Microsofts poging om gaming op Windows 11 te verbeteren is nog steeds een werk in uitvoering, met name door de Xbox-modus die een consoleachtige gebruikersinterface biedt. Toch lijkt die modus weinig te doen om gameprestaties daadwerkelijk te verbeteren.

Zoals Notebookcheck benadrukt, zorgt de Xbox-modus van Windows 11 wel voor lager RAM-gebruik dan de standaarddesktop, maar cruciaal is dat de daadwerkelijke gameprestaties niet verbeteren. Dat is althans de conclusie van recente tests door Linus Tech Tips (LTT).

Bij tests met onder meer Forza Horizon 5 op 1080p met maximale grafische instellingen en zonder upscaling op twee pc’s met dezelfde specificaties, was er geen verschil in framerates tussen de standaarddesktop en de Xbox-modus. Hetzelfde gold bij een resolutie van 1440p en bij andere games zoals Cyberpunk 2077 en Doom: The Dark Ages, waarbij LTT dezelfde framerates of hooguit een verwaarloosbaar verschil zag.

Het is belangrijk om te vermelden dat beide pc’s in de tests van LTT een lager geheugengebruik lieten zien in de Xbox-modus dan op de standaarddesktop, maar dat had geen impact op de prestaties.

Dit is slechts één reeks benchmarks en de resultaten zullen uiteraard waarschijnlijk verschillen afhankelijk van de exacte tests en systeemconfiguraties. Toch zijn de tests van LTT op dit moment een duidelijke aanwijzing voor de teleurstellende algemene prestaties van de Xbox-modus van Windows 11.

• Klik hier om te abonneren op onze wekelijkse nieuwsbrief

Het is geen geheim dat Valve’s SteamOS betere gameprestaties levert dan Windows 11, met efficiënter RAM-gebruik en zonder de ongewenste bloatware waar Windows 11 mee vol zit. Hoewel SteamOS ook een eigen desktopmodus heeft, is het in de kern een Linux-distributie die gebouwd is voor gaming.

Er lijkt iets mis te zijn met de Xbox-modus en Microsoft worstelt hier duidelijk met optimalisatie. Daarbovenop is de uitrol van de Xbox-modus nog niet volledig afgerond, en vormt opnieuw een pijnpunt voor Windows 11-gebruikers die op zoek zijn naar een eenvoudige, consoleachtige game-ervaring.

Eerlijk gezegd, geldt het volgende: hoe langer het duurt voordat alle gebruikers toegang krijgen tot de Xbox-modus en voordat prestatieverbeteringen zichtbaar worden, hoe moeilijker het voor Microsoft wordt om Valve bij te benen.

Windows blijft weliswaar veruit het dominante besturingssysteem voor pc-gamers, maar als anti-cheat-ondersteuning op Linux verbetert, kan dat grote problemen opleveren voor Microsoft. In dat geval zullen waarschijnlijk meer gebruikers overstappen naar SteamOS.

De markt voor handheld gaming blijft elk jaar maar groeien en we zien ook steeds meer nieuwe hardware van verschillende bedrijven verschijnen. We krijgen regelmatig nieuwe modellen met net weer wat krachtigere prestaties te zien. Ook tijdens Computex 2026 werd het een en ander onthuld op dit vlak en fans van handheld gaming hebben dan ook genoeg om naar uit te kijken de komende tijd.

Er zijn meerdere aankondigingen geweest omtrent nieuwe hardware van bedrijven zoals ASUS, Acer, OneXPlayer en meer. Er is dus meer keuze dan ooit tevoren als je op zoek bent naar je volgende (of eerste) handheld.

Intel is ook druk bezig geweest met het ontwikkelen van zijn Panther Lake-processors en heeft ons onder andere de krachtige Arc G3 Extreme gebracht. Die chip gebruikt 14 cores en 14 threads, plus 12 Xe GPU-cores om sommige van de beste prestaties te leveren die we tot nu toe op een handheld gaming-pc hebben gezien. Het gaat echter niet alleen om pure kracht.

Meerdere andere fabrikanten hebben bij nieuwe modellen vooral de hele handheld game-ervaring weer wat verfijnd. We zien bijvoorbeeld verbeterde displays, ergonomie en meer. Hieronder belichten we even een aantal van de beste handheld gaming-pc's die tijdens Computex 2026 onthuld werden.

1. MSI Claw 8 EX AI+

Na de releases van de Claw 8 AI+ en Claw 7 AI+ komt MSI nu met de nieuwe, extra krachtige Claw 8 EX AI+. Aan het display is vrijwel niets veranderd, maar de processor is nu dus die Intel Arc G3 Extreme (die we hierboven al noemden). Dat is wel weer een flinke upgrade ten opzichte van de Core Ultra 258V in de Claw 8 AI+.

Intel claimt dat de G3 Extreme 44% sneller is dan die Core Ultra 258V bij een 1080p-resolutie met 2x upscaling (dus vanaf 540p), bij 35W. Daarnaast zou hij ook 42% sneller zijn dan de AMD Ryzen Z2 Extreme die in sommige concurrerende handhelds zit.

Nog een andere leuke bonus bovenop de verbeterde prestaties is de ondersteuning voor XeSS 3-upscaling en Multi-Frame Generation. Ook krijgt dit model toegang tot de Windows 11 Xbox Mode. Intel maakt nu dus ook eindelijk gebruik van Multi-Frame Generation-technologie, net als Nvidia, terwijl AMD dit nog niet heeft uitgerold voor Radeon GPU-gebruikers.

Dankzij XeSS 3-upscaling, Multi-Frame Generation, de verbeterde ruwe prestaties en een verbeterd ergonomisch design kan de MSI Claw 8 EX AI+ wel eens de beste handheld van dit jaar worden. De prijs zou natuurlijk wel nog het een en ander kunnen verpesten, zeker als de prijs die eerder in geruchten werd genoemd accuraat is. Er wordt namelijk gesuggereerd dat hij zo'n 1.500 dollar kan kosten.

2. OneXPlayer 3

One-Netbook is zeker niet zo bekend als MSI, maar zijn nieuwe OneXPlayer 3-handheld is wel een sterke concurrent voor de Claw 8 EX AI+. Op papier lijkt hij zelfs nog iets beter.

De OneXPlayer 3 is een 3-in-1 handheld gaming-pc voor AI, gaming en productiviteit. Hij beschikt ook over dezelfde Intel Arc G3 Extreme-processor als de Claw 8 EX AI+. Op welke manier is hij dan mogelijk beter? Nou, hij heeft een groter, meeslepender 8,8-inch 144Hz OLED-display met ondersteuning voor VRR en HDR.

Gebruikers krijgen hier verder twee opslag voor opslag: microSD en een mini SSD. Er is een batterijcapaciteit van 85Wh aanwezig en dat kan betekenen dat dit model ook een erg sterke optie wordt als het gaat om batterijduur. Natuurlijk moeten we hem eerst nog in de praktijk kunnen testen om te zien of dat daadwerkelijk het geval is.

Dit is in ieder geval zonder twijfel een apparaat dat de meeste games met gemak moet kunnen spelen en ook nog een redelijk mooie graphics moet kunnen leveren. Er is helaas nog geen informatie gedeeld over een releasedatum of prijs en opnieuw zal vooral die prijs een grote invloed hebben op zijn uiteindelijke succes binnen deze markt.

• Klik hier om te abonneren op onze wekelijkse nieuwsbrief

3. ASUS ROG Xbox Ally X20

ASUS bouwt weer verder op de indrukwekkende features van de ASUS ROG Xbox Ally X met de nieuwe ASUS ROG Xbox Ally X20. Met dit model viert het bedrijf ook het 20-jarige jubileum van het ROG-merk. De X20 is voorzien van een groter 7,4-inch OLED-display met een piekhelderheid van 1.400 nits. Hij zal ook gebundeld worden met de ROG XReal R1 Edition 20 AR-bril..

Het mag duidelijk zijn dat ASUS hier visuele verbeteringen voorop heeft gezet en niet pure kracht. Het is lastig om te zeggen hoe groot deze upgrade nou echt is ten opzichte van de ASUS ROG Xbox Ally X, aangezien de chip niet veranderd is.

De Xbox Ally X20 beschikt verder ook nog over een draaibaar D-pad, dat gelabeld wordt als een 'Transforming D-pad'. Hierdoor moet je kunnen wisselen tussen een traditionele D-Pad-ervaring en een optie met ook diagonale inputs, wat ideaal is voor bijvoorbeeld fans van vechtspellen.

Het grote nadeel is dat ASUS momenteel nog niet van plan lijkt te zien om dit model ook op zichzelf (zonder de AR-bril) te verkopen. De aanwezigheid van de ROG XReal R1 Edition 20 (met een adviesprijs van 849 euro) betekent dan ook dat de totaalprijs waarschijnlijk rond de 2.000 dollar zal zitten. Dat is toch wel heel erg prijzig.

4. Acer Predator Atlas 8

Net als de MSI Claw 8 EX AI+ en de OneXPlayer 3 draait de Acer Predator Atlas 8 ook op de Intel Arc G3 Extreme. Hij moet dus ook uitstekende prestaties kunnen bieden bij allerlei soorten games.

Zijn design lijkt erg op dat van de ASUS ROG Xbox Ally X (en de nieuwe ROG Xbox Ally X20), net als dat van de nieuwe MSI Claw. Dit model heeft namelijk ook een soort traditionele controllerhandvatten die voor wat extra comfort moeten zorgen bij langere gamesessies. De aanpasbare triggers van de Lenovo Legion Go S-handheld zijn een van onze favoriete features op een gaming-handheld en die zijn ook aanwezig op de Atlas 8 van Acer.

Het enige wat hier mist, is een OLED-display. Hij zit dus vooral heel dicht bij de Claw 8 EX AI+ in de buurt, al heeft dat model nog net een iets comfortabeler design.

Ook hier zal het succes uiteindelijk vooral van de prijs afhangen en dankzij de huidige marktomstandigheden (als gevolg van de RAM-crisis) zou die prijs wel eens rond de 1.000 dollar kunnen zitten. Acer heeft bevestigd dat dit model in oktober 2026 uitkomt, dus tegen die tijd zullen we meer weten over een officiële prijs.

De HP OMEN MAX 45L met RTX 5080 en Ryzen 7 9800X3D is een compromisloze gaming desktop die gebouwd is voor hoge framerates en 4K-gaming. In esports-titels tik je moeiteloos de 300 fps aan en zware AAA-games draaien soepel op ultra-settings met raytracing. Ook bij creatieve workloads, zoals 4K-videobewerking in Vegas Pro 22, blijft het systeem responsief zonder dat je met proxies hoeft te werken.

De Cryo Chamber is geen marketingtrucje maar een functionele koelingsoplossing die de temperaturen laag en het geluidsniveau verrassend stil houdt. De 45L is bovendien eenvoudig te openen en te upgraden dankzij het "toolless" design.

Daar staat tegenover dat deze desktop enorm groot is en een stevig prijskaartje heeft. Kleine framestotters en een vreemde bug met externe schijven vielen tijdens het testen op, maar doen weinig af aan de algehele indruk van een extreem krachtige en toekomstbestendige machine.

HP OMEN 45L review: prijs & beschikbaarheid

• Prijzen rond de 3.499 euro of meer
• Verkrijgbaar in verschillende configuraties

De HP OMEN MAX 45L is verkrijgbaar in verschillende configuraties binnen het hogere segment. Voor de RTX 5080-varianten begint de prijs momenteel rond de 3.499 euro. Dat geldt bijvoorbeeld voor de GT23-0693nd met Ryzen 7 9800X3D, 32GB RAM en een 2TB SSD, de configuratie die wij hebben getest. Deze uitvoering is op dit moment ruim op voorraad.

Wie meer werkgeheugen en een krachtigere processor wil, kan kiezen voor de GT23-0694nd met Ryzen 9 9900X3D, 64GB RAM en eveneens een RTX 5080. Die variant kost 3.999 euro en is momenteel bijna uitverkocht. Er zijn daarnaast Intel-gebaseerde modellen met een Core Ultra 7 of Core Ultra 9 en een RTX 5080 die tussen de 3.499 euro en 3.999 euro geprijsd zijn, afhankelijk van de exacte samenstelling.

Aan de absolute top staat een uitvoering met RTX 5090 en Intel Core Ultra 9 285K, voorzien van 64GB RAM en dubbele 2TB-opslag. Die variant kost 4.998,99 euro, maar is momenteel niet leverbaar.

Het is zonder twijfel een duur systeem, maar wel een prijs die in de lijn der verwachting ligt voor hardware van dit kaliber. Zeker gezien de huidige markt, waarin de prijzen van componenten door onder meer de aanhoudende RAM-crisis en de hoge vraag naar high-end GPU’s flink zijn opgelopen, is dit geen buitensporige positionering. Sterker nog, in sommige gevallen kan een pre-built als deze financieel interessanter zijn dan zelf een vergelijkbare configuratie samenstellen.

• Prijs-kwaliteit score: 4 / 5

HP Omen 45L review: specs

• Specs score: 4 / 5

HP Omen 45L review: design

• Zwarte case met glazen zijpaneel
• RGB-effecten en monitor in de case
• Meer dan genoeg aansluitingen

Laten we er niet omheen draaien: de HP OMEN MAX 45L is enorm. Dit is geen subtiele desktop die je even onder een bureau schuift of netjes in een compacte pc-mount hangt. Ik heb een verstelbaar bureau met een pc-mount, maar heb niet eens geprobeerd om hem daarin te plaatsen. Dat gaat simpelweg niet passen.

De Cryo Chamber is een van de meest onderscheidende elementen van de HP OMEN MAX 45L. In plaats van de radiator van de 360mm AIO-koeler binnenin de behuizing te plaatsen, heeft HP deze in een apart compartiment bovenop de case gemonteerd. Het idee is dat de radiator zo koelere omgevingslucht kan aanzuigen in plaats van lucht die al is opgewarmd door de GPU en andere componenten. In de praktijk werkt dat principe goed. Tijdens lange gamesessies en zware benchmarks blijven de temperaturen stabiel en ruim binnen veilige marges, zonder dat de CPU tegen thermische limieten aanloopt. Dat zorgt ervoor dat de Ryzen 7 9800X3D zijn prestaties consistent kan vasthouden, ook onder langdurige belasting.

Wat minstens zo belangrijk is, is het geluidsniveau. Omdat de koeling efficiënter werkt, hoeven de ventilatoren minder agressief te draaien. Zelfs bij 4K-gaming of renderwerk blijft het systeem opvallend stil voor een desktop met dit prestatieniveau.

De case zelf is grotendeels van metaal en voelt stevig aan. Het glazen zijpaneel laat de interne RGB-verlichting goed tot zijn recht komen. Binnenin is er voldoende ruimte voor grote GPU’s en extra opslag.

Een sterk punt van de 45L is het toolless ontwerp. Zowel het zijpaneel als het voorpaneel zijn zonder schroevendraaier te verwijderen. Componenten zoals RAM, GPU, opslag en zelfs de voeding zijn goed bereikbaar. Voor wie in de toekomst wil upgraden naar bijvoorbeeld een nog krachtigere RTX 50-serie kaart, is dat een geruststellende gedachte.

