige geruchten aan dat de kaart maar 8GB aan VRAM zou krijgen en dat is tegenwoordig toch wel weinig, zelfs voor het gamen in 1080p. We moeten verder ook nog zien in welke prijsklasse Nvidia deze GPU gaat plaatsen. 

Een echt budgetvriendelijke prijs zou een groot pluspunt kunnen zijn voor de aankomende grafische kaart, maar het nieuwste gerucht over de prijs klinkt niet veelbelovend. Dat gerucht suggereert namelijk een prijs van 450 dollar voor de RTX 4060 Ti en dat zou toch wel teleurstellend zijn. Dat gerucht komt van een YouTube-leaker, die overigens ook niet altijd even betrouwbaar is gebleken. Volgens een ander gerucht (van MyDrivers in China) zou de grafische kaart een prijs van 399 dollar krijgen, maar die bron is nog twijfelachtiger. 

We zijn dus nog niet zo overtuigd van die voorspellingen over de prijs en het kan daarbij ook zo zijn dat Nvidia zelf nog geen beslissing heeft gemaakt over een uiteindelijke prijs. We zullen het zien, maar als de geruchten over de 8GB aan VRAM wel kloppen, dan moet het bedrijf er toch wel voor gaan zorgen dat de prijs-kwaliteitverhouding in ieder geval aantrekkelijk wordt.  

Qua prijs zal Nvidia ook rekening moeten gaan houden met de aankomende rivaal van AMD, de RX 7600, die schijnbaar 25 mei kan worden gelanceerd en dus misschien ook de aandacht voor de RTX 4060 Ti kan wegkapen. 

• Nvidia RTX 4070 vs RTX 3070: Welke midrange grafische kaart is het beste voor jou?

De prijs van de aankomende Nvidia RTX 4070 is inmiddels gelekt. Volgens VideoCardz gaat de nieuwe grafische kaart 599 dollar kosten. De bronnen van VideoCardz hebben verder geen prijzen voor buiten de VS bekendgemaakt, dus wat het voor ons gaat kosten is nog niet bekend. Maar we kunnen in ieder geval wel al zien hoe betaalbaar deze nieuwe GPU is in verhouding met de andere RTX 4000 GPU's. 

Deze leak komt schijnbaar vanuit een persbericht dat Nvidia met de pers en met zakelijke partners heeft gedeeld. Daardoor lijkt het ook wel overeen te komen met de verwachte releasedatum van 13 april waar we eerder al geruchten over hoorden. Het gaat wel om gelekte informatie, dus over het algemeen raden we aan om het met een korreltje zout te nemen, maar het lijkt wel heel waarschijnlijk dat de prijs van 599 dollar inderdaad zal kloppen (hoewel varianten van andere fabrikanten naar verwachting wel iets duurder zullen worden).

De nieuwe GPU lijkt dus voor dezelfde prijs te worden verkocht als de lanceringsprijs van de RTX 3070 Ti van de vorige generatie. Dat laat wel zien dat de prijzen iets zijn gestegen, want het gaat nu om een "non-TI"-model, maar deze prijs is niet heel erg onredelijk. De 3070 Ti was een prima GPU, maar hij kond de lanceringsprijs niet helemaal verantwoorden. Als we de geruchten over de RTX 4070 moeten geloven, dan zou deze grafische kaart vrij gemakkelijk betere prestaties moeten kunnen leveren dan die RTX 3070 TI, dus krijg je wel iets meer waar voor je geld.  

Deze prijs voelt toegankelijker

599 dollar voor een grafische kaart is nog steeds vrij duur. Het is dan ook onwaarschijnlijk dat de we de RTX 4070 als een van de beste goedkope grafische kaarten zullen zien. Daarvoor kunnen we beter wachten op de RTX 4060 of 4050. 

Toch betekent deze grafische kaart de terugkeer van echte midrange kaarten binnen deze generatie van GPU's en het lijkt erop dat Nvidia op dat vlak nu weer een voorsprong heeft, aangezien de goedkoopste AMD GPU van deze nieuwe generatie de Radeon RX 7900 XT van 899 dollar (960,72 euro) is. 

We hebben eerder al Nvidia én AMD bekritiseerd voor de ontoegankelijke prijzen van de huidige generatie van grafische kaarten. Als je het ons vraagt, dan zou niemand bijna 2000 euro (of meer bij een andere fabrikant dan Nvidia zelf) moeten hoeven betalen voor een RTX 4090. Maar 599 dollar voor een gaming-GPU die (met de juiste instellingen) een 4K-resolutie aankan, beschikt over DLSS 3 en veel minder stroom verbruikt dan de flagship kaarten? Heel graag, Nvidia! 

Aangezien de "grotere broer" van de aankomende grafische kaart, de RTX 4070 Ti, al beschikbaar is voor 799 dollar (909 euro), lijkt deze nieuwe adviesprijs ook wel redelijk. Die duurdere GPU staat inmiddels bovenaan onze lijst van de beste grafische kaarten dankzij zijn goede prijs-kwaliteitverhouding. We hopen dan ook dat de 4070 vergelijkbare prestaties gaat leveren voor een lagere prijs (gezien ze dezelfde basis hebben met de AD-104 GPU), zeker na de "ontlancering" van de 12GB RTX 4080 van vorig jaar. 

We zullen het in ieder geval gaan meemaken. De RTX 4070 moet zijn verwachte prestatievermogen wel echt gaan waarmaken om zijn prijs te verantwoorden, maar we zijn er optimistisch over en dat is al een tijdje niet meer het geval geweest bij grafische kaarten. 

• Betekenen AMD's nieuwe CPU's het einde voor discrete GPU's?

Losstaande (discrete) grafische kaarten kunnen binnenkort misschien wel overbodig worden, in ieder geval, als het aan AMD ligt. Een recente leak vanuit de GeekBench benchmarking-softwaredatabase toonde een testresultaat van een AMD Ryzen 7 7840HS-processor die nog niet uit is. Het ging specifiek om een OpenCL-test in GeekBench, die heeft onthuld dat deze chip gebruikmaakt van de nieuwe AMD Radeon 780M geïntegreerde graphics. 

Waarom is dit zo interessant? Nou, de Radeon 780M lijkt enorm indrukwekkend te worden voor een 'iGPU' (geïntegreerde GPU op de CPU-chip). Het resultaat van de OpenCL-benchmark was een score van 36.757 en dat is ongeveer vergelijkbaar met die van de Nvidia GTX 1650.

De GTX 1650 was nou ook niet een van de beste grafische kaarten. Hij was zelfs zo teleurstellend dat we er niet eens een review van hebben gedaan, toen deze uitkwam in 2020. We zouden deze kaart ook niet echt aanbevelen vandaag de dag, omdat je bijvoorbeeld beter voor een GTX 1660 Super of een RTX 3050 kan gaan.

Toch is dit een goede demonstratie van hoe krachtig AMD’s APU's (de term die AMD gebruikt voor CPU's met een ingebouwde iGPU) zijn en het zal ook dienen als een waarschuwing voor AMD's grote rivaal Nvidia. Als de Radeon 780M iGPU namelijk nu al dit soort prestaties kan leveren, hoe krachtig zouden deze APU's dan wel niet kunnen worden in de toekomst? 

Zijn APU's de toekomst voor gaming?

De Ryzen 7 7840HS is een van AMD’s ‘Phoenix’-APU's. Hij wordt gemaakt aan de hand van TSMC’s 4nm-productieproces, beschikt over 8 ‘Zen 4’-cores en werkt met een frequentie van 5,1GHz. De TDP schijnt maar 54W te zijn, terwijl de Nvidia GTX 1650 bijvoorbeeld met 75W veel meer stroom vereist en dan zit er bij die GTX 1650 nog niet eens een bijbehorende CPU. 

Volgens de GeekBench-leaks, blijkt de chip in een Chinees testmodel van een onbekende laptop te zitten, die gebruikmaakt van een werkgeheugen van 32GB. De Radeon 780M iGPU lijkt overigens gebaseerd te zijn op AMD’s oudere 'RDNA 2'-grafische architectuur. Toekomstige APU's kunnen dus als het goed is nog meer kracht leveren als ze gebruikmaken van RDNA 3 en 4. 

AMD heeft al laten zien dat het erg krachtige grafische prestaties kan leveren in de wereld van de consoles. Apparaten zoals de PlayStation 5 en de Valve Steam Deck laten goed zien hoe sterk de gaming-prestaties kunnen zijn zonder een discrete grafische kaart. We vragen ons dus echt af hoe lang het nog zal duren voordat geïntegreerde graphics zo goed zijn dat we geen discrete GPU's meer nodig hebben voor gaming. 

