Discord is berucht vanwege zijn hoge RAM-, CPU- en GPU-belasting tijdens het gamen. Dat is natuurlijk vervelend, want die onderdelen heb je natuurlijk ook voor gaming zelf hard nodig. Gelukkig worden een aantal van deze aspecten nu eindelijk aangepakt.

VideoCardz laat weten dat Discord werkt aan een 'Game Mode.' Dit is een nieuwe feature voor het programma die de CPU en GPU minder moet gaan belasten wanneer een game gespeeld wordt door effecten en animaties uit te schakelen. Zo geniet je van soepelere gameplay.

Discord biedt momenteel al wel opties om je systeem wat minder zwaar te belasten, zoals 'Reduced Motion', waarbij de intensiteit van animaties en zwevende effecten bij het navigeren van het programma verminderd worden. Gebruikers kunnen daarnaast ook 'hardware acceleration' uitschakelen. Als die optie uitstaat, stopt het programma met het gebruiken van de GPU om voor betere prestaties te zorgen. Het uitschakelen van hardware acceleration zorgt er als het goed is ook voor dat je niet zo snel meer te maken hebt met "visuele glitches zoals frame drops in games of prestatieproblemen".

Game Mode lijkt dus op het eerste gezicht heel erg op Reduced Motion. Zo omschrijft DiscordPreviews (op X) hoe het de animaties en effecten automatisch verminderd wanneer een game wordt gedetecteerd. Het lijkt er echter niet op dat dit alle problemen rondom dit veeleisende programma gaat oplossen. Zo wordt er namelijk niets genoemd over het verminderen van RAM-gebruik.

Daarnaast is het ook het vermelden waard dat Discord een applicatie is die gebaseerd is op Electron (een framework voor desktopapplicaties dat webtechnologie gebruikt). Dat betekent eigenlijk dat de Discord-applicatie gewoon een soort web-app is die draait in zijn eigen Chromium-browseromgeving. Dat is in principe ook waar Google Chrome op gebaseerd is en dat is nog een app die erg veel RAM gebruikt.

• Klik hier om te abonneren op onze wekelijkse nieuwsbrief

Hoe zit het met je scherm delen?

Het is nog niet duidelijk of de Game Mode iets anders zal doen, behalve automatisch de Reduced Motion-opties inschakelen als er een game gedetecteerd wordt. Als het verder niets doet, is er duidelijk nog veel ruimte voor verbetering. We hopen dat de desktop-app ooit wat efficiënter kan draaien, zodat gamers de kracht van hun pc zoveel mogelijk voor het gamen zelf kunnen gebruiken.

Toch is het wel een goed begin als de Discord-ontwikkelaars hiermee eindelijk erkennen dat er het een en ander te optimaliseren is. We zijn echter nog wel benieuwd of deze Game Mode het CPU- en GPU-gebruik ook zo laag mogelijk weet te houden wanneer gebruikers hun scherm delen.

Het is misschien geen verrassing dat het delen van je scherm ook wat meer van je pc vereist, zeker bij het streamen in hogere resoluties. Toch is het verbruik hierbij iets redelijker dan bij de simpele voice chats of wanneer de app simpelweg openstaat op de achtergrond en alsnog flink wat geheugen in beslag neemt.

Je framerate kan er wel onder lijden als je je scherm deelt tijdens het gamen, zelfs als je in een resolutie speelt die lager dan 1080p is. Dit is een veel groter probleem op minder krachtige systemen met minder RAM. Hier zijn wel oplossingen voor te vinden, zoals het gebruiken van een capture card op een losstaand systeem, maar dat is niet echt een goedkope optie.

Als Discord gewoon zijn desktop-app wat meer kan optimaliseren en misschien kan afstappen van zijn Electron-basis, dan zou dat mogelijk de problemen al voor een groot deel kunnen oplossen. Het is namelijk ergens wel ironisch dat dit programma in de eerste instantie voornamelijk is ontwikkeld voor gamers, maar dus ook de gameprestaties merkbaar negatief kan beïnvloeden.

HDMI 2.2 komt eraan en dat zou wel eens heel belangrijk kunnen zijn voor gamers. De bandbreedte is namelijk twee keer zo groot als die van HDMI 2.1 en bedraagt tot 96 Gbps. Dat betekent dat HDMI 2.2 in staat is om ongecomprimeerde 4K te leveren bij maximaal 240Hz (de huidige HDMI-standaard kan dit alleen met Display Stream Compression, ook wel DSC genoemd) of ongecomprimeerde 4K bij 480Hz met 4:2:0 chroma-subsampling. Het kan ook ongecomprimeerde RGB 8K leveren bij 60Hz. Met behulp van DSC kan het 1440p leveren bij refresh rates van meer dan 1.000Hz.

Er is echter een belangrijke kanttekening: apparaten kunnen HDMI 2.2-gecertificeerd zijn zonder de allerhoogste datasnelheden te leveren. Je zult de spec sheets daarom goed moeten bekijken. Zoals FlatpanelsHD meldt, verwacht de HDMI-organisatie dat de eerste apparaten met HDMI 2.2 in 2027 op de markt zullen komen.

Rob Tobias, CEO en voorzitter van de HDMI Licensing Administrator zeg het volgende: "We horen dat chipfabrikanten dit jaar zullen beginnen met het leveren van samples van hun FRL2-chips (Fixed Rate Link, de signaaltechnologie die door HDMI wordt gebruikt). En dus zouden we volgend jaar de eerste HDMI 2.2-producten met een snelheid van tot 96 gigabit moeten zien.”

• Klik hier om te abonneren op onze wekelijkse nieuwsbrief

Hoe belangrijk is HDMI 2.2?

De specificaties zijn indrukwekkend. HDMI 2.2 zal in drie varianten beschikbaar zijn, met name 64 Gbps, 80 Gbps en 96 Gbps. Het is dus hoe dan ook sneller dan HDMI 2.1 Dit is vooral interessant voor gamers, hoewel veel gaming monitor DisplayPort 2.1 gebruiken met een snelheid tot 80 Gbps. Gamers die al op DP 2.1 zijn overgeschakeld, zullen daarom niet meteen op HDMI 2.2 springen.

HDMI biedt meer voordelen in de woonkamer, dankzij functies zoals ARC (Audio Return Channel), CEC (Consumer Electronics Control) en ALLM (Auto Low-Latency Mode). Next-gen gameconsoles zullen hier wellicht gebruik van maken. Het zou ons niet verbazen als de PS6 (wanneer die ook moge verschijnen) HDMI 2.2 heeft.

We zien inmiddels ook tv's met refresh rates hoger dan 120Hz, terwijl de huidige generatie consoles niet hoger gaat dan dat. HDMI 2.2 is in dat opzicht wel toekomstbestendig. Voor de meeste toepassingen in de woonkamer is HDMI 2.2 daarentegen waarschijnlijk overbodig. Er is wel één algemeen voordeel aan HDMI 2.2: LIP, wat staat voor Latency Indication Protocol. Dit verbetert de geluidssynchronisatie met soundbars of AV-receivers.

Zelfs vandaag hebben niet alle premium tv’s vier HDMI 2.1-poorten. De reden hiervoor is eenvoudig: niet elke chip ondersteunt vier HDMI 2.1-poorten. Ook niet iedereen heeft vier HDMI 2.1-poorten nodig. Als je geen gameconsoles hebt en geen peperdure audio-opstelling hebt, maakt het niet veel uit welk type HDMI-poorten je tv heeft.

Op pc’s zullen we ten slotte afhankelijk zijn van de volgende generatie GPU’s. Die worden echter pas verwacht aan het einde van 2027 (of nog later). Net als in de begindagen van HDMI 2.1, zal HDMI 2.2 wellicht eerst op de duurste modellen verschijnen.

Een nieuw gevolg van de RAM-crisis lijkt te zijn dat oude Nvidia-GPU's nieuw leven in wordt geblazen, maar er is gelukkig ook wat positief nieuws voor de toekomst van één van de grote chipfabrikanten.

VideoCardz merkte op dat een aantal grafische kaarten van Nvidia terug tot leven zijn gebracht. Het gaat niet eens om kaarten van de vorige generatie, maar om de RTX 3050 en 3060. Dat zijn GPU's uit 2020. De fabrikant Manli, die zich voornamelijk op de Aziatische markt richt, heeft deze GPU's nu terug op de markt gebracht vanwege de huidige staat van de markt. De Manli RTX 3060 is een 12GB-model en de RTX 3050 heeft 6GB aan VRAM.

Gelukkig hebben we ook mogelijk goed nieuws over de toekomst van de RAM-markt. SK Hynix, een van de drie grootste fabrikanten van geheugenchips, laat weten dat het ervoor zorgt dat de productiecapaciteit flink verhoogd wordt naarmate we richting het volgende decennium gaan.

Chey Tae-won, de voorzitter van SK Group, zei in een interview met Nikkei Asia (via ComputerBase, en gespot door TweakTown): "Sinds we ons plan doorzetten om zoveel mogelijk uit te breiden, tonen onze berekeningen aan dat onze wafer-capaciteit zal verdubbelen binnen vijf jaar. Maar eerlijk gezegd, wanneer al deze faciliteiten zijn gebouwd, zal het niet alleen verdubbelen, maar zal het verdriedubbelen tegen ongeveer 2034."

Dat zou dus betekenen dat SK Hynix zijn productiecapaciteit tegen 2031 verdubbeld zou hebben en het nog maar een paar jaar langer zou duren voor het verdriedubbeld is. Het gaat op een gegeven moment dus steeds sneller. Dit is wat er "in het beste geval" verwacht wordt, dus het kan natuurlijk zijn dat deze verwachtingen moeten worden bijgesteld.

• Klik hier om te abonneren op onze wekelijkse nieuwsbrief

Een flinke versnelling

SK Hynix lijkt dus wel vaart te willen zetten achter deze uitbreiding van de voorraad. We moeten nu dus rekening houden met een wachttijd van zo'n acht jaar voor een verdriedubbeling van de capaciteit van DRAM- en NAND flash-geheugenchips. Dat klinkt nog als lang, maar voorheen moesten we hiervoor rekening houden met een tijdlijn van 20 jaar.

Dit laat dus ook zien wat SK Hynix verwacht hoe hoog de vraag naar RAM vanaf nu zal zijn en dat het er dus niet op lijkt dat de extreem hoge vraag die nu voor alle problematiek zorgt snel zal afnemen. De 'AI-boom' lijkt gewoon nog door te gaan en zal in de nabije toekomst nog meer RAM vereisen.

Die Nvidia-GPU's die nu terug tot leven zijn gebracht, zijn voor nu mogelijk alleen voor de Aziatische markt bedoelt, maar deze actie is wel een voorbeeld van iets wat ons hier ook te wachten zou kunnen staan. We hebben eerder al geruchten gehoord over een comeback voor de RTX 3060 met 12GB VRAM en dit is het eerste bewijs dat dit niet zomaar meer een gerucht is.

Misschien vraag je je af waarom dit nu gebeurt. Nou, allebei deze GPU's moeten dienen als budgetvriendelijke opties in een tijdperk waarin de beschikbaarheid van GPU's van de huidige generatie steeds slechter wordt en de prijzen enorm stijgen.

De RTX 3060 was heel lang een erg populaire optie en de 12GB-variant was een goed alternatief voor alle nieuwere budgetvriendelijke opties met maar 8GB aan VRAM. Het lijkt misschien raar dat er nu dan ineens een model met extra VRAM terugkomt, terwijl geheugenchips nu juist lastig te verkrijgen zijn, maar deze Nvidia-klaart gebruikt GDDR6 VRAM en niet GDDR7. Ze hebben dus niet helemaal met dezelfde voorraad te maken. Dit betekent theoretisch gezien dat er wat extra ademruimte kan ontstaan om deze betaalbare grafische kaarten te produceren zonder GDDR7-voorraden verder te laten afnemen.

Natuurlijk weten we nog niet of dit een bredere trend zal worden. Wie weet is dit een erg tijdelijke oplossing. We zullen zien.

• Iedereen haat advertenties op smart tv's, maar ze houden wel de prijzen stabiel tijdens de geheugencrisis

Nvidia zal erg blij zijn met zijn laatste financiële resultaten. Het bedrijf heeft namelijk net een recordbrekend kwartaal achter de rug. Dat succes wordt natuurlijk gevierd, maar tegelijkertijd horen we ineens niet veel meer over de gaming-GPU's van het bedrijf.

Tom's Hardware merkte op dat Nvidia zich natuurlijk focuste op de indrukwekkende winst van 81 miljard dollar in Q1 van het fiscale jaar van 2027, maar het viel ook op dat Nvidia heeft aangepast hoe het zijn financiële resultaten vanaf nu zal presenteren.

Vanaf dit kwartaal en in de toekomst zal Nvidia niet meer los de verkoopcijfers van grafische kaarten voor consumenten bespreken. Het gaat hier dus om gaming-GPU's (GeForce) en professionele GPU's (RTX Pro en andere modellen). De cijfers voor die producten worden vanaf nu opgenomen in een grotere categorie: 'Edge Computing'.

Dat betekent dat Nvidia nog maar twee categorieën overhoudt voor zijn financiële verslagen: 'Data Center', wat alles rondom cloud, AI en 'supercomputing' betreft, en Edge Computing, waarbij het dus gaat om pc's, workstations, consoles, maar ook robotica, automobiel en telecom. De verkoop van grafische kaarten zal dus helemaal niet meer in detail worden besproken.

• Klik hier om te abonneren op onze wekelijkse nieuwsbrief

Nieuwe prioriteiten

Wat er precies besproken wordt tijdens presentaties voor investeerders is misschien op het eerste gezicht niet heel interessant voor de meeste gamers, maar toch is dit wel iets waar gamers zich misschien een beetje zorgen om moeten maken. Deze verandering betekent namelijk dat het niet meer mogelijk is om te zien hoe goed het gaat met de GeForce- en RTX-kant van Nvidia.

Nvidia verhult hiermee de specifieke cijfers voor zijn gaming-GPU's en dat wijst op een aantal dingen. Nvidia is duidelijk een gigant geworden binnen de wereld van AI en investeerders geven nu dan ook alleen nog maar om de AI-kant van het bedrijf. Dat betekent dat normale grafische kaarten niet meer interessant genoeg zijn voor Nvidia om los te bespreken tijdens meetings met investeerders. De verschillende grafische kaarten uit de RTX-line-up die Nvidia verkoopt, kunnen nu dus gewoon een beetje op de achtergrond geplaatst worden.

Waar wij ons vooral zorgen om maken, is dat dit ook kan betekenen dat de GeForce-line-up vanaf nu duidelijk een lagere prioriteit krijgt. Dat zal ook niet meteen heel goed te merken zijn als de cijfers niet besproken worden.

Het lijkt nu misschien alsof we wel heel snel die conclusie trekken, maar dit is niet de enige recente actie van het bedrijf die hierop wijst. We baseren onze conclusie ook gewoon deels op de overkoepelende houding die Nvidia recent tegenover zijn GeForce-line-up lijkt te hebben. Gedurende de RAM-crisis hebben we onder andere flinke prijsverhogingen voor GPU's gezien, plus zorgen over de productie en voorraad. Daarbovenop horen we al langer geruchten over GeForce-modellen die op het punt zouden hebben gestaan om uit te komen, zoals de RTX 5000 Super-modellen. Daar waren een tijdje veel geruchten over te horen en ze zouden zogenaamd vrijwel klaar voor release zijn, maar lijken nu te zijn uitgesteld voor onbepaalde tijd.

Geruchten suggereren dat we dit jaar helemaal geen nieuwe GPU's van Nvidia krijgen. Dat is opmerkelijk, want dat is in drie decennia al niet meer het geval geweest. Nvidia heeft alle chips die het kan krijgen/maken nodig voor grafische kaarten voor AI. Die tak is voor het bedrijf veel winstgevender dan de tak met grafische kaarten voor consumenten. Ook tijdens de CES 2026-keynote van het bedrijf viel het op dat er niets over (nieuwe) GeForce-GPU's werd gezegd.

Gamers krijgen dus terecht het gevoel dat voor Nvidia de prioriteit steeds meer bij AI gaat liggen en dat de gaming-tak steeds minder belangrijk wordt. Deze nieuwe strategie voor het behandelen van de verkoopcijfers draagt ook weer bij aan dit gevoel. Hopelijk laat Nvidia gamers niet compleet vallen, maar die angst is er wel een beetje.

• De RAM-crisis duurt misschien nog maar een jaar volgens ex-leidinggevende van Samsung

AMD heeft net zijn nieuwste financiële resultaten gedeeld en dit ging gepaard met goed nieuws voor aandeelhouders (in de vorm van meer winst), maar slecht nieuws voor consumenten. De RAM-gerelateerde zorgen binnen de industrie lijken namelijk weer toe te nemen.

Tom's Hardware laat weten dat AMD's financiële resultaten van Q1 2026 aantonen dat het bedrijf te maken heeft met een nieuw record voor winst vanuit datacenters. De 'AI boom' heeft namelijk voor een flinke groei gezorgd binnen deze categorie. Tegelijkertijd waarschuwt CEO Lisa Su nu ook weer voor verdere prijsverhogingen voor pc-onderdelen later dit jaar.

Su heeft voorspeld dat de vraag verder zal afnemen bij de gaming-tak van het bedrijf en in principe dus gewoon de hele consumentgerichte tak van AMD. Dit zou plaatsvinden in de tweede helft van 2028 vanwege "hogere kosten voor geheugen en onderdelen".

Dit betekent dus dat AMD's CEO gelooft dat de prijzen van RAM en andere onderdelen na volgende maand (mogelijk al vanaf Q3) weer omhoog zullen gaan. Dit kan vooral en grote impact hebben op de gaming-markt. Zo zei AMD's Chief Financial Officer, Jean Hu, hierover het volgende: "We verwachten dat de vraag bij gaming in de tweede helft [van 2026] beïnvloed zal worden door hogere kosten voor componenten en geheugen. We verwachten nu dat gaming-winst in de tweede helft zal afnemen met meer dan 20% vergeleken met de eerste helft."

• Klik hier om te abonneren op onze wekelijkse nieuwsbrief

Prijsverhogingen voor GPU's én gameconsoles?

Met andere woorden, de verwachting is dus dat de winst van AMD's gaming-divisie in de tweede helft van het jaar flink zal afnemen ten opzichte van de eerste helft van het jaar. Er wordt een afname van meer dan 20% genoemd, dus er zou zelfs sprake kunnen zijn van een kwart minder winst of zelfs een nog hoger percentage.

Dit lijkt ook meteen te hinten op een lagere voorraad van AMD's Radeon-GPU's in Q3 en Q4, en mogelijk verdere prijsverhogingen voor de RX 9000-modellen. Mogelijk blijft het echter niet beperkt tot de Radeon-GPU's. De gaming-divisie van AMD houdt zich namelijk ook bezig met het maken van speciale chips voor onder andere PlayStation- en Xbox-consoles.

De verkoop van die consoles neemt natuurlijk al wel enigszins af nu hun opvolgers langzaamaan dichterbij lijken te komen. Misschien verwacht AMD daarnaast dat de recente prijsverhogingen voor consoles de verkoopcijfers nog verder zal aantasten of mogelijk zelfs dat de PS5- en Xbox-prijzen nog verder omhooggaan later dit jaar.

Dat is natuurlijk niet expliciet gezegd, maar in ieder geval ziet het er niet heel positief uit voor de tweede helft van 2026 volgens deze pessimistische voorspelling. Helaas is dit ook niet de enige recente pessimistische voorspelling over het verdere verloop van de RAM-crisis. Micron waarschuwde ook al voor groeiende vraag binnen de AI-markt en meer druk op de RAM-voorraad, terwijl Samsung suggereert dat de 'flinke tekorten' aan geheugen zelfs in het beste geval nog een probleem blijven gedurende heel 2027.

• "De enige zorg is je budget": Microsoft beveelt 32GB RAM aan voor serieus gamen op Windows 11

Iemand die naar verluidt een RTX 5090 GPU bij Amazon India kocht, vond in de doos wasmiddel in plaats van de videokaart. Dit bewijst dat je nog steeds moet opletten voor scams bij de aankoop van een GPU (en andere tech). VideoCardz stuitte op dit verhaal op Reddit en hoewel het wel heel bizar klinkt, lijkt het toch waargebeurd te zijn.

De Reddit-gebruiker legt uit hoe die een Gigabyte RTX 5090 bij Amazon India kocht van een externe verkoper, maar dat de levering wel door Amazon gebeurde. De GPU kostte omgerekend zo'n 3.000 euro. Zoals je kunt zien op de foto op Reddit (zie hieronder), zat er in de doos van de videokaart een pak Ghadi-wasmiddel van 1 kg.

De koper heeft een unboxing-video gemaakt, maar dit kan alsnog nep zijn. Het aangegeven gewicht van 1,56 kg is overigens te laag voor een verpakte RTX 5090. Hopelijk is dit laatste punt doorslaggevend voor de terugbetaling, die Amazon voorlopig lijkt te weigeren.

Blijkbaar is deze persoon niet de enige die wasmiddel in plaats van een GPU heeft ontvangen. Er zijn namelijk soortgelijke klachten over dezelfde externe verkoper.

• Klik hier om te abonneren op onze wekelijkse nieuwsbrief

Let goed op bij de aankoop van een (dure) GPU

Of dit nu waar is of niet, er zijn nog steeds genoeg scammers op de GPU-markt. Ook als je via een grote webshop als Amazon een GPU bestelt, moet je altijd goed controleren wie de eigenlijke verkoper is. Je kan ook de pagina van deze verkoper met klantenreviews bekijken om je extra te informeren.

Als iets te mooi lijkt om waar te zijn, is dat waarschijnlijk ook zo. Het is het risico niet waard om duizenden euro's uit te geven aan een nep product. Deze klant kreeg een doos wasmiddel en in het verleden hebben andere klanten bijvoorbeeld dozen met een steen of wat metaal ontvangen in plaats van een GPU. Je zou altijd je geld terug moeten kunnen krijgen, maar dat proces loopt niet altijd van een leien dakje.

Hoewel Nvidia natuurlijk een erg grote speler is in de wereld van gaming-pc's en -laptops dankzij zijn krachtige GPU's, zijn er verrassend genoeg nog geen handheld-pc's op de markt gekomen met een GPU (of APU) van Nvidia. De apparaten die hier het dichtst bij in de buurt komen, zijn de Nvidia Shield en de Nintendo Switch 2. Daar zou binnenkort verandering in kunnen komen.

Nvidia's CEO, Jensen Huang, heeft recent informatie gedeeld over de N1X- en N1-chips van het bedrijf (via VideoCardz). Deze chips worden ontwikkeld in samenwerking met MediaTek. Huang heeft al gehint naar het idee dat deze energie-efficiënte chips met sterke prestaties erg handig kunnen zijn voor in AI-computers.

De N1X en N1 zijn nog niet officieel onthuld, maar we weten dus wel al dat ze voornamelijk ontwikkeld zijn voor AI-pc's. Daarnaast suggereren meerdere geruchten echter ook dat we deze chips kunnen verwachten in krachtige gaming-laptops, omdat ze zogenaamd grafische prestaties van RTX 5070-niveau moeten kunnen bieden.

Dankzij de nieuwe chips zou Nvidia dus direct kunnen gaan concurreren met AMD en Intel. Intel kondigde recent nog een speciaal handheld gaming-platform aan binnen zijn line-up van Panther Lake-processors. Hoewel we niet zeker weten of Nvidia deze markt ook wil betreden, lijken de aankomende N1X- en N1-chips wel erg geschikt voor handhelds. Het zou ons dus ook niet verbazen als we die chips toch ook in handheld-pc's zullen zien.

Prestaties van RTX 5070-niveau in een handheld klinkt misschien overdreven, maar we zagen bij AMD's Strix Halo Ryzen AI Max+ 395-APU al prestaties van RTX 4060-niveau, dus heel ongeloofwaardig is het toch niet meer. Die chip van AMD kan je vinden in onder andere de ASUS ROG Flow Z13 (2025), maar ook in handhelds zoals de GPD Win 5 en de aankomende Ayaneo Next 2. Een focus op AI betekent dus zeker niet dat dit soort chips niet in handheld gaming-pc's kunnen verschijnen.

Het is geweldig om te zien dat het eindelijk mogelijk is om dit soort krachtige hardware in handheld-pc's te verwerken. De prestaties zijn dan ook niet echt meer waar wij ons zorgen om maken als Nvidia inderdaad beslist om de N1X-chip in handhelds te gebruiken.

• Klik hier om te abonneren op onze wekelijkse nieuwsbrief

Een handheld met een Nvidia-chip zal niet goedkoop zijn

Het is nog wel even belangrijk om aan te geven dat Nvidia zelf niet gesuggereerd heeft dat de N1X- of N1-chip in een handheld zal worden gebruikt, maar klinkt voor ons wel als en logische keuze. De chips lijken voor nu echter voornamelijk bedoeld te zijn voor in AI-pc's en laptops.

Als er echter wel een nieuwe handheld met Nvidia-chip (en RTX 5070-prestaties en waarschijnlijk ook DLSS 4.5-ondersteuning) op de markt komt, dan zijn we wel bang dat dit waarschijnlijk een erg duur apparaat wordt. Reken er maar op dat je hier meer geld voor moet neerleggen dan zelfs voor premium handhelds zoals de ASUS ROG Xbox Ally X en de Lenovo Legion Go 2.

Prestaties van RTX 5070-niveau op een handheld zijn natuurlijk al erg indrukwekkend, maar voeg daar DLSS aan toe en deze hypothetische handheld kan wel eens veel krachtiger worden dan handhelds met AMD- en Intel-chips die respectievelijk gebruikmaken van FSR en XeSS voor upscaling. DLSS 4.5 zorgt ook voor een flinke verbetering qua scherpte in vergelijking met voorgaande versies en Nvidia's upscalingtechnologie loopt sowieso al voor op de concurrentie.

