Sony heeft aangekondigd dat het twee limited edition DualSense-controllers uit zal brengen die geïnspireerd zijn door de look (en kleuren) van Grand Theft Auto 6. Ze komen tegelijkertijd met de game uit.

De nieuwe controllers werden gisteren tijdens een nieuwe State of Play onthuld. Er is een zwarte en een witte variant en ze hebben allebei paarse en blauwe chromen accenten. Verder vind je het GTA 6-logo op het touchpad met palmbomen in de 'VI'-letters. De knoppen hebben allemaal een roze kleur, wat natuurlijk ook perfect aansluit bij het Vice City-thema.

"De zwarte en witte limited edition DualSense draadloze controllers vangen elk de essentie van Vice City, van de felle dagen aan de kut tot de levendige nachten in de stad," laat Sony weten via de PlayStation Blog.

"Beide edities beschikken over een glinsterende, kleurveranderende afwerking die de tinten van een Vice City-zonsondergang combineert met de gloed van neonverlichting. Ze hebben ook allebei speciale palmboomdetails die direct in de controller zijn verwerkt, wat een uniek tastbaat element toevoegt naast de officiële Grand Theft Auto 6-branding."

• Klik hier om te abonneren op onze wekelijkse nieuwsbrief

De witte variant "belichaamt Vice City bij dageraad, van zijn witte zanden en lucht met pastel[kleuren] tot al zijn relaxte glamour," terwijl de zwarte versie "de energie van Vice City's iconische nachtleven vastlegt."

De 'DualSense Wireless Controller – Grand Theft Auto 6 Black Limited Edition' en de 'DualSense Wireless Controller – Grand Theft Auto 6 White Limited Edition' zullen vanaf 10 september beschikbaar zijn om te pre-orderen en komen officieel op 19 november uit, meteen naast de game zelf.

Beide controllers hebben een adviesprijs van 84,99 euro en ze zullen beschikbaar zijn in beperkte hoeveelheden via PlayStation Direct.

• Het kan tot 80 uur duren om het verhaal van GTA 6 uit te spelen volgens Rockstar

Sony's nieuwste patent is misschien nog wel de vreemdste die we tot nu toe hebben gezien: temperatuurbediening in een DualSense-controller voor het veranderen van de temperatuur aan de hand van de in-game omgevingen. 

Het lijkt wel iets uit een (hele vreemde) sciencefictionfilm, maar de PS5-fabrikant heeft hier blijkbaar onderzoek naar gedaan en een patent geregistreerd voor dit nieuwe idee. Het gaat dus specifiek om het toevoegen van een "temperature control apparatus" aan de DualSense-controller (of het creëren van een nieuw soort DualSense-controller met deze technologie). 

Sony zou dit willen realiseren door de plastic behuizing van de DualSense te vervangen door een behuizing gemaakt van een soort gel, waarmee warme en koude temperaturen beter kunnen worden doorgegeven aan de haptics van de controller (via Push Square).

Met deze technologie zou de controller bijvoorbeeld warmer kunnen worden als je in een game een warme omgeving, zoals bijvoorbeeld een woestijn of vulkaan, binnentreedt. Hij zou dan juist weer koeler kunnen worden als je in aanraking komt met een arctisch klimaat of als je personage een koelkast opent. Het zou dus op die manier kunnen zorgen voor iets meer inlevingsvermogen. 

Als je dit redelijk onmogelijk vindt klinken, dan komt dat omdat het ook zo is. In ieder geval op dit moment, met de huidige hardware. De technologie die hiervoor moet worden toegevoegd aan de controller vereist waarschijnlijk de ontwikkeling van een volledig nieuwe controller en het is dus zeker niet iets dat Sony zomaar even kan toevoegen via een software-update. Daarnaast moeten ook game-ontwikkelaars worden overgehaald om de technologie te gaan ondersteunen, want dat kost hen waarschijnlijk een hoop tijd en moeite. 

Een controller met temperatuurregeling zou overigens waarschijnlijk erg duur worden. Als je de DualSense Edge of de PSVR 2 al duur vond, dan sta je misschien nog wel te kijken van hoeveel duurder zo'n geavanceerde controller eventueel nog zou kunnen worden. 

Heethoofd of koukleum?

We moeten toegeven dat het best interessant klinkt als we er over nadenken. Als je echt een beetje de kou kon voelen van de besneeuwde bergtoppen die je beklimt in God of War Ragnarök, dan zou je je nog beter kunnen inleven in Kratos' nieuwste avontuur. Ook zou deze technologie de spanning kunnen verhogen bij schietspellen als je handen warmer worden tijdens een intens gevecht. 

Toch denken we dat het realistisch gezien een vrij slecht idee is. Als we bedenken wat de controller zou kosten en wat voor effect dit zou hebben op de batterijduur van de controller, dan is deze gimmick het waarschijnlijk niet echt waard. Daarnaast is het misschien ook niet echt fijn als je elke keer klamme handen krijgt wanneer de controller warmer wordt. In het ergste geval zou het zelfs brandgevaar kunnen vormen. 