AMD heeft een echte kans om de eerste keuze te worden voor pc-gamers

AMD maakt al een aantal van de beste processoren voor pc-gaming. Zo heb je bijvoorbeeld de krachtige Ryzen 9 7950X3D en de iets meer toegankelijke Ryzen 7 7700X. Toch heeft AMD nog moeite om te concurreren met Intel's high-end Intel Core i9-13900K qua ruwe CPU-kracht en de desktop-APU's zitten ook nog niet echt op hetzelfde niveau. De Ryzen 7 5700G is wel oké voor gaming, maar we hebben nog niet een echt succesvolle Ryzen 7000 APU van de G-serie op de markt zien verschijnen.  

Nvidia heeft nu al een tijd lang de prestaties en de prijs flink omhoog gebracht binnen de wereld van de discrete grafische kaarten en de nieuwste flagship, de GeForce RTX 4090, heeft dan ook een schokkende adviesprijs van 1.839 euro (en je hebt echt geluk als je hem ook voor die prijs kan vinden).

Een groot voordeel voor AMD’s APU's is dat ze simpelweg een veel betere prijs-kwaliteitverhouding aanbieden. Ten eerste krijg je een CPU en een GPU ineen en daarnaast hebben deze chips ook een veel minder hoog stroomverbruik (en geen last van kabels die smelten) dan Nvidia’s high-end kaarten. Dan hebben we het nog niet eens gehad over het feit dat je deze APU's met een goede koeling ook een veel compactere apparaten kwijt kan, zoals in draagbare consoles of in de beste lichtgewicht laptops.

AMD produceert natuurlijk ook nog zijn eigen discrete GPU's, maar laten we eerlijk zijn, AMD heeft maar een erg klein marktaandeel vergeleken met Nvidia. Daarnaast is er nu ook nog eens concurrentie van Intel op het gebied van budgetvriendelijke GPU's. Intel hanteert namelijk een nogal agressief prijsbeleid voor zijn nieuwe Intel Arc-GPU's.  

We hebben het in het verleden ook al gehad over hoe geïntegreerde graphics misschien wel eens de toekomst zouden kunnen zijn van pc-gaming en we hopen dan ook dat AMD zich meer gaat focussen op de mogelijkheden die zijn gaming-APU's kunnen bieden. Het hoeft misschien niet meer belachelijk lang te duren voordat deze Phoenix-chips de beste goedkope grafische kaarten kunnen verslaan. Als AMD dat lukt, dan kan het zijn dat Nvidia zich maar op GPU's voor zakelijk gebruik en voor AI-training moet gaan richten in plaats van op grafische kaarten voor gaming. 

• Nvidia zet in op ChatGPT en dat is geen goed nieuws voor gamers

Oeps! Het ziet ernaar uit dat Gigabyte een grote verrassing van Nvidia heeft verpest. Gigabyte maakt namelijk hun eigen versies van Nvidia's grafische kaarten en het bedrijf heeft twee nieuwe grafische kaarten gelekt: de Gigabyte RTX 4070 AERO OC 12GB en de Gigabyte RTX 4060 GAMING OC 8GB.

De timing van deze leaks is niet bepaald geweldig voor Nvidia (niet dat leaks vaak gunstig getimed zijn). Momenteel is namelijk het Nvidia GTC-evenement (GPU Technology Conference) bezig en Nvidia wil waarschijnlijk dat iedereen gefocust is op het nieuws dat aan de hand van het evenement naar buiten komt, zoals de nieuwste AI-verbeteringen en de nieuwe bedrijfstechnologie. Het nieuws dat we op de consumentenmarkt eindelijk wat betaalbaardere grafische kaarten van Nvidia krijgen, kan het andere nieuws overschaduwen. 

Videocardz gaf aan dat er referenties te vinden waren naar de “GV-N4070AERO OC-12G” en “GV-N4060GAMING OC-8GD”-producten in de nieuwste versie van de 'Gigabyte Control Center'-software. Deze software wordt gebruikt voor dingen zoals het monitoren en overklokken van grafische kaarten en het instellen van RGB-verlichting. 

In tegenstelling tot sommige andere fabrikanten, maakt Gigabyte gebruik van interne productnamen die redelijk gemakkelijk te ontcijferen zijn. Het was dan ook vrij duidelijk dat de productnamen in dit geval refereerden naar de RTX 4070 met 12GB aan geheugen en de RTX 4060 met 8GB.

Slecht nieuws voor Nvidia, goed nieuws voor gamers

Je kan niet echt om deze leak heen, dus het zal ook wel een foutje zijn waar Nvidia niet echt blij mee is. Het bedrijf heeft namelijk de RTX 4070 en RTX 4060 zelf nog niet officieel aangekondigd. Nou hadden we niet verwacht dat Nvidia deze grafische kaarten tijdens GTC zou onthullen, omdat dit evenement meer gefocust is op AI en bedrijfstechnologieën, maar deze leak zal ongetwijfeld wel roet in het eten hebben gegooid voor een geplande officiële onthulling. 

Videocardz claimt ook informatie te hebben, waaruit blijkt dat de RTX 4070 op 12 april zal worden aangekondigd, maar voor de RTX 4060 lijkt die informatie nog niet bekend te zijn.  

Deze leak is dus misschien slecht nieuws voor Nvidia, die de GPU's waarschijnlijk als een grote verrassing wou onthullen, maar het is in ieder geval goed nieuws voor gamers. 

Tot nu toe heeft Nvidia alleen nog maar dure, high-end desktop-GPU's uitgebracht als deel van de nieuwste ‘Ada Lovelace’ RTX 40-serie: de RTX 4090, RTX 4080, en RTX 4070 Ti. Dit zijn dan wel een aantal van de beste grafische kaarten ooit, maar deze krachtige grafische kaarten passen niet binnen ieders budget. 

Veel pc-gamers met een strakker budget voleden zich waarschijnlijk al in de steek gelaten door Nvidia. Het is nooit een goed idee om een groot deel van de markt te negeren, zelfs al ben je de marktleider. De grote rivalen van Nvidia, AMD en Intel, grepen dan ook hun kans om meerdere goedkopere grafische kaarten op de markt te brengen.

Nvidia heeft wel meerdere betaalbaardere mobiele GPU's uit de RTX 40-serie uitgebracht voor laptops, maar daar hebben gamers met een desktop natuurlijk niets aan als ze op zoek zijn naar een upgrade.

Het is in ieder geval mooi om te zien dat Nvidia eindelijk ook wat betaalbaardere grafische kaarten gaat uitbrengen, al weten we natuurlijk nog niet wat deze GPU's gaan kosten zonder een officiële aankondiging. Eerder hadden we misschien gezegd dat Nvidia deze grafische kaarten waarschijnlijk niet met hogere prijzen zou lanceren dan de vergelijkbare kaarten uit de RTX 30-serie, maar het bedrijf heeft de laatste tijd wel meer vreemde beslissingen genomen, dus we wachten nog maar even op de officiële prijzen, voordat we echt enthousiast worden over deze GPU's.

• Windows 11 kan GPU's stiekem vertragen, zelfs de RTX 4090

Nvidia’s RTX 4070 is misschien dichterbij dan we dachten, als we de hint uit officiële documenten kunnen vertrouwen. 

VideoCardz heeft een tweet belicht van bekende hardware-leaker @harukaze5719, waarin een aanvraag bij de EEC (Eurasian Economic Commission) te zien was van Inno3D voor zijn eigen versies van de RTX 4070 en RTX 4070 Ti. 

De bedrijfsnaam die genoemd wordt, Ask Technology Group Limited, is het moederbedrijf dat achter Inno3D staat en dit soort aangiftes van producten bij de EEC verschijnen vaak kort voor de lancering van die producten. 

We gaan er nu dus wel vanuit dat de RTX 4070 Ti over een paar weken tijdens CES zal worden onthuld. Naar verwachting zou de grafische kaart vervolgens ook erg snel daarna al te koop worden aangeboden (misschien zelfs al op 5 januari). Aangezien de RTX 4070 samen met die GPU is aangegeven bij de EEC, vragen veel mensen zich af of deze grafische kaart ook gelijktijdig zal worden onthuld. 