We weten op dit punt natuurlijk niets zeker als het gaat om Nvidia-chips voor handhelds, maar we hopen dat Nvidia toch ook deze markt betreedt en gaat samenwerken met een fabrikant zoals ASUS of Lenovo (of misschien zelfs met Valve aan een opvolger voor de zeer succesvolle Steam Deck), want meer concurrentie zorgt natuurlijk voor betere apparaten voor de consument.

Het gerucht gaat dat Nvidia de levering van chips aan partners die grafische kaarten produceren heeft verlaagd en dat er dit jaar geen nieuwe GeForce GPU's zullen komen. Het laatste nieuws over de ellende rond GPU's komt van MegasizeGPU, die op Twitter heeft gepost dat de levering van Nvidia GPU's met 15% tot 20% is teruggeschroefd.

Dat wil zeggen dat partners die GeForce GPU's produceren, zoals ASUS, MSI en Gigabyte, minder chips en video-RAM ontvangen. Het goede nieuws is dat Nvidia nog steeds chips levert met dezelfde hoeveelheid VRAM. De leaker eindigt het bericht als volgt: “Het slechte nieuws is dat er in 2026 geen nieuw product zal zijn.”

Met andere woorden, je kunt die RTX 5000 Super-versies, die volgens andere geruchten eind 2026 op de markt zouden komen, vergeten. Die zouden in eerste instantie slechts uitgesteld zijn. Dit is natuurlijk speculatie, dus alles kan nog veranderen.

Een andere Twitter-gebruiker zegt dat de RTX 6000 GPU's begin 2027 op de markt komen, maar MegasizeGPU zegt dat dit niet gaat gebeuren. Ze zeggen dat het gewoon te vroeg is om daarover te spreken. Er zijn wel andere geruchten die op eind 2027 wijzen voor de lancering van deze nieuwe generatie.

AMD heeft ook nog wat te zeggen: er is een interview van Gizmodo op CES 2026 uitgezonden waarin een leidinggevende van AMD geruststellend sprak over de levering van Radeon GPU's. De opmerkingen van David McAfee van AMD, Corporate VP van de Client Channel Business, sloten aan bij wat hij in een ander interview op CES zei over “zeer strategische" samenwerkingen met DRAM-fabrikanten om ervoor te zorgen dat er voldoende voorraad is aan een correcte prijs. McAfee voegde eraan toe dat hij de toekomst niet kan voorspellen, maar dat AMD en hun partners dichtbij de oorspronkelijke adviesprijzen proberen te blijven.

• Klik hier om te abonneren op onze wekelijkse nieuwsbrief

16GB wordt een uitdaging

Het goede nieuws omtrent Nvidia is dat het bedrijf nog steeds VRAM levert naast grafische chips. Het algemene beeld is echter somber. RTX 6000 GPU's zijn nog niet eens in zicht en RTX 5000 Super-versies komen helemaal niet in 2026, als MegasizeGPU gelijk heeft. Een productiedaling van maar liefst 20% is hoe dan ook slecht. Verder schrapt Nvidia mogelijk een paar modellen met 16 GB VRAM opgeeft, namelijk de RTX 5070 Ti en de versie van de RTX 5060 Ti met 16 GB. Dit ontkent Nvidia echter momenteel.

Er zijn dus grote problemen met RAM in het algemeen, zowel bij "gewone" RAM als VRAM in GPU's. Als je een nieuwe GPU wil kopen in 2026 en je nu een exemplaar vindt aan een redelijk prijs, raden we je aan om die nu te kopen. Wachten op de Super-versies is geen goed idee in de huidige omstandigheden, aangezien het niet eens zeker is dat die er zullen komen.

We hebben momenteel te maken met allerlei interessante aankondigingen tijdens CES 2026 en ook voor Nvidia is CES dit jaar weer een belangrijk evenement. Het bedrijf had een zeer succesvol 2025 en is dan ook het meest waardevolle bedrijf in de wereld op dit moment (met een waarde van zo'n 4,5 biljoen dollar). Het komt dus niet echt als een verrassing dat Nvidia dit jaar weer veel te vertonen heeft tijdens CES.

Aan het begin van Nvidia's presentatie werd een upgrade onthuld voor de DLSS-upscalingtechnologie van het bedrijf. Het is nog niet DLSS 5, maar toch klinkt DLSS 4.5 wel erg interessant voor pc-gamers. Deze upgrade levert een tweede generatie transformer-model (dat oorspronkelijk geïntroduceerd werd bij DLSS 4) en algemene verbeteringen voor 'ghosting', 'pixel sampling' en temporele stabiliteit.

Het meest interessante deel is echter een boost voor de 'Multi Frame Generation'-feature (MFG). De maximale modus gaat nu van 4x frame-gen naar 6x en dat is een flinke stap. We hebben tot nu toe niet altijd veel geluk gehad bij onze tests met de 4x-modus (op een RTX 5060 en 5070) en daarom houden we het nog steeds meestal bij de originele 2x. Als het nieuwe transformer-model de 4x-modus echter stabieler weet te maken, kan dit een grote vooruitgang voor DLSS betekenen. De nieuwe, verbeterde versie van MFG moet ook op intelligente wijze een framerate kunnen bieden die zo consistent mogelijk matcht met de refresh rate van je monitor om zo te zorgen voor nog beter geoptimaliseerde prestaties.

• Klik hier om te abonneren op onze wekelijkse nieuwsbrief

Verbeteringen voor GeForce Now

Na de aankondiging van DLSS 4.5, onthulde Nvidia ook een aantal verbeteringen voor zijn GeForce Now-gamestreamingdienst. Als je een GeForce Now-abonnement afsluit kan je via cloud streaming je eigen games met de kracht van RTX-graphics spelen.

Er is een nieuw hoogste abonnement geïntroduceerd. Hierbij kan je genieten van prestaties van RTX 5080-niveau. Dit abonnement zal in principe het abonnement met RTX 4080-prestaties vervangen. In de VS wordt de maandelijkse prijs van 19,99 dollar behouden, maar er zijn nog geen regionale prijzen bevestigd. De verwachting is echter dat het nieuwe abonnement dus gewoon net zo duur blijft als het voormalige duurste abonnement (hier 21,99 euro per maand). Nvidia adverteert met tot 5K/120fps of 1080p/360fps bij dit nieuwe abonnement.

GeForce Now krijgt daarnaast ook native clients voor Linux en Fire TV. Die tweede optie is vooral interessant voor gamers die liever op de bank voor de tv zitten, maar geen pc in de woonkamer hebben. Er is ook nog uitgebreidere controllerondersteuning onderweg. Zo zou je binnenkort hopelijk ook racesturen en flightsticks in combinatie met GeForce Now moeten kunnen gebruiken.

Ook Nvidia G-Sync krijgt een upgrade. De nieuwe G-Sync Pulsar-technologie biedt verbeterde scherpte en soepelere gameplay vergeleken met bestaande G-Sync-displays en zal vanaf 7 januari beschikbaar zijn op verschillende monitors van Acer, ASUS, AOC en MSI.

Deze nieuwe monitors zullen schijnbaar voorzien zijn van 27-inch 1440p/360Hz-displays en zich voornamelijk richten op esports gamers. Nvidia claimt hier ook '1000Hz+ Perceived Motion Clarity' te bieden, waarvan die esports gamers hopelijk weten wat het betekent. 360Hz klinkt in principe ook al als meer dan genoeg, maar in een competitieve setting zijn extra voordelen natuurlijk altijd mooi meegenomen.

Het GPU-probleem

Die interessante DLSS 4.5-upgrades betekenen uiteindelijk natuurlijk vrij weinig als de gemiddelde pc-gamer niet eens een GPU uit de RTX 5000-serie in handen kan krijgen. De huidige RAM-crisis heeft al een significante impact op GPU-prijzen en het ziet er niet naar uit dat de situatie binnenkort veel beter wordt. Prijzen gaan nog steeds omhoog, er is weinig voorraad en dit is in principe dus ook een van de lastigste periodes om een nieuwe high-end GPU te kopen sinds de crypto-gekte.

Nvidia is helaas een deel van het probleem. De vraag naar bepaalde hardware is recent flink verhoogd omdat AI-datacenters deze onderdelen nodig hebben en Nvidia is op dit punt zeer actief op de AI-markt.

De CES-presentatie van het bedrijf zat dan ook vol met informatie over AI-verbeteringen en ongeveer de helft van de slides gingen over manieren waarop de RTX 5000-serie AI contentcreatie, LMM-prestaties en andere AI-tools kan verbeteren. 2026 wordt ongetwijfeld weer een zeer winstgevend jaar voor Nvidia, maar we zijn wel bang dat dit een beetje ten koste van pc-gamers gaat. Uiteindelijk wint het bedrijf sowieso, want via GeForce Now biedt het nu een verleidelijk alternatief voor mensen die nu zelf geen nieuwe hardware kunnen betalen.

We hadden niet verwacht dat een high-end DDR5 RAM-kit ooit meer zou kosten dan een Nvidia RTX 5090-GPU, maar helaas zijn we nu op dat punt beland.

Dit is de nieuwste ontwikkeling in de huidige RAM-situatie. De prijzen van RAM zijn sinds oktober 2025 (of september 2025 in sommige gevallen) gigantisch gestegen en de situatie lijkt alleen maar erger te worden.

VideoCardz laat weten dat Corsairs Vengeance 192GB DDR5 RAM-kit, die bestaat uit vier sticks van 48GB, nu 2.225 dollar kost in de VS (via Corsair eigen website). In de Europese webshop staat de kit voor 2,452.99 euro te koop.

De prijs van deze kit is nu dus zelfs flink hoger dan die van Nvidia's Founders Edition van de RTX 5090 (2.099 euro).

Dit is overigens niet alleen het geval bij deze high-end kit van Corsair. Verschillende RAM-kits van Asgard in China zijn ook duurder dan de RTX 5090. Een 256GB-kit in dat land kost nu 3% meer dan de officiële adviesprijs van de Chinese variant van de flagship Blackwell-GPU (de Nvidia RTX 5090 D V2).

• Klik hier om te abonneren op onze wekelijkse nieuwsbrief

Een slecht vooruitzicht

Nou zijn 192GB- en 256GB-kits voornamelijk bedoeld voor high-end workstations, maar het is sowieso vreemd dat er überhaupt een RAM-kit te vinden is die meer kost dan een RTX 5090. Tot kort geleden hadden we dit ook niet kunnen voorspellen.

Zelfs RAM-kits van bijvoorbeeld 128GB, die sommige consumenten ook nog wel eens nodig hebben, kosten nu meer dan 1.600 euro. Dat is alsnog meer dan twee derde van de adviesprijs van de RTX 5090. Gezien het feit dat de prijzen voor RAM nog steeds aan het stijgen zijn, zou het ons niets verbazen als zo'n 128GB RAM-kit uiteindelijk zelfs meer kost dan Nvidia's flagship GPU.

De vraag is nu wanneer deze stijgingen zullen stoppen. We zijn bang dat het eerst nog wel wat slechter zou worden, voordat de markt zich weer een beetje herstelt. Er wordt zelfs voorspelt dat de RAM-voorraad voor consumenten bijna volledig uitverkocht kan raken en wat er dan nog overblijft, zal pas echt niet meer te betalen zijn.

Het lijkt er dus op dat het bouwen (of zelfs kopen) van een pc binnenkort enorm duur wordt. Dat komt niet alleen door de flinke prijsstijgingen voor RAM, maar ook dankzij stijgende kosten voor SSD's en voor GPU's.

• De pc-hardwarecrisis verdiept: grote RAM-fabrikant haakt af voor consumenten en cpu-prijzen dreigen te stijgen

De voorspellingen voor de prijzen van pc-componenten worden met de dag somberder, en nu hangt er nog een lading verse ellende bovenop de al torenhoge stapel van rampspoed met als meest treurige nieuws dat Micron zijn consumententak voor RAM stopzet.

Dat betekent het einde van het Crucial-merk van Micron dat al jarenlang populair is in de pc-wereld.

Micron bracht een verklaring uit waarin staat: “De AI-gedreven groei in datacenters heeft geleid tot een enorme stijging in de vraag naar geheugen en opslag. Micron heeft de moeilijke beslissing genomen om zich terug te trekken uit de Crucial-consumentenmarkt om zo de levering en ondersteuning voor onze grotere, strategische klanten in sneller groeiende segmenten te verbeteren.”

Met andere woorden: het bedrijf focust zich op veel winstgevendere geheugenmodules voor datacenters en laat de consumenten die het bedrijf groot hebben gemaakt in de steek.

Micron merkt op dat het “de Crucial-consumentenproducten blijft leveren via het consumentenkanaal tot het einde van fiscaal Q2 (februari 2026).”

Na februari volgend jaar wordt wat er nog op de schappen ligt, of in magazijnen, gewoon verkocht, maar daarna komt er geen Crucial RAM meer bij.

Er zijn nog meer geheugen-doemscenario’s. Wat dacht je van Samsung dat weigert om zichzelf RAM te verkopen? Het klinkt belachelijk, maar het is mogelijk, en zoals PC World meldt, gaat het om Samsung Semiconductor Global (dat Samsung’s geheugenchips produceert) dat niet wil verkopen aan Samsung Electronics, dat RAM nodig heeft voor zijn Galaxy-smartphones (en tablets, laptops, enzovoort).

‘Niet verkopen’ is misschien wat sterk uitgedrukt, want de nuance is dat Samsung Electronics een contract wilde om leveringen en prijzen voor een volledig jaar vast te leggen, maar die langetermijnovereenkomst werd afgewezen. Samsung Semiconductor wil liever elk kwartaal opnieuw onderhandelen, mogelijk inclusief stevige prijsstijgingen doorheen het jaar.

Dan is er nog TeamGroup, een grote producent van RAM-modules voor pc’s. Zoals Tom’s Hardware opmerkt, zegt het bedrijf dat de contractprijzen voor DRAM de laatste tijd bijna zijn verdubbeld en dat de beschikbaarheid in 2026 nog slechter wordt. Volgens TeamGroup wordt de geheugensector mogelijk pas in 2027 of zelfs 2028 weer normaal.

Dan een ander onderwerp: er gaat ook een gerucht rond dat de prijzen van CPU's stijgen, althans aan de AMD-kant.

OC3D meldt, op basis van bronnen in de industrie, dat AMD Ryzen-processors begin december in prijs zijn verhoogd en dat geldt voor alle CPU’s, van de Ryzen 9000-serie tot en met oudere generaties.

We hebben deze week geen prijsstijgingen gezien voor Ryzen-CPU’s, behalve dat Black Friday-prijzen zijn verdwenen, maar zoals OC3D verduidelijkt, gaat het om prijsverhogingen in de distributieketen.

Dat effect zal dus niet meteen merkbaar zijn voor consumenten, maar het zit eraan te komen voor producten die straks in de winkels liggen.

Analyse: Belangrijke overwegingen als je een nieuwe pc of component-upgrade overweegt

Als de geruchten kloppen, zouden we bij de start van 2026 prijsstijgingen kunnen zien voor Ryzen-CPU’s, bovenop eerdere prijsverhogingen voor AMD Radeon-GPU’s. En er doen ook aparte geruchten de ronde over Nvidia-videokaarten. GPU’s worden natuurlijk geraakt door de stijgende geheugenkosten, omdat ze videogeheugen gebruiken, dus dat is volledig logisch.

Waarom de prijzen van CPU’s zouden stijgen, is een andere vraag en een vraag waar OC3D niet op ingaat, wat het rapport een tikkeltje twijfelachtig maakt.

Toch, zelfs als Ryzen-CPU’s niet met die vermeende prijsstijgingen worden opgezadeld, geldt dat wel voor GPU’s en geheugen. En met geheugen bedoelen we óók opslag, SSD’s dus, maar de huidige effecten van de krapte zijn het duidelijkst te zien bij RAM-modules, waarvan de prijzen zijn geëxplodeerd. De afgelopen maanden zagen we dat de prijzen van veel RAM-kits voor pc’s zijn verdubbeld of zelfs verdrievoudigd, en zelfs Black Friday bracht nauwelijks verlichting.

Wat is op dit moment ons aankoopadvies, gezien al deze ontwikkelingen? Het voelt sterk alsof je nu een GPU moet kopen, of tijdens een eindejaarskorting, want dit zou weleens de laatste kans kunnen zijn op een fatsoenlijke prijs (relatief ten opzichte van de adviesprijs). Voor SSD’s geldt iets vergelijkbaars: die zijn al flink in prijs gestegen, maar we hebben het gevoel dat het nog véél slechter kan worden. Voor 2026 lijken verdere, serieuze prijsstijgingen voor opslag vrijwel zeker.

Wat RAM betreft is het kwaad al geschied: de enorme prijsstijgingen van de afgelopen maanden zijn een feit. Maar omdat een groot deel van het meest recente slechte nieuws juist rond RAM hangt, en omdat het verdwijnen van het merk Crucial vragen oproept over hoe andere geheugenfabrikanten hun consumententak gaan behandelen, is het misschien toch niet zo’n slecht idee om nu RAM te kopen. Mits je nog iets vindt dat niet absurd hoog geprijsd is, hoewel dat moeilijk wordt.

Hoe zit het dan met complete systemen? Als je al zeker weet dat je een nieuwe desktop-pc wilt bouwen, is het verstandig om snel de onderdelen in huis te halen, behalve RAM, zoals gezegd. Het kan bovendien slim zijn om het werkgeheugen uit je huidige pc voorlopig opnieuw te gebruiken, als dat mogelijk is, totdat de prijzen weer dalen. Maar dat kan zomaar duren tot 2027 of zelfs 2028.

Op dit moment is bouwen echter niet de beste route als je een nieuwe pc wilt — de betere optie is om een prebuilt desktop te kopen. Er is nog steeds voorraad van kant-en-klare systemen die tegen relatief normale prijzen worden verkocht, omdat ze zijn gebouwd met onderdelen die in bulk zijn ingekocht vóór de recente RAM-prijsstijgingen. Voor veel mensen is dit écht de beste keuze.

Daarnaast heeft een prebuilt kopen sowieso voordelen: betere garantie en klantenservice, én je loopt geen risico dat er iets misgaat tijdens het bouwen (zoals het opblazen van cruciale onderdelen).

Kortom: als je een nieuwe desktop-pc wilt, moet je die nu kopen en serieus overwegen om een prebuilt te nemen. Anders zul je het volgend jaar moeten doen met je huidige pc en moeten wachten tot 2027 voor een upgrade. En voor upgrades van GPU’s en opslag geldt opnieuw dat nú of binnen een maand waarschijnlijk het beste moment is.

• Klik hier om te abonneren op onze wekelijkse nieuwsbrief

Windows 11-gebruikers met een Nvidia GPU die de afgelopen maand problemen hebben ondervonden met gameprestaties krijgen eindelijk een oplossing. Windows Latest meldt dat Nvidia zojuist een hotfix heeft uitgebracht (los van de normale updates) die de “tragere prestaties” bij sommige games na de oktoberpatch van Windows 11 (codenaam KB5066835) oplost.

Dit gebeurt alleen bij sommige games en Nvidia blijft vaag over wat “tragere prestaties” precies inhoudt. Vermoedelijk gaat het om lagere frame rates. Het is duidelijk dat Nvidia dit een hoge prioriteit gaf, aangezien de hotfix er erg snel was.

Als je sinds de Windows 11-update van vorige maand (of misschien zelfs die van deze maand) problemen hebt ondervonden met games die trager werken, wil je wellicht deze patch installeren. Er zijn wel enkele kanttekeningen.

• Klik hier om te abonneren op onze wekelijkse nieuwsbrief

Patchen of niet?

Zoals Nvidia aangeeft, wordt er snel een hotfix uitgebracht voor een bug die gamers met een Nvidia-GPU problemen bezorgt. Daarom is de test- en kwaliteitscontroleperiode veel korter. Met andere woorden, deze oplossing kan problemen met zich meebrengen en die kans is groter dan bij reguliere updates.

Deze fix zal ook worden opgenomen in de volgende geplande driver-update en zal dan beter getest zijn. Als je geen grote problemen ondervindt met je games, kun je het beste gewoon wachten. Als je echter te maken hebt met prestatieproblemen, dan is de hotfix de juiste keuze. Zelfs als deze patch onbedoelde bijwerkingen heeft, zal je situatie vermoedelijk alsnog verbeteren.

Feedback op Reddit suggereert dat deze fix inderdaad de lagere framerates in sommige games (o.a. Assassin's Creed Shadows) heeft verholpen. Het heeft dan weer niets gedaan aan de problemen met het flikkerende scherm van monitoren, wat vermoedelijk een losstaand probleem is. Er kunnen nog andere problemen zijn met deze Windows 11-update, aangezien Windows Latest opmerkt dat AMD- en Intel-pc's ook problemen ondervinden. De update van oktober sloopte bijvoorbeeld de Windows Recovery Environment (die helpt bij het herstellen van een opstartfout) en Microsoft heeft zelf al een noodpatch uitgebracht hiervoor.

MSI lanceert vandaag de GeForce RTX 5070 Ti 16G VENTUS 3X PZ-serie. Als eerste grafische kaart van MSI met een back-connection-ontwerp brengt deze kaart de PROJECT ZERO-filosofie naar GPU's, met verbeteringen op het gebied van zowel esthetiek als montage.

Dit ontwerp is gebaseerd op het Zero-Trace Power Path, de herontworpen lay-out van de achterste voedingsconnector. Door kabels achter de grafische kaart te leiden, elimineert het ontwerp zichtbare kabels. Om de bouwervaring verder te verbeteren, is de kaart voorzien van een metalen magnetische achterplaat. De magnetische uitlijning met de ondersteunende structuren van het chassis zorgt voor een naadloze montage.

Ten slotte maakt deze GPU gebruik van drie ventilatoren die gericht zijn op de heetste zones. De basisplaat met nikkel en koper voert op zijn beurt hitte af, terwijl de vierkanten hittepijpen de hitte gelijkmatig verspreiden.

Nvidia GeForce RTX 5090 review: in een notendop

De Nvidia GeForce RTX 5090 is een moeilijke GPU om te reviewen omdat het een zeldzaam ding is dat zo krachtig is dat je echt moet onderzoeken of hij nog wel nuttig is. Afhankelijk van de belasting kan deze GPU tot 50% betere prestaties leveren dan de GeForce RTX 4090. Dan hebben we het nog niet eens over multi-frame generation als het gaat om gaming, hoewel de prestaties gemiddeld nog steeds een verbetering zijn van 21%.

Waar je de kaart ook voor wilt gebruiken, of het nu gaat om gamen, creatief werk of AI-onderzoek en -ontwikkeling, dit is de beste GPU voor de klus. Alles wordt iets ingewikkelder als je energiezuinigheid erbij wil betrekken. Maar als we eerlijk zijn, als je overweegt om de Nvidia RTX 5090 te kopen, geef je niet om energiezuinigheid. Dit is gewoon niet zo'n soort kaart. Het is niet de bedoeling dat deze GPU efficiënt is en voor velen is de enorme TDP zelfs aantrekkelijk.

De adviesprijs van 2.369 euro voor de Founders Edition is hoog, maar terecht gezien de prestaties. We verwachten ook dat de prijzen van RTX 5090-versies van andere merken nog veel hoger zullen liggen en je mag niet vergeten dat er altijd scalpers op de loer liggen.

Krijgen kopers waar voor hun geld? Voor het grootste deel wel, vooral als ze geen gamer zijn maar een creatieve professional of AI-onderzoeker. Als je tot dat laatste kamp behoort, is dit de GPU van je dromen. Als je een gamer bent, krijg je nog steeds indrukwekkende prestatieverbeteringen ten opzichte van de RTX 4090. De Nvidia RTX 5090 is echt de eerste grafische kaart die we hebben getest die je consistente 8K-gameplay kan bieden met degelijke fps, zelfs zonder Multi-Frame Generation.

Wil je als enthousiaste koper echt in deze kaart investeren? Op dit moment weet je waarschijnlijk al of je hem wilt of niet en velen zullen deze review waarschijnlijk lezen om hun beslissingen te verantwoorden. Zelfs zonder de magie van DLSS 4 is deze kaart een stevige upgrade van de RTX 4090. Als je er rekening mee houdt dat de prijs van de RTX 4090 al bijna twee jaar rond de 2.000 euro schommelt, is de RTX 5090 de investering wel waard. Als hij wordt verkocht voor veel meer dan dat, moet je je aankoop zorgvuldiger overwegen.

• Bekijk hier waar je de RTX 5090 kan kopen

Nvidia GeForce RTX 5090 review: prijs en beschikbaarheid

• Adviesprijs van 2.369 euro
• Beschikbaar sinds 30 januari 2025
• Zal wellicht even moeilijk verkrijgbaar zijn als de RTX 4090

De Nvidia GeForce RTX 5090 ging op 30 januari 2025 in de verkoop vanaf 2.369 euro. Overgeklokte (OC) kaarten met aangepaste ontwerpen zullen bijvoorbeeld een hogere prijs hebben. De RTX 5090 is duurder is dan RTX 4090 bij zijn lancering, maar we hebben momenteel weinig zicht op wat er kan gebeuren met de eigenlijke verkoopprijzen in de komende maanden.

Als je op zoek bent naar de Nvidia RTX 5090, zit je waarschijnlijk niet te zeuren over de prijs van de kaart. Toch is dit nog steeds een belachelijk dure grafische kaart voor iemand anders dan een AI-startup, dus stel jezelf zeker de vraag of dit de juiste GPU is voor jouw set-up.

Prijs-kwaliteit score: 3/5

Nvidia GeForce RTX 5090 review: specs & features

• Eerste GPU met GDDR7 VRAM en PCIe 5.0
• Iets lagere kloksnelheid
• 575W TDP is net zo gestoord als het klinkt

Er zijn veel nieuwe architecturale veranderingen in de Nvidia RTX 50-serie GPU's die de moeite waard zijn om te bespreken, vooral de overstap naar een transformer AI-model voor de upscaling.

Ten eerste is dit het vlaggenschip en ook de eerste grafische kaart voor consumenten met next-gen GDDR7 VRAM. Dit is aanzienlijk sneller dan GDDR6 en GDDR6X (een toename van ongeveer 33% in Gbps ten opzichte van de RTX 4090). Voeg daarbij de veel bredere 512-bits geheugeninterface en je hebt een totale geheugenbandbreedte van 1.790 GB/s.