Wat deze uitvoering extra karakter geeft, is het ingebouwde display in de case waarop je temperaturen en systeeminformatie kunt aflezen. Het is geen essentieel onderdeel, maar het geeft de pc een premium uitstraling en maakt het geheel net wat speelser.

De poortselectie is degelijk. Aan de voorzijde vind je meerdere USB-A-poorten en audio-aansluitingen. Achterop krijg je extra USB-A- en USB-C-poorten, ethernet en audio in en uit. Het is niet de meest uitgebreide connectiviteit die we ooit hebben gezien in dit segment, maar voor de meeste gamers is het ruim voldoende.

• Design score: 4 / 5

HP OMEN 45L review: prestaties

• Brute 4K-gamingkracht
• Uitstekend in videobewerking
• Koel, stil en grotendeels stabiel

De combinatie van de Ryzen 7 9800X3D en RTX 5080 levert precies wat je hoopt van een high-end gaming desktop in 2026. In esports-titels zoals Counter-Strike 2 tikken we moeiteloos de 300 fps aan en blijven we daar comfortabel boven. Dat maakt deze machine ideaal voor competitieve spelers met 240Hz- of 360Hz-monitoren. Ook Call of Duty Black Ops 7 draait soepel op hoge instellingen zonder merkbare dips tijdens intensieve momenten.

In zwaardere AAA-games zoals Cyberpunk 2077 komt de RTX 5080 echt tot zijn recht. Op ultra-settings blijven framerates hoog en stabiel, zelfs met raytracing ingeschakeld. Natuurlijk kan de 5080 niet helemaal tippen aan de absolute vlaggenschepen zoals de RTX 5090 en zelfs niet volledig aan de RTX 4090 in ruwe cijfers, maar dat zijn dan ook extreme kaarten in een nog hogere prijsklasse. In de praktijk voelt Cyberpunk op ultra echter gewoon soepel aan, met meer dan voldoende fps voor een vloeiende ervaring in 4K. Voor de overgrote meerderheid van gamers is dit simpelweg meer dan genoeg.

Waar de 45L misschien nog het meest positief verraste, is bij videobewerking in Vegas Pro 22.0. Bij andere systemen hebben we regelmatig gemerkt dat scrubbing door een 4K-timeline niet altijd even vloeiend verloopt. Haperingen of korte vertragingen bij het snel heen en weer bewegen door de timeline zijn daar geen uitzondering. Op de OMEN MAX 45L hadden we hier echter geen enkele moeite mee. De timeline bleef responsief en soepel, zelfs bij zwaardere projecten.

Normaal gesproken kun je bij grote projecten werken met proxies. Dat zijn kleinere, licht gecomprimeerde versies van je videobestanden waarmee je soepeler kunt bewerken. Tijdens het uiteindelijke renderproces gebruikt de software dan weer de originele 4K-bestanden voor maximale kwaliteit. Op dit systeem hebben we daar echter geen gebruik van hoeven maken. De combinatie van de RTX 5080, de Ryzen 7 9800X3D en 32GB DDR5-geheugen bleek ruim voldoende om native 4K-materiaal comfortabel te bewerken. Vooral die 32GB RAM helpt hier duidelijk bij, zeker wanneer je meerdere lagen, effecten of kleurcorrecties gebruikt.

Renderen verloopt eveneens vlot. Zware projecten worden efficiënt verwerkt en de cpu- en gpu-belasting blijft goed verdeeld. Tijdens dit soort taken blijft het systeem bovendien verrassend stil, wat opnieuw de meerwaarde van de Cryo Chamber en de 360mm AIO onderstreept.

Er zijn wel enkele kanttekeningen. Af en toe ervaarde ik lichte framestotters, niet alleen in games maar soms ook binnen Windows of zelfs Chrome. Dat maakt het lastig om dit direct als een HP-specifiek probleem te bestempelen. Het kan net zo goed te maken hebben met drivers of Windows 11 zelf.

Daarnaast liepen we tegen een vreemde bug aan met een externe harde schijf. Die werd extreem traag zodra hij op dit systeem was aangesloten, met impact op de volledige pc. Bestanden laden duurde opvallend lang en wanneer we een map openden of het venster versleepten, leek het systeem soms bijna een minuut vast te lopen. Opvallend genoeg deed dit probleem zich niet voor op de HP OMEN 35L of andere pc's. Dat suggereert dat het eerder om een specifieke compatibiliteits- of driverkwestie gaat dan om een structureel hardwareprobleem, maar het is wel iets om rekening mee te houden.

• Prestaties score: 4,5 / 5

Moet je de HP Omen 45L kopen?

Koop hem als...

Koop hem niet als...

CES 2026 is inmiddels alweer een paar dagen bezig en nu hebben we eindelijk een eerste grote aankondiging voor een nieuwe handheld gaming-pc gekregen. De handheld is eigenlijk niet volledig nieuw, maar meer een nieuwe variant.

VideoCardz heeft laten weten dat Lenovo een nieuwe SteamOS-versie van de Legion Go 2 heeft onthuld tijdens CES 2026. Deze vernieuwde versie van Lenovo's nieuwste, krachtigste handheld moet ergens in juni 2026 gelanceerd worden en krijgt een startprijs van 1.119 dollar. We hebben nog geen officiële europrijzen gezien, maar deze startprijs is wel opvallend en daar komen we verderop nog op terug. Dit nieuwe model is dus verder ook gewoon een toevoeging aan de line-up en zal bestaan naast de huidige Legion Go 2 met Windows 11 als besturingssysteem. We zien hier dus een vergelijkbare strategie als bij de Lenovo Legion Go S.

Dit nieuws komt niet echt als een verrassing, want we hoorden hier al langer geruchten over en het lijkt er ook op dat de gelekte afbeelding van de Legion Go 2 met SteamOS in beeld (van voor de Windows-versie überhaupt uitkwam) dus inderdaad ook accuraat was.

Het nieuwe SteamOS-model zal beschikbaar zijn in dezelfde configuraties. Dat betekent dat je kan kiezen voor maximaal 32GB aan LPDDR5X RAM en ook de keuze krijgt tussen de AMD Ryzen Z2 en de Z2 Extreme. Welke specifieke hardware je ook selecteert, deze handheld zal geweldige prestaties kunnen leveren bij allerlei verschillende games.

Lenovo heeft bij dit nieuwe probleem helaas weer met hetzelfde probleem te maken als bij de Windows 11-versie van de Legion Go 2: hoe duur moet de handheld zijn?

De invoerrechten van de VS en de huidige staat van de markt voor pc-hardware (als gevolg van de RAM-crisis) zijn natuurlijk aspecten om te overwegen en de kosten lopen dus natuurlijk ook op voor fabrikanten zoals Lenovo, maar het zal lastig zijn voor veel mensen om een prijs van meer dan 1.000 dollar (en waarschijnlijk ook euro) te verantwoorden voor een gaming-handheld.

Wat wel erg opmerkelijk is, is dat de adviesprijs van de Windows 11-versie van de Legion Go 2 (het instapmodel met de Z2-chip) 1.099 dollar is. Dit betekent dat Lenovo de startprijs van het SteamOS-model gewoon 100 dollar duurder heeft gemaakt. Dat is het tegenovergestelde van wat we bij de Legion Go S zagen. Daar was de Windows-versie juist de duurdere optie en dat is ook logischer, want Lenovo moet een licentie betalen om Windows 11 op zijn handhelds te zetten, maar voor zover we weten niet voor SteamOS.

Gebaseerd op de bestaande prijzen en deze prijsverhoging zou een Legion Go 2 met SteamOS en de Z2 Extreme-chip misschien zelfs zo'n 1.449 dollar kunnen kosten. Bij dat prijspunt wordt het toch wel erg lastig om een gaming-handheld met deze specs te verantwoorden ten opzichte van een vergelijkbaar geprijsde gaming-laptop met krachtigere onderdelen of een iets goedkopere handheld die bijna hetzelfde prestatievermogen biedt, zoals de ASUS ROG Xbox Ally X.

• Klik hier om te abonneren op onze wekelijkse nieuwsbrief

SteamOS-ondersteuning is fijn, maar die prijs niet

De Lenovo Legion Go 2, of het nou de Windows 11- of SteamOS-variant is, zou echt niet meer dan 1.000 euro moeten kosten. De goedkoopste optie met de Z2 Extreme-chip kost zelfs zo'n 1.300 euro (of 1.400 euro als je de standaard 1TB opslag wil en niet wil downgraden naar 512GB).

We snappen dat de huidige prijzen van verschillende pc-onderdelen het erg lastig maken om de prijzen van pc's betaalbaar te houden en daarbij bevat Lenovo's handheld ook nog eens redelijk premium hardware zoals een OLED-display.

De Z2 Extreme-processor is nou niet bepaald een revolutionaire verbetering ten opzichte van de Z1 Extreme en als je bereid bent om nog een paar honderd euro extra te betalen, kan je ook een handheld met de AMD Ryzen AI Max+ 395 in huis halen. Dat is de krachtigste AMD APU die momenteel beschikbaar is.

Dit soort prijzen zorgen ervoor dat deze redelijk "mainstream" handhelds van bekende merken toch weer meer in de niche categorie van pc-handhelds terechtkomen waar al dit soort apparaten in zaten vóór de introductie van de Steam Deck. Helaas lijkt het er ook niet echt op dat Lenovo en andere fabrikanten de prijzen iets omlaag zullen halen, dus het wordt nog interessant om te zien hoe goed dit soort handhelds verkopen.

• ASUS kondigt tijdens CES de ROG XREAL R1 AR Gaming Glasses aan

De prijzen van RAM zijn de afgelopen zes maanden tot absurde hoogten gestegen. Het punt is inmiddels bereikt waarop je mogelijk beter af bent met een kant-en-klare pc dan met het zelf samenstellen van een systeem met losse onderdelen tegen redelijke prijzen. En met een verwachte GPU-schaarste in 2026 in het vooruitzicht, ziet het er niet naar uit dat dat snel zal verbeteren voor aspirant-pc-bouwers.

Daarom heb ik de 20 populairste pc-games van dit jaar (op basis van spelersaantallen) onder de loep genomen om te bepalen hoeveel RAM je daadwerkelijk nodig hebt voor een gaming-pc. Als de games op deze lijst in jouw bibliotheek staan en je voldoet aan de minimaal aanbevolen hoeveelheid RAM, zou ik sterk aanraden om aankopen voorlopig even uit te stellen tot de prijzen weer enigszins normaal zijn.

Maar als je simpelweg niet kunt wachten met het bouwen of upgraden van je pc laat deze lijst dan dienen als richtlijn voor je RAM-aankoop. Geen gamer? Ga dan direct door naar het gedeelte: hoeveel RAM heb ik nodig voor mijn laptop.

RAM vereisten voor de top 20 meest populaire pc-games

Let op: De statistieken voor deze lijst zijn afkomstig uit Steam’s lijst met Top 100 meest gespeelde games op basis van dagelijkse spelersaantallen en schattingen van activeplayer.io’s Top 15 populairste pc-games van 2025. De games zijn niet gesorteerd op totaal aantal spelers. De RAM-vereisten zijn verzameld uit de secties met systeemvereisten.

Zoals je in de bovenstaande tabel kunt zien, is 8GB met ruime voorsprong de meest voorkomende minimale RAM-vereiste voor moderne games.

Wij raden altijd een minimum van 16GB DDR5 aan en dit is ook wat het vaakst terugkomt in de categorie Aanbevolen. Maar in het ergste geval kan je wellicht uit de voeten met 8GB, maar dit is verre van ideaal. Games uit de lijst die bijvoorbeeld maar 1 of 2GB aangeven, kunnen erg misleidend zijn. Minecraft staat op de lijst met een minimum van 2GB, maar wil je het beetje goed draaien dan kom je hier niet mee weg.

Helaas vermelden slechts enkele games een ‘ideale’ configuratie-eis, maar de titels die dat wel doen, geven allemaal 16GB RAM op.

Het is ook belangrijk om rekening te houden met andere programma’s die je naast het gamen draait, zoals Chrome en Discord voor muziek en chatten. Al dat soort software snoept ook RAM weg, en dat moet je dus meenemen in je berekeningen.

Google Chrome staat er bovendien om bekend flink wat werkgeheugen op te slurpen, al zijn sommige browsers beter geoptimaliseerd. Combineer je dat met een zware game op hoge instellingen én meerdere programma’s op de achtergrond, dan kun je al snel tegen haperingen en prestatieverlies aanlopen.

Daarnaast zijn er een paar uitzonderingen in de lijst die het benoemen waard zijn, met name Minecraft en Roblox. Dat zijn in feite speelplaatsen voor mods. Speel je een indrukwekkende Roblox-game of een van de vele enorme modpacks voor Minecraft, dan heb je echt meer nodig dan slechts 1 of 2GB RAM.

Hoeveel RAM heb ik nodig voor mijn laptop?

Als je geen gamer bent en je laptop voornamelijk gebruikt voor werk, studie en entertainment, zijn de aanbevelingen eigenlijk al jaren vrij stabiel. Voor de meeste gebruikers is 8GB RAM nog altijd een prima minimum. Denk aan dagelijkse taken zoals emailen, tekstverwerking, videostreaming en licht multitasken met een paar browsertabs en applicaties tegelijk. Werk je met een Chromebook, dan kun je zelfs met 4GB RAM uit de voeten. Dankzij de efficiënte manier waarop ChromeOS met geheugen omgaat, blijft het systeem verrassend soepel, zelfs met meerdere tabs en apps open.

Zodra je wat intensiever gaat multitasken, verandert dat plaatje. Heb je structureel tientallen Chrome-tabs open, werk je veel met externe schermen of gebruik je zwaardere programma’s zoals Adobe Photoshop, Lightroom of andere creatieve software, dan is 16GB RAM een veel comfortabelere keuze. Je merkt vooral het verschil in responsiviteit: applicaties blijven sneller reageren, je systeem hoeft minder vaak data weg te schrijven naar opslag, en alles voelt simpelweg wat soepeler aan. Voor veel professionals is 16GB tegenwoordig dan ook de ‘sweet spot’ tussen prestaties, toekomstbestendigheid en prijs.

Voor specifieke beroepsgroepen kan het echter nog een stapje verder gaan. Werk je met videobewerking, grote fotobestanden, datasets of moderne AI-tools zoals LLM’s (Large Language Models), dan kan 24GB RAM geen overbodige luxe zijn. Zeker bij lokale AI-workflows of het renderen van video’s zorgt extra geheugen voor kortere wachttijden en minder frustratie. Alles daarboven, 32GB of meer, is voor de meeste niet-gamers vooral een luxe extra.

Hoeveel RAM heb ik?

Als je wilt weten hoeveel RAM je momenteel in je systeem hebt, is dat snel en eenvoudig te vinden, dit is hoe.