Conclusie: Een teken van leven voor de RTX 4070

Dit nieuws geeft dus nog meer reden om te denken dat de RTX 4070 Ti binnenkort gaat arriveren. Er is al een hele hoop bewijs en gelekte informatie over die grafische kaart voorbij gekomen, zoals bijvoorbeeld de foto's die recent gelekt zijn. Hoe waarschijnlijk is het verder dat de RTX 4070 ook al onderweg is? 

Tot nu toe is er simpelweg nog lang niet zo veel informatie gelekt over de RTX 4070, daardoor lijkt het ook onwaarschijnlijk dat we deze grafische kaart al tijdens CES 2023 zien verschijnen. Als dat wel het plan was, dan denken we dat we inmiddels wel wat meer geruchten hadden gehoord. 

Dat zou in ieder geval normaal gesproken wel het meest waarschijnlijk zijn, maar tegelijkertijd hebben we toch wel al een paar geruchten gehoord over de 4070. Die geruchten stellen dat deze kaart wel flink minder krachtig zal zijn dan de 4070 Ti. Dat zou dan in ieder geval op het gebied van het aantal cores het geval zijn, maar misschien geeft dat geen goed beeld van het echte prestatievermogen. 

Het is dus ook niet helemaal ongeloofwaardig dat de RTX 4070 naast de snellere variant kan verschijnen, of anders misschien snel na de 4070 Ti. Eerdere geruchten wezen op maart als verschijningsdatum, maar aan de hand van deze officiële documenten zouden we de RTX 4070 misschien al in februari kunnen zien, of zelfs eind januari al. 

In het kort lijkt het er dus op dat de RTX 4070 misschien eerder verschijnt dan we eerder hadden verwacht, maar reken maar niet op een verschijning tijdens CES 2023. De RTX 4070 Ti is daarentegen zeker wel verwacht op CES, maar je weet het nooit zeker, want ondanks de vele (geloofwaardige) geruchten kan Nvidia natuurlijk ook altijd nog op het laatste moment van gedachten veranderen. 

• Nvidia blijft heer en meester op markt van discrete GPU's

De macht van Nvidia op de GPU-markt was nooit eerder zo stevig. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van een gekende analistenfirma over de strijd rond discrete grafische kaarten.

Misschien klinkt de naam Jon Peddie Research (JPR) bekend in de oren. Hun meest recente rapport over het GPU-strijdveld voor het derde kwartaal van 2022 verscheen eerder deze week. Daarin is een stevige daling in verkoop te zien, zoals we berichtten. Maar nu zijn er meer gedetailleerde cijfers die de staat tonen van de discrete (aparte) GPU-markt en de dominantie van Nvidia.

Wccftech richtte zich vervolgens op de specifieke cijfers die JPR presenteerde voor discrete GPU's. Het blijkt dat Nvidia in Q3 een gigantisch marktaandeel heeft bereikt van maar liefst 88%. Daarbij lijken de 8% voor AMD en 4% voor Intel bijna niets.

Het algemene beeld is eerder slecht, zoals je misschien zou verwachten. De verkoop van discrete GPU's tuimelde naar 14 miljoen units in Q3. Ter vergelijking, in datzelfde kwartaal tijdens 2021 was dat nog 24 miljoen grafische kaarten. Een terugval van liefst 42% in één jaar. Een vrij onrustwekkende daling, zeker wanneer je beseft dat Q3 meestal een sterker kwartaal is (schooljaren die weer beginnen en de feestdagen die in zicht komen).

Analyse: betalen voor het privilege van Nvidia

Een opvallend teken aan de wand hier is hoe dat beeld veranderde sinds het vorige kwartaal. In Q2 van 2022 zat Nvidia al stevig op de GPU-troon met een marktaandeel van 80%. AMD had 15% (en Intel 5%). Nvidia naar 88% zien klimmen in dat derde kwartaal en hun eigen deel bijna zien gehalveerd worden tot 8% moet toch een reden voor ongerustheid zijn bij het "rode merk".

Ja, de focus ligt hier volledig op discrete GPU's. Dit is dus niet het complete plaatje, want niets over grafische kaarten voor laptops of iGPU's. Maar als momentopname van de desktopmarkt kan Nvidia alleen maar erg blij zijn.

We zagen nooit eerder zo'n dominerend marktaandeel van Nvidia in de rapporten van JPR verschijnen. Toch niet recent. Voor consumenten is dat uiteraard echter niet zo'n goed nieuws.

Waarom niet? Met die stevige grip op een nochtans dalende markt zal Nvidia ervan overtuigd blijven dat mensen het als privilege zien om te (mogen) betalen voor hun product, ondanks de prijzen.

En deels daarom zal Nvidia het gevoel behouden dat ze nog steeds stevig kunnen doorrekenen voor hun premium grafische kaarten. Zoals voor de nieuwe Lovelace GPU's die onlangs zijn uitgebracht. Een specifiek voorbeeld hiervan is de RTX 4080. Hoewel het geen product is van vlaggenschip Lovelace hangt er toch een prijskaartje aan waardoor je misschien twee keer gaat nadenken. Vooral bij de meer premium, op maat gemaakte GPU's van derden, die echt buitensporig geprijsd zijn tegenover de prestaties die ze leveren.

Dus welke cijfers gaan we dan in Q4 zien, wanneer de verkoop van die Lovelace grafische kaarten erbij komt? Denk eraan, die waren nog niet beschikbaar in het derde kwartaal en dus geen deel van die cijfers. We hebben gehoord dat Nvidia toch een aantal premium kaarten kon verkopen en daarbij komt dat AMD de concurrerende RDNA 3 GPU's nog niet op de markt heeft gebracht. Veel impact gaan die dus niet hebben op de cijfers van het 4e kwartaal.

Wat ons de bedenking doet maken: kan Nvidia die dominantie tot 90% verhogen voor Q4? Dat lijkt realistisch. Net zoals het feit dat het "groene merk" gaat blijven denken dat de prijzen voor hun desktop-GPU even realistisch zijn. Wat betekent dat ze een suggestieprijs kunnen vastleggen voor de Lovelace-serie waar je bankrekening van gaat huilen.

Om positief af te sluiten, het is wel interessant om zien dat het marktaandeel van Intel voor discrete GPU's best nog redelijk is. En ook was in Q2 om eerlijk te zijn. Toch gezien hoe vroeg het nog is voor de Arc grafische kaarten. Misschien worden de prijzen voor GPU's zo weer wat competitiever in de nabije toekomst. Vooral nu Intel hun stuurprogramma's constant verfijnt. We kunnen maar hopen dat het "blauwe merk" de concurrentie een mooie uitdaging bezorgt op dat vlak.

Nvidia's RTX 4090 is een monster op vlak van 4K gaming en kan zelfs 8K-resoluties aan, maar kan het nog beter? Blijkbaar wel, want een YouTuber heeft met deze GPU een game in 13K kunnen draaien.

De sleutel tot deze 13K-kwaliteit is een game die niet enorm veeleisend is en Genshin Impact voldoet aan die voorwaarde. Deze game wordt vooral op smartphones gespeeld, maar er zijn ook versies voor pc's en consoles. Vanwege de mobiele roots zijn de specs niet veeleisend, aangezien de ontwikkelaars een GTX 1060 als aanbevolen GPU opgeven.

Zoals Tom's Hardware meldt, draaide YouTuber Golden Reviewer het op een RTX 4090 op een resolutie van 13.760 x 5.760 met gemiddeld 30 frames per seconde (fps).

Analyse: is dit wel nuttig? Ja en nee

30 fps is het absolute minimum voor een aangename game, maar je wilt eigenlijk meer dan dit voor een goede ervaring. De meeste mensen zien 60 fps als bodemgrens in dat opzicht, maar 30 fps is wel gewoon speelbaar.

30 fps is natuurlijk een gemiddelde framerate en zelfs op rustige momenten zakte het cijfer soms naar 25 fps. Tijdens een gevecht zullen er daarom ongetwijfeld hogere drops zijn waardoor je niet goed ziet wat je doet.

Ironisch is dat Golden Reviewer geen 13K monitor heeft (en niemand anders, voor zover wij weten), dus de resolutie wordt behaald via upscaling. Golden Reviewer laat zien hoe glashelder het beeld is door in te zoomen tot een niveau van 500%, waarbij de graphics haarscherp blijven. Het nadeel is dat de texturen van het spel geen 13K resolutie hebben, wat betekent dat er wat wazige stukken te zien zijn.