Dit is zelfs meer dan de grotere VRAM-pool van 32GB tegenover 24GB voor de RTX 4090 en maakt deze GPU de eerste echte optie voor 8K-beelden. Misschien kun je speelbare 8K-games krijgen met sommige RTX 40- of AMD Radeon RX 7000-serie kaarten als je agressieve upscaling gebruikt, maar je krijgt niet echt 8K-beelden die de moeite waard zijn. In werkelijkheid is de RTX 5090 wat je wilt als je in 8K wilt spelen, maar succes met het vinden van een 8K-monitor met hoge refresh rate op dit moment. Wie native in 4K wil gamen met 60 fps (of meer), wordt aangenaam verrast, want dit kan probleemloos zonder upscaling.

De kloksnelheden van de RTX 5090 zijn iets lager, wat goed is, want de andere belangrijke specificaties van de RTX 5090 zijn de gigantische TDP van 575W en de PCIe 5.0 x16 interface. Voor deze hoge TDP vereiste deze thermische uitdaging volgens Nvidia een groot herontwerp van de PCB in de kaart.

De PCIe 5.0 x16 interface is ondertussen de eerste in zijn soort in een GPU voor consumenten, hoewel je kunt verwachten dat AMD en Intel snel zullen volgen. Dit is belangrijk omdat een aantal nieuwere moederborden PCIe 5.0-lanes hebben, maar de meeste mensen hebben deze al in gebruik voor PCIe 5.0 m.2 SSD's.

Als je moederbord 20 PCIe 5.0 lanes heeft, zal de RTX 5090 er 16 in beslag nemen, waardoor er slechts vier overblijven voor je SSD. Als je één PCIe 5.0 x4 SSD hebt, zou het goed moeten gaan, maar we hebben configuraties gezien die twee of drie PCIe 5.0 x4 m.2 slots hebben. Als je dan PCIe 5.0 SSD's gebruikt, zul je waarschijnlijk zien dat die SSD's zakken naar de langzamere PCIe 4.0 snelheden.

De andere specificaties zijn min of meer vergelijkbaar met die van de RTX 4090, maar dan net iets beter. De nieuwe Blackwell GB202 GPU in de RTX 5090 is gebouwd op een TSMC 4nm proces, vergeleken met de TSMC 5nm AD102 GPU in de RTX 4090. Het SM-ontwerp is hetzelfde, dus 128 CUDA cores, één ray tracing core en vier tensor cores per SM. Met 170 SM's heb je 21.760 CUDA cores, 170 RT cores en 680 Tensor cores in de RTX 5090, vergeleken met de 128 SM's in de RTX 4090 (dus 16.384 CUDA, 128 RT en 512 Tensor cores).

Specs & features score: 4,5/5

Nvidia GeForce RTX 5090: design

• Dunne, dual-slot vormfactor
• Verbeterde koeling

Het ontwerp van de Nvidia Founders Edition RTX GPU's is aanzienlijk veranderd en dat is niet onbelangrijk. Als je de RTX 5090 Founders Edition in je hand houdt, vallen je meteen twee dingen op: ten eerste kun je hem comfortabel in één hand houden dankzij het feit dat het een dual-slot kaart is in plaats van een triple-slot en ten tweede is hij aanzienlijk lichter dan de RTX 4090.

Een groot deel hiervan is te danken aan de manier waarop Nvidia de PCB in de kaart heeft ontworpen. Traditioneel worden videokaarten gebouwd met een enkele printplaat die zich uitstrekt vanaf de binnenrand van de pc-behuizing, naar beneden door het PCIe-slot en ver genoeg naar achteren om alle modules te plaatsen die nodig zijn voor de kaart. Bovenop deze printplaat zit een koelplaat met leidingen van de GPU die door aluminium vinnen loopt om warmte af te voeren, met een ventilator om koelere lucht door de vinnen te duwen.

Deze opstelling heeft echter een probleem: als je een grote PCB hebt, kan je de koellichamen en ventilatoren alleen maar van de printplaat uitbreiden om te helpen koelen. Een ventilator die lucht rechtstreeks in een plastic wand blaast, krijgt de hete lucht immers niet uit de grafische kaart.

Nvidia heeft de grote PCB gedumpt die al 30 jaar een steunpilaar van grafische kaarten is. In plaats daarvan splitst de RTX 5090 de PCB op in drie delen: de video-uitvoerinterface aan de "voorkant" van de kaart die uit de behuizing kijkt, het PCIe-segment en de hoofdbehuizing van de PCB, die de GPU zelf bevat, evenals de VRAM-modules.

Dit gesegmenteerde ontwerp zorgt voor een opening aan de voorkant van de kaart onder de ventilator, zodat de ventilator geen lucht in een obstakel blaast, maar de lucht volledig over de vinnen van het koellichaam van de GPU kan blazen. Als gevolg hiervan is Nvidia in staat om de breedte van de kaart te verminderen met 20 procent. Het geheel voelt aanzienlijk kleiner dan zijn voorganger en het is een kaart die je pc niet zal overheersen zoals de RTX 4090.

Het gestoorde stroomverbruik betekent dat de 8-pins adapter die wordt meegeleverd in het RTX 5090-pakket een 4-op-1 dongle heeft. De meeste modulaire PSU's geven je maximaal drie PCIe 8-pins voedingsaansluitingen. Je hebt daarom een nieuwe ATX 3.0 PSU nodig van minstens 1000W om deze kaart minimaal te laten werken (de officieel aanbevolen PSU is 950W, maar rond af naar boven, je zult het nodig hebben), dus zorg ervoor dat je dat meeneemt in je budget als je deze kaart kiest.

Voor de rest is het uiterlijk van de kaart niet veel anders behalve dat de voorplaat van de GPU, waar het RTX 5090-logo zou hebben gezeten, nu ontbreekt en is vervangen door een kap met vinnen om lucht door te laten. De RTX 5090-branding is in plaats daarvan gedrukt op het middenpaneel.

Design score: 4,5/5

Nvidia GeForce RTX 5090 review: prestaties

• Krachtigste GPU op de consumentenmarkt
• Merkbaar sneller dan de RTX 4090
• Gaming in 8K is mogelijk

Dus hoe kan de Nvidia GeForce RTX 5090 het opnemen tegen zijn voorganger en de beste grafische kaarten op de markt in het algemeen? Verdomd goed, zo blijkt, met prestaties die 50% of meer hoger liggen dan die van de RTX 4090 in sommige workloads, terwijl alle andere kaarten niet eens in de buurt komen.

De prestatiesprong is vervolgens groot, maar niet zo groot als die van de RTX 4090 tegenover de RTX 3090.

Beginnend met synthetische workloads scoort de RTX 5090 overal tussen 48,6% sneller en ongeveer 6,7% langzamer dan de RTX 4090 in verschillende 3DMark-tests, afhankelijk van de workload. De enige slechte prestatie voor de RTX 5090 was in 3DMark Night Raid, een test waarbij beide kaarten de test zodanig verpulveren dat het verschil hier te wijten zou kunnen zijn aan bottlenecking van de CPU of andere problemen die niet gemakkelijk te identificeren zijn.

In elke andere 3DMark-test scoort de RTX 5090 echter 5,6% beter of hoger, vaker wel dan niet met 20-35%. In de meest recente test, Steel Nomad, is de RTX 5090 bijna 50% sneller dan de RTX 4090. Wat computing betreft, is RTX 5090 tot 34,3% sneller in Geekbench 6 OpenGL en 53,9% sneller in Vulcan, waardoor het een echt beest is voor AI-onderzoek.

Aan de creatieve kant is de RTX 5090 aanzienlijk sneller in 3D rendering, met scores tussen 35% en 49,3% sneller in de Blender Benchmark 4.30 tests. Er is echter weinig verschil tussen de twee kaarten als het aankomt op videobewerking, aangezien ze in wezen gelijk scoren in de PugetBench for Creators' Adobe Premiere test en in Handbrake 1.7 4K-naar-1080p-codering. De laatste twee resultaten kunnen opnieuw te wijten zijn aan bottlenecking in de CPU, omdat zelfs de RTX 4090 in veel gevallen tegen de limiet van de CPU aan zit.

Qua gaming is de RTX 5090 aanzienlijk sneller dan de RTX 4090, vooral bij 4K. Bij gaming in 1440p (zonder upscaling) is de gemiddelde framerate ongeveer 18% beter en de minimale framerate 22,6% beter met de RTX 5090. Met DLSS 3 upscaling (maar zonder frame generation) kijk je naar 23,3% betere gemiddelde en 23% betere minimale framerates tegenover de RTX 4090.

Met ray tracing ingeschakeld (zonder upscaling), krijg je 26,3% betere gemiddelde framerates en ongeveer 23% betere minimale framerates. Met upscaling ingeschakeld op gebalanceerd (nogmaals, geen frame generation), kijk je naar ongeveer 14% betere gemiddelde fps en ongeveer 13% betere minimale fps ten opzichte van de RTX 4090.

Bij 4K maken het snellere geheugen en de bredere geheugenbus echt een verschil. Met upscaling en ray tracing krijg je gemiddeld meer dan 200 fps bij 4K met de RTX 5090, vergeleken met de 154 gemiddelde fps met de RTX 4090, een stijging van bijna 30%. De gemiddelde minimale fps voor de RTX 5090 is ook ongeveer 28% hoger dan de RTX 4090. Met DLSS 3 ingesteld op gebalanceerd, kijk je naar een gemiddelde framerate die ruwweg 22% beter is in vergelijking met de RTX 4090, met gemiddeld ook een 18% betere minimale framerate.

Met ray tracing, maar zonder upscaling is het verschil nog groter, waarbij de RTX 5090 iets meer dan 34% snellere gemiddelde framerates krijgt in vergelijking met de RTX 4090. Als je DLSS 3 inschakelt met volledige ray tracing, krijg je ongeveer 22% snellere gemiddelde fps met de RTX 5090, maar een ongelofelijke sprong van 66,2% in gemiddelde minimale fps in vergelijking met de RTX 4090 bij 4K.

Nogmaals, dit alles houdt zelfs geen rekening met single frame generation, wat de framerates in sommige games al aanzienlijk kan verhogen. Zodra Multi-Frame Generation op de markt komt, kun je verwachten dat deze framerates voor de RTX 5090 aanzienlijk hoger worden. Combineer dat met Nvidia Reflex 2 om de input lag te beperken en de prestaties van de RTX 5090 zullen alleen maar beter worden.

Uiteindelijk zijn de algehele basisprestaties van de RTX 5090 ongeveer 21% beter dan de RTX 4090. Dat is ook waar je echt naar op zoek bent als het gaat om een gen-op-gen verbetering. Toch moet je je afvragen of de prestatieverbetering de enorme toename in stroomverbruik waard is. Die 575W TDP is geen grap. We kwamen maximaal uit op 556W bij 100% gebruik.

Het ontwerp van de dubbele doorstroomventilator weet de GPU koel te houden, maar dit heeft als gevolg dat de kaart verandert in een kleine verwarming. Die 575W aan warmte moet ergens heen en "ergens" is in dit geval de binnenkant van je pc. Zorg ervoor dat je voldoende luchtstroom hebt om al die hete lucht weg te krijgen tenzij je je pc als airfryer wil gebruiken.

Prestaties score: 5/5

Moet je de Nvidia GeForce RTX 5090 kopen?

Koop hem als...

Koop hem niet als...

De Nvidia RTX 5080 GPU is nog maar net te koop en lijkt voorlopig vrij goed verkrijgbaar te zijn, vooral tegenover de duurdere Nvidia RTX 5090 die bijna nergens voorradig is. Als je niet op zoek bent naar de allerkrachtigste prestaties die Nvidia ooit heeft neergezet, kan je daarom makkelijk aan een GPU komen.

Bij veel retailers kan je de Nvidia RTX 5080 GPU meteen bestellen en in het beste geval wordt hij zelfs de volgende werkdag al geleverd. Net zoals bij de Nvidia RTX 5090, zijn er ook enkele versies van de RTX 5080 die nog moeten verschijnen. Als jij een van die specifieke versies nodig hebt, is het verstandig om een melding in te stellen op de dag en het specifieke tijdstip waarop de verkoop start.

In sommige landen verkoopt Nvidia de Founder's Edition van de RTX 5080 (en hun andere GPU's) via hun eigen webshop. Helaas hoort noch Nederland noch België bij die landen en wanneer je op de website van Nvidia naar de verkooppunten van de RTX 5080 gaat, zie je gewoon een lijst met retailers.

In het overzicht hieronder gaan we in de eerste plaats op zoek naar retailers die de losse Nvidia RTX 5080 GPU verkopen. Er zijn daarentegen nog retailers die alleen pre-built pc's met Nvidia RTX 5080 verkopen en niet de losse GPU. We hebben voor de volledigheid ook deze retailers vermeld in onderstaand overzicht.

Waar kun je de Nvidia RTX 5080 kopen in Nederland?

Waar kun je de Nvidia RTX 5080 kopen in België?

Waar koop je de Nvidia RTX 5080: veelgestelde vragen

De Nvidia RTX 5090 GPU is nog maar net te koop en er zijn nu al tekorten en woekerprijzen. Dit is echter geen verrassing, want ook de 4000-serie GPU's van Nvidia kende precies dezelfde problemen. Het duurde niet lang voor de verkoopprijzen hoger waren dan de adviesprijzen van Nvidia zelf en zelfs maanden na de lancering bleven de prijzen torenhoog.

Het "goede" nieuws is dat lang nog niet alle versies van de Nvidia RTX 5090 al te koop zijn. Bij veel retailers zijn er momenteel meer modellen die nog moeten verschijnen dan modellen die al te koop (en al dan niet uitverkocht) zijn. Als jij een van de versies van de Nvidia RTX 5090 wil die nog niet te koop zijn, is het verstandig om een melding in te stellen op de dag en het specifieke tijdstip waarop de verkoop start.

In sommige landen verkoopt Nvidia de Founder's Edition van de RTX 5090 (en hun andere GPU's) via hun eigen webshop. Helaas hoort noch Nederland noch België bij die landen en wanneer je op de website van Nvidia naar de verkooppunten van de RTX 5090 gaat, zie je gewoon een lijst met retailers.

In het overzicht hieronder gaan we in de eerste plaats op zoek naar retailers die de losse Nvidia RTX 5090 GPU verkopen. Die kampen momenteel allemaal met voorraadproblemen. Er zijn daarentegen retailers die alleen pre-built pc's met Nvidia RTX 5090 verkopen en niet de losse GPU. Omdat die pc's vaak wel op voorraad zijn, hebben we deze retailers ook vermeld in onderstaand overzicht.

Waar kun je de Nvidia RTX 5090 kopen in Nederland?

Waar kun je de Nvidia RTX 5090 kopen in België?

Waar koop je de Nvidia RTX 5090: veelgestelde vragen

Nadat Nvidia's RTX 5090 en 5080 tijdens CES 2025 eindelijk onthuld werden, zijn ze inmiddels ook officieel gelanceerd. De nieuwe grafische kaarten en de bijbehorende nieuwe software zorgen voor verbeterde prestaties in allerlei games dankzij onder andere extra ruwe kracht en betere Frame Generation vergeleken met de RTX 4000-serie. Wij hebben echter zelf bij Nvidia kunnen zien dat de grootste verbeteringen te merken zijn bij de nieuwe DLSS 4-upscalingtechnologie.

DLSS 4 is nu beschikbaar voor alle RTX GPU's en er is ondersteuning voor games zoals Cyberpunk 2077, Alan Wake 2 en Hogwarts Legacy. Er is ook een nieuwe feature, genaamd DLSS Override, die gebruikers de mogelijkheid geeft om DLSS 4 en 'Multi Frame Generation' (een versie van Frame Generation die alleen op de RTX 5000-serie beschikbaar is) te gebruiken in games die er nog geen officiële ondersteuning voor bieden. Hoewel dat natuurlijk geweldig klinkt, vraag je je misschien af waarom DLSS 4 nou precies zo geliefd lijkt te zijn (waaronder door ons).

Een nieuw tijdperk voor upscaling

Nu we DLSS eindelijk in actie hebben gezien op de RTX 5090 tijdens een persevenement van Nvidia, kunnen we je vertellen dat het nieuwe transformer-model van DLSS 4 een echte gamechanger is. Bij het vorige CNN-model ('Convolutional Neural Network') van de oudere DLSS-versies waren 'ghosting' en 'smearing' grote problemen. Dit was ook een van de redenen waarom sommige mensen vooral bang waren dat upscaling een manier was voor game-ontwikkelaars om minder tijd te besteden aan het optimaliseren van hun games (en we denken dan ook dat dat nog steeds deels het geval is). Nu lijkt DLSS 4, dankzij het nieuwe transformer-model, in zijn 'performance'-modus qua visuals ongeveer op hetzelfde niveau te zitten als de 'quality'-modus bij DLSS 3 (of misschien zelfs op een iets hoger niveau).

In de GIF hierboven (en Nvidia's video hieronder) zie je Alan Wake 2 draaien met de performance-modus van DLSS 4 actief. Daarnaast hebben we ook nog wat eerste tests gedaan met Marvel's Spider-Man 2 op de pc, ondanks het feit dat deze game momenteel met crashes en stabiliteitsproblemen te maken heeft (volgens meerdere Steam reviews). De resultaten tijdens het gamen waren erg consistent en we konden de performance-modus van DLSS dan ook voor het eerst gebruiken zonder dat we teleurgesteld waren door de enigszins wazige beeldkwaliteit en het regelmatige flikkeren en ghosten van het beeld. Dit is allemaal te danken aan het nieuwe new AI-transformer-model. Deze zorgt voor een flinke verbetering voor de scherpte en stabiliteit van de verbeterde beelden, zeker bij bewegende beelden. Spider-Man 2 maakt ook nog eens goed gebruik van Nvidia’s 'ray reconstruction'-feature.

We hebben meerdere keren gewisseld tussen de quality- en performance-modus om te zien of we DLSS wel in de juiste modus hadden staan, maar de nieuwe performance-modus is dus echt zo goed.

Hetzelfde geldt ook voor verbeterde Frame Generation voor de RTX 4000-serie en Multi Frame Generation voor de RTX 5000-serie. We gaven al aan dat twee van de grootste problemen bij de Frame Generation bij DLSS 3 input lag en ghosting waren. Dit is nu aangepakt met DLSS 4 en Reflex 2 (die zorgde voor flink verminderde input lag bij competitieve games zoals The Finals), wat volgens Nvidia eerst even exclusief beschikbaar zal zijn voor de RTX 5000-serie en later naar oudere grafische kaarten komt.

Hoewel de demo's bij Nvidia dus gebruikmaakten van de flagship GPU van de nieuwste generatie (die natuurlijk ongelofelijk krachtig is), is nu bijvoorbeeld de 'Overdrive' path tracing-preset in Cyberpunk 2077 zelfs haalbaar voor GPU's uit de RTX 4000-serie en sommige GPU's uit de RTX 3000-serie. Als je daarnaast ook nog eens toegang hebt tot Frame Generation, kan je nog betere framerates verwachten. De verbeterde performance-modus maakt de game nu echter ook speelbaar op GPU's die geen toegang hebben tot Frame Generation, zonder compromissen op het gebied van beeldkwaliteit. Dat was bij de vorige versie van DLSS en Frame Generation nog wel duidelijk het geval.

Wat betekent dit voor toekomstige pc-ports?

We maken ons nog steeds wel een beetje zorgen over game-ontwikkelaars en een gebrek aan game-optimalisatie op pc, maar DLSS 4 heeft die zorgen wel al deels weggenomen. We vinden nog steeds dat pc-ports niet meer gelanceerd moeten worden met zulke drastische prestatieproblemen als bij games zoals Star Wars Jedi: Survivor, maar de performance-modus van DLSS 4 zorgt nu in ieder geval voor het behoudt van een fantastische beeldkwaliteit dankzij het nieuwe transformer-model.

In de meest vervelende gevallen, waarbij games nog steeds echt slecht geoptimaliseerd worden, denken we dat DLSS 4 wel een groot verschil kan maken en voor veel problemen moet kunnen compenseren. Dankzij DLSS Override kan dit ook worden toegepast zonder dat de game-ontwikkelaars er veel moeite in hoeven te steken. Toch blijft een handmatige toepassing van DLSS 4 wel beter. Daarnaast is het vooral mooi voor mensen met een grafische kaart uit de RTX 4000- of 5000-serie met toegang tot Frame Generation (er is zelfs een kans dat Frame Generation naar RTX 3000-GPU's komt) dat de verbeteringen ten opzichte van het originele model nu zorgen voor minder VRAM-consumptie bij het boosten van je prestaties.

Het leek er sowieso al een tijdje op dat AI-upscaling de toekomst van gaming wordt en ondanks het feit dat we ons zorgen maken over wat voor effect dit zal hebben op game-ontwikkeling, biedt Nvidia nu in ieder geval een manier om slechte pc-ports toch speelbaar te maken en over het algemeen de game-ervaring voor mensen met oudere GPU's beter te maken. Hiervoor verdient Nvidia dus zeker complimenten.

• Nvidia GeForce RTX 5090 vs RTX 4090: Nvidia's beste grafische kaarten vergeleken

De lancering van de Nvidia GeForce RTX 5090 op 30 januari 2025 heeft ervoor gezorgd dat onder andere gamers en creatievelingen weer een nieuwe flagship grafische kaart van Nvidia op hun verlanglijstje kunnen zetten.

De Nvidia RTX 5090 is overduidelijk de beste grafische kaart op de markt momenteel. Hij biedt fantastische prestaties op het gebied van gaming, creatieve taken en AI-taken, en er zijn maar weinig andere GPU's die op dit vlak kunnen concurreren. Toch is er één kaart die nog wel redelijk competitief is, en dat is Nvidia's flagship van de vorige generatie: de Nvidia GeForce RTX 4090.

Hoewel de voorraad van de RTX 4090 naar verwachting zal afnemen nu de RTX 5090 is gearriveerd, betekent dat niet dat hij meteen verdwenen is. Voor veel mensen is de RTX 4090 dan ook een betere optie op dit moment, zeker als de hoge vraag naar de RTX 5090 eindelijk zorgt voor een prijsverlaging voor de RTX 4090 (die sinds zijn lancering eigenlijk al snel veel te duur is geworden).

Welke van de twee grafische kaarten van Nvidia is dan de beste keuze voor jouw situatie en budget? Wij hebben beide kaarten uitgebreid getest en kunnen je dus helpen bij het maken van deze keuze. Aan de hand van onze data en ervaringen kan je de grafische kaart kiezen die het beste bij jou past.

Nvidia RTX 5090 vs RTX 4090: prijs

Er zijn een aantal belangrijke dingen om te bespreken als we het hebben over de prijzen van de RTX 5090 en RTX 4090, en dat komt door het feit dat de prijzen van de beste grafische kaarten van Nvidia echt alle kanten op zijn gegaan de afgelopen jaren.

De officiële adviesprijs van Nvidia voor de RTX 5090 (zijn eigen Founders Edition) is overigens 2.369 euro. De adviesprijs voor de Founders Edition RTX 4090 was 1.959 euro bij zijn release in oktober 2022 .

Het duurde niet lang voordat de RTX 4090 op veel plekken ineens 50% duurder werd, afhankelijk van de specifieke kaart en verkoper. Sommige kaarten die gemaakt werden voor partners van Nvidia, zoals PNY, MSI, Asus, Gigabyte en anderen, gingen nog verder omhoog en zijn sinds de release van de RTX 4090 ook vrij hoog gebleven.

Hoewel het er dus op lijkt dat de RTX 5090 niet heel veel qua prijs verschillen, zal de RTX 5090 in de praktijk ongetwijfeld ook nog in prijs stijgen. Verwacht dus maar niet dat je veel RTX 5090-kaarten rond die officiële adviesprijs van Nvidia kan vinden.

Dat betekent dus dat de RTX 5090 wel weer duurder zal zijn dan de RTX 4090 en het verschil kan nog redelijk groot worden. Dat maakt de RTX 4090 dus een aantrekkelijkere optie als je niet met de extreem hoge prijzen voor de RTX 5090-kaarten te maken wil hebben.

• Winnaar: Nvidia RTX 4090

Nvidia RTX 5090 vs RTX 4090: specs

Aangezien de RTX 5090 de nieuwste flagship GPU is van Nvidia, heeft dit model natuurlijk betere specs dan de oudere RTX 4090, maar zijn voorsprong op dit vlak gaat verder dan alleen een verhoging van het aantal cores en van de hoeveelheid VRAM.

Er zijn twee belangrijkste dingen die je moet weten over de RTX 5090 op het gebied van specs. Ten eerste is dit de eerste grafische kaart voor consumenten die gebruikmaakt van de gloednieuwe GDDR7 VRAM en ten tweede gebruikt hij ook de nieuwe PCIe 5.0 GPU-interface. Deze dingen dragen beide bij aan snellere dataverwerking voor verschillende belangrijke functies van de kaart.

Van die twee belangrijke dingen is GDDR7 toch wel duidelijk het belangrijkst. Deze nieuwe technologie zorgt voor een grote verbetering van de geheugenbandbreedte van de RTX 5090 tegenover de RTX 4090. Dat betekent dat texturen sneller worden verwerkt bij het gamen in hogere resoluties (wat zorgt voor hogere framerates) en het maakt 8K-gaming ook realistisch wanneer er eenmaal meer 8K-monitors te vinden zijn.

De RTX 4090 maakt nog steeds gebruikt van de tragere PCIe 4.0-interface en GDDR6X VRAM. Deze specs zijn zeker geschikt voor 4K-gaming, maar de limiet van het geheugen van deze kaart wordt waarschijnlijk dus eerder bereikt dan bij de RTX 5090. Als je op zoek bent naar de meest toekomstbestendige kaart van de twee, dan is de RTX 5090 logischerwijs de beste keuze.