• Voor Windows 10 en 11
  Open het Startmenu via de taakbalk (of door op de Windows-toets op je toetsenbord te drukken). Typ vervolgens ‘Over deze pc’ en open dit menu. Je RAM-geheugen wordt weergegeven onder Geïnstalleerd geheugen.
• Voor macOS
  Klik op het Apple-icoon linksboven in het scherm en kies Over deze Mac. Je RAM-geheugen staat vermeld bij Geheugen.

Dit is ook de plek waar je je CPU, GPU, apparaatmodel en versie van het besturingssysteem kunt bekijken.

Om te zien hoeveel van je RAM-geheugen momenteel in gebruik is op een Windows-pc, open je Taakbeheer (klik met de rechtermuisknop op de taakbalk en selecteer Taakbeheer). Ga daarna naar het tabblad Prestaties (de tweede optie in het linker menu).

Op macOS open je de Spotlight-zoekbalk (Command + spatie) en typ je ‘Activiteitenweergave’. Klik vervolgens op het tabblad Geheugen bovenin om je huidige RAM-gebruik te bekijken.

Dit is een goede manier om te controleren of je gebruik regelmatig tegen de limiet van je totale geïnstalleerde geheugen aanloopt. In dat geval kan het een teken zijn dat het tijd is voor een upgrade.

Nu we langzamerhand richting het einde van 2025 gaan, staan ons nog een aantal belangrijke releases van nieuwe handheld gaming-pc's te wachten. Een van de aankomende modellen is de Lenovo Legion Go 2 en het lijkt erop dat dit model indrukwekkende prestaties zal gaan leveren.

Een nieuwe benchmarktest uitgevoerd door Lines Tech op YouTube laat zien dat de Lenovo Legion Go 2 betere prestaties levert dan de MSI Claw A8 (via Notebookcheck). In Shadow of the Tomb Raider wist de MSI Claw A8 gemiddeld 44fps te bieden, terwijl de Lenovo Legion Go 2 een gemiddelde van 49fps wist te bereiken. Lenovo's handheld biedt dus 10% betere prestaties.

De Lenovo Legion Go 2 zit technisch gezien nog in zijn prototype-fase, maar is blijkbaar al beschikbaar via tweedehands markten in China. Zowel de Legion Go 2 als de MSI Claw A8 maken gebruik van AMD's Ryzen Z2 Extreme-processor. Het is dus opvallend dat de Legion Go 2 betere prestaties weet te leveren.

De processor is natuurlijk niet het enige belangrijke onderdeel voor het uiteindelijke prestatievermogen. Dit prestatieverschil is waarschijnlijk het gevolg van een hogere hoeveelheid RAM voor de Legion Go 2. Dat model zou namelijk 24GB RAM hebben, terwijl de MSI Claw A8 voorzien is van 16GB. Een verschil van 8GB kan dus een flinke impact hebben. Het is het ook nog waard om te vermelden dat er bij de Legion Go 2 een plaatsvervangende naam voor de CPU wordt gebruikt. We weten echter wel dat hij de geïntegreerde GPU van de Ryzen Z2 Extreme gebruikt, namelijk de Radeon 890M.

Het is opmerkelijk dat de MSI Claw A8 in de video 16GB RAM heeft. MSI heeft op zijn eigen website namelijk alleen 24GB RAM vermeld bij de Claw A8. Er staat nergens iets over configuraties met minder RAM. Misschien moet er dus op de website eigenlijk 'tot 24GB RAM' staan.

Uiteindelijk zou de beste configuratie van de Lenovo Legion Go 2 (aan de hand van deze benchmarks) alsnog wel beter moeten presteren dan de beste configuratie van de MSI Claw A8. De Legion Go 2 biedt namelijk tot 32GB RAM en bij de Claw is 24GB RAM dus de hoogste optie. Dat is dus opnieuw een verschil van 8GB RAM. We zijn wel benieuwd hoeveel de prestaties bij beide modellen met 24GB RAM zullen verschillen. Als Lenovo's handheld dan alsnog betere blijkt te presteren, kan het natuurlijk ook gewoon aan iets zoals betere koeling liggen.

Als de prijs maar juist is

We hebben inmiddels ook al verschillende benchmarks voor de prestaties van de MSI Claw A8 voorbij zien komen en hebben al wat tijd door kunnen brengen met de vergelijkbare MSI Claw 8 AI+. Hoewel het prestatieverschil ten opzichte van handhelds met de AMD Ryzen Z1 Extreme wel echt merkbaar is, is het lastig om een upgrade te verantwoorden gezien de hoge prijzen van deze handhelds. Bij de Lenovo Legion Go 2 zou de situatie mogelijk iets anders kunnen zijn.

Als de Lenovo Legion Go 2 een prijs van rond de 1.000 euro krijgt, kan het nog wel eens een zeer interessante optie worden gezien al zijn voordelen. Hij heeft een 8,8-inch OLED-scherm en draait dus op de krachtige nieuwe Ryzen Z2 Extreme. Dat grote OLED-scherm onderscheidt hem echter van de meeste van zijn concurrenten. We zijn echter een beetje bang dat de prijs vrij hoog zal worden. Dan moet moet je je toch wel afvragen of de prestatieboost het verschil in prijs met de relatief betaalbare Steam Deck OLED waard is.

• Windows 11 handheld-modus is gespot in preview builds

Handhelds lijken langzamerhand de werelden van console- en pc-gaming te gaan domineren. Aan de ene kant is de langverwachte Nintendo Switch 2 nu eindelijk uit en later dit jaar verwachten we ook Microsofts (en ASUS') nieuwe ROG Xbox Ally-handhelds. Bij die handhelds van Microsoft kunnen we echter wel te maken krijgen met een grote dealbreaker.

Windows Central suggereert dat de ROG Xbox Ally en Xbox Ally X naar verwachting eind oktober worden gelanceerd. We weten helaas nog niet wat de prijzen van deze apparaten zullen zijn. Wel hebben we geruchten gehoord dat het basismodel 499 dollar kan kosten en de krachtigere Xbox Ally X 799 dollar.

De ROG Xbox Ally X wordt samen met de MSI Claw A8 een van de eerste handheld gaming-pc's met AMD's Ryzen Z2 Extreme-processor. Microsofts handheld zal echter een AI-variant van de chip gebruiken. Het is nog niet echt duidelijk of die variant ook beter zal presteren dan de standaard Z2 Extreme, maar wat wel redelijk duidelijk begint te worden, is de reden voor het gebrek aan een prijs op dit punt.

Het lijkt erop dat dit te maken heeft met een combinatie van onzekerheid over importheffingen voor Taiwan en China (waar ASUS zijn producten maakt) en het feit dat MSI ook nog geen prijs heeft aangekondigd voor de Claw A8. Dat kunnen dus redenen zijn voor het gebrek aan adviesprijzen voor de ROG Xbox Ally-modellen op dit moment.

We hebben ook nog niet gezien wat voor prestaties de Z2 Extreme precies te bieden heeft op handhelds, dus misschien wacht Microsoft gewoon nog op een concurrent zoals MSI of Lenovo (met de Legion Go 2, die ook dezelfde chip zou krijgen) om het prijspunt voor deze "nieuwe generatie" te bepalen.

Het is wel goed om te weten dat de ASUS ROG Ally X een adviesprijs van 899 euro heeft, dus we kunnen ongetwijfeld wel weer een vrij hoge prijs verwachten (in ieder geval voor de ROG Xbox Ally X). Het basismodel zal echter een nieuwe Ryzen Z2A-processor gebruiken en die zou qua prestatievermogen in de buurt van de chip in de Steam Deck zitten en de RDNA 2-architectuur gebruiken. De prijs van dat model zou dus misschien ook ergens in de buurt van die van de Nintendo Switch 2 en Steam Deck kunnen zitten.

De prijs van de ROG Xbox Ally zal niet het probleem zijn

Het is belangrijk dat Microsoft en ASUS de juiste prijs kiezen voor de ROG Xbox Ally X. Als de handheld duurder is dan apparaten zoals de MSI Claw 8 AI+, heeft hij waarschijnlijk maar weinig kans om echt een succes te worden.

De MSI Claw 8 AI+ heeft een adviesprijs van 999 euro en dat is al een erg hoge prijs die veel gamers waarschijnlijk niet bereid zijn om te betalen. Dat wil niet zeggen dat het apparaat geen uitstekende prestaties levert voor die prijs, maar in deze economie is het toch wel lastig om apparaten rond dit prijspunt te verkopen.

De ROG Xbox Ally X zal overigens geen 8-inch scherm hebben (de Claw A8 wel), maar hij gebruikt dus (ongeveer) dezelfde processor als de Claw A8. Behalve als de AI Z2 Extreme echt flink beter presteert dan de standaard Z2 Extreme en de Intel Core Ultra 7 258V in de Claw 8 AI+, is er geen goede reden dat de ROG Xbox Ally X meer dan 1.000 euro moet kosten (en hopelijk ook gewoon niet meer dan de 899 euro van de ROG Ally X).

We verwachten dat de zwakkere ROG Xbox Ally het prima zal doen als een betaalbaardere optie, als deze tenminste qua prijs in de buurt van de Switch 2 en Steam Deck zit.

De hardware van dit soort handhelds wordt elk jaar weer beter en daar komen helaas vaak prijsstijgingen bij kijken. Die moeten echter niet te erg uit de hand lopen, zodat de apparaten nog wel enigszins betaalbaar blijven. Er is een reden waarom niet al te veel mensen het nog hebben over de handhelds van bedrijven zoals Ayaneo, want die kosten meestal meer dan 1.000 euro. Hopelijk blijft Microsoft met de ROG Xbox Ally X uit de buurt van die apparaten.

Valve staat recentelijk weer vol in het spotlight binnen de wereld van handheld gaming-pc's dankzij het toevoegen van SteamOS-ondersteuning voor andere handhelds dan alleen de Steam Deck. Het gevolg is dat Microsoft nu schijnbaar zijn aankomende handheld kan uitstellen om eerst op het gebied van software beter te kunnen concurreren met het op Linux gebaseerde SteamOS.

Volgens een exclusief verslag van Windows Central heeft Microsoft momenteel de ontwikkeling van zijn Xbox-handheld gepauzeerd om zich eerst te focussen op het optimaliseren van Windows 11 voor bestaande (third-party) handheld gaming-pc's. We moeten waarschijnlijk dus iets langer wachten op 'Project Kennan', een nieuwe Xbox-handheld die wordt ontwikkeld in samenwerking met ASUS.

Dit nieuws komt vrij kort na de lancering van de nieuwe Lenovo Legion Go S, een handheld gaming-pc die een variant heeft die standaard op SteamOS draait. Het lijkt er nu ook op dat de verhalen over de SteamOS-versie die beter presteert dan de Windows 11-versie, de prioriteiten bij Microsoft nu hebben veranderd.

Windows 11 heeft nog steeds geen officiële 'handheld'-modus, oftewel een modus die zich focust op het bieden van de meest aangename game-ervaring bij een handheld-vormfactor. Hoewel software zoals 'Armoury Crate' van ASUS (samen met tools zoals de Xbox Game Bar) gamers met Windows-handhelds wel hebben geholpen om sneller toegang te krijgen tot games en bepaalde aanpassingsmogelijkheden, weet de ervaring nog niet echt goed te concurreren met het gebruiksgemak van SteamOS.

Het is nog niet helemaal duidelijk of de bovengenoemde Project Kennan-handheld de langverwachte ASUS ROG Ally-opvolger wordt of iets anders. Het is in ieder geval wel duidelijk dat het succes van Valve Microsoft heeft aangespoord om handheld-gaming iets serieuzer te nemen. Daar zullen veel gamers blij mee zijn.

Dit is waarom kritiek uiten belangrijk is

Deze ontwikkeling (als de informatie accuraat is) geeft dus in ieder geval aan dat het het zeker waard is om je klachten en frustraties over producten te uiten. We gokken namelijk dat zonder de lovende reacties op SteamOS en de recente kritieken op Windows 11, Microsoft waarschijnlijk niet al te veel moeite zou doen om de ervaring te veranderen.

Dit geldt misschien ook bij de recente prijsstijgingen voor games. We hoeven de gameprijzen van 80 tot 90 euro, die Nintendo recentelijk introduceerde, niet zomaar te accepteren. Dan wordt dit waarschijnlijk de standaard vanaf nu. Laat bedrijven vooral weten wanneer je het niet eens bent met dit soort acties en af en toe zal je merken dat ze toch wel eens willen luisteren.

Microsoft, Sony en Nintendo kunnen allemaal wel eens bepaalde dingen verbeteren en wat consumentvriendelijker handelen en het bekritiseren van keuzes waar je het niet mee eens bent, is de enige actie die we wel eens hebben zien werken.

Betaalde abonnementen voor toegang tot multiplayer op consoles is een voorbeeld van wanneer we dit soort consumentonvriendelijke acties helaas gewoon hebben geaccepteerd, waardoor het de norm is geworden.

Hoe dan ook, we zijn in ieder geval blij dat het succes van Valve ervoor lijkt te zorgen dat Microsoft iets meer moeite zal stoppen in het verbeteren van de game-ervaring op Windows 11-handhelds. Dat konden we namelijk al een tijdje goed gebruiken.

Computex 2025 komt dichterbij en dat wil zeggen dat ongeveer elke pc-fabrikant wel iets nieuws zal presenteren. MSI lijkt te werken aan een veelbelovende nieuwe versie van zijn Claw gaming handheld.

Zoals gemeld door VideoCardz is er een nieuwe MSI Claw door Twitter-gebruiker @94G8LA ontdekt. Het lijkt een nieuwe variant van de originele MSI Claw A1M te zijn, want hij heet "MSI Claw 7 A2HM". Volgens de geruchten zou hij een van AMD's Ryzen Z2 APU's of Intels Arrow Lake-processors gebruiken. Dit nieuws komt na speculaties dat MSI uiteindelijk een nieuwe Claw zou uitbrengen die gebruik zou kunnen maken van AMD-processoren.

De nieuwe Claw zal geen "AI+" handheld zijn op basis van de gelekte modelnaam. Het zou daarom wellicht een upgrade kunnen zijn van het originele A1M-model dat de Core Ultra 5 155H gebruikte. Die versie werd echter slecht ontvangen vanwege zijn teleurstellende prestaties, die voornamelijk te wijten waren aan die chip.

Als de nieuwe MSI Claw een van AMD's Ryzen Z2-processors gebruikt, zijn nog niet alle vragen beantwoord. Er zijn namelijk drie processors in deze serie: de Z2 Go, Z2 en Z2 Extreme. De Extreme-versie is de krachtigste van het trio en zou een slimme keuze zijn om alle kritiek op teleurstellende prestaties aan te pakken.

MSI heeft wat goed te maken

De overwegend negatieve reviews rond de MSI Claw A1M zijn op dit moment oud nieuws. Zowel de gameprestaties als batterijduur waren niet om over naar huis te schrijven en er was werkelijk geen enkele reden waarom je de MSI Claw A1M zou kopen in plaats van een alternatief zoals de ASUS ROG Ally.