In een reactie onder de video zei iemand dat die hetzelfde probeerde met de RTX 3090. Blijkbaar was het resultaat hier een gemiddelde framerate van 12 fps op 13K, wat betekent dat de RTX 4090 een enorme stap vooruit is.

Nvidia GPU's zijn de afgelopen week in prijs gedaald, evenals enkele grafische kaarten van concurrent AMD.

Na de lancering van de nieuwe Nvidia RTX 4000-reeks, is het geen verrassing dat de oudere RTX 3000 en RX 6000 GPU's  goedkoper zijn. Tom's Hardware merkt op dat dat de belangrijkste dalingen voor Nvidia's huidige GPU's te vinden zijn bij de RTX 3090 en de RTX 3060 Ti. In de VS daalden die namelijk met ongeveer 11% in amper een week tijd.

De RTX 3070 daalde ook met 7%, de RTX 3050 met 8% en de andere GPU's van Nvidia met 2% à 3%. Er waren een paar modellen waarvoor de prijs niet veranderde, namelijk de RTX 3090 Ti, RTX 3080 Ti en RTX 3060.

Er is ook een daling voor AMD GPU's. Zo zijn de RX 6700 en 6700 XT beide met ongeveer 15% gedaald en is het prijskaartje van de RX 6750 XT met 11% verlaagd.

Er waren echter uitzonderingen bij AMD grafische kaarten, zowel in het hoge als in het lage segment, waarbij het RX 6950 XT vlaggenschip met 4% steeg, de RX 6500 XT met 5% en de RX 6400 met 9%.

Analyse: moet je nu een GPU kopen?

Wat vooral zeer welkom is, zijn de dalingen van meer betaalbare Nvidia grafische kaarten, zoals de RTX 3060 Ti en RTX 3050, die beide met ongeveer 10% zijn gedaald.

Het is wel vreemd dat sommige van de goedkopere AMD GPU's in prijs zijn gestegen zonder duidelijke verklaring. De stijging van het vlaggenschip, de RX 6950 XT, is logisch aangezien die nog maar net te koop is.

De RTX 3090 Ti die noch stijgt, noch daalt, is waarschijnlijk te wijten aan de meerdere prijsdalingen die nog maar net gebeurd zijn. Dat de RTX 3060 op dezelfde prijs blijft, is waarschijnlijk een weerspiegeling van hoe populair deze grafische kaart nu is. Maar nu de RTX 3060 Ti niet veel meer kost, kun je beter het wat meer geld uitgeven om die extra prestaties te krijgen.

Of je zou kunnen kijken naar een AMD RX 6600 als alternatief, die uitstekend is qua prijs-kwaliteit... Of je kunt gewoon wachten, want de prijzen kunnen nog verder dalen. Aangezien deze dalingen in de loop van een enkele week plaatsvonden, zijn we benieuwd wat er de komende weken zal gebeuren.

Nvidia's inkomende Lovelace GPU's zullen beginnen tot slot met alleen de RTX 4090 en een paar RTX 4080-versies, dus er komt voorlopig geen RTX 4070 of 4060. Daarop moeten we waarschijnlijk tot begin 2023 wachten.

Nvidia werkt mogelijk aan een nieuwe versie van de GeForce RTX 3070 Ti. Dat is als we het laatste lek mogen geloven tenminste.

Dit werd gelekt door de bekende leaker @harukaze5719 op Twitter (zoals gespot door Wccftech). Die spotte namelijk een nieuwe RTX 3070 Ti variant die door Gigabyte bij de EEC (Euraziatische Economische Commissie) was vermeld.

Tussen een hoop vermeldingen voor enkele andere GPU's, voornamelijk bestaande modellen, is er eentje voor een 'GV-N307T GAMING OC ST-16GD', wat zich vertaalt naar een Gigabyte RTX 3070 Ti Gaming OC grafische kaart met 16GB VRAM.

Dat is opmerkelijk, aangezien de hudige RTX 3070 Ti GPU beperkt is tot 8GB VRAM (hetzelfde als de RTX 3070). Deze nieuwe versie van de grafische kaart verdubbelt dat aantal, wat voor een grote prestatieboost zou zorgen.

Verrassend genoeg (of net niet) hebben we Gigabyte aan het begin van dit jaar al een RTX 3070 Ti 16GB versie zien indienen bij de EEC. Uiteraard is daar nooit iets van gekomen, maar daar lijkt nu verandering in te komen.

Analyse: Wat hebben Nvidia en een ui gemeen? Laagjes!

Dat eerdere EEC-dossier onderstreept waarom we altijd voldoende kritisch moeten zijn hierover. Het feit dat een model van de GPU de EEC verschijnt, betekent niet dat het per se in de rekken komt te liggen. Soms worden er placeholders ingediend bij de organisatie die nooit zullen verschijnen, zoals we zagen bij de vorige 3070 Ti 16GB van Gigabyte.

Dat betekent natuurlijk niet dat het deze keer niet zal gebeuren. We hoorden onlangs namelijk geruchten over een nieuwe versie van de RTX 3070 Ti die de GA102 GPU gebruikt, in plaats van de GA104 die de RTX 3070 Ti momenteel heeft.

Het is ook vermeldenswaardig dat het vorige gerucht suggereert dat de nieuwe versie van de RTX 3070 Ti beperkt zou kunnen blijven tot één regio. Verder vermeldde het vorige lek ook geen hogere VRAM. Dat gerucht vermeldde ook het idee dat Nvidia niet alleen een RTX 3070 Ti klaarmaakt, maar ook een RTX 3060 met 8GB VRAM (in plaats van 12GB). Die laatste zagen we echter niet terug bij de EEC.

Hoe dan ook, er zijn tal van geruchten dat er nieuwe versies van de Ampere GPU's van Nvidia aan zitten te komen. Dit lijkt deel uit te maken van een grotere strategie, aangezien het bedrijf heeft gezegd dat het van plan is om zijn huidige aanbod uit te breiden met een nieuwe generatie. We vermoeden eerst high-end RTX 4000 grafische kaarten te zien, waarschijnlijk de RTX 4090 en 4080, en dat daarna de RTX 3070 en 3060 kleine updates krijgen tot hun opvolgers er zijn. Dat laatste zal wellicht pas in 2023 gebeuren.

We zullen tot slot meer duidelijkheid krijgen bij de lancering van de nieuwe Nvidia Lovelace GPU's. Die staat gepland voor dinsdag 20 september.

Recentelijk gelekte foto’s van de Zotac RTX 4090 trek zeker de aandacht van veel mensen, vooral met het aankomende Nvidia GTC-evenement op 20 september. Veel mensen, waaronder ons, verwachten dat Nvidia de volgende generatie grafische kaarten.

Nu we foto’s van echte geproduceerde grafische kaarten in combinatie met de verpakking zien, verhoogt dat wel het idee dat dit echte grafische kaarten zijn en geen bedrog. Maar zoals we onlangs zagen met de controverse rond QbitLeaks dat je fotobewijs nooit honderd procent kan vertrouwen. QbitLeaks beweerde een render van de nieuwe RTX 4090 te lekken, maar tegenwoordig is het vrij moeilijk om een namaak te onderscheiden van de werkelijkheid.

Dat was zeker het geval met een andere lek van twee weken geleden waarin een zogenaamde Nvidia GeForce RTX 4080 in antistatisch plastic te zien was. Een Twitter-gebruiker pikte op dat de stijl van het lettertype op de RTX 4080 anders was dan gebruikelijk. Het is hetzelfde lettertype, maar minder dikgedrukt. Dit zou ons doen twijfelen aan de authenticiteit van de foto’s, maar nieuwe lekken geven ons meer vertrouwen. 

Lovelace

De foto’s op zich zijn geen voldoende bewijs, maar deze foto’s samen lijken er meer op. De lettertypes van de cijfers en letters op de kaart en de verpakking overlappen in de verschillende foto’s. In het bijzonder de merkbaar dunnere cijfers op zowel de kaart als de verpakking die direct kunnen worden toegeschreven aan Nvidia.

Bij de RTX 3000-serie was er geen verschil in het lettertype. Dat betekent dat met zowel de RTX 4080 en RTX 4090 foto's die dezelfde afwijking vertonen ten opzichte van hun voorgangers wij een stuk zekerder zijn dan voorheen. 

Dus wat betekent het allemaal?

Deze twee lekken wijzen er volgens ons op dat Nvidia op 20 september de GeForce RTX 4000-serie officieel bekend gaat maken. De kans is dan ook groot dat ze ergens in oktober of begin november al geleverd kunnen worden.