Het is het ook waard om te vermelden dat de RTX 5090 (in ieder geval de Founders Edition) een nieuw design voor het koelingssysteem heeft geïntroduceerd. Er wordt gebruikgemaakt van 'dual flow-through' en dat betekent dat er twee ventilatoren koele lucht over de heatsink-vinnen van de GPU blazen. Dat maakt de koeling hier efficiënter dan bij de RTX 4090.

Die extra koeling is echter ook wel nodig gezien de nieuwe TDP van 575W op de RTX 5090. Ook de RTX 4090 heeft een overdreven hoge TDP van 450W, maar in vergelijking valt dat dus nog mee. Je zal ook iets moeten doen met de hitte die weg van de kaart wordt geblazen, dus zorg wel voor een goede airflow in je case als je de RTX 5090 wil gebruiken.

Die kleine minpunten nemen natuurlijk niet weg dat de RTX 5090 een zeer krachtige, next-gen grafische kaart is die fantastische prestaties zal leveren als je besluit hem in huis te halen.

• Winnaar: Nvidia RTX 5090

Nvidia RTX 5090 vs RTX 4090: prestaties

Uiteindelijk ben je natuurlijk op zoek naar de beste prestaties die je kan krijgen als je bereid bent om te investeren in een van deze kaarten. Gelukkig zijn beide opties enorm krachtige GPU's en er zitten dan ook niet echt andere grafische kaarten in dezelfde klasse.

Toch is één kaart steeds de winnaar in onze benchmarktests en we gokken dat de resultaten je niet echt zullen verrassen.

Bij synthetische benchmarks zagen we dat RTX 5090 het bijna in elke test wint van de RTX 4090. De 4090 wint maar in één test, 3DMark Night Raid, en zelfs dat kan toeval zijn. Over het algemeen is de RTX 5090 ongeveer 21% sneller dan de RTX 4090 in deze synthetische tests, dus dit is een goed begin voor de nieuwe kaart.

Als het gaat om creatieve taken is de RTX 5090 uiteindelijk ook de winnaar. Dat komt grotendeels door zijn indrukwekkende prestaties bij het renderen van 3D-modellen, zoals we zagen in de Blender Benchmark 4.30.

Bij videobewerking zagen we geen gigantische verschillen tussen de twee GPU's, maar daar kan verandering in komen op het moment dat we weer nieuwe, betere processors krijgen. Bij beide kaarten is de CPU momenteel namelijk de bottleneck in dit hele proces.

Voor onze metingen voor fotobewerking en grafisch design hebben we de PugetBench for Creators-test voor Adobe Photoshop geprobeerd te gebruiken, maar deze bleef maar crashen tijdens het testen, dus konden we op dit vlak geen definitieve data verzamelen.

Als het gaat om gaming is de Nvidia RTX 5090, zoals verwacht, een beest. Gaming in 1440p is geen enkel probleem, maar dat was ook bij de RTX 4090 het geval. De RTX 5090 weet wel ongeveer 20% betere framerates te leveren bij het gamen in 1440p en dat geldt zowel voor de gemiddelde fps en de minimum fps. Wanneer je raytracing aanzet (zonder upscaling), kan je 23-26% betere prestaties verwachten bij de RTX 5090. Bij het gebruik van de standaard DLSS 3-upscaling in de gebalanceerde modus (dus zonder Frame Generation) hebben we te maken met 14-23% snellere prestaties van de RTX 5090 tegenover de RTX 4090, afhankelijk van of je raytracing tegelijkertijd gebruikt.

Waar de RTX 5090 pas echt laat zien wat hij kan, is bij 4K-gaming. Dankzij het snellere GDDR7-geheugen en de verhoogde busgrootte worden 4K-textures veel sneller verwerkt en krijgen de framerates ook een flinke boost van ongeveer 26% voor gemiddelde fps en bijna 29% voor minimum fps ten opzichte van de RTX 4090. De raytracing-prestaties van de RTX 5090 zijn in 4K ook uitstekend. Je krijgt ook op dat vlak een gemiddelde framerate die ongeveer 34% hoger is.

Tot nu toe hebben we ook nog niet eens rekening gehouden met wat DLSS 4 met 'Multi-Frame Generation' ons te bieden heeft en je kan een flinke boost verwachten voor de RTX 5090 dankzij deze technologieën. Hier kan je meer lezen over DLSS 4 en wat voor verschil het maakt in je favoriete games.

Over het algemeen is er dus een duidelijke winnaar op het vlak van prestaties. De RTX 5090 bleef maar betere prestaties leveren bij vrijwel alle tests. Dat wil niet zeggen dat de RTX 4090 teleurstellende prestaties levert. In tegendeel, hij presteert nog steeds beter dan vrijwel elke andere grafische kaart op de markt, maar de RTX 5090 is krachtiger. Dat is natuurlijk maar goed ook gezien de prijs en het feit dat het de opvolger van de RTX 4090 is.

• Winnaar: Nvidia RTX 5090

Nvidia RTX 5090 vs RTX 4090: oordeel

Dus, welke GPU moet je kopen?

Aangezien je voor beide kaarten een klein fortuin moet betalen, raden wij je op dit punt eerder aan om de RTX 5090 te kiezen. Ja, hij is duurder, maar de geavanceerde features en specs maken hem toekomstbestendiger en de verbeterde prestaties ten opzichte van de vorige generatie kunnen deze investering zeker verantwoorden.

Dat betekent niet dat iedereen de RTX 4090 nu maar moet negeren. Nu de RTX 5090 op de markt is verschenen, zal zijn voorganger de komende tijd ongetwijfeld in prijs dalen. Als je dus een goede deal kan vinden voor de RTX 4090, is hij zeker het overwegen waard. Verder is de RTX 5090 duidelijk de winnaar.

De Windows 11 24H2-update bevat een belangrijke verbetering van een driver display model dat belangrijke voordelen met zich meebrengt voor de NPU- en GPU-prestaties. Versie 3.2 van het Windows Display Driver Model (WDDM) maakt deel uit van de 24H2-update en een hulpdocument van Microsoft, gespot door Windows Latest, bespreekt verschillende verbeteringen.

Deze WDDM-update zal zich vooral richten op NPU-optimalisatie en is nuttig als je pc een krachtige NPU heeft, wat het geval is bij de nieuwe Copilot+ PC's. Dit zal zorgen voor een boost bij AI-taken, zodat functies zoals Recall of Cocreator in Paint sneller worden uitgevoerd. Er zijn ook GPU-gerelateerde aanpassingen die gameprestaties moeten verbeteren.

Focus op Copilot+ PC's

WDDM 3.2 focust voornamelijk op de NPU en alles wat daarmee te maken heeft. Enkele functies die Windows Latest uitlicht, beloven de prestatieniveaus van sommige AI-taken te verbeteren, zodat ze soepeler verlopen en de Neural Processing Unit energiezuiniger werkt. Dit laatste zou kunnen betekenen dat de batterij van je laptop wat langer meegaat.

Het gaat echter niet alleen om AI, want pc-gamers kunnen uitkijken naar een aantal GPU-gerelateerde optimalisaties met WDDM 3.2. Windows Latest wijst opnieuw op een aantal mogelijke voordelen, waaronder een suggestie dat het zou kunnen helpen bij lag. We kunnen blijkbaar soepelere framerates en algehele prestaties verwachten dankzij WDDM 3.2, maar het wordt niet duidelijk hoe groot de impact daadwerkelijk zal zijn.

Je kunt de volledige details van alle wijzigingen met betrekking tot WDDM 3.2 bekijken als je nieuwsgierig bent. Windows Latest heeft ook een tabel gemaakt waarin wordt uitgelegd hoe de verschillende verbeteringen voor zowel AI als games de prestaties van je pc zullen verbeteren wanneer Windows 11 24H2 uitkomt.

Houd er ten slotte rekening mee dat bepaalde AI-functies (zoals Recall) helaas alleen voor Copilot+ PC's zijn. Elke pc met Windows 11 zal de 24H2-update met WDDM 3.2 ontvangen, maar hij zal gewoon niet voor elke pc even nuttig zijn. Copilot+ PC's zijn de apparaten met de krachtigste NPU's en zullen dus het meest profiteren van de AI-boost die WDDM 3.2 mogelijk maakt.

Nvidia zal misschien zijn RTX 5000-GPU's pas aan het begin van volgend jaar lanceren, tijdens CES 2025 (via Wccftech).

Dit nieuws spreekt veel van de geruchten die tot nu toe zijn verschenen tegen. Er werd namelijk vooral gesproken over lancering ergens eind 2024 voor de next-gen Blackwell-GPU's. Toch hebben we ook hier en daar wel wat gehoord over een mogelijke 'vertraging' tot 2025. Dat suggereert dat Nvidia misschien zelf zijn releaseschema heeft aangepast en de grafische kaarten heeft uitgesteld.  

Het laatste nieuws komt van de bekende leaker Kopite7kimi op Twitter (X) die een korte post deelde waarin werd gesuggereerd dat een onthulling tijdens Ces 2025 nu erg waarschijnlijk lijkt. 

Een andere leaker, RedGamingTech (op YouTube), reageerde ook op die post om te zeggen dat dit ook is wat hij het laatst heeft gehoord. Daarnaast hadden we dus ook al uit andere hoeken gehoord dat een lancering tegen het einde van 2024 niet meer zo waarschijnlijk leek voor de Blackwell-serie.

Conclusie: Niet meer in 2024 dus?

Natuurlijk moeten we niet te veel vertrouwen hebben in een korte tweet. Zeker niet omdat Kopite7kimi’s niet eens heel zeker lijkt te zijn van de zaak (hij zegt: "Ik denk...").

Het zou zeker niet heel erg verrassend zijn als Nvidia besluit nog even te wachten. Er is namelijk ook geen haast om de RTX 5090 en 5080 te releasen (dat zijn volgens geruchten de eerste twee next-gen GPU's die zullen arriveren). Momenteel is er nog geen echte druk van de concurrentie. RDNA 4 lijkt namelijk ook pas ergens aan het begin van 2025 te arriveren. Daarnaast zal AMD (in de eerste instantie) waarschijnlijk ook alleen maar concurreren binnen de middenklasse en zal er geen directe concurrent zijn voor de RTX 5080 of 5090. 

Daarnaast wil Nvidia misschien ook prioriteit geven aan AI-gebruik voor zijn Blackwell-chips, in plaats van deze meteen in zijn beste grafische kaarten voor gaming te stoppen. In dat geval zou het ook niet zo vreemd zijn als de gaming-kaarten uitgesteld worden. 

Aan de andere kant zijn er echter ook nog geruchten die suggereren dat de kaarten wel nog eind 2024 uitkomen. Een recente leak vanuit een laptopfabrikant gaf ook aan dat RTX 5000 mobiele GPU's misschien tijdens CES 2025 zullen verschijnen. In dat geval zou het logischer zijn dat de grafische kaarten voor desktops eerder al verschijnen. 

We moeten echter wel toegeven dat eind 2024 nu inderdaad wel onwaarschijnlijk lijkt, aangezien die periode ook steeds dichterbij komt. Het is daarnaast overigens ook erg interessant dat we misschien een dubbele onthulling krijgen tijdens CES 2-2025, van de Nvidia Blackwell-kaarten en van AMD's RDNA 4, ook al zijn het dan geen directe concurrenten van elkaar. Nvidia's middenklasse en budget GPU's worden zeker niet verwacht voor 2025 en zullen waarschijnlijk zelfs pas later in dat jaar verschijnen. Daarom heeft AMD ook nog geen haast. 

Beide GPU-fabrikanten zullen gedurende de rest van 2024 ook nog bezig zijn met het verkopen van de voorraad grafische kaarten van de huidige generatie die nog over is.

Een nieuw gerucht over Nvidia's aankomende Blackwell-GPU's heeft sommige mensen bezorgd gemaakt over de RTX 5080. Het roept namelijk slechte herinneringen op aan de geflopte lancering van de RTX 4080. Die GPU had erg teleurstellende specificaties en dan hebben we het nog niet eens over de 12GB-versie die nooit het levenslicht heeft gezien.

Kopite7kimi, een bekende GPU-leaker op Twitter, heeft gemeld dat de Blackwell GB203-chip in de RTX 5080 zal worden gekoppeld aan een 256-bits-geheugenbus. Zwakkere GPU's in de serie zouden de GB205-chip hebben met een 192-bits-bus.

Natuurlijk is dit slechts een gerucht. VideoCardz vroeg daarna of er hierdoor geen 384-bits GPU in de Blackwell-serie zou komen, waarop de leaker antwoordde dat dat inderdaad het geval zou zijn. Dat is geen definitieve bevestiging en zelfs als het op dit moment Nvidia's plan is, kan dat plan veranderen. Vergeet niet dat de RTX 5090 voorlopig de enige Blackwell-GPU is die dit jaar zou worden gelanceerd. De Nvidia RTX 5080 zou pas in 2025 gelanceerd worden.

Is de Nvidia RTX 5080 de moeite (en het geld) waard?

Enkele geruchten rond de Blackwell-GPU's zeggen dat de RTX 5090 een 512-bits-geheugenbus zal hebben. Die is veel krachtiger en 33 procent breder dan de RTX 4090. Daarnaast is deze GPU gebaseerd op de GB202-chip.

De GB203 zal een minder krachtige versie worden en de basis van de RTX 5080. Als dit een 384-bits-bus wordt, is het wel degelijk een upgrade tegenover de de RTX 4080 die een 256-bits-bus heeft. De RTX 5090 maakt op zijn beurt een grote sprong van 384-bits naar 512-bits volgens de geruchten.

Dit laatste gerucht spreekt echter over een 256-bits-bus, oftewel de helft van de RTX 5090. Sommige gamers zijn dus bezorgd dat de RTX 5080 een te grote stap achteruit wordt tegenover de RTX 5090. Officiële informatie is er voorlopig niet en zelfs als Nvidia beslist om een 256-bits-bus te behouden, heeft het mogelijk andere verbeteringen. Zo zijn er vermoedens dat de RTX 5080 uitgerust zal zijn met 16GB VRAM. De specificaties die Nvidia nastreeft zullen hoe dan ook minstens even sterk moeten zijn als de RTX 4090 om deze nieuwe GPU aantrekkelijk te maken.

De Nvidia GeForce RTX 5090 is al lange tijd een hot topic en de nieuwste geruchten onthullen nog meer informatie over de specificaties. Volgens de bekende en betrouwbare leaker Kopite7kimi zal de RTX 5090 een 512-bits-geheugenbus hebben die 33% breder is dan die van de Nvidia RTX 4090. Dit zou meer geheugenbandbreedte en meer GPU-geheugencapaciteit mogelijk maken. Hij zou zelfs 32GB VRAM kunnen hebben dankzij de twee GDDR-modules van 16GB.

Er zijn ook berichten dat de RTX 5090 28Gbps GDDR7-geheugenmodules zal hebben. Die zijn 33% sneller dan de 21Gbps-geheugenmodules in de RTX 4090. Maar wat het meest indrukwekkend is, is de geheugenbandbreedte voor de GPU, want er is sprake van een boost van 77% ten opzichte van de 4090, wat de kaart 1.800 GB/s geheugenbandbreedte zou geven. Dit klopt met een eerder gerucht dat vermeldde dat de kaart tot 70% sneller zou zijn dan de 4090.

Als dit gerucht over de RTX 5090 waar blijkt te zijn, zouden de specificaties absoluut verbluffend zijn en bijna een enorme prijsverhoging rechtvaardigen ten opzichte van de huidige generatie Nvidia-GPU's.

Nog "even" geduld

Andere geheugenproducenten promoten 32Gbps GDDR7-modules en dat maakt dit alles interessanter. Als deze geruchten waar zijn, zou Nvidia hun grafische kaarten opzettelijk langzamer maken om de kosten te verlagen en de opbrengsten te verhogen. Dankzij de Super-serie Nvidia-kaarten, zouden we mogelijk een bijgewerkte versie kunnen zien zonder deze beperkingen.

Er lijkt echter één groot probleem te zijn, met name de releasedatum. Het lijkt erop dat de Nvidia RTX 5090 pas in 2025 wordt uitgebracht, wat betekent dat de langverwachte Nvidia RTX 4090 Super en RTX Titan ervoor moeten zorgen dat Nvidia blijft voorlopen op AMD.

Ondertussen bereidt AMD zijn eigen comeback voor met de RDNA 4 GPU's in het middensegment, die wel eens sterke concurrentie voor de Nvidia RTX 4080 en 4060 Ti kunnen zijn. Natuurlijk is het mogelijk dat deze GPU ook pas in 2025 wordt uitgebracht, maar als hij verschijnt vóór de RTX 5000-serie, heeft AMD een groot voordeel.

De Nvidia GeForce RTX 5090 grafische kaart komt al sinds vorig jaar vaak voor in geruchten. Het nieuwste gerucht geeft ons twee nieuwe verrassende details over wat we kunnen verwachten van de next-gen grafische kaart. 

De RTX 5090 zal waarschijnlijk gebaseerd zijn op de Nvidia Blackwell-architectuur en zou volgens YouTuber Moore's Law is Dead tot 70 procent sneller kunnen zijn dan de RTX 4090 grafische kaart. Dit is een enorme sprong in prestaties waardoor zelfs de meest veeleisende games probleemloos draaien op de hoogste resolutie. Volgens eerdere geruchten zou de RTX 5090 bijna twee keer zo snel zijn als de RTX 4090 en deze prestatiesprong van 70 procent sluit daar bij aan.

Deze prestatieboost zou mogelijk zijn dankzij maar liefst 192 streaming multiprocessors in de RTX 5090 (een toename van 50% ten opzichte van de RTX 4090), waardoor de kaart 24.576 CUDA cores, 192 ray tracing cores en 768 tensor cores heeft.

Goedkoop is de GPU helaas niet. Hetzelfde gerucht suggereert dat de 5090 tussen de 2.000 en 2.500 dollar zou kunnen kosten. Mogelijke dollarprijzen van andere GPU's in de Nvidia GeForce 50-serie zien er als volgt uit: 1.000 dollar voor de RTX 5080, 700 dollar voor de RTX 5070, 400 dollar voor de RTX 5060 en 300 dollar voor de RTX 5050 Ti. Je kan voor de prijs van één RTX 5090 dus een exemplaar van elke andere GPU in deze serie aanschaffen.

Ondanks de prestaties en kostprijs zijn dit misschien niet eens de beste GPU's die Nvidia zal hebben. Er zijn namelijk vermoedens dat Nvidia nog krachtigere GPU's zal ontwikkelen, specifiek voor geavanceerde AI-toepassingen.

Nvidia blijft aan de top

Het zal interessant zijn om te zien hoe Nvidia's focus op AI de ontwikkeling van aankomende grafische kaarten zal beïnvloeden. Er kunnen wel eens belachelijk krachtige kaarten op ons afkomen en toch zullen die hun volledige potentieel niet benutten voor games omwille van de AI-markt.

Ten slotte kan Nvidia zoveel vragen voor deze kaart als ze willen, zolang AMD niet in staat is om een grafische kaart van een vergelijkbaar kaliber te ontwikkelen. Door speculaties dat AMD niet eens zal focussen de premium GPU-markt met zijn next-gen RDNA 4-architectuur, vrezen we dat de prijzen van Nvidia niet meteen zullen zakken.

Nvidia schijnt een RTX 4070 Super aan het ontwikkelen te zijn die naast de bestaande modellen van deze grafische kaart zal bestaan (de standaard 4070 en de 4070 Ti die momenteel al beschikbaar zijn).

VideoCardz ontdekte dat een bekende hardware-leaker op X (Twitter), MEGAsizeGPU, een theorie heeft dat er misschien wel twee nieuwe varianten van de RTX 4070 kunnen verschijnen.

Volgens dit gerucht zou een van de twee kaarten gewoon een kleine 'refresh' zijn van de bestaande RTX 4070 die zal beschikken over GDDR6 VRAM in plaats van de nieuwere GDDR6X VRAM. Er zou op die manier dus een beetje geld worden bespaard, maar verder zou er niets veranderen aan de grafische kaart.

De andere grafische kaart zou grotere gevolgen kunnen hebben. Het gaat hier namelijk om een zogenaamde RTX 4070 Super met een AD103-chip. Dat is een grote verandering, want momenteel wordt die chip in de RTX 4080 gebruikt, terwijl de huidige 4070-modellen de minder krachtige AD104-chip gebruiken.

Dankzij de upgrade naar AD103 zou Nvidia deze RTX 4070 Super een 256-bit bus kunnen geven. De VRAM zou hierbij ook een upgrade van 12GB naar 16GB kunnen krijgen.

Conclusie: Is dit hoe Nvidia gedag zegt tegen de RTX 4080?

Het is duidelijk dat deze veranderingen van de specs de RTX 4070 een stuk krachtiger kunnen maken (en we vinden het nu al de beste grafische kaart van Nvidia). Misschien hebben we daarom eerder deze week ook al een ander gerucht gehoord over een zogenaamde RTX 4070 Ti Super.

We geloven echter niet in die ‘Ti Super’-theorie, want daarmee worden de namen toch wel iets te ingewikkeld. Het lijkt ons logischer als het nieuwe model gewoon de RTX 4070 Super wordt genoemd. We weten nog niet eens zeker of hij wel beter zal zijn dan de huidige 4070 Ti, maar als dat zo is en dat duidelijk moet worden gemaakt, dan kan Nvidia altijd nog die 16GB aan VRAM erbij vermelden (RTX 4070 Super 16GB).

We moeten overigens wel benadrukken dat de upgrade naar de AD103-chip voor de zogenaamde RTX 4070 Super niet betekent dat deze nieuwe grafische kaart net zo krachtig zal zijn als de RTX 4080 met dezelfde chip. We gaan ervan uit dat Nvidia de GPU iets minder sterk zal maken (door bijvoorbeeld een lager aantal CUDA-cores toe te voegen), zodat de RTX 4080 er niet als een slechte deal uitziet in vergelijking. 

Je zou kunnen zeggen dat de RTX 4080 er nu al een beetje als een slechte deal uitziet, dankzij zijn matige prijs-kwaliteitverhouding.

We hebben de laatste tijd vaak gehoord dat de RTX 4080 niet echt goed verkoopt en dat veel mensen eerder voor de RTX 4070 Ti kiezen of juist voor de RTX 4090 als ze echt de beste prestaties willen. Hoe dan ook, de RTX 4080 krijgt niet echt heel veel aandacht meer als we de geruchten moeten geloven en dat doen we ook. 

Als er dus inderdaad een RTX 4070 Super onderweg is met meer VRAM en ook sneller videogeheugen (en misschien iets meer CUDA-cores), dan betekent dat misschien echt het einde van de RTX 4080. Er wordt nu al gezegd dat de RTX 4070 Ti een slechte invloed heeft op de verkoopcijfers van de RTX 4080 sales en als er nu een nog betere variant van de RTX 4070 verschijnt, dan wordt de 4080 nog minder interessant. 

Het enige wat wel kan tegenvallen is dat er misschien geen groter aantal CUDA-cores aanwezig zal zijn in dit Super-model. Dat zou betekenen dat de upgrade naar AD103 misschien alleen voor de verbeteringen op het gebied van het videogeheugen zal zorgen (die de AD104-chip niet kan bieden).

MEGAsizeGPU tweette later ook nog dat betere CUDA-cores misschien wel mogelijk zijn voor deze RTX 4070 Super, maar dat deze kwestie momenteel nog onduidelijk is. De grafische kaart zou op sommige vlakken zelfs iets slechter kunnen zijn dan de RTX 4070 Ti. Het gaat hier natuurlijk om een gerucht, dus we weten nooit zeker wat er allemaal klopt en wat niet. 

Als Nvidia inderdaad gedag wil zeggen tegen de RTX 4080 zonder hem officieel te cancelen, dan is een krachtigere RTX 4070 zoals deze zogenaamde 4070 Super zeker een goede manier om de 4080 irrelevant te maken. Vervolgens kan de productie van de RTX 4080 ook terug naar een minimum worden geschakeld en hoeft Nvidia geen gezichtsverlies te lijden door deze kaart te dumpen, net als de voormalige 12GB-variant van de 4080.

Geruchten over een zogenaamde RTX 4080 Ti wijzen ook op nog meer concurrentie voor de 4080, dus misschien is het niet zo vergezocht dat Nvidia de 4080 langzaamaan een beetje naar de achtergrond wil laten verdwijnen. Toch zijn we hier nu natuurlijk flink aan het speculeren en zullen we pas zien wat er gaat gebeuren wanneer er ook echt officieel nieuwe grafische kaarten worden aangekondigd. 

Voor nu lijkt het er in ieder geval wel op dat er plannen zijn voor nieuwe varianten van de RTX 4070 voor volgend jaar. Het is het verder ook nog waard om te benoemen dat de kleine "downgrade" voor de standaard RTX 4070 (naar GDDR6 VRAM) er misschien voor kan zorgen dat Nvidia deze grafische kaart met een nog betere prijs-kwaliteitverhouding kan aanbieden. Dat zou dan natuurlijk wel weer mooi meegenomen zijn. 

• Nvidia onthult DLSS 3.5 met 'Ray Reconstruction' en compatibele games

Intel wist ons deze week te verrassen door ineens zijn Arc A580-GPU uit te brengen. Deze grafische kaart werd vorig jaar voor het eerst onthuld, maar vervolgens hebben we er, tot nu dus, niets meer over gehoord.

De Intel Arc A580 (waar we de afgelopen weken al meer over hoorden vanwege gelekte benchmarks) neemt een plaats in tussen de Arc A380 en Intel Arc A750 binnen Intels aanbod van grafische kaarten. De kaart heeft in de VS een adviesprijs van 179,99 dollar gekregen en dat maakt hem iets goedkoper dan de A750 met een adviesprijs van 249,99 dollar. 

We hebben nog niet veel europrijzen gespot voor de nieuwe kaart, maar omgerekend zit de prijs bij buitenlandse retailers vaak rond de 200 euro (net iets minder of net iets meer). Dit betekent dat hij de potentie heeft om een van de beste goedkope grafische kaarten te worden. Of hij deze potentie waarmaakt, weten we pas als we hem uitgebreid kunnen reviewen. 