Dit idee van Sony mag van ons wel gewoon een leuk concept blijven. De DualSense is toch al een fantastische controller, (grotendeels) dankzij zijn haptische feedback en adaptieve trigger, die de beste PS5-games nog net iets meer tot leven brengen. We kijken er ook niet echt naar uit om geforceerd pauzes te nemen als de controller oncomfortabel warm of koud wordt. 

• Wil je je toch iets meer inleven in je PS5-games? Zie dan hier ons overzicht van de beste PS5-headsets

De DualSense Edge is een uitstekende controller. Het is niet bepaald lastig om tot die conclusie te komen, omdat de normale DualSense-controller ook al een erg goede controller is.  

Innovatieve functies zoals de haptische feedback en adaptieve triggers zorgden er in de eerste instantie al voor dat de DualSense-controller meer opviel dan andere controller ten tijde van de PS5-lancering. Die originele controller is nog steeds een van de beste onderdelen van de gehele PS5-ervaring. Meer dan twee jaar na die lancering heeft Sony nu eindelijk de DualSense Edge uitgebracht. Dit is een verbeterde controller met vergelijkbare functies als de Xbox Elite Controller Series 2.

De Edge voegt dus meerdere extra's toe die je inmiddels wel kan verwachten van een "pro"-controller, zoals onder andere: achtertoetsen, verwisselbare sticks, toegang tot verschillende profielen met aanpasbare controls en instelbare afstanden voor de triggers. De DualSense Edge biedt enorm veel opties aan die niet aanwezig zijn op de normale DualSense, waarmee je de controller naar wens aan kan passen en waar hij toegankelijker kan worden gemaakt voor meer mensen. 

Al die bovengenoemde extra's en de twee functieknoppen, waarmee je snelle toegang krijgt tot de optie om van profiel te wisselen of de volumebediening van je headset, zijn geweldig om te hebben op een pro-controller. Al die extra functies maken de DualSense Edge technisch gezien een betere controller dan degene die je bij je PS5 krijgt. 

Helaas worden die extra functies een beetje naar beneden gehaald door de andere aspecten van de controller. De batterijduur valt namelijk nogal tegen, omdat er geen echte verbetering is ten opzichte van de originele DualSense. Tijdens het testen merkten we dat een volle batterij bij beide controllers ongeveer even lang meegaat, ook al heeft Sony zelf toegegeven dat de batterijduur van de Edge zelfs iets korter is dan de standaard DualSense. 

Het grootste probleem van de DualSense Edge is de prijs. De controller is simpelweg te duur voor de extra functies die hij biedt. De Edge heeft zelfs nog minder verwisselbare onderdelen dan veel concurrenten op het gebied van pro-controllers, die ook nog eens goedkoper zijn. 

Deze redenen maken het toch lastig om de DualSense Edge aan te bevelen. Het is een geweldige controller, maar hij kan zijn erg hoge prijs niet echt waarmaken. 

DualSense Edge: prijs en beschikbaarheid

De prijs van de DualSense Edge is wel even schrikken. Hij wordt op 26 januari gelanceerd voor 239,99 euro. We hebben zo te merken bij dit product ook weer last van die (Europese) prijsverhoging die we ook bij de PS5 zagen, aangezien de controller in de VS "maar" 199,99 dollar kost. Het is dan wel een luxeproduct, maar voor de upgrades die de controller levert, is hij eigenlijk nog steeds te duur.  

DualSense Edge: design

• Premium bouwkwaliteit is een verbetering ten opzichte van de DualSense
• Uitstekend nieuw design voor het touchpad
• Afneembare faceplate voelt wel een beetje kwetsbaar aan

De DualSense Edge ziet er op het eerste gezicht in ieder geval zeker uit als een premium geheel. Als je hem uit de verpakking haalt, dan vind je de controller en alle losse onderdelen in een stevige case, zoals je bij veel pro-controllers ziet, waaronder bijvoorbeeld bij de Xbox Elite Controller Series 2 en de Nacon Revolution X Pro.

Als je de case openritst, zie je als eerste de controller zelf, maar verder vind je daar ook de vier verwisselbare sticks, twee paar verschillende soorten magnetische achtertoetsen, de USB-C-kabel en een bijbehorende afsluitbare aansluiting op de behuizing om die kabel mee op zijn plek te houden tijdens het gamen.

De bouwkwaliteit van de DualSense Edge is een kleine verbetering op die van de standaard DualSense. Hij voelt ook iets zwaarder, maar dat komt waarschijnlijk door de extra technologie en onderdelen die zijn toegevoegd, zoals de verstelbare triggers
en de functieknoppen. Dat extra gewicht zorgt voor een meer premium gevoel, dat ook wel past bij zo'n high-end controller. 

We vinden het nieuwe design voor het touchpad ook erg mooi. In plaats van een matte witte afwerking, is er hier gekozen voor een zwart touchpad met de iconische PlayStation symbolen erin gegraveerd. Dat is niet alleen een visuele verandering, maar het geeft het touchpad op de Edge ook een fijnere textuur. Door de zwarte kleur komt de lightbar aan de zijkanten van het touchpad ook beter tot zijn recht.   