Dit kan ook betekenen dat de RTX 4080 zo groot wordt als de geruchten al suggereren. Of dat hem even groot maakt als een RTX 3090 Ti kunnen we niet zeggen. Het valt allemaal nog te bezien, maar als de lekken nauwkeurig blijken te zijn, dan wordt Nvidia Lovelace een gigantische release. 

De prijzen van grafische kaarten tonen een neerwaartse trend. Het lijkt erop dat deze lijn begint af te vlakken, langzamerhand komen de kosten van een nieuwe GPU dichterbij de adviesprijs. Er zit echter een addertje onder het gras.

Deze informatie is gebaseerd op prijzen in de Duitse markt, samengevoegd door 3DCenter. Dit laat zien dat AMD-videokaarten (RX 6000-modellen) nu gemiddeld 35 procent meer dan de richtprijs kosten. GPU’s van Nvidia (RTX 3000-kaarten) kosten 41 procent meer.

Dat is nog steeds geen ideale situatie, het is een redelijk bedrag wat je bovenop de aanbevolen prijs moet neerleggen. Hoe dan ook is het wel een grote verbetering ten opzichte van de prijzen die we in 2021 zagen. Destijds gingen grafische kaarten voor het dubbele van de prijs over de toonbank, soms zelfs meer dan dat.

De prijzen zijn al consequent aan het dalen sinds december van 2021. Dat is slechts een paar maanden, maar toch is het een veelbelovend signaal. Enkele topklasse GPU’s zijn meer dan 100 euro goedkoper sinds de vorige controle van 3DCenter.

Dat gezegd hebbende, enkele individuele kaarten zitten nog steeds ruim boven de adviesprijs. Bij AMD gaat het om de RX 6800 en de 6800 XT. Deze kosten respectievelijk 63 procent en 55 procent meer dan het aanbevolen bedrag. Bij Team Green zijn het de RTX 3070, die 60 procent boven de richtprijs zit, en de RTX 3060 Ti en 3080, die beide 55 procent meer kosten.

De kaarten met de beste prijzen op dit moment zijn de RX 6500 XT van AMD, die slechts 8 procent in prijs is gestegen, en de Nvidia RTX 3080 Ti die 16 procent boven het aanbevolen bedrag zit.

Analyse: het gaat de goede kant op

We hebben redenen om optimistisch te zijn, vooral als je bedenkt dat naar verwachting de tekorten aan componenten in de tweede helft van 2022 zullen afnemen. Dan zouden de problemen met GPU-leveringen grotendeels moeten verdwijnen. Althans, dat is de voorspelling van AMD en Nvidia.

Wat betreft de kanttekening die we aan het begin noemden, VideoCardz (die het bericht van 3DCenter heeft gespot) wijst erop dat valutaschommelingen tussen de dollar en de euro ook invloed hebben gehad op de prijzen. Ondanks dat de Duitse markt redelijk nauw is verbonden met die van Nederland en België, zijn er altijd internationale invloeden op de prijs.

Het is moeilijk om grote conclusies te trekken gebaseerd op dit perspectief. Desalniettemin is het een nuttige indicator om te kijken welke kant de markt op gaat. Al met al lijkt het erop dat we naar een betere situatie toegaan, maar het is altijd verstandig om een slag om de arm te houden.  

• Lees ook onze review van de Nvidia GeForce RTX 3050

Als we een nieuw bericht mogen geloven, dan is Nvidia veel geld uit aan het geven om voldoende productiecapaciteit te kunnen verzekeren voor zijn next-gen GPU's. Dat zou een manier kunnen vormen om het aanhoudende tekort aan grafische kaarten op te lossen. 

Dit nieuws is afkomstig van Hardware Times. Zij stellen dat Nvidia 10 miljard dollar (bijna 9 miljard euro) opzij zet om voldoende 5nm-capaciteit te boeken bij TSMC, zodat ze de productie van chips voor hun next-gen 'Lovelace'-reeks kunnen verzekeren.

Zoals je misschien weet zal de vermoedelijke RTX 4000-reeks naar verluidt zakken naar 5nm in plaats van de huidige 8nm in Ampere GPU's. Dit zou Nvidia voldoende ruimte moeten geven om de prestaties omhoog te trekken in deze aankomende grafische kaarten. De GPU's zouden naar verluidt later in 2022 verschijnen. 

Natuurlijk is het 5nm-proces van TSMC vrij cutting edge, en de concurrentie tussen de grote techbedrijven is hier dan ook zeer sterk. Het is dus weinig verrassend dat Nvidia voor voldoende capaciteit een flinke investering zal moeten maken.

Analyse: een capaciteitsoorlog tussen Team Green en Team Red

Zoals we reeds aanhaalden, komt deze grote uitgave van Nvidia, als het klopt tenminste, niet als verrassing. Team Green beloofde ons al een grote stijging qua productie en voorraad van zijn GPU's tegen de tweede helft van 2022. Gezien de bevoorradingsproblemen van de RTX 3000-reeks die gamers de voorbije periode hebben gekend zal Nvidia er immers voor willen zorgen dat er nu wel voldoende RTX 4000-GPU's beschikbaar zijn. Als dat niet het geval is, dan mogen gamers zich klaarmaken voor een nieuwe teleurstelling.

Nvidia wil natuurlijk ook zijn rivaal AMD niet uit het oog verliezen. Team Red liet al uitschijnen dat het einde van de voorraadtekorten in zicht is. Het bedrijf onderstreepte ook het belang van zijn aankoop van Xilinx, en dat dit moet helpen bij het uitbouwen van hun logistieke keten. AMD zou een lange termijnstrategie hebben uitgebouwd om ervoor te zorgen dat toekomstige bevoorradingsproblemen aanzienlijk verzacht worden, door voldoende "capaciteit" te hebben opgekocht bij chipfabrikanten. 

Zij zullen dus mee deel uitmaken van de sterke concurrentie die Nvidia heeft op vlak van 5nm, omdat AMD naar verluidt mee dat proces gebruikt voor zijn meer high-end RDNA 3 GPU's. Deze zouden ook later in 2022 verschijnen als rivaal van de RTX 4000.

Hoe deze strijd zich ook afspeelt, als consumenten zullen we beide dankbaar zijn als dit resulteert in meer grafische kaarten in de winkelrekken.

Daarnaast mogen we ook niet vergeten dat Intel zijn opwachting maakt in de GPU-markt met zijn Alchemist-kaarten. De desktop-versies hiervan zouden in het tweede kwartaal moeten opduiken. Huidige beweringen stellen dat Team Blue voldoende voorraad zal hebben bij de lancering, wat voor een extra reden zorgt dat Nvidia nu zeker wel genoeg GPU's moet hebben. Als dat immers niet het geval is, dan zijn ze mogelijk aardig wat klanten kwijt.

• Beste grafische kaarten van 2022: alle topklasse GPU's voor gaming

Via PC Gamer

Hoewel Nvidia's acquisitie van Arm voor 40 miljard dollar tot het verleden behoort, is de chipgigant nog steeds van plan om een portfolio te creëren met op Arm gebaseerde CPU's voor verschillende toepassingen.

Tijdens een recente bespreking van de kwartaalcijfers, legt Nvidia-directeur Jensen Huan uit dat de Grace-processor in de eerste helft van 2023 verschijnt, en dat dit slechts het begin is voor het bedrijf als het aankomt op Arm-CPU's. Nvidia beschikt over een licentie voor twintig jaar om de architectuur van Arm te gebruiken voor de ontwikkeling van CPU's voor supercomputers, zelfrijdende auto's, robotica en meer.

Nvidia richt zich voornamelijk op gaming en professionele graphics, AI/HPC, datacenters en automotive. Het bedrijf gelooft dat het geoptimaliseerde platformen kan leveren voor al deze segmenten door gebruik te maken van op Arm gebaseerde CPU's.

Huang zegt over de toekomstplannen het volgende: "Je zal een hoop spannende CPU's van ons zien, Grace is slecht het eerste voorbeeld. Er volgen er daarna nog veel meer. We zien de voetafdruk van CPU's graag uitbreiden en kijken ernaar uit dat Arm groeit binnen robotica, zelfrijdende auto's, cloud computing en supercomputing. We zijn van plan om het volledige spectrum van Nvidia's computerplatform naar Nvidia's Arm-CPU's te brengen."