Ondanks de enorme verbeteringen die zijn doorgevoerd met de Claw 8 AI+, heeft MSI momenteel geen model van de Claw met AMD-processor in zijn aanbod. Veel gamers geven de voorkeur aan de Z2-processoren en dan vooral de Z2 Extreme. We hopen daarom dat de nieuwe versie van de Claw een van die processoren heeft, zodat MSI eindelijk kan concurreren met ASUS.

Handheld gaming-pc's worden steeds populairder en we zien dan ook steeds meer nieuwe modellen verschijnen van fabrikanten zoals Lenovo, ASUS en MSI, maar één bekende fabrikant heeft deze markt nog niet betreden en de reden daarvoor klinkt eigenlijk ook wel logisch.

Volgens een verslag van Notebookcheck (via een interview met XDA) is HP nu aan het overwegen om een handheld gaming-pc te ontwikkelen die draait op Valve's SteamOS. Dat bevestigde Josephine Tan, de Senior Vice President en Division President van Gaming Solutions bij HP. Als je je afvraagt waarom het zo lang heeft geduurd bij HP, dan komt dat dus blijkbaar door Microsofts Windows 11-besturingssysteem.

Tan suggereerde dat ze zelf moeite heeft gehad met het gebruiken van Windows 11 en hintte ook naar het gebrek aan simpliciteit bij dit besturingssysteem, zeker voor handheld-eigenaars die games in een slaapstand willen kunnen zetten en vervolgens snel weer verder willen kunnen. Dat is iets dat prima werkt op apparaten zoals de Nintendo Switch en de Steam Deck. Dit zijn dus (deels) de redenen waarom HP nog geen poging heeft gedaan om de markt van handheld gaming-pc's te betreden.

Binnenkort maakt Valve SteamOS echter beschikbaar voor andere handhelds (en pc's in het algemeen) naast de Steam Deck (zoals onder andere de Lenovo Legion Go S). Tan heeft duidelijk gemaakt dat ze nu wel openstaat voor het ontwikkelen van een handheld gaming-pc. SteamOS heeft ook nog wel zijn eigen minpunten, zoals het gebrek aan ondersteuning voor games met bepaalde vormen van anti-cheat ingebouwd en geen officiële ondersteuning voor features zoals frame generation. Toch vinden de meeste mensen de gebruikerservaring van SteamOS op een handheld veel beter dan Windows 11 op een handheld.

Hopelijk snapt Microsoft de hint

Als het nog niet helemaal duidelijk was: Windows 11 wordt niet echt als een van Microsofts beste releases van de afgelopen jaren gezien. Het is misschien zelfs een van de slechtste releases gezien alle bugs en andere problemen (vooral bij de 24H2-update). Voor veel eigenaars van handheld gaming-pc's biedt Windows 11 niet bepaald de meest soepele ervaring.

Los van de vele irritante bugs in 24H2, is Windows 11 simpelweg lang niet zo gebruiksvriendelijk voor handhelds als SteamOS. Het was in de eerste instantie natuurlijk logisch dat er geen speciale handheld-modus voor Windows 11 was. Microsofts focus ligt natuurlijk voornamelijk op desktop-pc's en laptops. We hebben wel meerdere keren gehoord dat Microsoft aan optimalisaties voor handhelds werkt, maar de huidige staat van Windows 11 op handhelds is nog lang niet ideaal. Daarom stappen sommige gamers ook over op andere besturingssystemen voor hun handhelds.

Zo is er bijvoorbeeld ook het Bazzite-besturingssysteem (een kloon van SteamOS) die je op andere handhelds (en in principe elke pc die je maar) kan installeren. Dit hebben we ook getest op een ASUS ROG Ally voor een aantal maanden en dat is dan ook nog niet zo'n slecht idee. Uiteindelijk hopen we vooral dat dit alles voor een verandering bij Microsoft zorgt. Windows 11 in zijn huidige staat (los van de 24H2-problemen) werkt gewoon niet geweldig op handhelds en nu dit soort apparaten steeds populairder lijken te worden, is dit het perfecte moment voor Microsoft om zijn besturingssysteem te optimaliseren voor deze apparaten. Anders zullen er waarschijnlijk steeds meer gebruikers en fabrikanten voor andere besturingssystemen kiezen.

De Erazer Bandit P20 is een uitstekende gaming-pc voor beginners die op zoek zijn naar sterke 1080p-prestaties zonder een hoog prijskaartje. Met een Intel Core i5-14400F en een Nvidia GeForce RTX 4060 draait hij games als Counter-Strike 2 en Call of Duty: Black Ops 6 soepel met hoge framerates. De pc is compact, strak vormgegeven en voorzien van een glazen zijpaneel en efficiënte luchtstroom, waardoor hij niet alleen goed presteert maar er ook modern uitziet. Hoewel de 1TB SSD (900GB effectief) snel vol raakt en de RTX 4060 geen high-end prestaties biedt, blijft de gaming ervaring op 1080p-niveau uitstekend.

Voor beginnende gamers of gebruikers met beperkte ruimte is de Bandit P20 een ideale keuze. Hij is direct klaar voor gebruik en biedt goede prestaties zonder ingewikkelde configuraties. Ook blijft hij verrassend stil en koel tijdens langdurige gamesessies. Videobewerking in 4K is niet zijn sterkste punt en voor ray tracing of 1440p-gaming kun je beter naar een krachtigere pc kijken, maar voor casual en competitieve gamers is dit een fantastische allround gaming pc binnen zijn prijsklasse

Erazer Bandit P20 review: prijs & beschikbaarheid

• Begint vanaf 1.199 euro
• Verkrijgbaar in verschillende configuraties
• Snel uitverkocht

De Erazer Bandit P20 is verkrijgbaar in verschillende configuraties, met prijzen die variëren afhankelijk van de hardware-opties. Onze review-unit heeft een adviesprijs van 1.199 euro, waarmee het een aantrekkelijk geprijsde gaming pc is voor gamers die op zoek zijn naar een solide mid-range systeem.

Deze configuratie is prima geschikt voor 1080p gaming, met hoge framerates in populaire competitieve games zoals Counter-Strike 2 en Call of Duty: Black Ops 6. Voor singleplayer-games en lichte contentcreatie levert hij ook degelijke prestaties, al kan de 16GB RAM in sommige scenario’s een bottleneck vormen.

De duurste uitvoering van de Bandit P20 heeft een RTX 4070 en 32GB RAM, maar deze is vaak uitverkocht bij de meeste retailers. Dit model heeft een prijs van 1.899 euro en biedt betere prestaties voor 1440p gaming en zwaardere productiviteitstaken, zoals videobewerking en 3D-rendering. Als je een Bandit P20 op het oog hebt, is het aan te raden snel toe te slaan zodra er weer voorraad is.

Voor gamers die meer kracht en betere uitbreidingsmogelijkheden zoeken, kan de HP Omen 35L een interessant alternatief zijn. De instapconfiguratie begint bij 1.299 euro, met een Intel Core i5, 16GB RAM en een RTX 4060, wat vergelijkbaar is met de instapversie van de Bandit P20. De versie die wij hadden getest had een RTX 4070 Ti, 32GB RAM en 2TB SSD, maar daar betaal je wel flink wat meer voor.

• Prijs-kwaliteit score: 4 / 5

Erazer Bandit P20 review: specs

• Specs score: 3 / 5

Erazer Bandit P20 review: design

• Compacte case met glazen zijpaneel
• Genoeg connectiviteitsopties
• Strak design

Het ontwerp van de Erazer Bandit P20 oogt strak en professioneel, niemand zal het idee hebben dat je een gaming pc hebt. Met zijn compacte afmetingen past deze gaming pc moeiteloos in elke ruimte. De strakke lijnen en het minimalistische uiterlijk geven de Bandit P20 een professionele en tegelijkertijd subtiele uitstraling, waardoor hij zowel in een gaming-setup als in een kantooromgeving niet misstaat.​

Een opvallend kenmerk is de volledig open bovenkant, die niet alleen bijdraagt aan een efficiënte luchtstroom maar er ook erg futuristisch uitziet. Deze open structuur zorgt ervoor dat warmte gemakkelijk kan ontsnappen, wat essentieel is tijdens intensieve gamesessies. Daarnaast zijn de belangrijkste aansluitingen, zoals meerdere usb-poorten, een USB-C-poort en een 3,5mm-koptelefoonaansluiting, strategisch aan de bovenzijde geplaatst voor gemakkelijke toegang. De aan/uitknop bevindt zich eveneens op deze positie.

Het transparante glazen paneel aan de linkerkant van de behuizing biedt een duidelijk zicht op de interne componenten. Dit is natuurlijk geen nieuwe toevoeging, maar het verschil in deze pc zit hem in het feit dat het glazen paneel praktisch de hele zijkant beslaat. Normaliter zit de computervoeding aan de onderkant, maar Erazer heeft de voeding tegen het voorpaneel gezet. Twee grote ventilatoren zijn strategisch geplaatst om een optimale luchtstroom te garanderen, wat cruciaal is voor het handhaven van lage temperaturen tijdens het gebruik. Deze ventilatoren werken stil en efficiënt, waardoor de Bandit P20 zelfs onder zware belasting koel blijft.​

Hoewel het ontwerp niet baanbrekend is, slaagt de Bandit P20 erin een balans te vinden tussen het design en prestaties. Het resultaat is een subtiele maar capabele gaming pc die voldoet aan de eisen van zowel casual als hardcore gamers. De combinatie van een compact formaat, doordachte componentplaatsing en effectieve koeling maakt deze pc tot een aantrekkelijke keuze voor wie op zoek is naar een betrouwbare en stijlvolle gaming pc.

Ik ben erg onder de indruk van het formaat en hoe de computer eruitziet en in elkaar is gezet. Deze computer is dankzij de case misschien niet zo futureproof als andere computers, maar voor de beginnende gamer en de gamer die niet veel plek heeft of niet veel nodig heeft, is dit een fantastisch design.

• Design score: 4,5 / 5

Erazer Bandit P20 review: prestaties

• Sterke gaming prestaties voor dit formaat
• Blijft verrassend stil
• Heeft moeite met video editing

De Erazer Bandit P20 levert indrukwekkende prestaties voor een gaming pc in dit prijssegment. Dankzij een Intel Core i5-14400F en een NVIDIA GeForce RTX 4060, is hij krachtig genoeg voor zowel moderne games als productiviteitstaken. Verwacht geen extreme high-end prestaties zoals bij een RTX 4080 of 4090, maar binnen de mid-range gaming pc's doet de Bandit P20 het uitstekend.

Counter-Strike 2 draait soepel en stabiel, wat voor een competitieve shooter natuurlijk cruciaal is. In de deathmatch-modus, waar er constant veel actie op het scherm plaatsvindt, blijven de framerates hangen tussen 180 en 250 fps. In een reguliere competitieve match (5v5) schiet de framerate omhoog richting de 300 fps of zelfs hoger. Dit zorgt voor een soepele ervaring, ideaal voor snelle flickshots en precieze bewegingen. Alleen in de meest hectische momenten (denk aan rookgranaten, particle-effecten en intens vuurgevechten) kan de framerate een lichte dip ervaren. Maar over het algemeen blijft alles verrassend stabiel en vloeiend.

Bij Call of Duty: Black Ops 6 zien we een iets wisselender beeld. Op hoge instellingen draait de game tussen de 70 en 110 fps, wat prima speelbaar is, maar je merkt dat de RTX 4060 hier tegen zijn limieten aanloopt. Door de instellingen iets te verlagen krijg je een veel stabielere ervaring, en dankzij DLSS blijft de beeldkwaliteit alsnog erg goed. Dit is echt een game waar je merkt dat het geen high-end videokaart is, maar de prestaties zijn nog steeds solide en de game blijft speelbaar zonder grote issues.

Ook zwaardere singleplayer-games draaien prima op de Bandit P20. Cyberpunk 2077 en Elden Ring houden zich goed staande, zelfs op hoge instellingen, al merk je in drukke gevechten soms lichte framedrops. Dat is niet onverwacht, gezien de beperkte VRAM van de RTX 4060, maar het doet weinig af aan de speelervaring. Als je bereid bent om de schaduwen en sommige post-processing effecten iets terug te schroeven, blijft alles vlot en responsief aanvoelen.

Een ander punt dat opvalt, is de 1TB SSD. Althans, officieel 1TB, maar in werkelijkheid krijg je ongeveer 900GB bruikbaar vanwege een 30GB recovery-partitie die ERAZER heeft ingebouwd. Dit is handig voor beginners, maar het betekent ook dat de opslag vrij snel volloopt. CS2 en Black Ops 6 alleen al nemen samen meer dan 25% van de SSD in beslag, en dat zonder extra software of andere grote games. In een tijd waarin veel AAA-games tussen de 100 en 200GB per stuk zijn, voelt 1TB aan de krappe kant. Verwacht dus dat je ofwel regelmatig games moet verwijderen of moet investeren in een extra SSD.

Hoewel de Bandit P20 primair gericht is op gaming, hebben we hem ook getest met Vegas Pro 21 voor videobewerking. Hier beginnen de 16GB RAM en de RTX 4060 hun limieten te tonen. 4K-video’s renderen? Dat kan, maar het gaat niet heel snel, en zodra je begint te multitasken of effecten toevoegt, merk je dat het systeem moeite heeft om soepel te blijven. 1080p-video’s renderen gaat daarentegen prima, en als je werkt met proxy-bestanden (verkleinde versies van je 4K-opnames), dan is 4K-editing alsnog mogelijk, al moet je geduld hebben bij langere renderprocessen.

• Prestaties score: 3,5 / 5

Moet je de Erazer Bandit P20 kopen?

Koop hem als...

Koop hem niet als...

Erazer Bandit P20 review: prestaties

De HP Omen 35L zet HP’s trend voort om steeds meer richting een enthusiast-vriendelijke gaming-pc te gaan. Met een gestroomlijnd ontwerp, krachtige hardware en standaardonderdelen die eenvoudig te vervangen of upgraden zijn, richt deze desktop zich op gamers die een evenwicht zoeken tussen prestaties en aanpasbaarheid. De combinatie van de i7-14700F en een Nvidia GeForce RTX 4070 Ti Super werkt erg goed en de 32GB DDR5 zorgt ervoor dat hij erg snel is. Daarnaast levert de Omen 35L uitstekende prestaties in games en blijft hij opvallend stil, zelfs onder zware workloads.

HP OMEN 35L review: prijs & beschikbaarheid

• Begint vanaf 1.299 euro
• Verkrijgbaar in verschillende configuraties

De HP Omen 35L is verkrijgbaar in verschillende configuraties, waardoor er voor zowel casual gamers als high-end gebruikers een passende optie beschikbaar is. De prijzen beginnen bij ongeveer 1.299 euro voor het instapmodel, uitgerust met een Intel Core i5, 16GB RAM, een 512GB SSD en een GeForce RTX 4060. Voor gamers die op zoek zijn naar een krachtigere ervaring, biedt HP een breed scala aan upgrade-opties.