Ook het D-pad en de face buttons hebben een nieuw design gekregen. Ze zijn nu zwart en gedeeltelijk doorzichtig en dat valt beter op naast het grotendeels witte design van de controller. Deze knoppen voelen niet heel anders aan dan op de standaard DualSense, al merkten we wel dat de face buttons een duidelijkere klik hebben. De textuur op de triggers is ook een handige toevoeging, want dat zorgt ervoor dat ze op de Edge fijner zijn om in te drukken en gewoon om vast te houden. 

De belangrijkste toevoeging (op de voorkant) komt in de vorm van de nieuwe functieknoppen, die onder de sticks te vinden zijn. In de eerste instantie waren we bang dat ze misschien te dicht bij de sticks zaten, maar in de praktijk zitten ze niet in de weg. Deze knoppen zijn betrouwbaar en doen precies wat ze moeten doen. Dit is de beste toevoeging op de DualSense Edge, omdat deze snelkoppelingsknoppen enorm handig zijn. 

Er is echter wel nog één verandering ten opzichte van de originele DualSense die we wat minder mooi vinden. De faceplate ban de controller, die om de sticks en de homeknop heengaat, heeft nu een glanzende afwerking. Dat vinden we er juist iets goedkoper en een beetje kitscherig uitzien. Je kan deze faceplate ook losmaken om de stick-modules te vervangen (vervangingen voor de modules zijn los verkrijgbaar), dus dat is wel handig, maar de faceplate voelt wel erg goedkoop en breekbaar aan. 

• Design: 4/5

DualSense Edge: functies

• Functieknoppen zijn een fantastische toevoeging
• Achtertoetsen zijn fijn, maar helaas zijn er maar twee tegelijk te gebruiken
• Je kan heel gemakkelijk veel opties aanpassen en activeren

De DualSense Edge is een high-end controller en daarom beschikt deze ook over extra functies die je niet terugvindt op de standaard controller. 

De functieknoppen zijn de beste toevoeging op de DualSense Edge. Je kan hiermee verschillende instellingen wijzigen, zonder dat je daarvoor je game moet verlaten. Beide knoppen werken hetzelfde, naar als je er een ingedrukt houdt voor ongeveer een seconde, dan verschijnt er een snelmenu. Vanuit dat menu kan je dan bijvoorbeeld wisselen tussen de verschillende profielen op je Edge of de audio-instellingen van je headset aanpassen. De functieknoppen laten je een heel handig interface zien, dat je niet helemaal uit het spel haalt.  

Je kan verschillende controllerprofielen creëren in het nieuwe DualSense Edge-menu. Je krijgt toegang tot dat menu wanneer je de controller voor het eerst verbindt met je PS5 en je kan vervolgens snel in dit menu komen door middel van de functieknoppen. Bij het creëren van een controllerprofiel kan je de hele lay-out van alle knoppen naar wens aanpassen, de trigger- en stick-gevoeligheid instellen en de sterkte van de trillingen instellen. Het is allemaal verrassend simpel in te stellen en het kost dus niet veel moeite om meerdere profielen in te stellen voor verschillende games of situaties (in games). 

De nieuwe achtertoetsen werken erg goed in combinatie met de aanpasbare profielen. Je klikt ze gemakkelijk in de controller en ze blijven met magneten zitten. Vervolgens kan je ze instellen om een willekeurige andere knop op je controller te kopiëren. Zo kan je bijvoorbeeld een van de toetsen instellen als de X-knop, zodat je je duim constant op de rechterstick kan houden en toch met je vingers nog de X-functie kan activeren. 

Die achtertoetsen zijn een fijne toevoeging, maar we vragen ons wel af waarom Sony ervoor heeft gezorgd dat je er maar twee tegelijk kan installeren. Op de Xbox Elite Series 2 kan je bijvoorbeeld wel gebruikmaken van vier van dit soort toetsen tegelijkertijd. Je kan er dan voor kiezen om alle face buttons op de achterkant in te stellen. Het is teleurstellend dat je op de Edge dus maar half zoveel opties hebt.  

Het is wel fijn dat er twee soorten achtertoetsen worden geleverd (de kleinere en rondere "halve achtertoetsen" en de meer traditionele "achtertoetsen met hendel"), maar de traditionele hendels vonden we toch wel fijner om te gebruiken. Dat zal echter per persoon verschillen en beide types werken verder wel prima. 

• Functies: 4/5

DualSense Edge: prestaties en batterijduur

• Werkt bijna hetzelfde als de normale DualSense
• Trigger locks hadden beter kunnen zijn
• Geen verbeterde batterijduur

Als je er eenmaal mee aan het gamen bent, merk je eigenlijk vrij weinig verschil tussen deze DualSense Edge en de controller die we bij de lancering van de PS5 kregen. De Edge is iets zwaarder en de face buttons en de triggers met de nieuwe textuur voelen iets beter aan, maar het is een minder grote upgrade dan we hadden verwacht van een pro-controller. 

De haptische feedback en adaptieve triggers zijn op de Edge nog net zo duidelijk aanwezig als op de standaard DualSense, maar er zijn dus ook geen grote verbeteringen gemaakt op dat vlak. Deze functies waren al geweldig, maar je ervaring met de functies wordt dus ook niet verbeterd ten opzichte van de originele DualSense. 