Custom Arm-cores

Als onderdeel van de langdurige Arm-licentie, zal Nvidia in staat zijn om zijn eigen sterk aangepaste Arm-cores te ontwikkelen voor verschillende applicaties, vergelijkbaar met Apple's A-chips voor de iPhone en iPad, en de M-chips voor Macs.

Momenteel heeft Nvidia meerdere Arm-projecten. Deze variëren van apparaten tot robotprocessors. Ook is er een nieuwe Orin-SoC voor zelfrijdende auto's en industriële automatisering. Na het recente succes van Arm in hyperscalers en datacenters, is het bedrijf nu ook gemotiveerd om de "ontwikkeling van geavanceerdere CPU's te versnellen", aldus Huang. 

In de toekomst wil Nvidia zijn eigen CPU's en datacenter-chips ontwerpen op basis van Arm, hoewel het ook de industriestandaard x86 blijft ondersteunen. Het bedrijf heeft zelfs een strategie met drie chips voor CPU's, GPU's en DPU's (data processing units). Het zal x86 of Arm gebruiken als architectuur om de beste CPU voor iedere toepassing te leveren. 

Wanneer de Grace-CPU volgend jaar verschijnt, horen we ongetwijfeld meer over de toekomstplannen van Nvidia als het gaat om Arm.

• Dit zijn de beste grafische kaarten in 2022

Via Tom's Hardware

Als je een nieuwe grafische kaart in handen probeert te krijgen, heb je vast de nodige frustraties meegemaakt. Het goede nieuws is: de nachtmerrie lijkt bijna voorbij te zijn. De voorraden van AMD en Nvidia zien er een stuk beter uit in 2022, waardoor de prijzen zijn gedaald.

Dit blijkt uit onderzoek van het Duitse 3DCenter (via Wccftech). De beschikbaarheid van videokaarten is sinds het begin van 2021 niet zo goed geweest als nu, en de situatie lijkt alsmaar beter te worden. Met name in Europa is het een stuk makkelijker om een nieuwe GPU in handen te krijgen.

Een van de vervelendste neveneffecten van het GPU-tekort, was de bizarre prijsstijging van de apparaten. De meeste nieuwe videokaarten werden verkocht bedragen die ver boven de adviesprijs liggen. Als je al een nieuwe videokaart kon vinden, was deze vaak niet te betalen.

Vanwege de verbeteringen in de voorraad dalen de prijzen weer. Ze zitten nog steeds niet in de buurt van de adviesprijs, maar elke prijsdaling is welkom. Volgens 3DCenter betaal je voor een videokaart van AMD ongeveer 45 procent bovenop de adviesprijs. Dat is erg veel, maar het is niet zo erg als de 63 procent van een maand geleden.

Bij grafische kaarten van Nvidia is het nog erger. Vorige maand betaalde je 77 procent bovenop de adviesprijs voor een Nvidia-GPU. Dat si inmiddels gedaald naar 57 procent.

Al met al zijn de prijzen nog steeds te hoog, maar het gaat de goede kant op.

Analyse: durven we te dromen?

Dit is allemaal goed nieuws, maar betekent het dat er licht is aan het einde van de tunnel?

We adviseren dat je nog even wacht met feest vieren. GPU-prijzen zijn nog altijd ontzettend hoog en ze hebben nog een weg te gaan voordat ze de adviesprijzen bereiken. Daarnaast brengen zowel AMD als Nvidia nog steeds nieuwe videokaarten op de markt en deze zijn binnen no-time uitverkocht. We verwachten dat een videokaart als de aankomende Nvidia GeForce RTX 3090 Ti vrijwel onmogelijk wordt om in handen te krijgen.

Veel van de problemen die het voorraadtekort hebben veroorzaakt zijn nog steeds gaande, zoals de coronapandemie en het wereldwijde chiptekort.

Ook miners van cryptocurrency hebben een invloed op de prijs van videokaarten. Als de prijzen dalen en minders kopen kaarten op in grote hoeveelheden, beginnen we misschien weer van vooraf aan.

Voor nu is het goed nieuws voor GPU-kopers, maar we weten niet of de trend zal voortzetten.

• These are the best gaming PCs to buy

Populaire grafische kaarten van zowel AMD als Nvidia lijken eindelijk in prijs te dalen na vele maanden aan kunstmatige inflatie. Echter kosten de meeste nog steeds een stuk meer dan hun adviesprijs. Volgens 3DCenter betaal je nu ongeveer 77 procent boven de adviesprijs voor een videokaart uit de Nvidia GeForce RTX 30-reeks. Vorige maand was dit nog 87 procent. De AMD Radeon RX 6000-serie heeft een vergelijkbare daling meegemaakt, van 83 procent boven de adviesprijs naar 67 procent.

De prijs van nieuwe videokaarten wordt beïnvloed door verschillende problemen, zoals het wereldwijde chiptekort en de groeiende vraag van crypto-miners. Het is goed om te zien dat de kosten van een nieuwe GPU steeds minder worden, al zijn ze nog steeds veel hoger dan de adviesprijzen.

Deze prijsdaling gaat hand in hand met de crash van de crypto-markt. Mogelijk is de prijs van GPU’s nog niet hard aangetast door de dalende waarde van Bitcoin en Ethereum en worden ze daardoor in de nabije toekomst nog goedkoper.

Of de crypto-markt invloed heeft op de prijzen van videokaarten, weten we volgende maand pas zeker, volgens VideoCardz. Ethereum zit op zijn laagste prijs sinds augustus. Daarnaast lanceert de ETH-organisatie een grote update in juni, waardoor de cryptomunt moeilijker wordt om te minen met standaard grafische kaarten. Waarschijnlijk is dit een afkeer voor miners.

Aangezien het niet helemaal duidelijk is in hoeverre de crypto-crash heeft gezorgd voor lagere prijzen, weten we niet zeker wat de exacte oorzaak is van de prijsdaling. Volgens 3DCenter wordt de beschikbaarheid van grafische kaarten steeds beter, wat invloed heeft op de markt.

Laten we voor de zekerheid niet te hard van stapel lopen. De prijzen van videokaarten fluctueren behoorlijk de laatste paar maanden. Deze situatie zal niet in een dag verholpen zijn.

Analyse: Het probleem is nog niet opgelost

Er is geen één grote reden aan te wijzen voor de hoge prijzen van videokaarten. Het is een combinatie van verschillende factoren, zoals het chiptekort, de pandemie en de opkomst van crypto in de laatste 18 maanden.

In juni lanceert de Ethereum-organisatie een grote update, waardoor de crypto naar verluidt moeilijker wordt om te minen met standaard grafische kaarten. Nu is crypto-mining niet de enige factor waardoor de prijzen van GPU’s stijgen, maar het zal zeker helpen als deze kaarten niet meer interessant zijn voor miners.

Als je een GPU te pakken probeert te krijgen met een redelijke prijs, moet je nog even wachten. Het beste advies wat we nu kunnen geven is om een gaming-laptop te overwegen. Als je internetverbinding goed genoeg is, is game-streaming via Nvidia GeForce Now ook een optie.

• Op zoek naar een nieuwe monitor? Dit zijn de beste voor gaming

De beste grafische kaarten van 2026 zijn onmisbaar voor iedereen die het maximale uit zijn games of creatieve projecten wil halen. Of je nu games speelt in 4K, aan de slag gaat met 3D-modellering of video’s bewerkt in hoge resolutie, een goede GPU maakt het verschil. Gelukkig hoeft dat niet altijd de allerduurste kaart te zijn: ook betaalbare modellen leveren tegenwoordig indrukwekkende prestaties.

Voor dagelijks gebruik, denk aan internetten, video’s kijken of tekstverwerking, is een geïntegreerde GPU meer dan voldoende. Maar zodra je zwaardere taken uitvoert of serieus wil gamen, heb je meer grafische kracht nodig. Gelukkig zijn er voor ieder scenario en elk budget geschikte opties, van krachtige kaarten zoals de AMD Radeon RX 9070 XT en Nvidia RTX 5080 tot verrassend sterke budgetmodellen zoals de Intel Arc B580.

De concurrentie tussen AMD, Nvidia en Intel is dit jaar hevig, en dat is goed nieuws voor de consument. Nvidia blijft de koploper als het gaat om ray tracing en AI-workloads, terwijl AMD betere prestaties biedt voor gamers met een beperkt budget. Intel weet zich verrassend goed te positioneren in het middensegment, vooral met betaalbare kaarten die 1440p prima aankunnen.