Er is geen 'Limited Edition'-referentiekaart zoals we wel zagen bij de Intel Arc A770 en de Intel Arc A750. Dat betekent dat je de A580 alleen van third-party fabrikanten kan krijgen. De drie bedrijven die Intel noemt in zijn persbericht met de aankondiging van de kaart zijn de ASRock, Gunnir en Sparkle, maar het is nog niet duidelijk of Acer misschien ook een variant van de A580 zal uitbrengen. 

Acer heeft namelijk wel eigen varianten van de A770 en A750 uitgebracht, dus het zou ons niet verbazen als ze ook een versie voor de A580 maken. 

We horen nu al een aantal weken dat de release van de Intel Arc A580 nabij is en de gelekte benchmarks gaven ons in ieder geval een idee van wat we konden verwachten, ook al bleef Intel zelf stil over de nieuwe grafische kaart. 

Intel zei tegen TechRadar dat de vertraging van de release van deze kaart te maken had met het feit dat het bedrijf ervoor wilde zorgen dat het Arc-team genoeg tijd had om de driver-problemen van de A700-serie op te lossen voordat er weer een nieuw product aan het aanbod werd toegevoegd. 

"Sinds we de Intel Arc A770- en A750-producten vorig jaar introduceerden, zijn onze teams gefocust geweest op het verbeteren van de game-ervaring bij die producten, voordat we nieuwe [producten] gingen introduceren," zei een vertegenwoordiger van Intel. "Nu dat we onze drivers en 'legacy API'-prestaties flink verbeterd hebben, is het tijd om de Intel Arc-familie van discrete grafische kaarten uit te breiden met een aantrekkelijke optie die geavanceerde 1080p-gaming met moderne features en de meest complete 'media engine' binnen het segment biedt." 

We hebben de grafische kaart zelf nog niet kunnen reviewen, dus we kunnen nog niet zeggen hoe dicht de prestaties bij die van de A750 zullen zitten. De specs van de twee kaarten zijn in ieder geval redelijk vergelijkbaar en Tom's Hardware heeft deze week wel al een review van de kaart online geplaatst, waarin aan werd gegeven dat de prestaties ook inderdaad redelijk dicht bij die van de A750 zitten. Dat maakt de positie van deze grafische kaart op de markt wel iets ingewikkelder. 

Een echt budgetvriendelijk model van Intel?

Zoals veel mensen al hebben opgemerkt zit de prijs van de Intel Arc A580 al erg dicht bij de prijs van de Intel Arc A750 wanneer deze enigszins is afgeprijsd. Dat wordt een nog groter probleem rond de feestdagen en tijdens Black Friday als er misschien extra goede deals zijn.

Aangezien de A750 dankzij zijn vier extra 'compute units' krachtiger is, zullen veel mensen eerder voor de A750 kiezen dan voor de A580. Intel kannibaliseert daardoor dus een beetje de verkoop van de A580 met zijn oudere, krachtigere grafische kaart.

Dat kan echter betekenen dat de prijs van de A580 ook vrij snel zal dalen. Het zou ons niet verbazen als de A580 relatief snel voor ongeveer 150 euro zal worden verkocht. Dat zou hem veel goedkoper maken dan de AMD RX 6650 XT en de RX 7600.

Dat zijn momenteel twee van de beste grafische kaarten die je voor een budgetvriendelijke prijs kan krijgen (voor 1080p-gaming). De A580 heeft nu dus een echte kans om de beste budget-GPU te worden als de prijs iets daalt en dat moet haast wel gebeuren gezien de huidige staat van de markt. 

We hebben hem dus nog niet zelf in handen gehad, maar de Arc A580 lijkt in ieder geval goed van start te gaan. 

• Kijk uit AMD: Intel Arc A580 kan de volgende beste betaalbare GPU worden

De AMD Radeon RX 7800 XT is per ongeluk onthuld door PowerColor toen de productpagina voor de kaart verscheen op de website van PowerColor. 

PowerColor is een partner van AMD (tenminste... nu nog wel) die onder andere zijn eigen versies van AMD's grafische kaarten maakt. Het bedrijf zette per ongeluk de productpagina online voor de AMD-GPU die waarschijnlijk later dit kwartaal wordt gelanceerd. AMD had deze grafische kaart zelf nog niet aangekondigd, dus dit ongelukje met de productpagina, dat als eerste werd gespot door Twitter-leaker All The Watts! en werd bevestigd door Videocardz, verpest de uiteindelijke onthulling vanuit AMD. 

We kregen niet alleen een goed beeld van PowerColor's versie van de grafische kaart, maar de productpagina onthulde ook de specs van de kaart. 

De productpagina werd natuurlijk weer heel snel offline gehaald door PowerColor. Het zou weI kunnen dat dit één van meerdere grafische kaarten is die gepland zijn. Zo zou misschien de AMD RX 7700 XT nog naast de RX 7800 XT kunnen verschijnen wanneer AMD zijn aankondiging doet en dan is dus niet de hele verrassing verpest.

Het feit dat de AMD Radeon RX 7800 XT inmiddels vrij dichtbij is, is voor niemand echt een verrassing. De lancering van de AMD Radeon RX 7600 als eerste van al AMD's nieuwe bovengemiddelde en midrange grafische kaarten lijkt een slimme zet te zijn geweest van AMD, maar de meeste mensen kijken vooral uit naar de RX 7800- en RX 7700-modellen (XTX / XT / Non-XT / wie weet wat nog meer).

Dit is zeker waar voor gamers die op zoek zijn naar midrange kaarten (of net één stap daarboven), want die hebben het tot nu toe moeten doen met de RX 7900 XTX en RX 7900 XT. Dat zijn beide premium grafische kaarten die voor veel mensen toch echt te duur zijn. Nvidia heeft inmiddels vrijwel zijn hele aanbod voor deze generatie al uitgebracht, dus nu zijn de releases van de RX 7800- en RX 7700-GPU's de laatste grote releases waar we nog naar uit kunnen kijken voor het komende jaar (of langer). 

Wat vertellen de specs ons?

Er zijn een aantal dingen die ons opvallen aan de gelekte specs. 

Ten eerste heeft de aankomende grafische kaart iets hogere game- en boost-kloksnelheden. Dat is ook wel logisch, aangezien de Navi 32-GPU op een 6nm-node van TSMC zit, vergeleken met de RX 6800 XT, die gebruikmaakt van TSMC's 7nm-node.

Er is een sneller geheugen aanwezig, ook al wordt er dezelfde hoeveelheid VRAM en dezelfde bus-grootte gebruikt. Dat moet ervoor zorgen dat je met de grafische kaart zonder problemen in 4K moet kunnen gamen. Er zijn verder maar 60 'CU's' op de RX 7800 XT, vergeleken met de 72 op de RX 6800 XT en dat betekent dat ze respectievelijk 3.840 en 4.608 streamprocessors hebben.

Ook al zou de RX 7800 XT minder 'processing units' hebben, zijn degene die wel aanwezig zijn sneller en geavanceerder, dus hopelijk kan de hogere kwaliteit voor de lagere kwantiteit compenseren. Deze grafische kaart zal ook beschikken over twee 8-pin stroomconnectors, net als op de RX 7900 XTX en RX 7900 XT, dus de TGP zal niet veel hoger dan 350W zijn, maar we verwachten eigenlijk uiteindelijk minder dan 300W.

De precieze afmetingen van de grafische kaart zullen natuurlijk verschillen bij alle third-party fabrikanten en het is nog niet bekend of AMD zelf zijn eigen versie van de kaart zal produceren. Gezien de positie van deze kaart (en de RX 7700 XT) op de markt, zal AMD waarschijnlijk in dit geval toch ook wel zijn eigen hardware produceren. 

• Kijk uit AMD: Intel Arc A580 kan de volgende beste betaalbare GPU worden

Er zijn nieuwe benchmarks gelekt voor de Intel Arc A580-GPU die blijkbaar niet alleen zijn testresultaten laten zien, maar ook wat deze resultaten betekenen vergeleken met de resultaten van zijn mogelijke concurrenten. 

Volgens de gelekte benchmark-data van Geekbench (en een verslag hierover van Wccftech), beschikt de Arc A580 over 24 cores, 384 'EU's' en 3.072 'ALU's' met een kloksnelheid tot 2.4 GHz. Dat komt overeen met de kloksnelheid van Intel's andere grafische kaarten: de Arc A770 en de Arc A750. De A580 beschikt verder ook nog over 8GB aan GDDR6 VRAM op een 256-bit bus met een bandbreedte tot 512 GB/s en een TBP van 175W.

De resultaten voor de Arc A580 lijken redelijk overeen te komen met die van AMD's (redelijk) budgetvriendelijke Radeon RX 7600-kaart. Hij scoorde 82.992 punten in de OpenCL-benchmarks. Dit betekent dat hij dus iets beter presteert dan de AMD RX 7600, want die scoort bij dezelfde tests ongeveer 82.981 punten. Verder is de Nvidia RTX 3060 ook maar 6,5% sneller dan de Arc A580. Het feit dat Intel's nieuwe grafische kaart op hetzelfde niveau lijkt te zitten als de RTX 3060 en de RX 7600 is erg indrukwekkend, aangezien dat een aantal van de beste grafische kaarten zijn die je momenteel kan kopen (zeker qua prijs-kwaliteit).

De benchmark-resultaten geven ons ook een beeld van het testsysteem en voor de tests is verder dus blijkbaar een Intel Core i7-1270-processor, 32 GB aan DDR5-4800 RAM en het ASUS ROG STRIX Z690-E Gaming WIFI-moederbord gebruikt. Helaas hebben we nog geen idee wanneer de grafische kaart uit zal komen en hoe duur hij precies zal zijn, dus we zullen nog moeten wachten op officiële bevestigingen vanuit Intel voor die informatie. 

Intel kan wel eens een sterke concurrent worden

Wat deze testresultaten nog beter maakt, is het feit dat de A580 niet alleen ongeveer net zo goed zal presteren als de RTX 3060 en de RX 7600, maar dat hij naar verwachting ook nog eens veel goedkoper zal zijn. De Intel Arc A750-GPU heeft een officiële adviesprijs van 259 euro, maar dankzij kortingen kan je hem vaak ook wel voor nog lagere prijzen vinden. Als we die prijs in gedachten houden, dan verwachten we dat de A580 waarschijnlijk rond de 200 euro zal kosten en met kortingen misschien af en toe zelfs voor rond de 150 euro te koop zal staan.

Dan is er ook nog de enorme driver-update voor de Arc Alchemist-GPU's. We hoorden eerder in 2023 dat Intel de bron van een grote bottleneck voor de prestaties van zijn grafische kaarten had achterhaald en dit probleem inmiddels heeft opgelost. Er zijn ondertussen dan ook al meerdere patches uitgerold voor het overkoepelende Arc-ecosysteem.

Als al deze voorspellingen uitkomen, dan kan dit wel eens een enorm populaire grafische kaart worden voor gamers die nu al een tijdje aan het wachten zijn op een echte budgetvriendelijke GPU. Dit is dus ook een geweldige kans voor Intel om zijn marktaandeel te vergroten, aangezien Nvidia en AMD niet echt heel erg gefocust zijn geweest op de betaalbaardere grafische kaarten gedurende deze generatie. 

Deze leak volgt ook op verschillende geruchten over een mogelijke Alchemist+-'refresh' die op een gegeven moment zou moeten worden gelanceerd. Verder weten we daar eigenlijk nog niets over. De A580 zou echter tijdens die 'refresh' kunnen lanceren en daardoor eventueel nog populairder worden en beter kunnen verkopen. We zijn dus zeker benieuwd wat Intel's plannen zijn voor 2023 en daarna. 

• Voor wie zijn Nvidia's RTX 5000 GPU's eigenlijk bedoeld?

De Nvidia GeForce RTX 4090 Ti GPU is al sinds minstens 2022 een terugkerend onderwerp. Veel geruchten doen de ronde en gaan van de specificaties tot het ontwerp. Een nieuw gerucht zegt echter dat de GPU misschien helemaal niet wordt uitgebracht.

Het lijkt erop dat Nvidia de productie van de RTX 4090 Ti stopzet, volgens een nieuw bericht van de Twitter-leaker kopite7kimi. Het wordt in ieder geval ondersteund door een eerder gerucht uit oktober 2022, waarin stond dat de ontwikkeling van de 4090 Ti was stopgezet vanwege het hoge energieverbruik.

Er wordt daarnaast gezegd dat Nvidia in plaats daarvan mogelijk twee nieuwe versies van de GeForce RTX 4060 en RTX 4070 uitbrengt, omdat er "laagwaardige AD103 en AD106 chips" worden gebruikt om ze te ontwikkelen.

Op dit moment is er geen extra informatie over wat de specificaties zouden kunnen zijn, hoewel het mogelijk lijkt dat we een opgevoerde versie van zowel de RTX 4060 als 4070 krijgen. Zoals PCGamesN opmerkt, zou de RTX 4070 ook een "extra-VRAM-model kunnen krijgen, met een verkleinde versie van de AD103-chip die wordt gebruikt in de RTX 4080."

Heeft Nvidia echt een RTX 4090 Ti nodig?

Er zijn verschillende redenen waarom de RTX 4090 Ti zou kunnen worden geschrapt. Een daarvan is gebaseerd op het eerder genoemde gerucht over een te hoog energieverbruik. Een andere reden, die PCGamesN aanhaalt, is dat Nvidia tevreden is met het succes van de gewone GeForce RTX 4090, omdat het momenteel een van de beste GPU's op de markt is. Het zou niet slim zijn om dat succes te riskeren door een betere versie uit te brengen die misschien toch niet heel goed zal verkopen.

De laatste theorie wordt ondersteund door de teleurstellende verkoop van de 4060 Ti, die volgens populaire retailers over de hele wereld sinds de lancering nauwelijks heeft verkocht. De verkoop lijkt zo slecht te zijn dat Nvidia de 16GB RTX 4060 Ti heeft gelanceerd zonder iemand op de hoogte te brengen én zonder reviewers de GPU te sturen.

Hoe dan ook, het is een slimme zet van Nvidia om geen Ti-versie van zijn sterkste kaart uit te brengen, gezien het feit dat de RTX 3090 Ti van de vorige generatie nogal zinloos was. Daarnaast verwachten we binnenkort de RTX 5000-serie, waardoor de interesse in een 4090 Ti erg klein zou zijn.

In mei van 2023 onthulde Nvidia al dat de 16GB-versie van de Nvidia RTX 4060 Ti ergens in juli uit zou komen, maar er werd toen nog geen exacte releasedatum bekendgemaakt. Er zijn nu echter een aantal nieuwe leaks verschenen die het midden van juli aangeven als lanceringsperiode. 

Twee redelijk betrouwbare hardware-leakers, hongxing2020 en Zed__Wang, suggereren allebei dat de 16GB-variant van de Nvidia GeForce RTX 4060 Ti-GPU uit zal komen op 18 juli. Hij zal dan op de markt verschijnen met een adviesprijs van 559 euro. Dat weten we al, omdat Nvidia de prijs wel al eerder heeft gedeeld. Er komt echter geen Founders Edition-kaart van Nvidia zelf, dus de externe fabrikanten kunnen ook hogere prijzen aan gaan houden. Ook is deze grafische kaart dus minstens 110 euro duurder dan de 8GB-variant die in mei al werd gelanceerd. 

We hebben natuurlijk nog geen officiële bevestiging voor deze datum gekregen vanuit Nvidia, dus totdat het wel wordt bevestigd, kan je dit nieuws het beste maar met een korreltje zout nemen. 

Zal deze grafische kaart het dan wel waard zijn?

De grote vraag bij deze grafische kaart is of die 16GB aan VRAM echt een groot verschil gaat maken voor de algehele prestaties (in vergelijking met de 8GB-variant). Moderne games vereisen steeds hogere specs, waaronder betere RAM en opslagruimte, en 8GB aan VRAM mag nu dan nog wel goed genoeg zijn voor veel games, maar veel van de beste pc-games beginnen toch langzamerhand wel meer dan dat nodig te hebben. 

Het was misschien gewoon beter geweest als we helemaal geen 8GB-variant hadden gekregen en als deze variant gewoon voor een iets budgetvriendelijkere prijs was uitgekomen. Dat had in ieder geval de zogenaamde flop qua verkoopcijfers kunnen voorkomen. De 8GB RTX 4060 Ti schijnt bij retailers over de hele wereld namelijk echt slecht te hebben verkocht, zelfs in markten die heel erg gericht zijn op pc-gaming. 

De RTX 4060 Ti lijkt ook niet echt genoeg prestatieverbeteringen te leveren om zijn hogere prijs te kunnen verantwoorden. Volgens Nvidia presteert de RTX 4060 Ti ongeveer 160% beter dan de RTX 2060 Super wanneer er gebruik wordt gemaakt van Frame Generation, maar zonder Frame Generation gaat het om een verbetering van 60%. Onze eigen review onthulde ook dat de prestatieverbetering ten opzichte van de RTX 3060 Ti bij games zonder Frame Generation soms maar ongeveer 11% bedraagt en dat geldt voor de 8GB- en de 16GB-variant van deze grafische kaart.

Natuurlijk weten we pas echt hoe goed hij zal presteren op het moment dat we hem zelf in handen hebben om te testen. Laten we dus maar hopen dat Nvidia ons toch nog eens een andere midrange kaart gunt die kwalitatief net zo goed is als de GeForce RTX 4060, want die grafische kaart levert echt uitstekende prestaties in 1080p.

• Voor wie zijn Nvidia's RTX 5000 GPU's eigenlijk bedoeld?

Nvidia gaat sowieso nog een volgende generatie van desktop-GPU's creëren en deze aankomende generatie heeft momenteel de codenaam ‘Ada Lovelace-Next’. De huidige generatie van RTX 4000-GPU's heeft hele duidelijke hoogte- en laagtepunten gehad tot nu toe en deze nieuwe grafische kaarten worden pas vanaf 2025 verwacht, maar ik maak me toch wel een beetje zorgen om deze hele situatie. 

Voordat ik daar verder op inga, zal ik eerst even een aantal belangrijke veronderstellingen aankaarten. Het ‘Next’-gedeelte van de codenaam suggereert dat deze nieuwe grafische kaarten misschien maar gewoon een kleine update zouden kunnen zijn voor de RTX 4000-serie. Sommige mensen gokken dan ook dat het in principe zal gaan om RTX 4000 Super-GPU's. Aangezien de release naar verluidt pas in 2025 zal zijn, lijkt het me erg vreemd als het niet echt om een nieuwe generatie zal gaan, namelijk de RTX 5000-serie. 

Nvidia heeft inmiddels met zijn huidige generatie van grafische kaarten al enorm indrukwekkende prestaties neergezet vergeleken met voorgaande generaties en de RTX 4090 is momenteel dan ook de krachtigste grafische kaart die je als consument kan kopen. Daarnaast biedt de recentelijk gelanceerde RTX 4060 juist een redelijk goede prijs-kwaliteitverhouding voor pc-gamers de op zoek zijn naar een budgetvriendelijkere optie. Ik vraag me nu dan ook wel af: wat is de volgende stap voor Nvidia?

Hebben we al een upgrade nodig?

Ik ben een van die mensen die veel te veel geld heeft uitgegeven aan het beste wat Nvidia deze generatie te bieden heeft, ook al heeft niemand eerlijk gezegd echt een RTX 4090 nodig. Zelf als je in 4K wil gamen, zoals bij mij ook het geval is, is de RTX 4070 Ti eigenlijk ook al meer dan genoeg. We zullen de komende jaren ook echt nog niet te maken krijgen met 8K-gaming (op een grote schaal), zeker niet als je ziet aan de hand van de Steam Hardware Survey dat de meeste pc-gamers nog grafische kaarten gebruiken die vooral gefocust zijn op 1080p-gaming. 

Binnen het huidige economische klimaat zijn de beste goedkope grafische kaarten dan ook veel aantrekkelijker voor de meeste gamers. Ik weet dus niet of de mogelijk nog duurdere RTX 5000-serie goed zal worden ontvangen op de huidige markt, waar toch al minder wordt uitgegeven aan de nieuwste grafische kaarten. Ik zie ook nog niet echt de noodzaak voor nog krachtigere grafische kaarten en dat zeg ik echt niet alleen maar omdat ik niet wil dat mijn RTX 4090 zo snel al weer verouderd is, ook al speelt dat natuurlijk wel een beetje mee. Ik zeg dit vooral omdat er juist ook nog heel veel gamers zijn die nog met vrij oude hardware spelen. 

Ik zie dan eigenlijk ook maar twee scenario's voor me als ik denk aan wat de RTX 5000-serie zal betekenen. Of we krijgen een minimale upgrade waar we waarschijnlijk alsnog veel te veel voor moeten betalen óf we krijgen weer een vrij grote upgrade die we eigenlijk helemaal nog niet nodig hebben (of een mix van beide opties, afhankelijk van de specifieke grafische kaart die je kiest).

Die onnodige upgrades zijn natuurlijk niet alleen een Nvidia-probleem. De hele industrie van technologische hardware blijft zich steeds maar focussen op zo veel mogelijk vooruitgang en dat zo snel mogelijk. Dat betekent dat bijna alles wat je koopt na minder dan twee jaar alweer verouderd is en vervangen is door iets beters. Dat kan heel fijn zijn als je het niet erg vindt om redelijk wat geld uit te geven aan regelmatige upgrades, zodat je altijd het beste van het beste hebt, maar eerlijk gezegd mogen CPU- en GPU-fabrikanten van mij wel het tempo van de gameconsoles aan gaan houden. De generaties van die apparaten gaan namelijk al gauw vijf tot zes jaar mee voordat er vervangers verschijnen. 

AI wordt (nogmaals) de toekomst

Een andere belangrijke reden waarom ik nog niet echt enthousiast ben over nieuwe grafische kaarten is de aanwezigheid van de upscaling-technologie die wordt aangedreven door AI. Nvidia is deze trend gestart met zijn geweldige DLSS-technologie. DLSS gebruikt AI om een game in 1080p te renderen en vervolgens die resolutie in realtime te 'upscalen' naar de hogere resolutie van jouw keuze (die wordt ondersteund door jouw beeldscherm).  

De RTX 4000-GPU's bieden inmiddels alweer DLSS 3 aan en hebben er ook nog eens Frame Generation-technologie aan toegevoegd, waarmee je je framerates nog verder omhoog kan halen dankzij AI. Met de aanwezigheid van deze technologie snap ik dus al helemaal niet meer waarom we binnenkort alweer nieuwe hardware nodig zouden moeten hebben. 

Nvidia kan voor mijn gevoel misschien beter maar even wat langer wachten met zijn volgende generatie van grafische kaarten en eerst wat meer geld investeren in zijn upscaling-technologie om ervoor te zorgen dat zo veel mogelijk games volledige ondersteuning krijgen voor DLSS 3 (en dat het dus zo gemakkelijk mogelijk is voor ontwikkelaars om het te implementeren). Als Nvidia dat zou doen, dan zouden we zeker nog wel een aantal extra jaren kunnen wachten voordat we echt een upgrade nodig hebben, maar dat is natuurlijk minder interessant voor de GPU-fabrikant. 

Al de beste grafische kaarten die je momenteel kan kopen bieden wel een of andere vorm van upscaling aan, of het nou gaat om DLSS of de alternatieven van AMD en Intel (respectievelijk FSR en XeSS). Deze technologie wordt overigens ook steeds beter en er is dus een grote kans dat upscaling tegen 2025 nog een veel groter verschil maakt dan het nu al doet, want waarschijnlijk zal het tegen die tijd ook door veel meer games worden ondersteund. 

Eerlijk gezegd wil ik ook gewoon liever niet de druk voelen om ongeveer elke twee jaar alweer te upgraden naar een nieuwe grafische kaart, zeker niet nu ik de beste grafische kaart van deze generatie heb, want die prijs wil ik niet elke twee jaar betalen. 

Sommige mensen hebben ook al voorspeld dat Nvidia waarschijnlijk niet lang meer actief zal zijn op de GPU-markt voor consumenten, omdat het bedrijf  door de stijgende populariteit van AI veel meer geld kan verdienen aan AI-ontwikkelaars die grafische kaarten zoeken voor het trainen van hun machine learning-algoritmes. Als Nvidia zich in ieder geval wat meer gaat focussen op de AI-markt, dan is het bedrijf misschien minder snel geneigd om zo snel mogelijk een nieuwe generatie grafische kaarten voor consumenten uit te brengen (als ze die überhaupt nog blijven produceren). 

Hoe dan ook, als je al een RTX 4070, RTX 4080 of (net als ik) een RTX 4090 hebt, probeer dan niet te snel in de verleiding te raken door de nieuwe generatie, want deze kaarten kunnen echt nog wel minstens zo'n vier à vijf jaar mee. Ik ben dan ook enorm tevreden met mijn RTX 4090 en mijn 4K-monitor, dus een upgrade is de komende jaren zeker nog niet nodig en ook niet echt verantwoord voor mijn portemonnee.  

Nvidia GeForce RTX 4060: review in een notendop

Nvidia wil heel graag dat mensen weten dat de Nvidia GeForce RTX 4060 de ideale upgrade is voor mensen die nog steeds een GTX 1060 of RTX 2060 gebruiken en dat is misschien dan ook wel Nvidia's beste marketingstrategie voor deze grafische kaart. 

Laten we er maar even duidelijk maken dat de Nvidia RTX 4060 ook echt wel een betere grafische kaart is dan de Nvidia GeForce RTX 3060 die hij vervangt. Daarnaast is hij ook gelanceerd voor een lagere adviesprijs van 329 euro vergeleken me zijn voorganger (die ongeveer minstens 20 euro duurder was tijdens zijn  lancering). Zijn 1080p-gaming-prestaties zijn de beste die je kan krijgen binnen deze prijsklasse rond de 300 euro en zijn 1440p-prestaties zijn af en toe ook nog redelijk goed, zeker als je DLSS aanzet. Als je dan ook nog een specifiek een game kan spelen met ondersteuning voor DLSS 3 met Frame Generation, dan presteert de kaart nog beter. 