De DualSense Edge beschikt ook over trigger locks, waarmee je de triggers op verschillende afstanden een klik kan laten registreren. Deze trigger locks zijn helaas echter een beetje teleurstellend. Er zijn drie afstanden om uit te kiezen, net als op de Xbox Elite Series 2: bij de standaard instelling druk je de triggers volledig in, de volgende optie zorgt ervoor dat de triggers halverwege al stoppen en de laatste optie zorgt ervoor dat de triggers als normale knoppen werken (een soort klik in plaats van echt indrukken).  

Het probleem hiermee is dat er niet veel verschil lijkt te zitten tussen de laatste twee opties. Toch is het wel fijn om trigger locks te hebben, omdat het bijvoorbeeld heel handig kan zijn bij shooters zoals Overwatch 2 en Modern Warfare 2.

De optie om (snel) van profiel te kunnen wisselen is echt een groot pluspunt voor de DualSense Edge. Bij het spelen van Returnal, kan je bijvoorbeeld de knoppen voor springen en ontwijken op de achtertoetsen instellen en dan hou je je duim vrij voor het besturen van de camera met de rechter stick. In Final Fantasy 14 kan je bijvoorbeeld je tweede hotbar koppelen aan dubbele klik op een van de achtertoetsen. Het voelt heel handig om het op die manier te activeren en we vonden dat bijvoorbeeld ook veel beter werken dan de standaard lay-out. 

De grootste teleurstelling op de DualSense Edge is misschien wel de batterijduur. Sony heeft wel eerlijk aangegeven dat de batterijduur van de controller enigszins korter kan zijn dan die van de standaard DualSense. Wij kunnen ook inderdaad bevestigen, na het spelen van meerdere games (die goed gebruikmaken van de haptische feedback en adaptieve trigger), dat de batterij na zo'n 7 uur leeg is. 

De precieze batterijduur hangt een beetje af van wat je speelt, maar verwacht ongeveer tussen 6 en 8 uur aan draadloze speeltijd als je begint met een volle batterij. Dat is net als op de originele DualSense erg matig. Er zijn namelijk ook veel concurrerende controllers met tientallen uren aan batterijduur. 

• Prestaties en batterijduur: 3/5

Moet ik de DualSense Edge kopen?

Koop hem als...

Je de "beste" PS5-controller wil
De verbeteringen zijn niet enorm groot, maar de DualSense Edge is nog steeds een upgrade ten opzichte van de DualSense en dat maakt hem technisch gezien ook Sony's beste PS5-controller. 

Je een groot aanbod aan aanpassingsmogelijkheden zoekt
De DualSense Edge kan erg gemakkelijk op veel verschillende manieren worden aangepast en met de functieknoppen kan je heel snel tussen profielen wisselen of nieuwe profielen creëren.

Je een controller zoekt van premium (bouw)kwaliteit
Het design van de DualSense Edge heeft wel wat minpunten, maar over het algemeen voelt hij heel fijn in de hand dankzij de premium bouwkwaliteit. 

Koop hem niet als...

Je een strak budget hebt
De DualSense Edge is erg duur en eigenlijk vinden we hem iets te duur voor wat je krijgt voor je geld in vergelijking met de concurrentie. 

Je al tevreden bent met de DualSense
De extra's die de Edge biedt zijn fijn, maar uiteindelijk is hij nog steeds heel erg vergelijkbaar met de originele DualSense. Verwacht dus niet dat je hele game-ervaring volledig getransformeerd wordt door deze controller.

• Beste PS5-accessoires: alles wat je nodig hebt voor jouw PlayStation 5
• Beste PS5-games: de PlayStation 5-spellen die je moet spelen

Het is eindelijk gebeurd: Sony heeft een PS5 pro controller gelanceerd.

De DualSense Edge Wireless-controller, die tijdens de Opening Night Live-showcase van Gamescom 2022 werd aangekondigd en waarover daarna meer informatie verscheen in een PlayStation Blogpost, is "de allereerste high-performance, ultra-personaliseerbare" controller die door Sony zelf is ontwikkeld.

Deze aanpassingsopties omvatten de mogelijkheid om specifieke knoppen opnieuw toe te wijzen of uit te schakelen, de gevoeligheid van de analoge stick aan te passen en de afstand tussen de trekkers aan te passen. Al deze opties moeten de gamepad responsiever maken, wat vooral belangrijk is bij het spelen van de FPS-games. Als je eenmaal de instellingen hebt gevonden die voor jou werken, kun je deze opslaan met aangepaste controllerprofielen.

Het schakelen tussen deze profielen zou vrij eenvoudig moeten zijn dankzij een speciale FN-knop, waarmee je ook het volume van de game en de voicechat kunt aanpassen. Volgens Sony kun je dit doen zonder je game te pauzeren of verstoren.

Hoewel de Edge veel van de originele DualSense-functies behoudt, zoals de ingebouwde microfoon en haptische feedback, brengt hij ook een aantal fysieke aanpassingsopties met zich mee. De DualSense Edge heeft verwisselbare doppen (standaard, hoog, laag) en knoppen achteraan (halve koepel en hendel). Hiermee kan je je controller ombouwen zodat hij perfect is voor jou. Volgens de blogpost, zullen er ook verwisselbare sticks zijn, maar die moet je apart kopen. 