• Bekijk hier onze lijst met beste CPU's

Snel overzicht

De beste grafische kaarten van 2026

Beste grafische kaart in het algemeen

We hebben de AMD Radeon RX 9070 XT twee weken lang intensief getest voor onze review van AMD’s nieuwste vlaggenschip-GPU, en het is zonder twijfel een van de beste GPU's die we ooit hebben gebruikt.

Qua prestaties komt de kaart akelig dicht in de buurt van de Nvidia GeForce RTX 4080, maar dan met de helft van de adviesprijs. Daarmee is dit zonder meer een van de beste deals van het moment. AMD heeft traditioneel ook minder last van leveringsproblemen en scalping dan Nvidia, dus we verwachten dat de RX 9070 XT goed beschikbaar zal blijven voor de adviesprijs van 695 euro. En dat is een verademing voor iedereen die moe is van peperdure, amper verkrijgbare kaarten.

Tijdens onze tests zagen we een stroomverbruik tot 309 watt. Dat is zeker aan de hoge kant, maar gezien de prestaties van deze kaart vinden we dat niet onredelijk. Wel is het belangrijk om te checken of je behuizing plaats biedt aan een kaart met drie ventilatoren én of je voeding voldoende vermogen kan leveren. Daardoor is deze GPU minder geschikt voor kleine builds. Voor creatieve of AI-gerichte workloads hoef je deze kaart trouwens niet in huis te halen, als we afgaan op onze testresultaten. Maar als je puur en alleen voor gaming gaat? Dan zit je hier goed.

De RX 9070 XT bleef in onze benchmarks binnen 7% van de RTX 4080 en liet elke AMD-kaart uit de vorige generatie achter zich. We behaalden hoge framerates in behoorlijk veeleisende games, en de ervaring was over de hele lijn bijzonder soepel—zelfs bij 4K-gaming.

In een generatie van videokaarten die vooral tegenvalt op vlak van prijs-prestatieverhouding, is de RX 9070 XT een absolute verademing. Dit is een GPU waar elke pc-gamer blij van wordt.

Lees hier onze AMD Radeon RX 9070 XT review

Beste budget grafische kaart

Toen de Arc B580 in december 2024 uitkwam, verraste hij ons enorm. Tijdens onze tests bleek dit een van de beste 1440p-kaarten te zijn die je vandaag kunt kopen voor ietsje meer dan 300 euro, iets wat AMD en Nvidia al twee generaties lang niet hebben waargemaakt.

Wat deze kaart nog aantrekkelijker maakt, is dat de problemen van eerdere Arc Alchemist-GPU’s hier grotendeels verdwenen zijn. Dankzij de stabiele prestaties en uitstekende prijs-kwaliteitverhouding gaven we deze GPU zelfs een zeldzame vijfsterrenbeoordeling.

Natuurlijk heeft de kaart zijn beperkingen. Ray tracing-prestaties blijven achter op Nvidia-niveau, en voor creatieve professionals is dit niet de beste keuze. Maar voor pure gaming? Dan zit je hier perfect.

Er zijn kaarten die op 1440p of 1080p nét iets beter presteren, zoals de RTX 4060 Ti, maar die zijn een stuk duurder. Waarom meer betalen als de Arc B580 bijna dezelfde prestaties levert voor een stuk minder geld.

Wie op zoek is naar een budget-GPU zonder prestatieverlies, heeft met deze kaart precies gevonden wat hij zocht.

Lees hier onze Intel Arc B580 review

Beste Nvidia kaart in het algemeen

Tijdens onze tests gaf de RTX 5070 Ti de meest gebalanceerde prestaties in zijn klasse die we de laatste twee generaties bij Nvidia gezien hebben.

Bij 4K-gaming zagen we gemiddelde framerates van rond de 90fps, zonder dat we al te veel aan grafische instellingen hoefden te sleutelen. Ook voor creatievelingen is dit een uitstekende kaart, met prestaties die dicht in de buurt komen van high-end modellen uit vorige generaties, en dat voor een veel lagere prijs.

Een belangrijke kanttekening is wel de beschikbaarheid. Nvidia brengt geen Founders Edition uit, dus je bent afhankelijk van externe partijen. Hierdoor kan de prijs wellicht een stuk hoger liggen. Als je de kaart rond de adviesprijs kan vinden, heb je echter een absolute topper in handen.

Wie vandaag nog een RTX 3090 gebruikt, zal een duidelijke prestatieboost ervaren. En wie niet bereid is om RTX 5080- of 5090-prijzen neer te leggen maar toch fantastische prestaties zoekt, vindt hier zijn match.

Lees hier onze Nvidia GeForce RTX 5070 Ti review

Beste grafische kaart voor gaming

De Nvidia GeForce RTX 5080 is momenteel de derde krachtigste GPU die je kunt kopen zonder meteen een kleine lening af te moeten sluiten. Wel is het belangrijk om goed te kijken naar welke uitvoering je koopt—de prijs kan namelijk flink verschillen afhankelijk van de fabrikant.

Deze kaart is bovendien ontzettend gewild, wat betekent dat er nog steeds schaarste is en de prijs flink kan oplopen. Daardoor is de prijs-kwaliteitverhouding voor elke koper een beetje een bewegend doelwit.

Als we kijken naar de generatiesprong ten opzichte van de RTX 4080 en RTX 4080 Super, dan ligt die volgens onze tests rond de 8 tot 13%. Wie dus een RTX 4080 of 4080 Super kan vinden voor een lagere prijs, is daar misschien beter mee af.

En eerlijk is eerlijk: heb je al een van die twee kaarten, dan hoef je de upgrade naar een RTX 5080 niet te overwegen. Behalve DLSS 4 met Multi-Frame Generation biedt deze kaart voor die doelgroep weinig extra’s, en dat rechtvaardigt de prijs niet.

Voor iedereen die wél een upgrade zoekt, vooral als je nog werkt met een RTX 30-serie of een AMD-kaart die geen RX 7900 XTX is, zal de RTX 5080 een openbaring zijn. Tenminste, als je ‘m ergens op voorraad weet te vinden.

Lees hier onze Nvidia GeForce RTX 5080 review

Beste grafische kaart voor creatieve professionals

Als je op zoek bent naar de best mogelijke prestaties voor creatieve workloads, en wie is dat niet? Dan is dit echt dé holy grail voor creatievelingen (en trouwens ook voor AI-professionals).

Of we nu werken met 3D-models en rendering in een professionele context, actief zijn in videoproductie of onderzoek doen in AI: Nvidia's GPU's zijn al jaren de standaard in zowel de commerciële als academische wereld. Maar de RTX 5090 bevindt zich in een volledig andere klasse.

Met maar liefst 33% meer multiprocessoren, inclusief de vertrouwde CUDA- en Tensor-cores, én 32GB VRAM die sneller is dan de 24GB van de vorige topkaart (de RTX 4090), krijgen we hier echt iets uitzonderlijks.

Voor gamers en enthousiastelingen die graag uitpakken met hun build: in onze tests bleek dit ronduit overkill voor elke game die we geprobeerd hebben. Dit is de enige kaart die native 8K-gaming écht aankan dankzij het enorme geheugen en de brede geheugeninterface. En het is ook de enige kaart die native 4K met ray tracing op de maximale specs écht speelbaar maakt.

Natuurlijk komt al die kracht met een prijskaartje. Je kunt voor hetzelfde geld letterlijk een tweedehands auto kopen die nog een jaartje of twee mee kan. En dan hebben we het nog niet eens over het feit dat je deze GPU waarschijnlijk nooit voor de officiële adviesprijs zult vinden.

Daarbovenop verbruikt hij tot wel 575 watt, wat eerlijk gezegd schandalig is. Reken dus maar op een stevige rekening naast de toch al absurde aankoopprijs van deze super-premium GPU.

Lees hier onze Nvidia GeForce RTX 5090 review

Beste 1080p grafische kaart

De Intel Arc B570 krijgt misschien niet zoveel aandacht als de Intel Arc B580, maar als je gewoon op zoek bent naar spotgoedkope 1080p-prestaties met een paar leuke extra’s zoals ray tracing en hardwarematige upscaling, dan zit je met de Arc B570 helemaal goed.

Voor een aanzienlijk lagere prijs dan concurrerende 1080p-kaarten zoals de AMD RX 7600 of de Nvidia RTX 4060 krijg je vrijwel dezelfde prestaties bij 1080p-gaming. Dankzij Intel XeSS met Frame Generation zagen we framerates die we nog niet eerder zijn tegengekomen in deze prijsklasse.