De configuratie die wij getest hebben, met een Intel Core i7-14700F, 32GB DDR5 RAM, een Nvidia GeForce RTX 4070 Ti Super en een 2TB PCIe Gen4 SSD, is momenteel verkrijgbaar voor 2.449 euro. Deze versie biedt een uitstekende balans tussen prijs en prestaties en is geschikt voor zowel gaming op hoge instellingen als zware productiviteitstaken.

Voor gebruikers die het maximale uit hun systeem willen halen, zijn er ook uitvoeringen met een RTX 4090 en tot 128GB RAM beschikbaar. Daarnaast biedt HP ook AMD-configuraties voor degenen die liever met een Ryzen-processor werken. De mogelijkheid om verschillende componenten te kiezen maakt de HP Omen 35L een flexibele keuze, waarbij je een configuratie kunt samenstellen die perfect aansluit op jouw behoeften.

• Prijs-kwaliteit score: 4 / 5

HP Omen 35L review: Specs

• Specs score: 4 / 5

HP Omen 35L review: design

• Zwarte case met glazen zijpaneel
• Veel RGB-effecten in de case
• Genoeg connectiviteitsopties

De HP Omen 35L volgt het klassieke mid-tower design en heeft een minimalistische, strakke uitstraling. Het chassis is beschikbaar in zwart of een witte variant met zwarte accenten. Aan de voorkant bevinden zich twee 140mm RGB-ventilatoren achter een mesh-paneel met het Omen-logo. Dit zorgt niet alleen voor een futuristische uitstraling, maar ook voor een verbeterde luchtstroom die bijdraagt aan efficiënte koeling.

De linkerkant biedt een gehard glazen zijpaneel (afhankelijk van de configuratie), waardoor de interne RGB-verlichting van onder andere de CPU-koeler, casefans en Kingston Fury RAM goed zichtbaar is. Dit geeft de pc een premium uitstraling en maakt het gemakkelijk om de interne componenten te bewonderen. Voor gebruikers die minder geven om het design is er ook een optie met een metalen zijpaneel.

Een belangrijk pluspunt van de HP Omen 35L is de gebruiksvriendelijke interne opbouw. HP heeft ervoor gezorgd dat de componenten goed toegankelijk zijn, wat het eenvoudiger maakt om upgrades uit te voeren. De bekabeling is grotendeels weggewerkt, met een apart compartiment aan de rechterkant waar kabels netjes gebundeld worden. Dit helpt niet alleen bij het verbeteren van de luchtstroom, maar zorgt ook voor een nette uitstraling. Dit is een van de grootste voordelen van een pre-built pc, want als je een computer zelf in elkaar zet, dan is de kans dat de kabels net zo netjes zijn weggewerkt nagenoeg nihil.

Het bovenpaneel van de pc bevat verschillende toegankelijke poorten, waaronder een USB-C 3.2 Gen 2-poort, twee USB-A-poorten en een 3,5mm-hoofdtelefoonaansluiting. Dit maakt het eenvoudig om randapparatuur aan te sluiten zonder telkens achter de pc te moeten kruipen. Daarnaast heeft het bovenpaneel een roosterdesign, waardoor warme lucht efficiënt kan ontsnappen, met name handig voor gebruikers die langere gaming-sessies draaien.

Ten slotte is de behuizing relatief compact, waardoor hij niet te veel ruimte inneemt op je bureau of onder je setup. Ondanks zijn kleinere formaat biedt de HP Omen 35L nog steeds voldoende ruimte voor krachtige hardware en uitbreidingsmogelijkheden, waardoor het een ideale keuze is voor zowel casual als hardcore gamers.

• Design score: 4 / 5

HP OMEN 35L review: prestaties

• Uitstekende gaming prestaties
• Sterke specs
• Blijft verrassend stil

De HP Omen 35L is een indrukwekkende krachtpatser die moderne games op hoge instellingen moeiteloos aankan. Dankzij de combinatie van een Nvidia GeForce RTX 4070 Ti Super en 32GB Kingston FURY DDR5-geheugen zijn zowel 4K-gaming als gaming in 1440p met hoge refresh rates geen enkel probleem. In titels zoals Shadow of the Tomb Raider en Far Cry 6 wist de pc een stabiele framerate van 60 FPS of hoger te behouden op 4K-instellingen. De nieuwe remaster van de Red Dead Redemption 2 presteerde sterk op 4K medium settings, met een gemiddelde van 55 FPS. Alleen Cyberpunk 2077 op Ultra Ray Tracing bracht de pc in moeilijkheden, waarbij de framerate soms onder de 30 FPS zakte, een bekend probleem bij zelfs de krachtigste GPU’s.

Voor gamers die competitieve titels spelen op 1080p of 1440p biedt de HP Omen 35L uitstekende prestaties. In games zoals Call of Duty: Black Ops 6 en Age of Empires 2: Definitive Edition werden consistent framerates van 200 FPS of meer behaald. Dankzij de ondersteuning van DLSS 3.0 en geavanceerde ray tracing-optimalisaties blijft de RTX 4070 Ti Super een krachtige keuze voor high-end gaming. Een titel waarin de Omen 35L echt uitblinkt is Counter-Strike 2. De framerate blijft moeiteloos boven de 300 FPS, waardoor iedere schietpartij vloeiend en responsief aanvoelt.

Ook voor productiviteit en contentcreatie levert de Omen 35L sterke prestaties. Videobewerking in Adobe Premiere Pro verloopt soepel, dankzij de combinatie van een krachtige GPU en een snelle 2TB PCIe Gen4 NVMe SSD. Voor multi-core taken zoals 3D-rendering in Blender bewijst de Intel Core i7-14700F zich als een krachtige CPU voor intensieve workloads. Een i9 Ultra zou beter zijn maar daar moet je een iets duurdere configuratie voor aanschaffen.

De ondersteuning van DDR5-geheugen met transfersnelheden tot 6000 MT/s draagt verder bij aan snellere laadtijden en een responsieve workflow. 4K-video's renderen gaat opvallend snel, vooral met GPU-assisted rendering in software zoals Vegas Pro 21, Adobe Premiere Pro en DaVinci Resolve. Hoewel ik in mijn persoonlijke pc gebruik maak van 64GB DDR4-geheugen, blijkt 32GB DDR5 in combinatie met de RTX 4070 Ti Super ruim voldoende te zijn voor videobewerking en gaming zonder prestatieverlies.

Een ander sterk punt van de HP Omen 35L is de uitstekende koeling. Tijdens een uitgebreide stresstest met Metro Exodus bleef de CPU op een gemiddelde temperatuur van 55,16°C en de GPU op 43,9°C. Dit terwijl de ventilatoren verrassend stil bleven. De combinatie van een 240mm ARGB AIO-waterkoeler en strategisch geplaatste casefans draagt bij aan een efficiënte warmteafvoer, waardoor gamers en content creators zich geen zorgen hoeven te maken over oververhitting, zelfs niet bij langdurige sessies. Dit maakt de HP Omen 35L niet alleen een krachtige, maar ook een relatief stille gaming-pc die topprestaties levert zonder storend ventilatorgeluid.

• Prestaties score: 4,5 / 5

Moet je de HP Omen 35L kopen?

Koop hem als...

Koop hem niet als...

De Asus ROG Ally werd uitgebracht in 2023, gevolgd door een vernieuwde ROG Ally X dit jaar. Hoewel de draagbare gaming-PC veel lof heeft ontvangen, blijft één klacht constant: Windows 11 is niet geschikt voor handhelds. Het goede nieuws is dat de optie om over te schakelen naar SteamOS op de ROG Ally nu officieel in aantocht is.

Windows 11 voelt niet helemaal goed aan op een handheld apparaat. Hoewel het een vertrouwd besturingssysteem is, mist Microsoft’s OS de soepele ervaring die SteamOS op de Steam Deck biedt.

Met grote belangstelling merkten sommige mensen een onderdeel op in de laatste releasenotes van Valve's SteamOS, waarin het bedrijf stelt dat het "ondersteuning heeft toegevoegd voor extra ROG Ally-keys." Dit lijkt een subtiele manier te zijn om aan te kondigen dat de ROG Ally eindelijk SteamOS-ondersteuning krijgt!

Sean Hollister van The Verge was niet zeker of dit betekende wat het leek te suggereren, dus zocht hij bevestiging bij Valve. Valve-ontwerper Lawrence Yang verklaarde: "De opmerking over ROG Ally-keys heeft betrekking op de ondersteuning van apparaten van derden voor SteamOS. Het team werkt verder aan het toevoegen van ondersteuning voor extra handhelds op SteamOS."

SteamOS komt eraan!

Dat wil niet zeggen dat we over een paar weken al een heel nieuw besturingssysteem te installeren hebben. Het zal een lang proces zijn voordat we SteamOS op de ROG Ally (of andere Windows-handhelds) zien. Volgens Yang maakt Valve echter "stabiele vooruitgang".

Yang merkt ook op dat Valve eerder had beloofd dat je op de Steam Deck kunt schakelen tussen SteamOS en Windows. Dit staat bekend als dual-booten. Over dat onderwerp zegt Yang: "Wat Windows betreft, we bereiden ons voor om de resterende Windows-drivers voor Steam Deck OLED beschikbaar te maken (je hebt misschien gezien dat we firmware voor de Bluetooth-driver aan het voorbereiden zijn). Er is geen update over de timing voor dual-bootondersteuning. Het is nog steeds een prioriteit, maar we zijn er nog niet aan toegekomen."

Het is interessant om te zien hoe Valve een concurrent helpt die in een moeilijke positie zit met de softwarekant van zijn product, maar het heeft tenminste zin vanuit een zakelijk perspectief.

Meer blootstelling voor SteamOS, dat is gekoppeld aan Valve’s eigen gaming platform, zorgt natuurlijk voor meer inkomsten voor Valve.

Asus heeft zojuist een update uitgebracht voor de ROG Ally die ervoor zorgt dat games sneller draaien op de gaming handheld. Deze hogere frame rates zijn mogelijk dankzij technologie van AMD, die wordt geïntroduceerd op de ROG Ally, onder de naam AFMF (AMD Fluid Motion Frames).

Dit is een vorm van framegeneratie die werkt in alle DX11- en DX12-pc-games. Er worden in de praktijk extra frames artificieel gerenderd zodat het aanvoelt als de volwaardige 120 fps. AMD is niet de enige met dit soort artificiële framegeneratie, maar wél de enige die het in hun besturingssysteem integreert en niet vertrouwt op framerate-generatie in games zelf.

Je hebt misschien al eerder van AFMF gehoord, want het bestaat al een tijdje. Eind vorig jaar ging het in bèta en in januari 2024 kwam het officieel uit. Asus heeft het nu officieel naar de ROG Ally gebracht in een update die vandaag beschikbaar werd, dus je zou het nu moeten kunnen downloaden.

Na de update open je gewoon de AMD Software en ga je naar Gaming > Graphics om AMD Fluid Motion Frames aan te zetten. AFMF is nog niet beschikbaar in het Command Center, maar ASUS werkt wel aan deze integratie.

Frame-changer

Dit is iets waar veel eigenaars van een Asus ROG Ally al een tijdje naar uitkijken en sommigen hebben AFMF al via workarounds geïnstalleerd. Nu kun je dit officieel op de handheld gebruiken door gewoon de nieuwste update te downloaden.

Sommigen beschrijven het als een absolute game-changer en het valt niet te ontkennen dat het veel games aanzienlijk sneller maakt, waardoor de frames per seconde (fps) omhoog gaan. Anderen zijn iets minder enthousiast. AFMF is niet bepaald een wondermiddel voor framerates. Voor snelle games zoals shooters zorgt het voor extra input lag en dat kan het verschil tussen leven en dood zijn, vooral bij online games.

Bij snelle games zal AFMF zichzelf op intelligente wijze uitschakelen tijdens intense bewegingssequenties om problemen te voorkomen. Bij actiegames zal de technologie dus niet erg veel doen. Dan is er nog het feit dat AFMF beter werkt bij als de game uit zichzelf een degelijk framerate haalt. Dus als je een game wilt verbeteren die bijvoorbeeld al 60 fps haalt, zal het uitstekend werken. Een game die uit zichzelf amper 20 fps haalt, zal wellicht geen 120 fps halen met AFMF.

Toch kun je het altijd uitproberen en als het je niet bevalt, schakel je het uit. Maar zoals gezegd, vinden sommigen dat AFMF uitstekend werkt om de fps te verbeteren, en het is vooral handig om games die al redelijk draaien op te krikken naar die magische 120 fps. De ASUS ROG Ally heeft immers een 120Hz-scherm en het is fijn dat er nu meer games zijn die dat volledig kunnen benutten.

Via VideoCardz

Een pre-built gaming pc kopen, is een omstreden gegeven binnen de gaming community. Sommigen vinden dat elke zichzelf respecterende pc-gamer een eigen gaming pc moet kunnen bouwen, terwijl anderen de voorkeur geven aan een vooraf gebouwde pc waar je zelf niets aan hoeft te doen. Hoewel de specificaties van deze gaming pc's vaak erg goed zijn, is het natuurlijk goedkoper als je zelf elk onderdeel afzonderlijk koopt en het daarna zelf in elkaar knutselt. Wij hebben voor deze review onze favoriete games gespeeld op de Erazer Hunter X20, een van de duurdere gaming desktops van het moment. Is hij zijn hoge prijs waard of kijk je toch beter een paar extra tutorials om je eigen pc te bouwen? 

Erazer Hunter X20 review: prijs & beschikbaarheid

• Onze configuratie heeft een adviesprijs van 3.299 euro
• Sinds eind 2023 beschikbaar in Nederland en België
• Niet overal op voorraad op het moment van schrijven

De som van de afzonderlijke onderdelen vormt zelden de totaalprijs van het geheel bij gaming pc's. Je spaart dan wel tijd uit door de Erazer Hunter X20 te kopen, maar geld bespaar je zeker niet. Onze configuratie (Intel Core i7-14700K, Nvidia GeForce 4070 Ti, 32 GB DDR5 RAM, 1 TB SSD-opslag, 2 TB HDD-opslag) heeft een adviesprijs van 3.299 euro en zelfs voor een kant-en-klare gaming pc is dat veel geld. Verder lijkt onze configuratie de enige te zijn die Erazer hier aanbiedt en ook dat is zonde. Je mag dan wel zelf onderdelen kunnen vervangen, maar als je slechts 1 TB opslag nodig hebt, betaal je hier voor 3 TB. 

De Erazer Hunter X20 is verre van de goedkoopste gaming pc met een Nvidia GeForce 4070 Ti. Hij is zelfs een van de duurste opties. Er zijn alternatieven van 1000 euro minder kosten en vaak verlies je dan slechts wat opslagcapaciteit en geen prestaties. Het makkelijk afneembare glazen zijpaneel is erg fijn, want je wilt een computer wel makkelijk schoon kunnen maken en natuurlijk is het leuk om de RGB-elementen op de verschillende onderdelen te zien. Voor zijn prijs is het zelfs verrassend dat je maar een Intel Core i7-processor krijgt, terwijl je voor dit geld concurrenten kan kopen met een Intel Core i9- of AMD Ryzen 9-processor.