Naast deze functies wordt de Edge geleverd met een eigen draagtas, waarmee je de controller onderweg kunt opladen. Dat laatste klinkt wel erg bekend...

Pro PlayStation

We wachten al een tijdje op de release van Sony's eigen PlayStation pro controller om de Xbox Elite Wireless Controller Series 2 van Microsoft te evenaren. Dat is nu eindelijk gebeurd.

Op dit moment is er nog geen releasedatum voor de DualSense Edge, noch heeft Sony de prijs bekendgemaakt. We hopen wel dat het niet lang duurt voordat we de pro-controller voor de PlayStation 5 in handen krijgen.

Een nieuwe Sony-patent onthult dat de nieuwe DualSense-controller joysticks kan hebben met hydraulica voor nauwkeurigere input.

Zowel de PS5 als de DualSense hebben problemen gehad sinds ze op de markt verschenen. Er loopt momenteel een rechtszaak waarin wordt beweerd dat de console is uitgebracht met een bekend defect. De DualSense is namelijk sinds 2021 verzeild geraakt in een rechtszaak over de drift-problemen met de joysticks. Die problemen lijken binnenkort voorbij te zijn dankzij nieuwe gepatenteerde joysticks.

Sony heeft een patent aangevraagd voor een controller met “een inklapbare controlstick die gebruik maakt van een vloeistof”. De vloeistof in kwestie is een zogenaamde ‘niet-Newtoniaanse vloeistof’, een vloeistof waarvan de viscositeit (stroperigheid) afhankelijk is van de toegepaste druk. Denk bijvoorbeeld aan custard of drijfzand. Zo kan je een zwembad vullen met custard en eroverheen rennen, zoals gedemonstreerd in deze aflevering van Brainiac.

Meer controle

Met de vernieuwde analoge sticks zouden de inputs van de DualSense sterk verbeterd kunnen worden. De sticks worden meestal gebruikt om in een spel te bewegen en te richten, dus deze bewegingen worden wellicht een stuk accurater.

Het is ook mogelijk om nieuwe ‘knoppen’ toe te voegen aan de DualSense aangezien de stick ingeklapt kan worden. Meer controle over de manier waarop de controller inputs registreert is ideaal voor precieze games, maar ook in sportgames of complexe vluchtsimulators.

We weten niet wat deze technologie gaat betekenen voor huidige games die de L3- en R3-inputs gebruiken. Het lijkt ons onwaarschijnlijk dat Sony een DualSense Pro uitbrengt die niet compatibel is met huidige PS5-games. 

Een patent betekent ook niet meteen dat we dit terugzien in een fysiek product. Het is wel interessant om te zien dat Sony druk bezig is om hun producten te innoveren.

• Goed nieuws! Sony mikt op verhoogde productie PS5 voor de feestdagen!

Gran Turismo 7 is inmiddels verschenen en voldoet aan alle verwachtingen. In de review vertellen we over hoe dit een van de beste PS5-exclusives is tot dusver. Het spel ziet er fenomenaal uit, de auto’s voelen geweldig aan om mee te rijden en de game barst van de content. Er zijn honderden auto’s om mee te rijden en tal van banen om dat op te doen.

Waar GT7 zich echt van zijn beste kant laat zien, is in de besturing. De game maakt volop gebruik van de haptische feedback en adaptieve triggers van de DualSense-controller. Ook de vibratiefunctie wordt slim ingezet zodat je het echt voelt wanneer je over een hobbel rijdt of schakelt naar een andere versnelling.

Als je nog meer uit de DualSense-controller wilt halen, kun je de optie inschakelen om met bewegingsbesturing te sturen. Dit bootst het gevoel van een echt stuur na. Het klinkt een beetje als een gimmick, maar in gebruik bleek niets minder waar te zijn.

Voldoet aan de verwachtingen

Wat gelijk opvalt is hoe responsief de bewegingsbesturing van de DualSense-controller is. Het doet denken aan de Wii Motion Plus-controllers die Nintendo meer dan tien jaar geleden uitbracht. De Motion Plus-technologie verwijderde de vertraging van controller naar scherm bijna volledig en verbeterde de nauwkeurigheid van de besturing aanzienlijk.

De DualSense-controller is verrassend accuraat bij het spelen van GT7. Als je de bewegingsbesturing inschakelt en de controller voor je houdt als een stuur, kun je hem voorzichtig kantelen om jouw stuurbeweging te corrigeren. Dit maakt het net iets makkelijker om jouw positie op de baan te bewaren en bochten te nemen.

Door de controller 90 graden te draaien, race je eenvoudig door een scherpe bocht. De bewegingsbesturing heeft geen enkele moeite met het bijhouden van slaloms, chicanes of haarspeldbochten.

Dit is een ontzettend leuke functie om te gebruiken op een off-road-baan. Het is zelfs iets makkelijker om te driften met deze besturing.

Kosten besparen

Gran Turismo 7 ondersteunt een grote hoeveelheid aan racesturen, maar deze zijn vrij prijzig. De bewegingsbesturing van de DualSense-controller is misschien niet zo accuraat als die van een racestuur, maar het is nog steeds ontzettend leuk om te gebruiken. Daarnaast kost het je niets extra.