Helaas zijn de 4K-prestaties van deze grafische kaart enorm beperkt vanwege het beperkte videogeheugen. Dat is een flinke verminderingen ten opzichte van de eerste uitgave van de RTX 3060 met 12GB aan VRAM (maar gelukkig is het niet slechter dan de 8GB aan VRAM in latere uitgaves van de RTX 3060). 

Je krijgt hier ook geavanceerdere raytracing en tensor cores dan bij de Ampere-generatie en Nvidia's ervaring op dat vlak is ook te merken aan de flink verbeterde raytracing- en DLSS-prestaties. 

Er zijn ook wat leuke bonussen voor streamers aanwezig, zoals ondersteuning voor de AV1-codec, maar het gaat hier om een lage midrange grafische kaart voor gamers en niet echt een kaart waar veel streamers waarschijnlijk voor zullen kiezen. Qua prijs-kwaliteit is het echter wel een geweldige kaart. 

Het echte (grootste) probleem voor deze kaart is de Nvidia GeForce RTX 3060 Ti. Voor meer dan een jaar na zijn release stond de RTX 3060 Ti bovenaan onze lijst van de beste grafische kaarten vanwege zijn fantastische prijs-kwaliteitverhouding. Hij wist beter te presteren dan we hadden verwacht voor zijn prijs en was eigenlijk ook een betere deal dan de Nvidia GeForce RTX 3070.

Sinds de crypto-bubbel weer is gebarsten en de Nvidia Lovelace-GPU's zijn verschenen, zijn de Nvidia Ampere-kaarten van de vorige generatie alweer enorm in prijs gedaald, waaronder dus ook de RTX 3060 Ti. Je kan de RTX 3060 Ti nu dan ook voor een veel lagere prijs krijgen dan zijn oorspronkelijke adviesprijs en hoewel de RTX 4060 duidelijk ongeveer 20% betere prestaties levert dan de RTX 3060, kan hij nog steeds niet echt op tegen de RTX 3060 Ti. Als je dus een RTX 3060 Ti kan vinden rond dezelfde prijs als de RTX 4060, dan is dat misschien een betere keuze. Nou hebben we prijs van de RTX 3060 Ti nog niet zo laag zien zakken, maar zo'n prijsdaling is inmiddels zeker mogelijk. 

De voornaamste reden waarom de RTX 3060 Ti nog steeds een enorm aantrekkelijk alternatief is, is omdat veel van de beste features van de RTX 4060 afhankelijk zijn van de implementatie van Nvidia's DLSS 3-technologie door game-ontwikkelaars. DLSS 3 met Frame Generation is ongelofelijk goed in de meeste games die het ondersteunen (al zijn er een aantal problemen met latency die nog moeten worden opgelost), maar de technologie wordt momenteel door nog maar relatief weinig games ondersteund. 

Veel van de nieuwste games zullen wel beschikken over deze technologie, maar zoals we ook al te weten kwamen gedurende de recente controverse rondom de samenwerking tussen Starfield en AMD, zal een van de grootste pc-games van het jaar misschien helemaal geen DLSS-implementatie hebben bij zijn lancering. Dit is op zichzelf dus geen gebrek van de RTX 4060, want wanneer de technologie wel is geïmplementeerd, werkt het fantastisch. Het is echter helaas wel het geval dat Nvidia's belangrijkste technologische verbeteringen van deze generatie van grafische kaarten gebonden is aan de ondersteuning vanuit third party game-ontwikkelaars. 

Bij een kaart zoals de Nvidia GeForce RTX 4070 is DLSS 3 een leuke feature om te hebben, maar echt nodig is het niet. De aantrekkelijkheid van de RTX 4060 hangt daarentegen wel af van de aanwezigheid van die technologie in de games die jij speelt. Wanneer dat niet het geval is, heeft deze grafische kaart slechts een fractie sterkere prestaties dan de RTX 3060 (het gebruikelijke prestatieverschil tussen generaties) bij games in 1080p. Ook kan je technisch gezien wel in 1440p gamen zonder DLSS, maar de beperkte hoeveelheid VRAM is daarbij wel een erg grote beperking. Voor 4K-gaming moet je toch echt voor een duurdere kaart gaan. 

Toch is de Nvidia RTX 4060 nog steeds een enorme upgrade als je momenteel nog een GTX 1060 of RTX 2060 gebruikt. Dat is dan ook de doelgroep waar deze kaart zich vooral op richt. Gamers met een RTX 3060 kunnen beter iets meer geld bij elkaar sparen en een RTX 4070 kopen, want de upgrade naar de RTX 4060 is het dan waarschijnlijk niet echt waard (en dan kan je eerlijk gezegd de Nvidia GeForce RTX 4060 Ti (8GB) ook het beste overslaan).

Als je op zoek bent naar de beste goedkope grafische kaart van Nvidia, dan zal de Nvidia GeForce RTX 4060 toch wel je beste keuze zijn voor de komende tijd, aangezien we nog maar vrij weinig hebben gehoord over een aankomende Nvidia RTX 4050 of Nvidia RTX 4050 Ti. Upgraden vanaf de RTX 3060 naar de RTX 4060 is niet per se sterk aan te raden, maar als je een wat strakker budget hebt en je een upgrade zoekt voor je 60-serie kaart van het Pascal- of Turing-tijdperk, dan is dit een fantastische upgrade. 

Nvidia GeForce RTX 4060: prijs en beschikbaarheid

• Hoeveel kost het? De adviesprijs van Nvidia is 329 euro
• Wanneer komt het uit? Hij is beschikbaar vanaf 29 juni 2023
• Waar kan je het krijgen? Wereldwijd beschikbaar

De Nvidia GeForce RTX 4060 is vanaf 29 juni 2023 beschikbaar voor een adviesprijs van 329 euro, wat minstens 6% goedkoper is dan de adviesprijs van de RTX 3060 tijdens zijn lancering. 

Wat hierbij wel van belang is om te weten, is dat er geen Founders Edition is van de RTX 4060 en dat je dus afhankelijk bent van de third party-partners zoals Asus, PNY, en andere merken als het gaat om de precieze prijs die je zal moeten betalen. Deze fabrikanten kunnen zelf bepalen hoeveel geld ze vragen voor hun versie(s) van de RTX 4060 en daarom zal je ook veel kaarten zien verschijnen die duurder zijn dan Nvidia's adviesprijs. Toch zijn er meestal ook nog wel genoeg kaarten te vinden, zoals de Asus RTX 4060 Dual die wij hier hebben getest, die zich wel aan Nvidia's adviesprijs houden. 

Deze grafische kaart mag dan wel goedkoper zijn dan de meeste kaarten uit de huidige generatie, maar het is niet de meest goedkope kaart. De AMD Radeon RX 7600 is met zijn adviesprijs van 296 euro de goedkoopste grafische kaart van de huidige generatie. Die kaart levert dan ook nog steeds de allerbeste prijs-kwaliteitverhouding van alle kaarten uit deze generatie. Toch is de RTX 4060 alsnog erg aantrekkelijk vergeleken met zijn grootste rivalen vanwege zijn prestatievermogen, zelfs al zijn sommige van deze rivalen dus goedkoper. 

• Koop de MSI GeForce RTX 4060 GAMING X 8G voor 374,90 euro bij Megekko
• Koop de INNO3D GeForce RTX 4060 Twin X2 voor 335 euro bij Alternate

Nvidia GeForce RTX 4060: features en chipset

• 3e generatie raytracing cores en 4e generatie tensor cores
• Maar 8GB VRAM
• DLSS 3 met Frame Generation voor maar iets meer dan 300 euro

Qua specs is de Nvidia GeForce RTX 4060 toch wel een duidelijke verbetering ten opzichte van de Nvidia GeForce RTX 3060 dankzij de kleinere TSMC 5nm-'process node' vergeleken met de 8nm Samsung-node die je in de RTX 3060 vindt. Hij heeft ook veel sneller kloksnelheden. De basis- en boost-kloksnelheid zijn namelijk ongeveer 39% sneller dan op zijn voorganger. 

Je kan hier ook genieten van een snellere geheugensnelheid, maar er is minder VRAM en een kleinere busgrootte, dus de geheugenbandbreedte is eigenlijk ongeveer 2% kleiner en dat betekent dat je prestaties bij hogere resoluties erg beperkt zullen zijn. 

Toch is dit nog wel een van de meest krachtige en energie-efficiënte kaarten binnen zijn prijsklasse dankzij zijn snellere kloksnelheden, de geavanceerdere raytracing en tensor cores en een lagere TGP dan zijn voorganger. 

Nvidia GeForce RTX 4060: design

Er is geen standaard design voor de Nvidia RTX 4060, aangezien er ook geen Founders Edition is. Het design van de kaart hangt dus volledig af van welke versie van welke fabrikant je koopt. 

Wij kregen de Asus GeForce RTX 4060 Dual OC-editie als ons testmodel en deze heeft een design met twee ventilatoren en erg kleine behuizing die zeker past bij een echte midrange grafische kaart. Gelukkig gebruikt deze GPU ook nog gewoon een 8-pin stroomconnector, waardoor je dus geen last hebt van de 12VHPWR-adapterkabels.

Hij beschikt over de aansluitingen die inmiddels redelijk standaard zijn voor deze generatie van Nvidia-GPU's, namelijk drie DisplayPort 1.4-poorten en één HDMI 2.1-poort. Als je een monitor met een USB-C-aansluiting hebt, dan heb je dus helaas weer pech. 

Dit is een 'dual-slot'-GPU, dus hij past vrij gemakkelijk in allerlei verschillende cases en hij is ook licht genoeg dat je niet echt een ondersteuning nodig hebt waardoor hij niet naar beneden zakt.  

Nvidia GeForce RTX 4060: prestaties

• Beste 1080p-prestaties binnen deze prijsklasse
• Flinke verbetering als je upgradet vanaf een RTX 2060 of ouder

Als het gaat om 1080p-gaming, dan levert de Nvidia RTX 4060 de beste prestaties binnen zijn prijsklasse rond de 300 euro.

De AMD RX 7600 is een sterke concurrent als het gaat om de gerasterde prestaties en hij weer de RTX 4060 dan ook af en toe te verslaan, maar als je raytracing toevoegt aan de vergelijking, dan schiet de RTX 4060 zijn rivalen voorbij. 

Het verschil wordt nog groter als je DLSS aanzet, want dan is zelfs 1440p-gaming soms een goede optie met deze grafische kaart. Dit zal zeker niet een van de beste grafische kaarten voor 1440p worden, maar bij sommige games, kan je wel een beetje met de instellingen spelen om toch nog verrassend goede resultaten te behalen in 1440p. 

Synthetische benchmarks

Bij de synthetische benchmarks merken we dat het, zoals gebruikelijk, een beetje heen en weer gaat tussen Nvidia en AMD. AMD levert betere resultaten bij gerasterde tests, zoals 3DMark Time Spy en Firestrike, terwijl Nvidia de strijd wint bij tests met raytracing, zoals Port Royal en Speedway.

De RTX 4060 en RX 7600 zitten qua ruwe kracht zo dicht bij elkaar dat er over het algemeen niet echt een duidelijke winnaar is. Het is het wel waard om te benoemen dat de RTX 4060 gemiddeld ongeveer 20% beter presteert dan de RTX 3060. Dat benoemen we hier om het verschil aan te geven met de RTX 4060 Ti. Die kaart leverde gemiddeld maar 10-12% betere prestaties dan de RTX 3060 Ti. 

Een verbetering van 20% tussen de generaties is dan toch weer veel indrukwekkender en een upgrade naar de RTX 4060 is dus toch wel enigszins te verantwoorden als je al een RTX 3060 hebt. Misschien is die extra 20% het uiteindelijk in de praktijk toch niet echt waard voor je, maar het is aantrekkelijker dan de RTX 4060 Ti met zijn minimale verbetering ten opzichte van zijn voorganger. 

Gaming benchmarks

Waar de RTX 4060 pas echt schittert, is bij zijn gaming prestaties. Hij levert ongeveer dezelfde resultaten als de RX 7600 als je in 1080p speelt met de maximale instellingen, maar zonder raytracing of upscaling. Het viel ons wel op dat de RTX 4060 ongeveer 9% slechter presteerde in Cyberpunk 2077 dan de RX 7600 als raytracing en upscaling niet geactiveerd zijn. 

Zet je de raytracing op Psycho in Cyberpunk 2077, dan merk je al gauw waar de RTX 4060 pas echt goed in is. De RX 7600 presteert ineens veel slechter als je de raytracing maximaal aanzet. Bij andere games is het verschil echter niet altijd zo groot en kan de RX 7600 toch nog goed concurreren. Cyberpunk 2077 lijkt echt AMD's zwakke punt te zijn. De RTX 3060 weet bij veel games ook nog redelijk goed te concurreren, maar bij andere games laat de RTX 4060 de andere kaarten ver achter zich. 

Als je upscaling inschakelt, dan weet de RTX 4060 betere prestaties te leveren dan de RTX 3060 en de RX 7600. Als je de basisinstellingen van DLSS gebruikt en geen gebruik maakt van Frame Generation, dan weet de RTX 4060 het alsnog te winnen van zijn concurrentie bij Cyberpunk 2077. Hij leverde dan wel een iets lagere gemiddelde framerate dan de RTX 3060, maar tegelijkertijd ook een hogere minimum framerate en dat zorgt uiteindelijk over het algemeen voor een stabielere ervaring.

Als je dan ook nog eens Frame Generation activeert, dan ziet het er nog beter uit voor de RTX 4060. Je kan de resolutie van Cyberpunk 2077 dan zelfs op 1440p zetten en een hogere gemiddelde en minimum framerate krijgen dan bij de RTX 3060 in 1080p. De RX 7600 houdt het helemaal niet meer bij op dit niveau. 

Helaas is Nvidia afhankelijk van game-ontwikkelaars voor deze nieuwe technologie. Die ontwikkelaars moeten de technologie namelijk implementeren in hun games. Zonder DLSS 3 met Frame Generation presteert deze kaart alsnog wel iets beter dan de RTX 3060, maar niet verbazingwekkend beter. 

De RX 7600 is een erg aantrekkelijk alternatief als je liever nog wat extra geld bespaart en je toch niet geïnteresseerd bent in 1440p-gaming of raytracing. 

Toch is het zeer waardevol om de mogelijkheid te hebben om een instelling te activeren en ineens 50 fps extra te krijgen bij een veeleisende game. AMD heeft nog steeds geen volledig vergelijkbaar alternatief hiervoor en daarom wint de RTX 4060 het overduidelijk op dat vlak van zijn grootste rivaal. 

Moet je de Nvidia GeForce RTX 4060 kopen?

Koop hem als...

Koop hem niet als...

Nvidia GeForce RTX 4060: alternatieven

Zo hebben we de Nvidia GeForce RTX 4060 getest

• We hebben de kaart ongeveer een week lang getest 
• We hebben naar de gaming prestaties en de synthetische prestaties van de grafische kaarten in deze review gekeken om ze te vergelijken
• We hebben onze standaard tests voor grafische kaarten uitgevoerd, maar we hebben de GPU ook met een aantal moderne pc-games tot zijn uiterste gedreven

We hebben de RTX 4060 uitgebreid getest voor een aantal dagen met behulp van synthetische tests zoals 3DMark en Passmark, maar we hebben ook meerdere games gespeeld op de kaart met verschillende instellingen en resoluties. 

We hebben ook zijn grootste rivaal en zijn voorganger uit Nvidia's productlijn getest en vervolgens de resultaten van alle kaarten met elkaar vergeleken om het overkoepelende prestatievermogen te bepalen en daar wat context aan te geven. 

We hebben onze tests gedaan met de nieuwste Nvidia- en AMD-drivers en op hetzelfde testsysteem. We hebben dus dezelfde hardware gebruikt om elke kaart te testen, zodat we de specifieke bijdrage van de kaart aan de overkoepelende prestaties bij de benchmarks en games konden bepalen. 

We zijn trots op ons onafhankelijke en zorgvuldige reviewproces, waarbij we ook op de lange termijn letten op de prestaties van de producten die we reviewen en we zorgen dan ook dat onze reviews zo up-to-date mogelijk blijven. Het maakt niet uit hoe oud een product is, als je het nog steeds kan kopen, dan staat het ook op onze radar. 

Lees meer over hoe we testen

Nvidia’s RTX 4060-GPU komt steeds dichterbij en volgens geruchten zou hij ook eerder dan verwacht kunnen arriveren. Het is dan ook geen verrassing dat we inmiddels gelekte benchmarks zien verschijnen. 

Deze specifieke gelekte benchmarks komen vanuit Benchleaks op Twitter (en werden gespot door VideoCardz). De leak toont de prestaties van de RTX 4060 bij de 'GPU Compute'-tests in Geekbench 6.

Dus, hoe presteerde de Nvidia GeForce RTX 4060? De grafische kaart wist een score van 105.630 te halen in de OpenCL-test en 99.419 in Vulkan.

VideoCardz had ook wat vergelijkingen bij de hand om ons wat context te geven voor wat die resultaten nou eigenlijk betekenen. Waar het op neerkomt is dat de RTX 4060 aan de hand van deze resultaten ongeveer 17-18% sneller zou zijn dan zijn voorganger, de RTX 3060.

Natuurlijk zijn we, net als bij alle andere leaks, nog steeds sceptisch over deze informatie en dit is natuurlijk ook niet de enige informatie die van belang is voor deze grafische kaart, maar daar gaan we hieronder nog wat dieper op in. 

Conclusie: Teleurstellend of gewoon naar verwachting?

Het eerste waar je rekening mee moet houden bij een leak van de prestaties van een aankomende grafische kaart, is dat hoewel z'n leak erg interessant kan zijn en je een eerste blik geeft op hoe in dit geval de RTX 4060 misschien zal presteren, het maar gaat om een paar resultaten vanuit één specifiek benchmark-programma. 

Daarbij is Geekbench ook niet echt onze eerste keuze voor het testen van de gaming-prestaties van een grafische kaart. Wij zouden eerder de resultaten van de synthetische benchmark in 3DMark willen zien voor een gaming-GPU. Zelfs dat haalt het overigens nog niet bij in-game benchmarks in de echte wereld. 

Wat we hier mee willen zeggen is dat je niet al te veel moet vertrouwen op deze Geekbench-scores, maar toch geven ze wel een indicatie van wat we misschien kunnen verwachten van de RTX 4060.

Is een verbetering van minder dan 20% dan eigenlijk een grote teleurstelling? Nou, het is in ieder geval niet geweldig, maar de RTX 3060 leverde ongeveer een vergelijkbaar prestatieverschil met zijn voorganger, de RTX 2060 (bij gaming-benchmarks). 

In de realiteit lijken deze resultaten dus eigenlijk redelijk overeen te komen met de verwachtingen als we het hebben over de verbeteringen ten opzichte van de vorige generatie. Dat kan natuurlijk nog steeds teleurstellend zijn voor gamers die hoopten voor een grotere verbetering, maar in ieder geval kan je bij de aankomende RTX 4060 wel genieten van DLSS 3 bij ondersteunde games en dat kan ook een groot verschil maken. 

Met een adviesprijs van 329 euro is de RTX 4060 alsnog veel goedkoper dan de bestaande RTX 4060 Ti (en ook ongeveer 6% goedkoper dan de RTX 3060 was bij zijn release). De prijs-kwaliteitverhouding van de RTX 4060 lijkt dus nog steeds prima. Hij komt ook goed uit de verf vergeleken met de AMD RX 7600. Zo lijkt hij 30% sneller te zijn in OpenCL, terwijl hij maar ongeveer 9% duurder is (maar dat is dus gebaseerd op deze leak). 

In het kort lijkt het er dus op dat de RTX 4060 dus misschien beter zal gaan verkopen dan de RTX 4060 Ti. We denken dan ook al een tijdje dat de slechte verkoopcijfers van de RTX 4060 Ti aangeven dat veel gamers misschien liever wachten op de budgetvriendelijkere RTX 4060. Daar horen we dan ook vanaf zijn release al geruchten over en dat de verkoop van het TI-model slecht loopt is ook te merken aan het feit dat de prijs in sommige gevallen al onder de adviesprijs van Nvidia is gezakt. 

We zullen er in ieder geval binnenkort achter komen, want we gokken dat we niet lang meer hoeven te wachten op de RTX 4060. 

De RTX 4060 Ti biedt niet echt bepaald een goede prijs-kwaliteitverhouding en de RTX 4060 is nog niet uit. Momenteel is de RTX 4070 dus nog de Nvidia-GPU met de beste prijs-kwaliteitverhouding, maar die kaart kost natuurlijk wel wat meer dan deze budget-modellen. Hieronder vind je in ieder geval de beste deals voor die grafische kaart voor als je toch geïnteresseerd bent.

• Waarom kopen mensen geen grafische kaarten meer? Nvidia heeft antwoorden op zijn eigen probleem

Met de release van de Nvidia GeForce RTX 4090 zijn we een nieuw tijdperk van kabelbeheer ingegaan, vooral vanwege problemen met de 12VHPWR-kabel die brandgevaar kan opleveren indien fout aangesloten.

Hierdoor is kabelbeheer nog belangrijker geworden voor de beste GPU's en Gigabyte's nieuwe Windforce RTX 4090 V2 pakt dit probleem op een innovatieve manier aan. De voedingsconnector zit namelijk aan de achterkant van de kaart in plaats van de bovenkant.

Bij de nieuwe kaart (die nog niet te koop is), zit de 16-pins voedingsconnector achter de ventilatorkap. Dit betekent dat het aansluiten op je PSU, met behulp van de 4-naar-1-kabeladapter voor oudere voedingen of met behulp van een van de nieuwe 12VHPWR-kabels die compatibel zijn met de nieuwe ATX 3.0-voedingen, een stuk eenvoudiger zou moeten zijn.

De plaatsing van deze voedingsconnector zal de hoeveelheid buigingen om de kaart aan te sluiten aanzienlijk verminderen. Zoals VideoCardz opmerkt, bevindt de voedingskabel zich in het traditionele ontwerp van een grafische kaart bovenop de printplaat, die naar buiten is gericht wanneer de kaart in een rechtopstaande behuizing wordt geplaatst. Daardoor moet je de voedingskabel buigen om de connector in de kaart te steken.

Door deze positie staat er een behoorlijke druk op de connector zelf, vooral als je vier 8-pins kabels in een adapter hebt gestoken. Deze druk op de voedingsconnector van de grafische kaart kan leiden tot een inconsistent contact, wat volgens Nvidia (gedeeltelijk) de oorzaak was van de smeltende kabels bij de lancering van de RTX 4090 in 2022.

De nieuwe Gigabyte Windforce-kaart zou dat veiligheidsrisico moeten voorkomen of toch minstens beperken. Naast het verminderen van de potentieel onveilige druk op de kaart, maakt het nieuwe ontwerp het ook gewoon makkelijker om de voeding aan te sluiten.

Hogere stroomtoevoer vraagt om een nieuw ontwerp

Gigabyte is niet het enige bedrijf dat kijkt naar de nieuwe Nvidia grafische kaarten en opnieuw evalueert hoe het de stroomtoevoer aanpakt. Op Computex 2023 zagen we een ontwerp voor de Asus GeForce RTX 4070 BTF samen met een B760M-BTF WiFi D4 moederbord dat een extra stroomaansluiting in het moederbord heeft om de kaart van stroom te voorzien, in plaats van de 8-pins of 16-pins kabel van de voeding te gebruiken.

Hoewel de RTX 4070 niet zoveel stroom vraagt, kun je dit ontwerp van de kaart en het moederbord de nood aan een extra voedingskabel wegnemen. Dit is handig als je op zoek bent naar een nettere behuizing, maar het betekent ook dat er minder risico is op slecht kabelbeheer dat de GPU beschadigt.

Hoewel we geen wereld zien waarin de RTX 4090 alle stroom krijgt die hij nodig heeft via een moederbord, kan dat wel bij veel andere kaarten. Zelfs bij de RTX 4090 kan extra stroom van het moederbord voorkomen dat je de gevreesde 12VHPWR-kabel moet gebruiken. In dit geval kan een 8-pins voldoende zijn voor de extra stroom die het moederbord niet kan leveren.

De RTX 4060 Ti is de nieuwste grafische kaart van Nvidia, maar een aantal dagen na zijn release lijkt het er al op dat deze kaart misschien een flop zal zijn. 

Dit zou zorgwekkend moeten zijn voor Nvidia, want een paar jaar geleden zou een (relatief) betaalbare toevoeging aan de huidige line-up van grafische kaarten, met geavanceerde features zoals raytracing en DLSS 3, een schot in de roos zijn geweest. 

Volgens een verslag van Wccftech is de verkoop van de RTX 4060 Ti echter enorm traag van start gegaan. Volgens een tweet van GDM, een bedrijf dat de verkoopcijfers in Japan in de gaten houdt, heeft maar één persoon de RTX 4060 Ti gekocht in een bekende winkel. 

Ook in markten waar pc-gaming populairder is, lijkt de RTX 4060 Ti maar weinig te verkopen. Zo heeft de bekende retailer Mindfactory in Duitsland bijvoorbeeld tijdens de lanceringsperiode maar 30 RTX 4060 Ti-kaarten verkocht. 

Dat lijkt misschien weinig, en dat is het ook. De RTX 4070 werd in april gelanceerd en had binnen zijn lanceringsperiode 315 grafische kaarten verkocht. Bij de 4070 Ti uit januari ging het om 540 stuks.

Zelfs die betere verkoopcijfers van de 4070 en 4070 Ti zijn nog veel lager dan de verkoopcijfers van de voorgaande RTX 3000-generatie. Wat is er dan precies aan de hand en wat kan Nvidia hier van leren?

Wat hebben we vandaag geleerd?

Ten eerste is het belangrijk om in gedachten te houden dat de huidige GPU-markt anders is dan tijdens de vorige generatie.

Toen de RTX 3000-serie werd gelanceerd, zat de wereld in het midden van de Covid-19-pandemie en dat leidde tot flinke chiptekorten, aangezien lockdowns een effect hadden op de fabrieken die de chips produceerden (waaronder ook de chips voor grafische kaarten).