Ten slotte helpt de beperkte beschikbaarheid niet bij dit hele verhaal. De enige bekende retailer waar je de Erazer Hunter X20 momenteel (eind februari 2024) kan vinden, is Coolblue. Daar staat bovendien dat hij "binnenkort leverbaar" is.

• Prijs-kwaliteit score: 3 / 5

Erazer Hunter X20 review: Specs

Er is slechts één configuratie van de Erazer Hunter X20. Je kan bepaalde onderdelen wel zelf upgraden zolang ze in de case passen. Dit zijn degelijke specificaties voor een gaming pc, hoewel we vinden dat één USB-C-poort te weinig is. Steeds meer accessoires stappen over op USB-C-kabels en de aansluiting in kwestie zit daarnaast aan de achterkant. Vervolgens vinden we dat HDD-opslag niet thuishoort in een gaming pc van meer dan 3000 euro. We hadden zelfs liever een SSD van 2 TB gezien in plaats de huidige combinatie van 1 TB SSD-opslag en 2 TB HDD-opslag.

• Specs score: 3,5 / 5

Erazer Hunter X20 review: design

• Volledig zwarte case met afneembaar glazen paneel links
• Elk onderdeel heeft wel een RGB-accent
• Erg veel gewone usb-poorten, maar slechts één USB-C-poort

Je kan de Erazer Hunter X20 op veel manieren omschrijven, maar "subtiel" komt zeker niet bij ons op. De case is volledig zwart en links zit een glazen zijpaneel dat je kan los klikken. Het kliksysteem is erg eenvoudig en werkt met twee knoppen bovenaan die je lichtjes naar achteren moet trekken. Het paneel zelf zit echter niet vast met een scharnier onderaan en weegt best veel, dus let op dat je het niet per ongeluk laat vallen.  

In de specs hierboven kan je zien dat je qua aansluitingen weinig te kort komt. Er zijn in totaal maar liefst twaalf usb-poorten, maar het slechte nieuws is dat slechts één van de aansluitingen een USB-C-poort is. Dit maakt het geheel niet enorm toekomstbestendig. Verder zitten er twee USB-A-poorten bovenaan, samen met één 3,5mm-koptelefoonpoort en één 3,5mm-microfoonpoort. De GPU is op zijn beurt uitgerust met drie DisplayPorts (1.4) en één HDMI-poort (2.1). In het moederbord zelf vind je nog een extra DisplayPort en HDMI-aansluiting. Die zijn afgesloten met een plug, aangezien het niet de bedoeling is dat je deze gebruikt. Naast de aansluitingen van de GPU hangt voor de zekerheid een rode sticker die aangeeft dat je die vier aansluitingen moet gebruiken voor je monitor. Onervaren gebruikers kunnen dus weinig verkeerd doen.

De meningen over RGB-verlichting in gaming pc's zijn altijd al verdeeld geweest. De ene wil liever een professionele ogende pc met kleine lichtaccenten, terwijl de ander een extravagante regenboog wil. De Erazer Hunter X20 gaat zonder twijfel voor de tweede optie. Het kleine logo vooraan licht subtiel op, maar het glazen zijpaneel onthult dat er in bijna elk onderdeel wel RGB zit. In de GPU zit RGB, in de drie ventilatoren zit RGB en dan zijn er nog kleine overige lichtaccenten. Er is helaas ook geen makkelijke manier om de verlichting uit te schakelen.

Op vlak van ventilatie maakt Erazer Hunter X20 gebruik van twee ventilatoren vooraan, een grote ventilator achteraan en een ingebouwde waterkoeler. De drie ventilatoren zijn allemaal relatief stil en beginnen pas luider te worden bij intensieve workloads en lange gamesessies. Veel stiller dan dit wordt het niet.

• Design score: 4 / 5

Erazer Hunter X20 review: prestaties

• Uitstekende gaming prestaties
• Een Intel Core i9 en meer SSD-opslag waren fijn geweest voor dit geld
• Gigabyte Control Center is onhandig

Op vlak van gaming prestaties kom je bijna niets te kort. De Erazer Hunter X20 is uitgerust met een Nvidia GeForce 4070 Ti en dat is voldoende om veel games in 4K te spelen, en sommigen zelfs op 60 fps of meer. Games die DLSS 3 ondersteunen, zullen bovendien nog vlotter draaien. 32 GB DDR5 RAM is eveneens meer dan genoeg en games maken uiteindelijk vooral gebruik van de VRAM in de GPU en ook daar kom je met 12 GB DDR6x niets te kort.

We hebben de Erazer Hunter X20 getest in combinatie met een WQHD-monitor met 144Hz refresh rate en die combinatie is kinderspel voor dit systeem. Toen we Baldur's Gate 3 hadden opgestart stonden alle instellingen meteen op het allerhoogste, zelfs zonder DLSS 2 ingeschakeld. Het spel wist consistent 144 fps aan te houden, zelfs bij sessies van meerdere uren. Ook de ventilatoren bleven relatief stil en er was amper sprake van throttling. Het enige moment waarop er een paar kleine frame drops waren, was toen we Fireball afvuurden op een paar explosieven die allemaal tegelijkertijd ontploften.

Ook Smite, een 3rd person MOBA, vertoonde amper problemen. Zelfs in het heetst van de strijd met alle instellingen op het hoogste niveau haalden we stabiel 144 fps zonder enige tekenen van frame drops. Ratchet & Clank: Rift Apart met DLSS 3 werkte eveneens prima en bleef redelijk stabiel met 144 fps draaien. Je kan dus ongeveer elke game met een hoge frame rate bij 1440p spelen. Wil je daarentegen in 4K gamen met een hoge frame rate, dan heb je toch een RTX 4080 of 4090 nodig.

Er zijn nog andere beperkingen. De Intel Core i7-14700 is verre van traag, maar voor meer dan 3000 euro zien we liever een Intel Core i9. Content creators die foto's en video's in 4K-kwaliteit willen bewerken en belang hechten aan snelle exporttijden kijken daarom beter naar andere desktops. Een ander probleem komen we tegen bij de opslag. In totaal is er 3 TB opslag aanwezig, die bestaat uit een SSD van 1 TB en een HDD van 2 TB. We snappen niet goed wat een HDD doet in een gaming desktop van 3.299 euro, zeker omdat er goedkopere alternatieven met 3 TB SDD-opslag bestaan. We hebben zelf geen games vanaf de HDD gespeeld en we raden dit ook niet aan. Je kan de HDD zien als manier om extra games op te slaan, maar als je ze wil spelen, verplaats je ze bij voorkeur eerst naar de SSD.

Ten slotte krijg je bij het opstarten de vraag of je het Gigabyte Control Center wil downloaden en installeren. Dat hebben we om wille van reviewdoeleinden dan maar gedaan. De meerwaarde van het Control Center is helaas niet groot. Je kan enkele RGB-instellingen aanpassen en kan software-updates uitvoeren. Een deel van de updates kan je echter ook via de Windows-instellingen krijgen. Het Control Center is niet bepaald betrouwbaar met die updates. Zo kregen we de melding dat de Erazer Hunter X20 zeker niet opnieuw moest opstarten na een reeks updates en plots werd onze monitor zwart. De pc was dus wel degelijk opnieuw aan het opstarten. 

• Prestaties score: 3,5 / 5

Moet je de Erazer Hunter X20 kopen?

Koop hem als...

Koop hem niet als...

Op CES kwam MSI sterk uit de hoek met zijn eerste gaming handheld, de MSI Claw. Hij sleepte niet alleen meerdere awards in de wacht, maar was ook de eerste gaming handheld met nieuwe Intel Core Ultra-processoren. De twee andere gaming handhelds met Windows 11, de Lenovo Legion Go en ASUS ROG Ally, zijn namelijk uitgerust met AMD-processoren. Het enige onderdeel waarover niets werd gezegd, was de prijs en daarover komt nu meer duidelijkheid.

MSI heeft namelijk de officiële dollarprijzen voor de Claw in zijn online shop onthuld. Europrijzen zijn er helaas nog niet, aangezien MSI geen eigen webshop heeft in Nederland en België. In andere landen en bij retailers is de handheld daarnaast nog niet te bespeuren. Dat maakt het moeilijk om te gokken wat de europrijzen zullen zijn.

Er zijn drie configuraties van de MSI Claw. De duurste bevat een een Intel Core Ultra 7-155H CPU en 1TB opslagruimte. Die krijgt een adviesprijs van 799,99 dollar. Verder is er een versie met 512GB opslagruimte voor 749,99 dollar. De goedkoopste configuratie van de MSI Claw heeft eveneens 512GB opslag, maar een zwakkere Intel Core Ultra 5-135H, en kost 699,99 dollar.

Prijzenoorlog met één duidelijke winnaar

Op dit moment kan je de ASUS ROG Ally kopen voor 649 euro en daarvoor krijg je 512GB opslag met een AMD Ryzen Z1 Extreme-processor. De adviesprijs van die configuratie was echter 799 euro en aan het einde van 2023 heeft ASUS de prijs laten zakken. We verwachten eerlijk gezegd ook niet dat deze deal ooit zal aflopen. De Lenovo Legion Go lag pas aan het einde van 2023 in de winkelrekken en is uitgerust met dezelfde processor en opslag als de ASUS ROG Ally. Ook hier bedraagt de adviesprijs 799 euro. Zelfs als MSI besluit om het dollarteken van de duurste versie te veranderen in een euroteken, krijg je voor 799,99 euro minstens gelijkaardige prestaties met twee keer zoveel opslag.

Hoewel de MSI Claw misschien een betere prijs-kwaliteit heeft binnen het landschap van gaming handhelds met Windows 11, mogen we de Steam Deck niet vergeten. Zelfs met korting is de ASUS ROG Ally nog duurder dan de overeenkomstige versie van de Steam Deck OLED. Die heeft namelijk een adviesprijs van 569 euro (512GB) en als je wil upgraden naar 1TB opslag betaal je nog steeds maar 679 euro. De Steam Deck met 256GB opslag en LCD-scherm kost amper 419 euro, ongeveer de helft van de concurrentie. Wie een strakker budget heeft, komt dus nog steeds uit bij de Steam Deck.

Ten slotte weten we nog niet wat de wereldwijde plannen voor de MSI Claw zijn. MSI heeft namelijk geen verkoopdatum of prijzen voor de Europese markt gecommuniceerd, dus we tasten hier in het duister. Als de MSI Claw hier in de winkelrekken komt te liggen, zijn we vooral benieuwd naar de evolutie van de verkoopprijs. MSI-producten (vooral laptops) krijgen namelijk relatief snel korting en we zouden het niet heel gek vinden als het instapmodel van de MSI Claw op een bepaald moment 500 euro of minder zou kosten.

MSI lanceert vandaag de MAG Codex 6 met 13e gen. Intel-processoren en NVIDIA® GeForce RTX™ 40 Series GPU. De MAG Codex 6 is de ultieme metgezel voor gamers en combineert prestaties en functionaliteit naadloos. Het slanke en robuuste ontwerp, geïnspireerd door moderne esthetiek, straalt een fascinerende look uit zonder afbreuk te doen aan het uiterlijk.

De MAG Codex 6 13th wordt aangedreven door de Intel® Core™ i7-processor en levert een opmerkelijke prestatieboost in vergelijking met zijn voorganger. In combinatie met de RTX™ 40 Series, met de nieuwste 4e gen. Tensor Cores, 3e gen. RT Cores en nieuwe Streaming Multiprocessors, zijn de framerates van games aanzienlijk verbeterd. Bovendien kunnen gamers kiezen uit verschillende grafische kaarten, waaronder de RTX™ 4070 of RTX™ 4060 Ti met 16GB VRAM. Daarnaast is de MAG Codex 6 uitgerust met geavanceerde transmissiespecificaties, zoals DDR5-geheugen en M.2 PCI-e SSD-sleuven, zodat gamers verzekerd zijn van het hoogste prestatieniveau.

Vernieuwde koeling

De MAG Codex 6 is uitgerust met de i7-13700 processor en RTX™ 4070 videokaart en heeft ook een geoptimaliseerde koeling. Dit ontwerp vermindert effectief de warmte die door de componenten wordt gegenereerd en zorgt voor uitstekende prestaties. Met voldoende luchtstroomruimte en een groot oppervlak luchtinlaat, maximaliseert het systeem thermische koeling, waardoor het gemakkelijk is om topprestaties te bereiken.

Eenvoudig te upgraden

MSI heeft altijd prioriteit gegeven aan de behoeften van gamers en de MAG Codex 6 is een voorbeeld daarvan. Hij voldoet niet alleen aan de huidige specificaties van gamers, maar biedt ook de flexibiliteit voor upgrades. Om ervoor te zorgen dat gamers constant topprestaties ervaren met de nieuwste technologieën, zijn de componenten in MSI gaming desktops zo ontworpen dat ze gemakkelijk toegankelijk zijn. Of je nu opslagruimte wilt uitbreiden, je processor wilt upgraden of een nieuwe grafische kaart wilt installeren, het kan allemaal moeiteloos.

Transparant zijpaneel met aanpasbare verlichting

De MAG Codex 6 heeft een transparant zijpaneel, dat een kristalhelder zicht biedt op het krachtige interieur. Daarnaast tilt MSI Mystic Light software het geheel naar een hoger niveau, met meer dan 20 verlichtingsmodi die je set-up kunnen veranderen in een betoverend visueel spektakel. Van levendige kleurenschema's tot dynamische lichteffecten, elk moment van gamen wordt een onvergetelijk avontuur. Met deze functies kunnen gamers een meeslepende spelomgeving creëren die is afgestemd op hun voorkeuren.

De Alienware Aurora R16 is het nieuwste model in de Aurora-serie gaming pc's en de "opvolger" van de Alienware Aurora R15. In plaats van de desktop uit te rusten met krachtigere onderdelen, heeft Dell hem alleen een nieuw, minimalistisch ontwerp gegeven met behoud van de gaming prestaties.

De buitenkant is het grootste verschil tussen de R15 en de R16, waarbij de nieuwe een professioneler ontwerp heeft met een vleugje RGB-verlichting vooraan. Volgens Dell is de totale omvang met ongeveer 40% afgenomen ten opzichte van de R15 en is de desktop 20% stiller. Ook zijn de CPU- en GPU-temperaturen respectievelijk tot 10% en 6% lager.

Een ander groot voordeel van de Aurora R16 ten opzichte van de Aurora R15 is het prijsverschil. De Aurora R16 met Intel Core i7-13700F processor, Nvidia GeForce RTX 4070 12GB GDRR6 grafische kaart, 16GB DDR5 RAM en 1TB NVMe M.2 PCIe SSD opslag krijgt een adviesprijs van 1.749 dollar. Prijzen in euro zijn niet beschikbaar, maar de Aurora R15 met dezelfde configuratie is ongeveer 900 dollar duurder dan de nieuwe R16. Momenteel kost een Aurora R15 met deze specificaties 2.349 euro in de webshop van Dell, dus we hopen dat de Aurora R16 niet veel meer dan 1.500 zal kosten.

Is het tijd voor gaming desktops op kantoor?