Het is goed om te zien dat ontwikkelaar Polyphony Digital de tijd heeft genomen om dit te implementeren. Het is een van de leukste manieren om bewegingsbesturing te gebruiken in een racegame sinds Mario Kart Wii in 2008.

• Nieuwe PS5-games: releasedatums van aankomende titels

Phil Spencer, het hoofd van Xbox, stelt dat de Xbox-controller in de toekomst een upgrade zal ontvangen. Hierbij zou het bedrijf inspiratie halen uit de PS5 DualSense van Sony. 

Spencer benoemt randapparatuur en de komst van een geüpdatete controller voor de Xbox Series X en Series S als mogelijkheid in de laatste aflevering van Kinda Funny Gamescast (via VGC). Spencer zegt dat het team "zeker denkt aan verschillende apparaten die games kunnen verrijken". 

“We moeten waarschijnlijk wat werk aan de controller verrichten", zei Spencer. Hij vervolgt: “Ik denk dat Sony goed werk heeft geleverd met zijn controller. We kijken daar een beetje naar en overwegen of er dingen zijn die we moeten gaan doen."

• Deze nieuwe Xbox Series X-games zijn onderweg
• Dit zijn de beste games die je nu kunt spelen op de Xbox Series X en S
• Designed for Xbox-monitoren ontworpen om het beste uit je Xbox Series X te halen

Adaptieve triggers en haptische feedback

De nieuwste Xbox-controller is een verbetering ten opzichte van de voorganger. Het gaat om subtiele, maar belangrijke veranderingen. De DualSense van Sony's PS5 heeft echter een grotere verandering ondergaan. Zo beschikt deze controller over nieuwe functies als adaptieve triggers en haptische feedback.

In januari van dit jaar vroeg Microsoft al aan Xbox-gebruikers of ze wensten dat de "functies van PlayStation-controllers" ook naar de Xbox-controller zouden komen. Dat wijst erop dat Xbox al langer overweegt om dergelijke functies naar zijn eigen controllers te brengen.

Het is echter niet voor het eerst dat Phil Spencer lof uitspreekt over de DualSense. Kort na de lancering van de nieuwe consoles in november van vorig jaar zei Spencer tegen The Verge: "Ik juich toe wat ze met de controller hebben gedaan. Ik denk dat we in de industrie allemaal moeten leren van elkaar en van de innovatie die we allemaal doorzetten, of het nu gaat om de distributie van een bedrijfsmodel zoals Game Pass of controllertechnologie".

Het is nog niet duidelijk welke wijzigingen mogelijk naar de Xbox-controller zullen komen, laat staan op welke termijn dit zal gebeuren. Houd TechRadar dus zeker in de gaten voor meer nieuws over gaming.

• PS5 vs Xbox Series X: welke console is geschikt voor jou?

Lang niet iedereen is tevreden over het design van de PS5-console, maar de DualSense-controller is gemakkelijk een indrukwekkend apparaat te noemen. Al is het maar dankzij de uitstekende haptische feedback en next-gen adaptieve triggers. 

Net als de PS5 zelf, is de DualSense-controller vanaf de release enkel beschikbaar geweest in het wit (met zwarte details). Daar komt nu verandering in, aangezien Sony twee nieuwe kleuropties introduceert: Cosmic Red en Midnight Black.

• Beste PS5 games: de PlayStation 5 spellen die je moet spelen
• PS5 kopen: de laatste updates over de PlayStation 5 voorraad
• Nieuwe PS5 games: releasedatums van aankomende PlayStation 5 titels

Werd tijd

Veel mensen zouden graag een zwarte PS5-console of zwarte face plates zien. Als antwoord daarop zijn er zelfs bedrijven aan de slag gegaan met hun eigen third-party face plates (wat Sony uiteraard tegengaat). We verwachten daarom dat de Midnight Black-controllesr als warme broodjes over de toonbank gaan. 

Cosmic Red brengt daarentegen een gedurfde kleuroptie naar de controller, al lijkt het wat meer op magenta dan op Ferrari-rood.

Interessant genoeg is een van de twee nieuwe controlleropties iets hoger geprijsd dan de ander. De Cosmic Red-versie kost 74,99 euro, terwijl de Midnight Black-versie 69,99 euro kost.

Beide controllers zijn beschikbaar om te pre-orderen bij de meeste grote verkopers van gamingproducten. De release staat gepland voor 18 juni volgens Nedgame.

• Pre-order hier de Cosmic Red PS5-controller bij Nedgame
• Pre-order hier de Midnight Black PS5-controller bij Nedgame

Review in een minuut

De DualSense is niet alleen de beste controller van Sony ooit, hij voelt ook nog eens ontzettend innovatief aan. De controller is een stuk steviger dan de voorganger. De DualSense overtreft de DualShock 4 van de PS4 op elke mogelijke manier. Eigenaren van een PlayStation 5 hebben nu eindelijk een controller die zich kan meten met die van rivaal Xbox. 