Tegelijkertijd was de waarde van verschillende cryptovaluta ineens toegenomen en daardoor werden veel GPU's opgekocht voor mining (het proces waarbij cryptovaluta wordt gegenereerd). Allebei deze factoren zorgden voor een voorraadtekort van moderne grafische kaarten en dat betekende dat Nvidia (en zijn rivaal AMD) vrijwel elke grafische kaart verkochten die ze maar konden produceren. 

Dat betekende ook weer dat nieuwe lanceringen van GPU's nogal chaotisch waren, omdat heel veel mensen heel graag een nieuwe grafische kaart wilden hebben en tijdens deze schaarste was er dus enorm veel vraag naar grafische kaarten. 

Vandaag de dag ziet de GPU-markt er echter weer heel anders uit. Covid-19 is dan misschien nog niet echt weg, maar het zorgt over het algemeen niet meer voor grote lockdowns die de productie van pc-onderdelen beïnvloeden. De crypto-markt is daarnaast ook weer enigszins ingestort, waardoor er ook veel tweedehands grafische kaarten op de markt zijn verschenen. 

Het lijkt erop dat er niet meer zo wordt uitgekeken naar de lanceringen van nieuwe grafische kaarten. Daar kan Nvidia niet zo veel aan doen (we zouden het niet aanraden om het aanbod met opzet laag te houden om meer vraag te creëren), maar er zijn wel een aantal lessen die Nvidia kan leren van de huidige markt en de vraag van de consumenten. 

Een van de grootste problemen voor velen onder ons is momenteel nog de wereldwijde economische crisis. Veel alledaagse dingen zijn al veel duurder geworden en dat maakt een grote uitgave voor een luxeproduct zoals een nieuwe GPU iets minder aantrekkelijk. 

Hoewel de RTX 4060 Ti aangeeft dat Nvidia ook graag gamers met een strakker budget wil overhalen, en niet alleen de super high-end kaarten zoals de RTX 4090 wil verkopen, is 449 euro nog steeds een duur grapje. Daarbij weten de prestaties van de kaart de prijs dan ook niet echt te verantwoorden (daar kun je meer over lezen in onze Nvidia GeForce RTX 4060 Ti (8GB) review).

In sommige markten, zoals in Japan (maar ook enigszins in Europa), is de situatie nog erger en hebben lokale belastingen GPU's nog duurder gemaakt. Het is dan ook logisch dat een goedkope GPU zonder de budgetvriendelijke prijs niet echt aanslaat en zeker geen records zal verbreken.

Zo stelt een verslag van Videocardz (via een 3DCenter-tweet) dat de verkoop van de nieuwe grafische kaart zo slecht was, dat Mindfactory de prijs van de Palit GeForce RTX 4060 Ti vier uur na de lancering al verlaagd had naar 419 euro en dat is 20 euro lager dan de adviesprijs. 

We hebben nog nooit eerder meegemaakt dat een grafische kaart op de dag van zijn lancering al een prijsverlaging heeft gekregen. Dat is dus zeker geen goed nieuws voor Nvidia (op de korte termijn), maar wel voor pc-gamers. Een paar jaar geleden waren grafische kaarten zo schaars dat ze vaak voor veel meer geld dan de adviesprijs in de verkoop gingen. Het is dus in ieder geval fijn om een grafische kaart voor een veel redelijkere prijs te zien.  

Hopelijk laat dit aan Nvidia zien dat consumenten momenteel veel prijsbewuster zijn. Misschien dat het bedrijf dan een betere prijs-kwaliteitverhouding kan gaan leveren met zijn aankomende releases. Zijn grote rivaal AMD heeft met de uitstekende AMD Radeon RX 7600 al laten zien dat dat zeker mogelijk is. Die GPU is net gelanceerd voor 301 euro. Nvidia moet laten zien aan gamers dat het begrijpt dat ze in een lastigere financiële situatie zitten. Dat kan het bedrijf dus doen door je meer waar voor je geld te geven. 

Een ander probleem dat er voor heeft gezorgd dat er niet enorm veel interesse is voor de GeForce RTX 4060 Ti, is het feit dat er niet echt sprake is van een grote verbetering ten opzichte van de RTX 3060 Ti van de vorige generatie. Hij biedt namelijk maar tussen de 10% en 20% betere prestaties in games. Dat verschil kan worden vergroot als je gebruikmaakt van DLSS 3 (in games die het ondersteunen), maar het is alsnog geen verrassing dat zo'n kleine verbetering niet super aantrekkelijk is voor consumenten. 

Hopelijk kan Nvidia dus in deze generatie of de volgende weer eens een met grafische kaart tevoorschijn komen die echt veel betere prestaties levert (voor een redelijke prijs). Dat worden we pas echt weer enthousiast. 

Nvidia blijft alsnog de meest populaire fabrikant van grafische kaarten ter wereld en zijn aandelen zijn ook flink in waarde gestegen dankzij alle interesse in kunstmatige intelligentie (waaronder Nvidia's eigen plannen). We verwachten (helaas) dus niet dat Nvidia zich heel erg druk maakt om de slechte verkoopcijfers van de RTX 4060 Ti. Als deze trend van lagere verkoopcijfers echter voortzet, dan is dat misschien (hopelijk) een wake-up call voor Nvidia.

• Beste grafische kaarten 2023: alle topklasse GPU's voor gaming

AMD Radeon RX 7600: Review in een notendop

De AMD Radeon RX 7600 is waarschijnlijk de beste grafische kaart die je momenteel kan kopen voor 1080p en het zou misschien ook wel de laatste van zijn soort moeten zijn. 

AMD heeft de laatste tijd niet veel grafische kaarten meer uitgebracht. De laatste grafische kaart van AMD die we zagen, was de AMD Radeon RX 7900 XT. Dat was dan wel een geweldige kaart, maar die kwam ongeveer een halfjaar geleden uit en sindsdien hebben we niet veel meer gehoord vanuit AMD. 

In de tussentijd heeft AMD's grote rivaal alweer meerdere nieuwe kaarten uitgebracht, waaronder de meeste van zijn belangrijkste GPU's. Het is dus interessant om te zien dat AMD nu meteen een erg budgetvriendelijke midrange kaart heeft uitgebracht, in plaats van eerst meer high-end GPU's te lanceren, net als Nvidia heeft gedaan. 

Het is ergens ook wel een erg slimme strategie (een strategie die we ook al aanbevolen in februari). Aangezien de Radeon RX 7600 beschikbaar is vanaf 25 mei, voor maar 301 euro, weet AMD hiermee ongeveer een maand eerder dan Nvidia (met zijn concurrerende RTX 4060) zijn belangrijke midrange kaart op de markt te brengen. Daarnaast is de RX 7600 ook nog een goedkoper dan de RTX 4060.

Qua prestatievermogen is de RX 7600 een enorme verbetering ten opzichte van de AMD Radeon RX 6600 die hij vervangt. Hij presteert over het algemeen ook beter dan de concurrerende Intel Arc A750, maar loopt nog wel iets achter op de RTX 3060. Het scheelt niet veel en we merken dit vooral op het gebied van raytracing-prestaties en raytracing is op beiden kaarten overigens niet echt geweldig. Het voordeel dat de RTX 3060 dus heeft, ziet er op papier groter uit dan het in de praktijk is. 

Als we één minpunt moeten benoemen van de RX 7600, dan is dat zijn stroomverbruik. Hij heeft een TGP van 165W en dat is meer dan het stroomverbruik van de Nvidia GeForce RTX 4060 Ti (8GB) en ook 33W meer dan het verbruik van de RX 6600. AMD lijkt dus helaas de verkeerde kant op te gaan qua stroomverbruik. 

AMD moet eigenlijk ook iets beter zijn best doen als het gaat om FSR. Nvidia heeft net de RTX 4060 Ti gelanceerd en hoewel de kaart redelijk teleurstellend is met zijn standaardprestaties, is het overduidelijk dat DLSS, zeker in combinatie met Frame Generation, heel veel toegevoegde waarde heeft voor Nvidia. DLSS 3 is misschien dan nog maar beschikbaar bij ongeveer 50 games, terwijl FSR 2 door ongeveer 120 games wordt ondersteund, maar DLSS 2.0 is al beschikbaar in meer dan 200 games. Het is dus onderhand wel tijd dat AMD een inhaalslag maakt.

Wanneer AMD dat eindelijk heeft gedaan, zal de RX 7600 een nog aantrekkelijkere grafische kaart worden. Het is nog steeds jammer dat 301 euro de komende tijd de beste budgetprijs is, maar in ieder geval krijg je bij deze kaart meer waar voor je geld dan bij vrijwel elke andere kaart die je nu op de markt vindt. 

Dat zou nog kunnen veranderen wanneer de RTX 4060 uitkomt, maar aangezien de standaardprestaties van de RTX 4060 naar verwachting 20% beter zullen zijn dan die van de RTX 3060, verwachten we dat hij vergelijkbaar zal presteren als de RX 7600, maar dan met een hogere adviesprijs. Er komt ook geen Founders Edition van de 4060, dus wie weet wat voor prijzen de externe fabrikanten ook echt gaan aanhouden. 

Als de RTX 4060 verder geen verrassingen meer voor ons in petto heeft, dan gaan we er vanuit dat de AMD Radeon RX 7600 toch nog de beste prijs-kwaliteitsverhouding zal hebben. Binnen deze prijsklasse is dat eigenlijk ook het enige wat er echt toe doet. Dit is nu al de beste goedkope grafische kaart die je kan kopen en we denken dat dit ook zo zal blijven gedurende de rest van deze generatie. 

AMD Radeon RX 7600: prijs en beschikbaarheid

• Hoeveel kost het? De adviesprijs van AMD is 301 euro
• Wanneer komt het uit? Hij is beschikbaar vanaf 25 mei 2023
• Waar kan je het krijgen? Hij is beschikbaar bij AMD zelf en varianten van andere fabrikanten zijn bij alle gebruikelijke retailers beschikbaar

De AMD Radeon RX 7600 is beschikbaar vanaf 25 mei 2023 en heeft een adviesprijs van 301 euro. Dat maakt dit de goedkoopste grafische kaart tot nu toe van deze generatie. Hij is overigens ook goedkoper dan zijn voorganger, de Radeon RX 6600, die gelanceerd werd met een adviesprijs van 345 euro. Je krijgt dus een veel betere grafische kaart voor ongeveer 13% minder geld. Dat is gelukkig eens een keer een meevaller. 

Het lijkt erop dat de grootste rivaal van de RX 7600 de RTX 4060 zal zijn. Aangezien die kaart nog niet is gelanceerd, kunnen we deze AMD-kaart momenteel alleen maar vergelijken met het midrange aanbod van Nvidia's vorige generatie en met de huidige Intel-GPU's.

De Nvidia RTX 4060 zal verschijnen met een adviesprijs van 329 euro. Dat is 6% goedkoper dan de adviesprijs van de RTX 3060 (349 euro). De RX 7600 is goedkoper dan allebei deze Nvidia-kaarten, maar we verwachten wel dat de RTX 3060 flink zal worden afgeprijsd als de RTX 4060 en de RX 7600 allebei zijn gelanceerd. Het is dus nog maar de vraag welke kaart er straks de beste prijs-kwaliteitsverhouding heeft. 

De RX 7600 is wel iets duurder dan de Intel Arc A750. Nou vraag je je misschien af waarom we het ineens over Intel hebben bij een GPU-vergelijking, maar de Arc A750 is soms een stevige concurrent voor de RX 7600. Dus die kaart kunnen we eigenlijk ook niet buiten de vergelijkingen houden. 

AMD Radeon RX 7600: features en chipset

• Meer raytracing cores en nieuwe AI cores
• Hogere TGP

Met de overstap naar RDNA 3, is de AMD Radeon RX 7600 ook gewisseld naar een 6nm TSMC-process van het 7nm-proces van de RX 6600. Dat levert hem 20% meer transistors op (13,3 miljard in plaats van 11,1 miljard). De chip van de GPU zelf is ongeveer 14% kleiner bij de RX 7600 dan bij de RX 6600. Met 32 compute units in totaal heeft deze grafische kaart er nu vier meer dan zijn voorganger. 

De architectuur is inmiddels ook wat verder ontwikkeld, dus de 2.048 streamprocessors (een verhoging van ongeveer 14% ten opzichte van de RX 6600), leveren betere prestaties en de tweede generatie 'ray accelarators' zijn ook een enorme verbetering vergeleken met de eerste generatie RA's in de RX 6600.

De RX 7600 heeft ook snellere kloksnelheden dan de RX 6600. De boost-kloksnelheid is verbeterd met ongeveer 6%, maar de geheugenkloksnelheid is het meest verbeterd. Op de RX 7600 gaat het om 2.250MHz en op de RX 6600 gaat het om 1.750MHz. Dat is een boost van ongeveer 30%, dus ook al beschikt de RX 7600 nog steeds maar over 8GB aan GDDR6 VRAM op een 128-bit bus, net als de RX 6600, heeft hij wel een 18 Gbps effectieve geheugensnelheid vergeleken met de 14 Gbps van de RX 6600.

Er zijn ook nog eens 64 'AI accelerators' bijgekomen op de RX 7600 en daar beschikte de RX 6600 niet over. Dat betekent dat dingen zoals Radeon Super Resolution (RSR) nu beter zullen draaien dan ze deden op de RX 6600 en dat het nu mogelijk zal zijn om geavanceerde AI-taken uit te voeren, zoals het creëren van generatieve AI-content. 

Dit alles gaat wel ten koste van de energie-efficiëntie. De RX 7600 heeft namelijk een 25% hogere TGP dan de RX 6600. Dat is niet geweldig, zeker niet vergeleken met Nvidia's kaarten, die over het algemeen bij een nieuwe generatie betere prestaties kunnen leveren bij minder stroomverbruik. AMD gaat op dit gebied dus wel de verkeerde kant op. De kaart is nog steeds vrij redelijk qua stroomverbruik. AMD beveelt dan ook minimaal een 550W-voeding aan voor de RX 7600, maar over het algemeen blijft het ook wel onder de 600W. 

AMD Radeon RX 7600: design

AMD's eigen versie van de Radeon RX 7600 is een compacte GPU met twee ventilatoren en deze zal dan ook in vrijwel elke case passen. Het is een 'dual-slot'-kaart, maar hij is maar 204 mm lang en 115 mm breed, dus hij is geweldig voor in kleinere cases en kabelmanagement zal ook niet zo'n probleem zijn met een enkele 8-pin stroomconnector. 

Qua aansluitingen krijgen we hier drie DisplayPort 2.1-poorten, een enkele HDMI 2.1a-poort en helemaal geen USB-C-poorten. Het is op zich leuk dat DisplayPort 2.1 is toegevoegd, maar het voelt hier wel een beetje overbodig. Met maar 8GB aan VRAM is er geen enkele manier waarop deze kaart 8K-video kan leveren met een framerate sneller dan een diavoorstelling. Het is dus iets dat leuk is om te hebben, ook al zal je het nooit echt gebruiken (bij deze grafische kaart). Laat ons je echter niet tegenhouden. Als je wil proberen om 8K-beelden te laten draaien op deze GPU, laat ons dan vooral horen hoe dat verloopt, want dan zijn we toch wel benieuwd. 

We maken ons hier ook niet echt zorgen om het gebrek aan een USB-C-poort, want dit is niet echt een grafische kaart voor creatief werk, dus dit zal alleen een probleem zijn als je een USB-C-monitor hebt, die geen andere aansluitingen ondersteunt. In dat geval kan je misschien al beter een iets krachtigere kaart aanschaffen (zoals de AMD Radeon RX 7900 XT), aangezien USB-C-monitors meestal bedoeld zijn voor creatieve professionals en deze kaart heeft niet genoeg kracht voor de taken waar dat soort gebruikers zich mee bezighouden. 

Als het gaat om het uiterlijk van de kaart, dan is de RX 7600 erg vergelijkbaar met de twee RDNA 3-GPU's die voor hem op de markt zijn verschenen. Er is geen RGB aanwezig en er wordt gebruikgemaakt van een matzwart design met een aantal subtiele rode accenten (zoals de rode strepen op de vinnen van de heatsink, die je ook nog kan zien in de case). De kaart ziet er over het algemeen best mooi uit en vooral mensen die niet echt fans zijn van een RGB-disco is dit een goede optie.  

AMD Radeon RX 7600: prestaties

• Beste 1080p 'rasterization'-prestaties
• Flink verbeterde raytracing-prestaties
• Kan zelfs redelijk presteren in 1440p, zeker zonder raytracing

Nvidia heeft de laatste tijd nogal wat missers gehad, dus AMD heeft nu een mooie kans om daar gebruik van te maken en een groter marktaandeel te winnen, als het tenminste overtuigende prestaties kan neerzetten voor gamers. Gelukkig voor AMD krijgt de AMD Radeon RX 7600 dit zeker voor elkaar. 

In principe is de RTX 4060 straks de grootste concurrent van de RX 7600, maar aangezien de Nvidia RTX 4060 Ti (8GB) ook net uit is, is dit momenteel de meest logische GPU om de RX 7600 mee te vergelijken. Is dat een eerlijke vergelijking? Nee, dat is het niet en de RX 7600 verliest de strijd met de RTX 4060 Ti dan ook op vrijwel elk vlak, maar het scheelt niet echt enorm veel. 

Bij gerasterde taken in 1080p is de RX 7600 maar ongeveer 12% langzamer dan de RTX 4060 Ti en bij 1440p maar ongeveer 13% langzamer. Dat verschil wordt wel drastisch groter wanneer je raytacing en upscaling toevoegt, maar toch presteert de kaart dus beter dan verwacht vergeleken met de 4060 Ti. Met de RTX 3060 Ti weet de RX 7600 (logischerwijs) beter te concurreren. Over het algemeen levert hij betere prestaties dan de RTX 3060 bij gerasterde taken.

De RX 7600 biedt als next-gen opvolger van de RX 6600 het soort verbeteringen die we eigenlijk ook van de RTX 4060 Ti hadden verwacht, maar niet hebben gekregen. De gerasterde prestaties van de RX 7600 zijn geweldig, maar zijn verbeterde ray accelerators laten pas echt zien hoeveel beter hij is dan de RX 6600. Deze grafische kaart maakt overigens ook raytracing beschikbaar voor deze prijsklasse.

Synthetische benchmarks

In synthetische benchmarks weet de RX 7600 zijn voorganger en de RTX 3060 relatief gemakkelijk te verslaan. Vergeleken met de RX 6600 presteert de RX 7600 ongeveer 19% beter over het algemeen en hij verslaat de RTX 3060 met ongeveer 18%. 

Als we echter iets dieper ingaan op de resultaten, dan zien we dat de grootste verschillen (in het voordeel van de RX 7600) te merken zijn bij taken die raytracing gebruiken, zoals Port Royal. Daar wist de RX 7600 zijn voorganger met 33% te verslaan. 

De enige benchmark waarbij de RX 7600 een beetje achterloopt, is de Speedway-benchmark. Dat is een 1440p-benchmark met raytracing. Hierbij weet de RTX 3060 de RX 7600 maar net te verslaan met 219 punten. De resultaten zitten daar zo dicht bij elkaar dat het eigenlijk gewoon als een gelijkspel kan worden gezien. 

Gaming benchmarks

Zoals je kan zien, is de RX 7600 duidelijk de winnaar als het gaat om algemene gerasterde prestaties in 1080p. Hij verliest het alleen van de RTX 3060 bij Counterstrike: Global Offensive en in dat geval zit er ook maar een heel klein verschil tussen de resultaten. Verder kan je overal ongeveer 15-20% betere prestaties verwachten van de RX 7600.

De resultaten zien er net iets anders uit als het gaat om de raytracing-prestaties, maar ze zijn dan ook wel een beetje misleidend vanwege een aantal redenen. Ten eerste wordt Cyberpunk 2077 vaak door Nvidia gebruikt in de promotie van zijn kaarten en deze game is dan ook erg goed geoptimaliseerd voor Nvidia-GPU's. De raytracing-prestaties van de RTX 3060 zijn hier dus ook overduidelijk beter dan bij allebei de AMD-kaarten. Als je Cyberpunk 2077 echter even weglaat, dan weet de RX 7600 verder de RTX 3060 toch wel te verslaan op het gebied van raytracing-prestaties. 

Het ziet er niet allemaal zo positief uit voor AMD, want de minimum fps van de RX 7600 bij Returnal en Cyberpunk 2077 bestaat maar uit een enkel getal. Die lage fps krijg je ook niet alleen maar voor een kort moment, maar de framerates dalen redelijk vaak tot het punt dat het weer voelt alsof je naar een diavoorstelling kijkt (zeker als je te maken hebt met 'volumetric fog' met 'toegepaste lichteffecten'.

We zien hetzelfde verhaal weer als we upscaling toevoegen aan Cyberpunk 2077 en Returnal. De DLSS 2.0-technologie van de RTX 3060 is beter geoptimaliseerd bij Cyberpunk 2077 en de AMD RX 7600 heeft weer moeite met zijn minimum fps bij Returnal. De gemiddelde fps bij Returnal zit meestal wel boven de 60 fps, maar je kan ook ineens te maken krijgen met 6 fps bij de 'Quality' FSR-preset of met 15 fps bij de 'Ultra Performance'-preset. Dat valt ook wel op tijdens het gamen.  

Als je raytracing uitzet, dan heb je waarschijnlijk geen last meer van dit probleem, maar dan moet je dus kiezen tussen wat je belangrijker vindt qua instellingen. Over het algemeen weet de AMD Radeon RX 7600 in ieder geval veel beter te presteren dan je zou verwachten van een kaart van deze generatie binnen deze prijsklasse. Als je op zoek bent naar een uitstekende en redelijk goedkope grafische kaart voor 1080p, dan zal dit een geweldige aanwinst zijn. 

Moet je de AMD Radeon RX 7600 kopen?

Koop hem als…

Koop hem niet als…

AMD Radeon RX 7600: alternatieven

Als je aan de hand van deze AMD Radeon RX 7600 review graag nog wat andere opties wil bekijken, dan hebben we hier in ieder geval alvast twee andere grafische kaarten voor je neergezet om te overwegen. 

Zo hebben we de AMD Radeon RX 7600 getest

We hebben meerdere dagen met de RX 7600 doorgebracht en in die tijd hebben we benchmarks gedraaid, games gespeelt en over het algemeen ook zijn prestaties vergeleken met die van concurrerende kaarten. 

We hebben vooral gelet op de 1080p-prestaties, omdat de meest logische resolutie is voor deze kaart, maar we hebben ook getest wat hij aankan bij 1440p. 

We hebben inmiddels ook al heel veel verschillende grafische kaarten getest, dus we weten onderhand wat we van een grafische kaart van dit niveau moeten kunnen verwachten en hoeveel je zou moeten uitgeven voor het prestatievermogen van deze kaart. 

Lees meer over hoe we testen

Nvidia GeForce RTX 4060 Ti: review in een notendop

De langverwachte Nvidia GeForce RTX 4060 Ti is eindelijk gearriveerd en dit was dan ook een van de meest interessante GPU-lanceringen van deze generatie. Met deze kaart zou Nvidia het eigenlijk gemakkelijk van zijn grote rivaal AMD moeten winnen deze generatie, maar dat blijkt toch niet helemaal het geval te zijn. 

Dat wil niet zeggen dat de RTX 4060 Ti geen goede concurrentie biedt voor AMD's huidige midrange opties, want dat doet het absoluut. De features waar deze nieuwe grafische kaart over beschikt zijn ook zonder twijfel enorm indrukwekkend. Zeker DLSS 3 is een geweldige toevoeging en dit is dan ook de eerste midrange GPU (van onder de 500 euro) die beschikt over deze feature. 

Het is dan ook logisch dat DLSS 3 centraal staat bij Nvidia's promotiemateriaal voor deze grafische kaart. We gaan later nog verder in op de prestaties, maar met DLSS 3 levert de RTX 4060 Ti dan ook veel betere prestaties dan mogelijk zou zijn met alleen zijn eigen specs. Hij beschikt dan wel over een uitgebreide cache, waarmee de bandbreedte van het geheugen is verbreed, maar deze grafische kaart heeft nog steeds maar 8GB aan GDDR6 VRAM.

Waarschijnlijk is de keuze voor 8GB RAM voor deze kaart ook de enige reden waarom de prijs nog onder de 500 euro zit. Er komt trouwens nog wel een 16GB-variant in juli 2023 voor 559 euro. Met zijn adviesprijs van 449 euro is de Nvidia Founders Edition van de RTX 4060 Ti (8GB) maar net iets duurder dan de Nvidia GeForce RTX 3060 Ti die hij vervangt en over het algemeen biedt deze kaart een redelijk goede prijs-kwaliteitsverhouding, maar daar zitten wel wat beperkingen aan. 

Als het gaat om native prestaties zonder DLSS, dan is dit niet echt een grote verbetering ten opzichte van de vorige generatie en dat zal voor sommigen (misschien zelfs voor velen) wel een teleurstelling zijn. Bij veel van de nieuwe high-end grafische kaarten hebben we wel grote verbeteringen gezien in de native prestaties en we hoopten dan ook dat dit ook het geval zou zijn voor de midrange, maar blijkbaar houden de grote verbeteringen op bij de Nvidia GeForce RTX 4070.

In plaats daarvan krijg je dus een kaart die sterk leunt op DLSS om toch nog iets betere prestaties te kunnen leveren. Wanneer dat werkt, is het fantastisch. Je kan vaak met DLSS genieten van een prima 1440p-game-ervaring en soms kom je zelfs in de buurt van redelijke 4K-prestaties als je de juiste instellingen gebruikt.  

Dit is iets dat AMD nog niet echt helemaal heeft kunnen repliceren met zijn eigen FSR-technologie en dus had Nvidia hier een kans om een flinke klap uit te delen aan AMD. We zien echter dat de beste midrange AMD-GPU van de afgelopen generatie, de AMD Radeon RX 6750 XT, beter presteert dan de RTX 4060 Ti als er geen gebruik wordt gemaakt van raytracing. Dat is het geval bij gaming en bij andere taken. Dat is dus geen geweldig nieuws voor Nvidia, want AMD heeft nog niets eens zijn midrange kaarten voor de huidige generatie uitgebracht. 