Natuurlijk zijn er ook beperkingen. De 10GB GDDR6 VRAM is netjes, maar niet voldoende om 1440p-gaming aan te kunnen zonder stevige concessies aan de beeldkwaliteit. Ook op creatief vlak stelt deze kaart weinig voor, al is het AV1-encoderen wel mooi meegenomen. Dat kan handig zijn als je bijvoorbeeld streamt en een goedkope setup zoekt om videoprocessen uit te besteden.

Los daarvan is dit puur een goedkope 1080p-gamingkaart. En binnen die categorie is dit op dit moment zo’n beetje het beste wat je kunt vinden.

Lees hier onze Intel Arc B570 review

Beste last-gen Nvidia grafische kaart

De Nvidia GeForce RTX 4090 is inderdaad erg duur, daar kunnen we niet omheen. Hij vereist verder ook een 16-pin connector of adapter en hij is enorm groot. De eerste kaart uit Nvidia's nieuwe 4000-serie is echter ook een krachtpatser die in principe alles aankan waar je hem voor nodig hebt. Het is nog steeds een van de krachtigste GPU's die momenteel beschikbaar is.

Tijdens onze tests merkten we dat hij enorm verbeterde prestaties leverde ten opzichte van de Nvidia GeForce RTX 3090. Hij heeft twee tot vier keer zoveel prestatievermogen in synthetische benchmarks en heeft in sommige games tot 100 procent hogere framerates. Daarnaast gaat DLSS 3 ook nog voor revolutionaire veranderingen zorgen in de game-industrie wanneer het volledig kan worden benut.

Uiteindelijk is deze GPU veel krachtiger dan de meeste mensen nodig hebben. Creatievelingen en 8K-liefhebbers zullen de kracht van de kaart zeker kunnen waarderen. Let wel op dat je stroomvoorziening groot genoeg is en ook dat je computerbehuizing groot genoeg is voor deze enorme grafische kaart.

Lees hier onze Nvidia GeForce RTX 4090 review

Zo kies je de beste grafische kaart

Zo testen we de beste grafische kaarten

Als het om grafische kaarten gaat, is het belangrijk dat ze allemaal in een gelijke omgeving worden getest. Daarom testen we de GPU's met 11 of 12 verschillende games, op verschillende resoluties.

Als er een nieuwe videokaart op de markt komt, testen we regelmatig ook oudere modellen opnieuw om te kijken hoe ze opwegen tegen het nieuwere model. Mogelijk zijn de prestaties van oudere kaarten namelijk verbeterd door nieuwere besturingsprogramma's. Daarnaast testen we alle GPU's in dezelfde pc-configuratie.

Ook houden we goed bij welke temperaturen we meten in ons systeem en hoeveel kracht de videokaart vraagt van de voeding.

Tot slot kijken we nog naar welke exclusieve features een grafische kaart aanbiedt en of deze interessant zijn voor gamers.

De prijs van de Nvidia RTX 3090 Ti is uitgelekt via een aantal Europese webshops. Het lijkt erop dat de aankomende grafische kaart een behoorlijke hap uit je portemonnee gaat nemen, vooral in vergelijking met de prijs van de originele RTX 3090.

Twee varianten van de RTX 3090 Ti zijn verschenen op de website van de een Duitse verkoper. Beide GPU’s zijn modellen van MSI met een prijskaartje van 3.129 euro en 3.201 euro. Dit is gespot door VideoCardz.

Videokaarten van MSI zijn over het algemeen iets beter te betalen, mogelijk komen er nog duurdere versies van de 3090 Ti aan. Desalniettemin lijkt het een flink prijskaartje te worden.

Uiteraard moeten we voorzichtig zijn met onze speculatie, deze bedragen kunnen slechts plaatshouders zijn of een inschatting van de retailer. Daarnaast zijn de prijzen mogelijk ietwat anders in Nederland en België.

Wat ons ook opvalt op de Duitse website, is dat er ook een normale RTX 3090 vermeld staat van Zotac met een prijskaartje van 2.390 euro ter vergelijking. De prijs van de Ti-varianten is dus ongeveer 30 procent hoger als de informatie klopt.

Analyse: minder voorraad en hogere prijzen

De hoge prijs komt niet als een verrassing. Vanwege het wereldwijde chiptekort is dat een logische zet. Verkopers krijgen immers maar een kleine voorraad en willen er zo veel mogelijk winst uithalen.

We kunnen niet zeggen of de 30 procent hogere prijs ook de moeite waard is. In een reactie op het artikel van VideoCardz stelt een gebruiker dat je voor hetzelfde bedrag bijna een volledige gaming-pc kunt kopen met een reguliere RTX 3090. Het is nog niet duidelijk of de Ti-variant ook echt zo veel betere prestaties levert.

Echter is dat nu eenmaal hoe de wereld van videokaarten werkt op dit moment. Er zullen altijd pc-enthousiastelingen zijn die bereid zijn om elk bedrag neer te leggen voor het beste van het beste.

• Pc-componenten uitgelegd: zo zoek je de beste onderdelen uit

OnePlus, AMD en MSI zijn niet fysiek aanwezig bij CES 2022. Inmiddels hebben meer dan 75 bedrijven afgezegd. Echter gaat het evenement gewoon door, als het aan de organisatie ligt.

De bedrijven trekken zich terug vanwege de verspreiding van de omikron-variant van het coronavirus. De organisatie achter CES 2022 ziet echter geen reden om het hele evenement stop te zetten.

In een artikel in de Las Vegas Review Journal schrijft Gary Shapiro van de Consumer Technology Association, de organisator van CES, dat hij erop staat dat CES 2022 in fysieke vorm plaatsvindt.

“CES moet doorgaan”, schrijft Shapiro. “Er zijn meer kleine dan grote bedrijven aanwezig, dus het zal een ander soort evenement dan andere jaren worden. Mogelijk wordt het wat rommelig, maar zo is innovatie. Het is risicovol en oncomfortabel.”

OnePlus, AMD en MSI komen op het lijstje van afhakers te staan samen met grote namen als Google, Amazon, Meta (voorheen bekend als Facebook), Nvidia en T-Mobile. Eerder deze week besloot Microsoft ook om niet te komen.

Wie hebben zich afgemeld?

Hieronder staat een lijst met de bekendste bedrijven die zich hebben afgemeld voor CES 2022. In totaal zijn er meer dan 75 bedrijven afgehaakt.

Mogelijk ontwikkelt deze situatie zich nog verder en passen meer bedrijven hun plannen aan.

• Amazon
• AMD
• Google
• Intel
• Lenovo
• Meta
• Microsoft
• MSI
• Nvidia
• OnePlus
• Pinterest
• TikTok
• Twitter
• T-Mobile

Zorgen verspreiden zich als een virus

CES begint op 5 januari. Voor veel bedrijven zou het een terugkeer naar een normale beurs zijn, nadat CES 2021 digitaal plaatsvond. Echter nu meer grote bedrijven afhaken, is het nog maar de vraag hoe de show eruit gaat zien.

In een statement bij Bloomberg vertelt Amazon dat “de veranderende situatie en onzekerheid omtrent de omikron-variant” zijn reden is om niet bij het evenement te zijn. Meta, T-Mobile en Twitter gaven vergelijkbare verklaringen.

De organisatie van CES heeft een grote hoeveelheid gezondheidsprotocollen ingevoerd voor het evenement. Aanwezigen moeten bijvoorbeeld een bewijs van vaccinatie hebben. Dit blijkt echter niet genoeg te zijn voor veel bedrijven.

Ondanks de afwezigheid van bekende namen, is de organisatie van CES niet van plan om het evenement af te zeggen.

“CES 2022 zal plaatsvinden van 5 tot en met 8 januari in Las Vegas”, vertelt een vertegenwoordiger van de CTA. “Duizenden ondernemers, bedrijven, media en kopers zijn van plan om erbij te zijn. Sinds vorige week hebben we duizenden nieuwe aanmeldingen ontvangen.”

“Gezien de gezondheidsmaatregelen van CES, zoals een vaccinatieverplichting, mondkapjesgebruik en de aanwezigheid van coronatests, in combinatie met een lagere aanwezigheid en afstandsmaatregelen, zijn we ervan overtuigd dat het evenement de moeite waard is.”

• CES 2022: onze verwachtingen voor de elektronicabeurs