Hoewel gaming pc's van Alienware gewoonlijk erg flitsende, futuristische ontwerpen hebben, gooit de Aurora R16 dit helemaal overboord. Het vlakke, rechthoekige ontwerp met eenvoudige lichtring vooraan kan naar onze mening perfect in een kantooromgeving staan.

Als je bedenkt dat vooraf gebouwde desktops het niet zo goed doen in de gaming markt, maakt Dell een slimme keuze met dit nieuwe ontwerp. Gaming pc's zijn natuurlijk voornamelijk bedoeld voor professionele gamers, aangezien je bijna altijd zelf nieuwe onderdelen kan installeren. Dankzij hun sterke prestaties kunnen gaming pc's ook worden gebruikt voor creatief en grafisch werk. 

De Alienware Aurora R16 wordt waarschijnlijk niet dé grote doorbraak van gaming pc's in kantooromgevingen. Hij kan wel het begin zijn van een nieuw tijdperk voor gaming pc's, aangezien dit ontwerp haaks staat op wat we gewend zijn van Alienware. Wij zijn alvast benieuwd of andere gaming merken deze trend zullen volgen.

Razer BlackShark V2 Pro (2023): Review in een notendop

Als de lancering van de Razer BlackShark V2 Pro je bekend in de oren klinkt, dan komt dat omdat deze gaming-headset al een keer eerder werd gelanceerd in 2020. Razer heeft zijn populaire headset dus opnieuw gelanceerd met een aantal belangrijke verbeteringen, hoe vreemd dat misschien ook klinkt. 

We weten niet echt zeker waarom het bedrijf niet gewoon een volledig nieuw model heeft uitgebracht, met een (gedeeltelijk) nieuwe naam (zoals bijvoorbeeld de BlackShark V3 Pro), maar misschien heeft het iets te maken met het feit dat de Razer BlackShark V2 Pro (2023) eigenlijk meer een 'update' is dan een volledige 'upgrade'. De drivers zijn namelijk nog hetzelfde en ook het design van de headset is grotendeels hetzelfde. 

Dat wil natuurlijk niet zeggen dat deze nieuwe verbeterde versie je aandacht niet waard is. Razer heeft namelijk in essentie gewoon een uitstekend apparaat (en een van de beste draadloze gaming-headsets die we hebben getest) nog beter gemaakt, met een langere batterijduur, een beter klinkende microfoon en een nog betere pasvorm. Als je eerder nog niet overtuigd was dat de Razer BlackShark V2 Pro tot de beste gaming-headsets behoord, dan kan deze versie misschien toch je mening veranderen. 

Qua design is er niet echt veel veranderd. Als je hem niet van dichtbij inspecteert, zou je misschien denken dat Razer je heeft belazerd en je gewoon het oude model heeft gegeven. Hoewel het algehele ontwerp dus vrijwel hetzelfde is, zijn er wel een aantal kleine, naar belangrijke verbeteringen te vinden op de Razer BlackShark V2 Pro (2023) die veel mensen erg fijn zullen vinden.  

De prachtige hoofdband met de unieke geborduurde randen voelt zachter dan ooit tevoren dankzij het dikkere en zachtere schuim dat eronder zit. Het is ook fijn dat deze hoofdband nu met een sterker stalen verstelmechanisme vastzit aan de oorschelpen. Hopelijk gaat de headset daardoor ook wat langer mee. De oorschelpen zien er misschien ook hetzelfde uit als hun voorgangers, maar ze beschikken nu dus ook over betere traagschuim kussens, die zijn ontwikkeld om druk op je hoofd te verminderen en de geluidsisolatie te optimaliseren.   

Dat is nog niet alles. De klemkracht van de Razer BlackShark V2 Pro (2023) is nu ook meer verfijnd, waarschijnlijk als gevolg van klachten over de pasvorm van de originele headset. Hij klemt gelukkig niet zo strak op je hoofd dat het voelt alsof je hersenen uit je hoofd worden geperst (*kuch* Audeze Penrose *kuch*), maar wel genoeg om stevig op je hoofd te blijven zitten tijdens de intensere gamesessies. Natuurlijk helpt het lichtgewicht design ook (hij behoudt hetzelfde gewicht van 320 gram als zijn voorganger). Dit is zeker een van de meest comfortabele en best-passende headsets die we ooit hebben gebruikt. 

Hij is overigens ook niet vervelend om bijvoorbeeld mee te nemen op vakantie, dus we raden hem zeker aan als een gaming-headset om mee te reizen. Als je daarvoor echter iets zoekt dat meer een hybride is tussen een headset en een gewone koptelefoon, dan is de SteelSeries Arctis Nova Pro Wireless misschien interessanter voor je.

Eindelijk heeft Razer de micro-USB-oplaadpoort ook achterwege gelaten. Wie gebruikt die nu ook nog? Er wordt nu gewoon een handige USB-C-poort gebruikt en dat betekent dat je de oplaadkabel misschien niet eens uit de doos hoeft te halen als je zelf al een aantal andere USB-C-kabels hebt liggen voor je andere apparaten. Hoewel je wel gebruik moet maken van Razer Synapse om toegang te krijgen tot alle verschillende game-profielen, kan je nu wel snel en simpel wisselen via een nieuwe fysieke knop op de rechter oorschelp. Deze is standaard ingesteld om te kunnen wisselen naar 'Pro-Tuned' FPS-profielen voor game-specifieke equalizers als je de knop drie seconden ingedrukt houdt. 

Er is helaas wel slecht nieuws voor fans van Razer's roze headsets, want er is geen Razer Quartz-versie van deze headset. Je kan wel kiezen tussen Razer Mercury en zwart, dus je zit niet per se vast aan een standaard zwarte gaming-headset als je daar een beetje klaar mee bent.  

Verdere verbeteringen bevinden zich vooral aan de binnenkant van de headset. Zo beschikt de Razer BlackShark V2 Pro (2023) nu over Bluetooth-connectiviteit, naast  de 2.4GHz draadloze verbinding. Ook heeft Razer een USB-verlengkabel in de doos gedaan, voor wanneer al je verschillende USB-dongles elkaars signalen gaan verstoren. 

Een grote verbetering die ook het benoemen waard is, aangezien dit ook een goede esports gaming-headset is, is de Razer 'HyperClear Super Wideband'-microfoon die als vervanging dient voor de oude 'SuperCardiod'-microfoon. Deze heeft een samplefrequentie van 32kHz. Dat zal voor de meeste gebruikers misschien niet heel veel uitmaken, maar het zorgt wel voor een veel accuratere geluidsrepresentatie. Natuurlijk zijn dat soort hoge samplefrequenties vooral handig als je in een studio opnames maakt, maar in dit geval zorgt het er dus in ieder geval voor dat je duidelijk te horen bent voor je teamgenoten, los van je specifieke microfoon-instellingen.

De microfoon klinkt dan ook echt geweldig. De representatie van (stem)geluiden klinkt erg vol en achtergrondgeluiden worden ook redelijk goed geblokkeerd. Dankzij de hoge samplefrequentie werken de verbeteringen binnen de Razer Synapse-app ook nog beter. Denk dan bijvoorbeeld aan de 'voice gate' (die automatisch de microfoon dempt als je niet praat), het aanzetten van 'vocal clarity' (die de hoge tonen een boost geeft) of het creëren van je eigen equalizer (er zijn 10 equalizer-sliders voor de microfoon).

Qua audioprestaties levert de Razer BlackShark V2 Pro (2023) net zo'n indrukwekkende geluidskwaliteit als zijn voorganger. Hij beschikt over meer dan genoeg volume, rijke middentonen en redelijk gedetailleerde hoge tonen. Dat alles zorgde voor een fantastische luisterervaring bij games zoals Kena: Bridge of Spirits tijdens onze tests. 

Gek genoeg merkten we op dat de bas nogal zwak was. Meestal vinden we gaming-headsets juist te veel gefocust op de bas. Aangezien de soundstage al redelijk breed en meeslepend is en het klankbeeld ook enorm accuraat is, merk je het nog steeds goed als je midden in een gevecht zit, maar je merkt niet echt veel gerommel vanuit de bas. 

Er zijn meerdere geluidsprofielen beschikbaar. Een aantal daarvan zijn redelijk standaard en anderen zijn professioneel ontwikkeld voor esports, met bijvoorbeeld specifieke equalizers voor games zoals CS: GO en Fortnite. Deze profielen leken niet altijd veel toe te voegen, maar het profiel voor CS: GO past dan wel weer perfect bij de game. Dat is in principe ook prima, want je kan via de Synapse-app altijd nog zelf een profiel instellen.  

Als laatste willen we ook nog even complimenten geven aan de Razer BlackShark V2 Pro (2023) voor zijn fantastische batterijduur. Op het model uit 2020 kreeg je maar 24 uur aan speeltijd, maar deze nieuwe versie van de headset levert een batterijduur van 70 uur. Dat is dus bijna drie keer zo lang als zijn voorganger. Het 2023-model kan je ook snelladen en die geeft je dus ook na 15 minuten opladen alweer 6 uur aan speeltijd. Naast de eerste keer dat we de headset volledige oplaadden, hoefden we hem niet meer aan de lader te leggen tijdens de hele week waarin we hem aan het testen waren. Dat is dus ook erg fijn als je elke avond al meerdere apparaten hebt die je weer moet opladen. 

Razer BlackShark V2 Pro (2023): Prijs en beschikbaarheid

• Hoeveel kost het? 229,99 euro
• Wanneer is het beschikbaar? Vanaf nu beschikbaar
• Waar kan je het krijgen? Beschikbaar bij Razer zelf en enkele bekende online retailers 

De Razer BlackShark V2 Pro (2023) is nu beschikbaar voor een redelijk hoge prijs van 229,99 euro. Dat betekent niet dat hij deze prijs niet waard is en de beste draadloze gaming-headsets zijn meestal ook niet bepaald goedkoop, maar hij kost misschien wel iets meer dan de meeste mensen bereidt zijn om uit te geven aan een headset.  

De nieuwe versie is ook iets duurder dan het 2020-model, die namelijk tijdens zijn lancering een adviesprijs van 199,99 euro had. Als je wel bereidt bent om iets meer te betalen voor een fantastische headset, dan is dit een geweldige keuze, zeker als je op zoek bent naar een lichtgewicht design, een comfortabele pasvorm en geweldige geluidskwaliteit. 

• Prijs-kwaliteit: 4/5

Razer BlackShark V2 Pro (2023): Specs

Moet je de Razer BlackShark V2 Pro (2023) kopen?

Koop hem als...

Koop hem niet als...

Razer BlackShark V2 Pro (2023): Overweeg ook

Zo hebben we de Razer BlackShark V2 Pro (2023) getest

• We hebben de headset een week lang getest
• We hebben hem gebruikt om mee te gamen, naar muziek te luisteren en series te streamen 
• We hebben hem gebruikt in combinatie met games zoals Cyberpunk 2077 en Counter-Strike: Global Offensive

We hebben de Razer BlackShark V2 Pro (2023) een week lang getest en gebruikt om mee te gamen, om naar muziek te luisteren en om naar onze favoriete series te luisteren. Omdat hij een erg lichtgewicht ontwerp heeft, vonden we hem ook erg handig mee onderweg te nemen als gaming-headset voor tijdens het reizen.   

Aangezien dit apparaat vooral bedoeld is voor esports, hebben we hem ook gebruikt in combinatie met CS: GO en Fortnite. Daarbij hebben we vooral gelet op hoe de geluidsprofielen klonken die specifiek voor deze games zijn ontwikkeld. We hebben de headset echter ook getest met andere games, zoals Cyberpunk 2077 en Kena: Bridge of Spirits. Aangezien hij op meerdere manieren kan worden verbonden, konden we hem heel gemakkelijk gebruiken met een gaming-pc, een werklaptop en een iPhone. 

Lees meer over hoe we testen

Review in een notendop

De MEG Aegis Ti5 is de nieuwste toevoeging aan MSI's gaming desktop-lijn. De aankondiging en daaropvolgende lancering van de Nvidia GeForce RTX 3000-serie grafische kaarten betekende dat we de grotere pc-fabrikanten nieuwe hardware zien introduceren. Ook desktop-lijnen halen voordeel uit de nieuwste en meest krachtige hardware op de markt. MSI heeft dit nog serieuzer genomen dan anderen en produceert de beste gaming-pc van het bedrijf sinds jaren.

De MSI Aegis Ti5 is misschien nog wel het meest unieke design voor een pre-build op de markt. De look is dan ook niet voor iedereen. Alhoewel we in eerste instantie moesten lachen om het robotachtige ontwerp, zijn we de esthetiek gaan waarderen. Je krijgt nog steeds de welbekende RGB-verlichting die in vele gaming-pc's aanwezig is, maar de Aegis valt op in vergelijking met andere desktop-builds. Deze kennen namelijk maar een paar uitvoeringen: een onopvallende, minimalistische kast of een chassis met een raam dat de krachtige hardware weergeeft.

De RGB-verlichting is subtiel en vouwt zich om de vorm van de pc heen. Aangezien de verlichting achter plastic is verborgen, krijg je geen flashbang-effect zoals dit bij andere gaming-pc's voorkomt. Dit voelt dan ook prettiger aan de ogen als je je pc op je bureau zet.

De hele pc voelt bijna als een kunstwerk, een liefdesbrief aan science fiction en een blauwdruk voor de toekomstige gaming-pc's die we in huis neerzetten. Natuurlijk gaat het bij een pc niet alleen over het uiterlijk, en het doet je ongetwijfeld goed om te lezen dat de Aegis Ti5 schrikbarend krachtig in elkaar zit. De configuratie die wij hebben kost ongeveer 6.000 euro en bevat een Intel Core i9-10900K CPU en een Nvidia GeForce RTX 3090 GPU. Er is ook een configuratie verkrijgbaar met een Intel i7 10700K of een bescheiden RTX 3070.

Als je een game-machine wil dat opvalt en elke titel kan draaien die je in de komende jaren aanschaft, is de MSI Aegis Ti5 niet te verslaan. Je mag een behoorlijke spaarpot stukslaan om de pc te betalen, maar je krijgt er ongelooflijk krachtige prestaties voor terug.

Prijs en beschikbaarheid

Het tekort aan RTX 3000-serie grafische kaarten betekent dat de pc's last hebben van opgeschroefde prijzen. Dit merkten we ook toen we keken welke retailers de Aegis verkopen: op het moment van schrijven is de pc overal uitverkocht of niet beschikbaar. 

Wat je ook uiteindelijk betaalt voor je MSI Aegis Ti5, het is nog steeds een behoorlijk bedrag. Je betaalt niet alleen voor de krachtigste hardware die momenteel verkrijgbaar is, maar ook voor een esthetiek die niet nagebootst kan worden zonder serieuze aanpassingen aan de kast. Alhoewel de prijs erg hoog is, is het niet onredelijk als je kijkt naar wat je krijgt voor je geld.

Ontwerp

Laten we er niet omheen draaien: de esthetiek van deze build is de liefde van je leven of je grootste nachtmerrie. Persoonlijk denken wij dat de nieuwe Aegis een mooie draai geeft aan de bestaande trends voor pc-builds. Het helpt natuurlijk ook dat de binnenkant net zo krachtig is als de buitenkant belooft.