Het helpt ook niet dat de RTX 4060 Ti niet altijd (optimaal) gebruik kan maken van zijn nieuwe features. DLSS 3 met 'Frame Generation' is dan wel beschikbaar voor een aantal van de beste PC-games, en games zoals Cyberpunk 2077 en Returnal, maar tijdens de lancering  van de RTX 4060 Ti zijn er nog maar ongeveer 50 games die ondersteuning bieden voor DLSS 3. 

Deze lijst zal natuurlijk wel verder uitgebreid worden, maar er zullen ook genoeg games te vinden zijn, die recent genoeg zijn om het prestatievermogen van de RTX 4060 Ti uit te dagen, maar ook oud genoeg zijn om nooit een DLSS 3-patch te krijgen. 

We kunnen wel stellen dat je enorm tevreden zal zijn met deze upgrade als je nog een RTX 2060 Super of een oudere kaart hebt. Het is in principe gewoon een net iets betere RTX 3060 Ti, dus als je deze kaart, die we ook als de beste grafische kaart van de vorige generatie beschouwen, gemist hebt, dan is de RTX 4060 Ti een geweldige upgrade. Als je echter al een Nvidia Ampere-GPU hebt, zeker eentje die nog beter was dan de RTX 3060 Ti, dan voelt dit misschien meer als een downgrade met wat leuke extra features om de pijn te verzachten. 

Nvidia GeForce RTX 4060 Ti: Prijs en beschikbaarheid

• Hoeveel kost het? De adviesprijs van Nvidia is 449 euro
• Wanneer komt het uit? Hij is beschikbaar vanaf 24 mei 2023
• Waar kan je het krijgen? De Founders Edition is bij Nvidia zelf te krijgen, maar varianten van andere fabrikanten zijn bij allerlei retailers beschikbaar

De Nvidia GeForce RTX 4060 Ti (8GB) is beschikbaar vanaf 24 mei 2023 en heeft een adviesprijs van 449 euro. Die prijs is net iets hoger dan de adviesprijs van de Nvidia RTX 3060 Ti (419 euro), de grafische kaart die hij moet vervangen. Toch zijn we redelijk tevreden met de prijs, want het had veel erger gekund en dat hebben we dan ook wel gezien bij andere Nvidia-GPU’s van deze generatie.

Met deze prijs zit de kaart nu ongeveer in dezelfde prijsklasse als de AMD Radeon RX 6750 XT. Die grafische kaart was tijdens zijn lancering wel wat duurder, maar deze kan je inmiddels zelfs voor net iets minder dan 400 euro vinden bij bekende retailers en dat is zonder korting. AMD heeft nog geen RX 7700 XT uitgebracht en dat zou de meest directe concurrent zijn voor deze kaart, dus de vergelijking tussen de RX 6750 XT en de RTX 4060 Ti is ook niet helemaal eerlijk. Toch is het voor nu wel de enige vergelijkbare concurrent, totdat AMD zijn RTX 4060 Ti-rivaal lanceert.

Nvidia GeForce RTX 4060 Ti: Features en chipset

• Gebruikt maar één 8-pin, maar vereist toch een 16-pin adapter
• 3e generatie raytracing en 4e generatie tensor cores
• 288,0 GB/s geheugenbandbreedte, maar de 32MB L2-cache geeft de effectieve bandbreedte een boost naar 554,0 GB/s (volgens Nvidia)

De Nvidia RTX 4060 Ti is Nvidia’s eerste echte midrange grafische kaart uit de Lovelace-reeks en hij is vandaar ook gebaseerd op TSMC's 5nm-proces. De GPU beschikt over ongeveer 22,9 miljard transistors, verspreid over 34 streaming-multiprocessors (SM), die allemaal dan weer beschikken over 128 shader cores (CUDA), 4e generatie tensor cores, en 1 derde generatie raytracing core per SM.

De grafische kaart heeft een prima basiskloksnelheid van 2.310MHz en dat is een verbetering van ongeveer 64% vergeleken met de 1.410MHz van de RTX 3060 Ti. Verder heeft hij een boost-kloksnelheid van 2.535MHz en dat is ongeveer 52% sneller dan de 1.665MHz van de RTX 3060 Ti.

Het grootste verschil tussen de twee kaarten zit hem in de busgrootte. De Nvidia RTX 4060 Ti gebruikt een 128-bit bus voor 8GB GDDR6 VRAM, terwijl de RTX 3060 Ti een 256-bit bus gebruikte voor dezelfde hoeveelheid VRAM. De RTX 4060 Ti heeft een snellere geheugenkloksnelheid (2.250MHz) en dat zorgt er in combinatie met de uitgebreide L2-cache (32MB) voor dat de RTX 4060 Ti ook een iets snellere effectieve geheugensnelheid heeft van 18 Gbps, vergeleken met de 15 Gbps op de RTX 3060 Ti. Ook heeft de nieuwe grafische kaart een veel snellere effectieve geheugenbandbreedte.

De RTX 4060 Ti lijkt eigenlijk een beetje onnodig complex te zijn. Het wisselen naar een 128-bit bus lijkt ons niet echt noodzakelijk en aan de hand van wat we hebben gezien van andere Lovelace-kaarten, zoals de Nvidia GeForce RTX 4070, denken we dat Nvidia misschien ook gewoon een hogere bus-breedte had kunnen behouden. Dan had het bedrijf ook niet zo veel negatieve reacties gekregen op dat vlak.

Verder levert de RTX 4060 Ti dan wel betere prestaties dan de RTX 3060 Ti, maar we denken dat deze kaart vrijwel alles in de midrange met gemak had kunnen verslaan als hij over dezelfde bus-breedte als de RTX 3060 Ti zou beschikken. De RTX 4060 Ti die we hebben gekregen is nog steeds geweldig, maar hij levert niet de superkrachtige prestaties die eigenlijk hadden willen zien.

Het is trouwens wel belangrijk om te vermelden dat deze grafische kaart veel minder stroom verbruikt dan de RTX 3060 Ti. Die kaart had een TGP van 200W, terwijl de RTX 4060 Ti (8GB) een TGP van maar 160W heeft. Dat maakt de nieuwe GPU 20% efficiënter. Dit kan dus een geweldige toevoeging zijn aan een pc die je onder de 600W wil houden. Het is los daarvan sowieso een stap in de juiste richting voor iedereen, dus onze complimenten aan Nvidia hiervoor.

Nvidia GeForce RTX 4060 Ti: Design

De Nvidia RTX 4060 Ti Founders Edition beschikt over dezelfde zwarte heatsink met chromen accenten, net zoals de andere Founders Edition-GPU’s van deze generatie. Helaas wordt hier ook weer de 12VHPWR 16-pin stroomconnector gebruikt. Je hoeft data wel maar één 8-pin in te steken, dus dat maakt de kabelmanagement in je case gelukkig wel iets gemakkelijker.

De grootte van de kaart is ook iets aangenamer dan die van de andere RTX 4000-kaarten. De RTX 4060 Ti gebruikt hetzelfde ontwerp met twee ventilatoren als voorgaande Founders Edition-kaarten, alleen zijn ze iets kleiner bij deze grafische kaart. Het is nog steeds een ‘dual-slot’-kaart, maar hij is maar 244 mm lang en 98 mm breed. Het is dus een grafische kaart die je met gemak in veel cases kwijt kan.  

Verder zijn er niet veel spannende designkeuzes gemaakt, maar dat verwachten we ook niet van een Founders Edition. Als je wel zoekt naar een interessanter design met bijvoorbeeld RGB-verlichting of extra koeling met drie ventilatoren, dan kan je het beste kijken naar het aanbod van externe fabrikanten. Er zijn meer dan genoeg verschillende versies die tegelijkertijd beschikbaar zijn gemaakt.

Nvidia GeForce RTX 4060 Ti: Prestaties

• DLSS 3 staat hier centraal
• Verbeterde raytracing-prestaties
• Normale prestaties zijn niet echt veel verbeterd ten opzichte van de RTX 3060 Ti

Qua prestaties leunt de Nvidia GeForce RTX 4060 Ti echt op DLSS 3 om overduidelijk betere prestaties te kunnen leveren dan zijn voorganger. Dat kan soms dus ook voor geweldige resultaten zorgen, maar het zal voor sommige mensen wel een teleurstelling zijn.

Er wordt hier namelijk dan wel redelijk geavanceerde technologie geïntroduceerd, maar er zijn momenteel nog niet echt heel veel games die optimaal gebruik kunnen maken van de beste features van deze kaart. Drie van de games die we hebben gebruikt voor onze benchmarks (F1 2022, Cyberpunk 2077 en Returnal) bieden ondersteuning voor ‘Frame Generation’, maar dit zijn dan ook drie van de meest recente PC-games en het zijn games van grote studio’s die tijd en mensen genoeg hebben om DLSS 3 met Frame Generation te implementeren in hun games. 

Er komt wel een DLSS 3-plug-in aan voor Unreal Engine en dat kan ervoor gaan zorgen dat er veel meer games ondersteuning gaan bieden voor de technologie, maar het zal nog wel even duren voordat de gamers die deze GPU hebben gekocht daarvan kunnen genieten.

We gaan zo nog iets dieper in op DLSS 3 en Frame Generation, maar eerst kijken we even naar wat we kunnen afleiden uit een aantal synthetische benchmarks van 3DMark en Passmark 3D over de onderliggende architectuur van de RTX 4060 Ti.  

Synthetische benchmarks

Zoals je kan zien weet de RTX 4060 Ti de RTX 3060 Ti maar net te verslaan. Hij levert ongeveer 11% betere prestaties dan zijn voorganger. Dat is in principe wel een redelijke verbetering, maar het komt niet in de buurt van de enorm verbeterde prestaties van de andere Lovelace-kaarten.  

Zo levert de RTX 4070 bijvoorbeeld ongeveer 21% betere prestaties dan de RTX 3070 bij dezelfde synthetische benchmarks. De RTX 4060 Ti heeft ook echt maar een kleine voorsprong op de RX 6750 XT en hij levert net iets lagere pure prestaties dan de RTX 3070.

Voor gaming zien de prestaties er wel wat beter uit, maar ook weer niet heel veel beter.

Gaming benchmarks

Bij games met veel visuele effecten zoals Metro: Exodus en Cyberpunk 2077, waar de geavanceerde architectuur van de RTX 4060 Ti ook echt goed kan worden gebruikt, weet de kaart de competitie te verslaan, soms. De RX 6750 XT haalt bijvoorbeeld gemiddeld nog steeds een iets betere fps bij Returnal in 1080p, wanneer er geen gebruik wordt gemaakt van raytracing- of upscaling-technologie.

De RTX 4060 Ti wordt ook verpletterd bij CS:GO in 1080p en daarvoor geven wij de kleinere busgrootte de schuld. Op de RTX 4060 Ti moeten de texturen namelijk door die relatief kleine bus worden gestuurd, waardoor de 192-bit bus op de RX 6750 XT (met 12GB GDDR6 VRAM) en de 256-bit bus op de RTX 3060 Ti (met 8GB GDDR6 VRAM) hier duidelijk een voordeel hebben.

Als je raytracing toevoegt, dan weet de RTX 4060 Ti wel weer beter te concurreren. De derde generatie raytracing cores van de RTX 4060 Ti zijn duidelijk veel krachtiger dan die van de RTX 3060 Ti en zeker veel krachtiger dan die van de RX 6750 XT. Die kaarten beschikken respectievelijk over tweede generatie en eerste generatie raytracing cores.  

De RTX 4060 Ti is de eerste midrange kaart die we hebben getest die soms een constante goede game-ervaring kan bieden bij gaming in 1080p met de hoogste instellingen en met raytracing aan. Hij heeft echter wel moeite met het behouden van 60 fps bij meer veeleisende games zoals Cyberpunk 2077.

Maar laten we eerlijk zijn, bijna niemand speelt deze games met de native resolutie raytracing. Meestal gebruik je toch wel een vorm van upscaling (en als je dat nog niet doet, is het zeker aan te raden).

Als je upscaling toevoegt, dan merk je al gauw dat Nvidia's DLSS duidelijk betere prestaties levert dan AMD's FSR, zelfs zonder Frame Generation. In Cyberpunk 2077 en Returnal kan de RTX 4060 Ti je gemiddeld meer dan 120 fps opleveren als je de DLSS Ultra Performance-preset gebruikt. Als je echter wil dat alles er zo goed mogelijk uitziet, dan kan je nog steeds gemiddeld boven de 60 fps blijven met alle hoogste instellingen, waaronder ook de maximale raytracing-instellingen.

De grotere bus-breedte van de RTX 3060 Ti geeft die kaart nog steeds wel af en toe een klein voordeel bij gaming in 1440p. Niet elke game zal geweldig draaien in 1440p, maar bij veel games kan je nog wel een redelijke framerate halen.

De RTX 4060 Ti levert op dit vlak over het algemeen wel betere prestaties dan de RTX 3060 Ti, maar we hadden toch eigenlijk wel een grotere verbetering verwacht. Daarnaast zie je dus in games zoals F1 2022 en CS:GO dat de extra geheugenbandbreedte het voordeel ook bij 1440p aan de RTX 3060 Ti geeft.

Natuurlijk veranderen de meeste games in een soort PowerPoint-presentatie wanneer je raytracing aanzet, maar de RTX 4060 Ti weet hier in ieder geval bij elke game die we hebben getest de beste prestaties te leveren, ook al is dat niet echt een grote verrassing.

Toch zal je af en toe nog wel moeite hebben om met deze instellingen in 1440p hoge framerates te halen, dus misschien is het beter om gebruik te maken van upscaling als je per se in 1440p wil spelen.

Het grootste success van de RTX 4060 Ti zien we bij Cyberpunk 2077, waar hij bij de maximale instellingen voor de kwaliteit 67% betere prestaties levert dan de RX 6750 XT. Vreemd genoeg is hij echter maar 13% beter dan de RTX 3060 Ti met de 'quality'-preset. Bij 'ultra performance' is de RTX 4060 Ti ongeveer 52% beter dan de RX 6750 XT, maar nogmaals maar 13% beter dan de RTX 3060 Ti.

Bij Returnal zien we dat de RX 6750 XT in principe ongeveer dezelfde resultaten levert als de RTX 4060 Ti, waarbij FSR 2.1 en DLSS beide gebruikmaken van de 'quality'-preset. Als je gebruikmaakt van de 'ultra performance'-preset dan zie je dat de RTX 4060 Ti beter presteert en de RX 6750 XT verslaat met ongeveer 22%, en de RTX 3060 Ti met ongeveer 17%.

We verwachten dat de RTX 4060 Ti over het algemeen ongeveer hetzelfde zal presteren bij de meeste games die alleen nog maar DLSS 2.0-ondersteuning bieden en dat zijn er meer dan 200. Bij games die wel gebruik kunnen maken van DLSS 3 met Frame Generation is het een ander verhaal. 

Met behulp van Frame Generation kan je ongeveer 40-60% betere prestaties verwachten in de games die het ondersteunen. Dat is enorm indrukwekkend, want je kan daardoor zelfs Cyberpunk 2077 met een redelijke framerate spelen in 4K op 'ultra performance'. De RTX 3060 Ti en RX 6750 XT kunnen daar op geen enkele manier tegenop en zullen dus sterk achterlopen bij games die ondersteuning bieden voor DLSS 3 met Frame Generation.

Frame Generation kan in sommige games wel wat latency toevoegen, maar zal dat veel uitmaken voor gamers die titels als Cyberpunk 2077, Returnal en meer nu kunnen spelen alsof ze op een RTX 3080 Ti draaien? Waarschijnlijk niet. 

Maakt dit alles een verschil voor de mensen die dit soort games niet spelen? Nee, dat natuurlijk niet en dat is ook het grootste probleem van deze grafische kaart. Onder optimale omstandigheden is er binnen deze prijsklasse geen echte concurrentie, maar als je al een RTX 3060 Ti hebt, dan zijn er maar vrij weinig redenen om te upgraden naar deze kaart. Zelfs als je al een RX 6750 XT hebt, snappen we het als je misschien eerst nog even wil wachten om te zien hoe de AMD RX 7700 XT gaat presteren. Dat lijkt ons eerlijk gezegd ook helemaal geen slecht idee. 

Dit is nou ook weer niet echt een grote misser voor Nvidia, maar er is nu wel duidelijk genoeg ruimte opengelaten voor AMD om in de komende maanden een erg goede indruk te maken met de RX 7700 XT of zelfs met de RX 7650 XT.

Moet je de Nvidia GeForce RTX 4060 Ti kopen?

Koop hem als...

Koop hem niet als…

Nvidia GeForce RTX 4060 Ti: Alternatieven

Zo hebben we de Nvidia GeForce RTX 4060 Ti getest

We hebben de RTX 4060 Ti een aantal dagen lang getest met behulp van verschillende benchmarks en games, en we hebben over het algemeen ook zijn prestaties vergeleken met die van andere concurrerende grafische kaarten. 

We hebben vooral veel aandacht besteed aan zijn DLSS 3 Frame Generation-technologie, aangezien Nvidia daar zelf ook heel erg de focus op heeft gelegd bij de promotie van deze kaart. We hebben meerdere games langdurig gespeeld met deze technologie geactiveerd.  

We hebben inmiddels ook al heel veel verschillende grafische kaarten getest, dus we weten onderhand wat we van een grafische kaart van dit niveau moeten kunnen verwachten en hoeveel je zou moeten uitgeven voor het prestatievermogen van deze kaart. 

Lees meer over hoe we testen

De Nvidia GeForce RTX 4060 Ti en RTX 4060 zijn inmiddels eindelijk officieel onthuld, Veel gamers zullen daar blij mee zijn, maar er zijn ook bepaalde aspecten van deze onthulling waar niet iedereen vrolijk van zal worden.

Nvidia is van plan om twee verschillende versies van de RTX 4060 Ti uit te brengen. Eén van deze versies krijgt 8GB aan VRAM en zal vanaf 24 mei 2023 in de verkoop gaan en een tweede versie krijgt 16GB aan VRAM en zal ergens in juli verschijnen. De 8GB-variant krijgt overigens een Founders Edition, die vanaf 449 euro beschikbaar zal zijn. De 16GB-variant zal alleen door andere fabrikanten worden gemaakt en heeft een adviesprijs van 559 euro gekregen van Nvidia. 

De RTX 4060 Ti met 8GB is net iets duurder dan de Nvidia RTX 3060 Ti was toen deze werd gelanceerd, maar het verschil is niet heel groot. De grafische kaart is dus niet zo enorm in prijs gestegen als je het vergelijkt met de RTX 4090, RTX 4080 en RTX 4070. Wel zou de splitsing in twee varianten (een 8GB-model en een duurder 16GB-model) bij sommige mensen slecht kunnen vallen. 

We hebben verder gehoord dat er een uitgebreide L2-cache aanwezig zal zijn op de RTX 4060 Ti. Deze zal 32MB bedragen ten opzichte van de 4MB op de RTX 3060 Ti. Nvidia heeft ook verwachte prestaties gedeeld. De 4060 Ti met 8GB krijgt daarnaast een TGP van 160W en bij de 16GB-variant zal dat 165W zijn. 

Volgens Nvidia zou je een verbetering van ongeveer 70 procent moeten zien tussen de RTX 4060 Ti en de RTX 3060 Ti, in games waar 'Frame Generation' aanstaat. Dat klopt ook wel ongeveer met de verschillen die we bij de andere grafische kaarten (van Nvidia) van deze generatie hebben gezien.

Nvidia stelt ook dat de RTX 4060 Ti ongeveer 160 procent betere prestaties levert dan de RTX 2060 Super, wanneer 'Frame Generation' aanstaat weer aanstaat. Het verschil is echter maar 60 procent (in het voordeel van de 4060 Ti) wanneer 'Frame Generation' niet is geactiveerd. Wat misschien nog teleurstellender is voor sommigen, is het feit het verschil in prestaties met de RTX 3060 Ti bij titels zonder 'Frame Generation' naar verwachting maar zo'n 15 procent zal bedragen. Dat geldt dan voor de 8GB én de 16GB-versies van de kaart. Dat levert dus maar een heel klein voordeel op vergeleken met de 3060 Ti. 

Er zijn momenteel maar ongeveer 50 games met ondersteuning voor Nvidia's DLSS 3 en hoewel Nvidia zegt dat er binnenkort een plug-in voor DLSS 3 naar Unreal Engine 5 komt, is het duidelijk dat het bedrijf vooral leunt op de waarde die DLSS 3 zal toevoegen aan deze grafische kaart. Dat zal misschien niet genoeg zijn voor sommige gamers, zeker omdat je de boost van DLSS 3 bij elke nieuwe RTX-GPU krijgt. 

Dit is overigens dus allemaal gebaseerd op de cijfers die Nvidia zelf heeft aangeleverd, dus we moeten ook nog maar even wachten tot we de kaart zelf in handen krijgen, voordat we je kunnen vertellen hoe de grafische kaart presteert in de echte wereld. 

De Nvidia RTX 4060 is misschien de betere keuze 

De Nvidia RTX 4060 zal samen met de 4060 Ti (16GB) verschijnen in juli. Deze GPU heeft een adviesprijs van 329 euro en zal ook alleen door externe fabrikanten worden geproduceerd. Hier zal dus geen Founders Edition voor worden gelanceerd. 

We zijn in ieder geval erg blij met het feit dat de RTX 4060 dezelfde adviesprijs heeft gekregen als de RTX 3060, maar aangezien er geen Founders Edition van deze grafische kaart zal verschijnen, zijn echte prijzen wel afhankelijk van de externe fabrikanten die de GPU ook echt gaan maken. 

We hebben ook meegekregen dat de RTX 4060 een hogere L2-cache heeft dan de RTX 3060 (24MB in plaats van 3MB). De 8GB aan VRAM is echter wel een beetje teleurstellend, aangezien sommige RTX 3060-varianten 12GB aan VRAM hadden (en anderen overigens wel 8GB).

Met de uitgebreide cache zou de RTX 4060 een snellere effectieve data-overdrachtssnelheid hebben dan de RTX 3060, maar hoeveel sneller dat in de praktijk zal zijn, valt nog te bezien. Qua prestatievermogen kan je ongeveer 20 procent betere prestaties verwachten van de RTX 4060 dan van de RTX 3060 bij 1080p, hoewel Nvidia niet duidelijk heeft gemaakt of het dan om de 12GB- of 8GB-variant van de RTX 3060 gaat.  

Wat ook opvalt, is dat de RTX 4060 een TGP van maar 115W zal hebben en dat is een stuk lager dan de TGP van 170W op de RTX 3060.

Het zou zomaar kunnen dat de RTX 4060 uiteindelijk een betere prijs-kwaliteitverhouding zal leveren vergeleken met de RTX 4060 Ti, in ieder geval voor 1080p-gamers. AMD zit overigens ook nog op de hielen van Nvidia, dus het ziet ernaar uit dat de komende twee maanden belangrijk worden voor die 1080p-gamers. 

Heb je een RTX 4090 gekocht? Als je op dit artikel hebt geklikt, is de kans statistisch gezien groter dan de meerderheid, maar die kans is nog steeds behoorlijk laag.

Het is tot nu toe een moeilijk jaar geweest voor de grote techbedrijven, met Intel die recordverliezen rapporteerde en laptopverkopen die over de hele breedte teruglopen. Het ziet er slecht uit.

Nvidia is blijkbaar geen uitzondering: mensen kopen geen GPU's meer zoals vroeger, zo meldt The Register. CEO Jensen Huang heeft een forse salarisverlaging van 2,5 miljoen dollar gekregen omdat het bedrijf zijn doelstellingen niet heeft gehaald (hoewel zijn compensatiepakket nog steeds meer dan 21 miljoen dollar bedraagt, dus maak je niet te veel zorgen om hem).

Het bedrijf heeft zojuist zijn verbluffend uitgebreide jaaroverzicht voor 2023 gepubliceerd, waarin het constateert dat de omzet is beïnvloed door "economische tegenwind, geopolitieke spanningen en een leveringsketen die van een ernstig tekort naar een overschot is gegaan."

Het is geen verrassing dat mensen in het huidige economische klimaat minder uitgeven aan technologie, vooral high-end GPU's, maar er zit meer in. De RTX 4000-kaarten van Nvidia zijn al ver in de levenscyclus en hun prestaties zijn indrukwekkend. We zouden Nvidia juist moeten zien floreren. Dus wat is het probleem?

Een onnodige escalatie

Maar zelfs in de onmiddellijke nasleep van de cryptocrash bleef de omzet van GPU's een tijdje sterk. Gamers waren enthousiast om een krachtige grafische kaart te kopen die hen geen buitensporig bedrag zou kosten en de verkoop van gaming laptops was nog steeds goed. Dus wat ging er mis?

Laten we eens naar de Steam Hardware Survey gaan om te zien welke lessen we daaruit kunnen trekken. Niet alleen zien we geen enkele RTX 4000 GPU aan de top van het klassement (de RTX 4090 staat helemaal onderaan op #48), maar de populairste keuzes vertellen een fascinerend verhaal.

Op de eerste plaats staat de GTX 1650: een vier jaar oude GPU die nauwelijks in staat is om de nieuwste triple-A games op 1080p te draaien! Naar beneden in de lijst is het ongeveer hetzelfde verhaal: de eerste kaart waarop wij bereid zijn te spelen op een hogere resolutie is de RTX 3060 Ti, op plaats 7. Feit is dat de meeste pc-gamers nog steeds op lagere resoluties spelen de behoefte aan 4K is niet wat Nvidia lijkt te denken.

Toch gaat Nvidia door met steeds krachtigere GPU's en beweert het dat we allemaal steeds meer geld kunnen uitgeven aan nieuwe grafische kaarten. Zelfs de goedkoopste next-gen kaart die beschikbaar is terwijl ik dit schrijf, de RTX 4070, kost nog steeds 669 euro. Dit is een prijs die voor de meeste gamers buiten bereik ligt.