Een van de meest noemenswaardige toevoegingen is de haptische feedback. Deze feedback is ontworpen door het bedrijf achter de HD Rumble van de Nintendo Switch Joy-Cons. De technologie in de DualSense maakt gebruik van enorm nauwkeurige trillingen om acties op het scherm te simuleren. Of het nu gaat om een straal met waterdruppeltjes of de weerstand in de adaptieve triggers bij het intrappen van het gaspedaal in een race-game, de DualSense verbetert de immersie op een aangename, subtiele manier. 

Het belang van Sony's nieuwe meeslepende technologie is moeilijk te overschatten. De bij de PS5 geleverde Astro's Playroom toont de potentie van de DualSense al enigszins aan. We twijfelen we er niet aan dat de (toekomstige) games op de PS5 alleen nog maar meer zullen laten zien wat haptische feedback te weeg kan brengen. In een tijd waarin de meeste controllers meer van hetzelfde zijn in plaats van innovatief, is Sony's DualSense de meest zeldzame controller-ervaring op dit moment.

• Bekijk ook onze review van de PS5
• Ga jij voor de PS5 of toch voor de Xbox?
• Sony belooft meer voorraad aan PS5-consoles voor het eind van 2020

PS5 DualSense prijs en beschikbaarheid

• PS5 DualSense prijs: €69,99
• Vooralsnog alleen beschikbaar in wit (met zwarte afwerkingen)

De PS5 DualSense-controller is verkrijgbaar voor €69,99. Er zit natuurlijk al één exemplaar van de DualSense in de doos van de PS5. Mocht je met vrienden of familie op de bank willen spelen, dan heb je een extra DualSense nodig. 

De PS5-console is momenteel compleet uitverkocht, maar de DualSense is nog op redelijk wat plekken beschikbaar.

Design

• Meest comfortabele PlayStation-controller tot nu toe
• Textuur op handgrepen zorgt voor stevige grip
• Het gewicht zorgt dat het premium aanvoelt

Op het eerste gezicht lijkt de PS5-controller een stuk futuristischer dan de DualShock 4. Sony heeft vaarwel gezegd tegen het volledig zwarte uiterlijk van de controller. Esthetisch gezien ziet de witte behuizing met zwarte accenten er ontzettend strak uit. De ronde PlayStation-knop heeft plaatsgemaakt voor een een uitgesneden logo en er is een ingebouwde microfoon (met handige dempknop) toegevoegd. Alles wat we van de DualShock 4 kennen, zoals een create-knop (voorheen share-knop) en een start-knop zijn nog steeds aanwezig. Elk aspect is echter flink verbeterd. 

Sony heeft ervoor gezorgd dat de grepen van de controller een stuk dikker en langer zijn. Hierdoor is het de meest comfortabele PlayStation-controller tot nu toe. De grepen hebben ook een textuur, waardoor ze erg goed in je handen liggen. Je hoeft niet bang te zijn dat de DualSense na een intense speelsessie uit je handen glipt. Als je goed kijkt, zie je dat de textuur uit kleine symbooltjes van de PlayStation bestaat.

De knoppen van de DualShock waren oké, maar die van de DualSense zijn erg verbeterd. Ze hebben een strak uitziend doorzichtig uiterlijk. Hierdoor ziet het er een stuk minder goedkoop uit dan de plastic uitstraling van de DualShock 4. Bovendien voelen de knoppen steviger aan. Dit klinkt misschien als een kleine verandering, maar het draagt bij aan het indrukwekkende geheel: een controller die stevig en duurzaam aanvoelt. Toch voelen de randen aan de onderkant van de grepen wat scherp aan. Dit merk je echter alleen als je grote handen hebt of de controller op een bepaalde manier vasthoudt. Het zal niet voor iedereen een probleem zijn.

De L3 en R3 sticks van de DualSense hebben opnieuw een concave vorm, met een structuur om de randen voor betere grip. Het is nog niet duidelijk of het materiaal van deze sticks net als die van de DualShock 4 na een tijdje los gaan laten. Hiervoor hebben we de controller nog niet lang genoeg in handen gehad. We houden je natuurlijk op de hoogte als het probleem zich voordoet. 

De DualShock 4 verscheen direct in verschillende kleuren: zwart, rood en blauw. De DualSense is enkel beschikbaar in het wit. De DualSense ziet er erg strak uit in deze kleur met zwarte highlights en past daarnaast goed bij de console zelf. In de toekomst zullen er hoogstwaarschijnlijk nieuwe kleuren van de DualSense verkrijgbaar zijn. Vanwege de textuur in de grepen en het aangename gewicht, voelt de DualSense aan als een controller die speciaal ontworpen is voor langere gamingsessies: comfortabel en immersief. 

Prestaties

• Haptische feedback en adaptieve triggers zijn immersieve innovaties
• Batterijduur is teleurstellend
• Ingebouwde microfoon

Zoals we eerder al benoemd hebben is de haptische feedback de ster van de show. Wat indrukwekkend is aan deze technologie is dat de haptische feedback op een of andere manier door de hele controller voelbaar is. De trillingen kun je op kleine plekken in de controller voelen. In PS5-exclusive Godfall voel je de trillingen van de ene naar de andere kant van je controller gaan als je met je zwaard zwaait. En het rondlopen in het zand weerkaatst op overtuigende wijze in de controller in Astro's Playroom. De adaptieve triggers worden ook op interessante en aangename manieren gebruikt. In het kleurrijke Bugsnax transformeert de trigger in een authentieke camerasluiter. 