De kast heeft wat weg van een robot-uiterlijk in recente popcultuur en we vergeven het je als je zegt dat de kast ietwat lijkt op Bastion uit Overwatch of Claptrap van de Borderlands-games. Als je er lang genoeg naar staart begint de kast wellicht nog in een monotone computerstem tegen je te praten. Het chassis ademt science fiction en is dus perfect voor wie een futuristische battlestation wil. Een geschiktere pc voor het spelen van Cyberpunk 2077 of Watch Dogs: Legion kunnen wij ons niet bedenken.

De overduidelijke toevoeging aan dit nieuwe Aegis-model is de 'Gamer Dial' een controller-console die in de voorkant van de kast is ingebouwd. Deze dial laat spelers wisselen tussen verschillende systeemprestatie-instellingen. Zo kan deze ook informatie delen zoals de temperatuur van de CPU en de frequenties. Ook kun je kiezen tussen verschillende prestatie-modi voor betere game-optimalisatie.

Verder is de dial ook te gebruiken om audio-volume en RGB-verlichting te bedienen. De dial kan gepersonaliseerd worden met het weergeven van afbeeldingen of gifs op de voorkant. 

De kast is gedeeltelijk plastic en metaal, welke hem ontzettend stevig maakt. De sokkel van de pc lijkt volledig van metaal te zijn, wat helpt met de stabiliteit. Toch zijn we ietwat teleurgesteld dat er geen aluminium of glas is gebruikt, gezien de prijs van de Aegis Ti5. Het raamloze design wijkt af van de huidige trend om de binnenkant van een pc te kunnen zien. Dit zou wel een oplossing kunnen zijn voor wie een futuristische pc zoekt met RGB, maar geen zin heeft om mee te doen met de rest.

Bovenin de pc is een solide metalen hendel ingebouwd voor het gemakkelijk verplaatsen van de kast. Eerder vonden we dit zonde, maar het bleek een redder in nood toen we de kast wilden verplaatsen. Alhoewel de metalen basis de build een mooie solide indruk geeft, betekent het ook dat de desktop behoorlijk zwaar is: ongeveer 17kg. De kast bevat ook twee opvouwbare armen die gebruikt kunnen worden voor het ophangen van kabels of headsets. Wat wij dan stiekem tof vinden is dat ze uitgeklapt de pc op een robotkonijn laten lijken. Credits voor de designers dus.

Prestaties

Zoals je wel verwacht van de specificaties kan je er praktisch elke game op spelen die je maar wil. Maximale instellingen? Jazeker. De MSI Aegis Ti5 draait als een zonnetje bij het spelen van alle recente AAA-titels zoals Assassin's Creed Valhalla en Cyberpunk. Je mag van deze pc 60fps met alle instellingen op de maximale setting verwachten.

Met 128GB RAM om te spelen kun je praktisch Red Dead Redemption 2 op de DDR4-RAM zelf opslaan. Dit is een volslagen onnodige grootte qua RAM voor de meeste gamers. 16 tot 32GB is meer dan voldoende om zwaardere games te kunnen draaien met een aantal apps open. 128GB RAM is te gebruiken om een server te runnen.

Tijdens het spelen van Cyberpunk 2077 voldeed deze ervaringen aan alle verwachtingen. Met zowel raytracing als DLSS ingeschakeld draaide alles ongelooflijk soepel en keken we onze ogen uit hoe mooi alles eruit zag. De Aegis draait alles met twee vingers in de neus, met een heerlijk stille MSI AIO CPU liquid-koeling die ervoor zorgt dat de pc koel blijft.

Wat opvallend is, is dat de MSI Aegis Ti5 een micro-ATX-kast is, met een MSI mATX Z490-moederbord. De panelen aan de zijkant losmaken was vrij gemakkelijk, wat we niet verwachten zo op het eerste gezicht. Je kunt dus andere componenten erin kunnen plaatsen mocht je dit graag willen. Twee van de vier ingangen voor uitbreidingen worden in beslag genomen door de Nvidia GeForce RTX 3080 GPU, welke je drie display-poorten en een extra HDMI-ingang heeft. Wij hadden dan ook geen problemen met het aansluiten van de Aegis aan drie monitoren.

We zijn wel ietwat teleurgesteld over het aantal USB-ingangen (of misschien vooral het gebrek hieraan). Het is niet onmogelijk om met zeven poorten te werken, maar we kwamen erachter dat we een USB-hub erbij moesten pakken om al onze gaming-accessoires en laadstukken te kunnen inpluggen. De Aegis heeft wel twee USBC-ingangen, wat een fijne extra is voor wie modernere apparatuur bezit of ergens de laadkabels in moet duwen.

Koop hem als...

Koop hem niet als...

Ben je een fervent gamer? Dan heb je daar ook een geschikte gaming-pc voor nodig. Wij begeleiden je doorheen alle verschillende opties richting de topklasse pc's die jou volgens ons zullen helpen bij het spelen van jouw favoriete titels. Afhankelijk van wat je juist zoekt, hoef je zelfs niet enorm veel uit te geven om de juiste pc te vinden. 

Dit gezegd hebbende, zal je waarschijnlijk wel wat meer moeten betalen voor pc's met iets meer high-end componenten in als je de nieuwste en beste pc-games wilt spelen, zoals Halo Infinite op 4K. Als je echter wat aan prestaties inboet, zijnde het gamen op 1440p of slechts 1080p, dan heb je doorgaans nog steeds een immersieve gaming-ervaring zonder dat je daarvoor te diep in je geldbuidel moet tasten. 

Het aanhoudende chiptekort zorgt ervoor dat de prijzen voor CPU's en GPU's wat hoger liggen dan normaal, waardoor het nu misschien wel het beste moment is om een reeds gebouwde computer te kopen in plaats van er zelf eentje samen te stellen. Je krijgt zo alle componenten die je wilt zonder dat je zelf een grafische kaart tegen de huidige prijzen moet gaan zoeken, waardoor je mogelijk lang moet wachten of veel te veel moet betalen. 

Wat jouw budget ook mag zijn, er zal hier ongetwijfeld wel een gaming-pc bijstaan die aan jouw eisen voldoet, of je nu een topklasse premium pc zoekt of iets meer budgetvriendelijk dat een balans vindt tussen prijs en prestaties. Om jou te helpen bij jouw keuze hebben we de beste toestellen hieronder verzameld, en hebben we rekening gehouden met de prijs, prestaties en zelfs het ontwerp. Of je nu competitief wil gamen of na een lange werkdag rustig wil uitblazen, je zal wel iets vinden.

Onze topkeuzes voor de beste gaming-pc van 2022

Beste gaming-pc's van 2022

Niet iedereen zal te vinden zijn voor de Transformer-achtige case van de MSI MEG Aegis Ti5, maar over de pure kracht valt niet te twijfelen. Deze bizar uitziende premium pc van MSI komt met adembenemende specs. De hoogste configuratie komt met een Intel Core i9, de RTX 3080 en een exorbitante 128GB RAM. Welk model je ook kiest, de prestaties zullen je volledig omver blazen. Het nadeel is wel dat je daar aardig wat geld voor moet ophoesten, dus dit zal niet de beste keuze zijn voor iedereen. 

Lees hier onze volledige review: MSI MEG Aegis Ti5

Met de pogingen van AMD om de sterkste speler in zowel de CPU- als GPU-markt te worden, mag het ons niet verbazen dat veel van de beste pc's nu de overstap maken naar Team Red. Onze favoriete Alienware Aurora gaming desktop-reeks is er eentje van, en voorziet zijn R10-modellen met de krachtige, doch betaalbare Ryzen CPU's van AMD. Deze voorzien niet enkel ruwe kracht bij het gamen, maar komen ook met een zacht prijskaartje, waardoor gamers met een beperkt budget nu ook van de beste gaming prestaties kunnen genieten. Dit is een van de beste gaming pc's, zeker als we de volgende generatie in het achterhoofd houden, voorzien van de RTX 3090 voor gaming in een 8K-resolutie.

Zij die hun eerste stappen willen zetten in pc gaming of gewoon een beperkt budget hebben, zullen de instap-configuraties van de Lenovo Legion Tower T5 wel appreciëren. Het is een betaalbaar startpunt dat zeker geschikt is om de meeste populaire esports en AAA-titels te draaien tegen 1080p. De standaardmodellen ontbreken wel de modernere GPU-standaarden zoals ray tracing en DLSS, maar als je klaar bent om de specs wat omhoog te krikken, dan kan je het zwarte chassis makkelijk openen om de upgrades toe te voegen. Als je voor het eerst met pc gaming aan de slag wilt, dan zal je waarschijnlijk geen betere optie vinden.

Lees hier onze review: Lenovo Legion Tower T5

Als je met een plaatsgebrek kampt, of gewoon een gaming pc zoekt die je in jouw woonkamer kwijt kan, dan is de MSI Trident 3 10th misschien wel iets voor jou. Het is niet enkel een van de kleinste gaming pc's die we ooit hebben gezien, maar  hij is ook iets goedkoper dan de concurrenten met vergelijkbare hardware. De specs zullen ervoor zorgen dat je een geweldige game-ervaring hebt, en dat zonder jouw portefeuille teveel te belasten. En zolang je geen opvallende RGB-verlichting en vloeibare koeling zoekt en ook niet veel geeft op het upgraden van jouw pc, dan is dit het beste toestel voor jou. 

Lees hier onze volledige review: MSI Trident 3 10th

De Acer Predator Orion 3000 is uitstekend gebouwd, met een aandacht voor detail dat je bijna nergens anders zal vinden in een net, compact ontwerp dat de pc heel draagbaar maakt. De RGB-verlichting is ook een interessante toevoeging en wordt enkel knapper door de FrostBlade-ventilatoren en lichtbalken op de zijkanten. Ook binnenin vind je veel moois terug, met speces die sterk genoeg zijn om gamers immersieve 4K en VR-gaming te bieden. Het is niet de goedkoopste pc die je zal vinden, maar wel eentje die voldoende future-proof is om meerdere jaren mee te gaan. Zeker als je naast de topprestaties ook een leuk uiterlijk zoekt, is dit een geweldige keuze.

Lees hier onze volledige review: Acer Predator Orion 3000

De HP Omen 30L kan met wat flinke hardware komen, en levert mooie prestaties ondanks de krappe plaatsing van de componenten waarbij we ons zorgen maakten over de luchtstroming. Er zijn nog andere zaken die ons kunnen smaken, waaronder de beperkte hoeveelheid RGB-verlichting, de eerlijke prijs en het elegante ontwerp. Je hebt de mogelijkheid om wat onderdelen aan te passen, maar de dichte plaatsing van alles zorgt ervoor dat dit niet eenvoudig is. Je kan ook vrij weinig doen om de koeling te verbeteren. 

Lees hier onze volledige review: HP Omen 30L

Hoe kies je de beste gaming pc

Hoe we gaming pc's testen

Een gaming pc is steeds een grote aankoop waar je voldoende over moet denken, dus ook wij nemen dit vrij serieus. Het testen van een gaming pc is steeds een uitdagende onderneming. We testen hier niet enkel de nieuwste titels op, maar ook oudere, doch nog steeds veeleisende titels, en letten daarbij op de prestaties en koeling-efficiëntie. We draaien ook synthetische benchmarks zoals PCMark 10, 3DMark en Geekbench 5.

We nemen bovendien ook een kijkje naar het ontwerp, de hoeveelheid poorten, upgrade-baarheid, RGB-verlichting en toegang tot het chassis. Daarnaast controleren we tevens hoe goed de pc met alledaagse taken omspringt, omdat we onze gaming pc's ook daar voor zullen gebruiken. 

We combineren al onze resultaten en wegen dit tenslotte af ten opzichte van de prijs, om te kijken of hij het prijskaartje waard is en al dan niet waar voor zijn geld blijkt voor de consumenten.

De beste gaming pc-deals van vandaag

Volgens benchmarks is Apple's nieuwe M1 Max-chip drie keer zo krachtig als de originele M1-processor van het bedrijf.

De nieuwe M1 Pro- en M1 Max-chips zijn door Apple uit de doeken gedaan op het Unleashed-event in oktober. Deze chipsets zijn te vinden in de nieuwe MacBook Pro 14 inch en MacBook Pro 16 inch. 

MacRumors meldt dat de eerste Metal Benchmark op Geekbench 5 een tipje van de sluier oplicht over wat we kunnen verwachten van de M1 Max. De SoC (system-on-a-chip) krijgt een score van 68.870. Dit is drie keer zo hoog als de originele M1-chip, die 20.581 punten behaalt in dezelfde test.

Aangezien het om een vroege benchmark gaat, is het raadzaam om dit nieuws met een korrel zout te nemen totdat het product officieel verkrijgbaar is. Als de resultaten kloppen, belooft deze generatie MacBook Pro's een sterk professioneel werkstation te worden.

• De AirPods 3 zijn officieel onthuld
• Beste MacBooks en Macs van het moment
• Alles wat je moet weten over macOS 12 Monterey

De nieuwe MacBook Pro's zijn veelbelovend

Een aantal andere vroege benchmarks voor de M1 Max gingen niet specifiek in op de grafische mogelijkheden van de SoC. Sommige mensen hebben de chipset zelfs vergeleken met de chip van de PS5 op basis van het aantal teraflops, maar dat is nu niet bepaald een ideale manier om erachter te komen hoe goed een nieuw Apple-apparaat het doet op het gebied van videobewerking en rendering.

Ondanks de slechte vergelijking stelt Apple dat de ‌M1‌ Max-chip "soortgelijke prestaties" biedt als een "pro-laptop met een hoogwaardige grafische kaart", terwijl het 100W minder energie vereist. De meest premium versie van de MacBook Pro 16 inch (2021) is hierbij naast de MSI GE76 Raider en de Razer Blade 15 Advanced gelegd.

Analyse: hoe zit het met de M1 Pro-chip?

Er is nog niet zo veel informatie opgedoken over de iets minder krachtige - maar nog altijd sterke - M1 Pro-chip. Het is een betaalbaarder alternatief voor de M1 Max, terwijl het een stap voorwaarts is ten opzichte van de originele M1-chip.

We zien de afgelopen dagen enkel leaks over de meest high-end silicon van Apple, maar we moeten de M1 Pro en M1 Max nog met elkaar vergelijken om zeker te weten of de M1 Pro een goede optie is voor creatieve professionals die aan de slag willen met programma's als Adobe Premiere. Als de M1 Pro niet sterk genoeg blijkt, kom je bij een 14 inch MacBook Pro (2021) met maximale specs al uit op een fors prijskaartje van 6.659 euro. 

De vroege benchmarks van de M1 Max zijn in elk geval veelbelovend. Voor zo'n duur product presteert het momenteel naar verwachting, maar het blaast ons nu niet bepaald weg. We hopen dat de M1 Pro net zo indrukwekkend is als er eindelijk wat officiële testresultaten opduiken.

• Dit zijn de beste laptops van het moment