Het is duidelijk dat we de DualSense erg innovatief vinden, maar we zien ook dat de controller ontwikkeld is met gemak voor ogen. De DualSense is niet alleen comfortabeler dan de DualShock 4, de nieuwe PS5-controller heeft ook een ingebouwde microfoon een solide D-pad. Ook niet onbelangrijk: de verlichting in de controller is niet langer oogverblindend. Het touchpad en de koptelefoonaansluiting lijken onveranderd, maar de Micro USB-poort is ingewisseld voor een moderne USB C-aansluiting.

Het enige minpunt van de DualSense is hoe lang de controller meegaat zonder deze tussendoor op te laden. Het is ook weer niet verschrikkelijk, maar de batterijduur is wel lichtelijk teleurstellend. De controller gaat ongeveer 9 á 10 uur mee voordat je deze weer aan de lader moet hangen. Dit is redelijk weinig als je het vergelijkt met de 30 uur van de Nintendo Switch Pro Controller. Nu komt het natuurlijk niet vaak voor dat je 10 uur aan een stuk door gamet, maar het kan tot onaangename verrassingen leiden als je de controller een keer vergeet op te laden tussen de speelsessies door.

Moet je de PS5 DualSense kopen?

Koop hem als...

Koop hem niet als...

• Deze PlayStation Plus-games krijg je in december gratis

De next-gen consoles PS5 en Xbox Series X bevinden zich weer in een nieuwe strijd om de harten (en het geld) van gamers voor zich te winnen. Exclusieve games en verbeterde grafische prestaties zullen de hoofdonderwerpen van gesprek zijn. De nieuwe controllers zijn natuurlijk ook niet onbelangrijk. 

Microsoft en Sony hanteren beiden een andere aanpak. Waar Microsoft ervoor kiest om zijn bestaande Xbox-controller te verfijnen, kiest Sony met de PS5-controller voor een nieuwe immersieve technologie.

Hoe verhouden deze twee next-gen controllers zich ten opzichte van elkaar? We zetten de PS5 DualSense-controller en Xbox Wireless Controller lijnrecht tegenover elkaar en vergelijken deze nieuwe gamepads.

• PS5 vs Xbox Series X: een vergelijking tussen de twee next-gen consoles
• Zo installeer je jouw PS5 of PS5 Digital Edition
• PS5 Call of Duty: Black Ops Cold War: zo speel je niet per ongeluk de PS4-versie

PS5 DualSense controller vs Xbox Series X controller: prijs

Hoewel de prijzen van de Xbox Series X en PS5 gelijk liggen, verschilt het prijskaartje van de controllers enigszins. De DualSense-controller voor de PS5 kost €69,99, terwijl de Xbox Wireless Controller €59,99 bedraagt.

Het is belangrijk om te weten dat je alle bestaande Xbox One-accessoires op de Xbox Series X en S kunt gebruiken, waaronder ook oudere controllers. Dit kan niet gezegd worden over de PS5. De DualShock 4 is alleen te gebruiken op de PS5 als je een PS4-game speelt door middel van backwards compatibility (en in het startmenu van de console).

• Beste PS4-games om te spelen
• Onze review van Xbox Game Pass Ultimate

PS5 DualSense controller vs Xbox Series X controller: design

Beide bedrijven hanteren een totaal andere aanpak als het gaat om controllerdesign. Sony schrapt het traditionele DualShock-design en Microsoft bouwt voort op het al bestaande ontwerp. 

De verandering die het meest opvalt bij de DualSense van de PS5 is het witte kleurschema, hoewel enkele delen van de controller zwart blijven. De analoge sticks zitten nog op dezelfde plek, maar de knoppen aan de voorkant zijn nu transparant. Dit geeft de controller een premium uitstraling.

Het touchpad is teruggekeert en de lichtstrip van de DualShock 4 is nu rondom het touchpad gepositioneerd. De 'Share'-knop is veranderd in een 'Create'-knop. Sony zegt dat dit "nieuwe manieren moet bieden aan spelers om epische gameplaybeelden met de wereld te delen". 

De controller laadt nu op via een USB-C poort in plaats van micro-USB. USB-C is de nieuwe standaard aan het worden, waardoor je de controller met dezelfde kabel kunt laden als vele Android-toestellen, iPad Pro's of je Nintendo Switch.

De USB-C poort bevindt zich ook in de Xbox Series X controller, maar de veranderingen van Microsoft zijn wat conservatiever. Een nieuwe ‘Share’-knop is toegevoegd aan het midden van de controller, waardoor we hopelijk niet langer door de menu's hoeven te manoeuvreren om een gameplayclip te creëren.

Het D-pad is nu wat meer schotelvormig, zoals die van de Xbox Elite Wireless Controller. Hierdoor heb je meer controle over ingewikkelde inputs die je bijvoorbeeld in vechtgames terugvindt. 

Op de triggers bevindt zich een nieuwe textuur voor grip. Hierdoor glijdt de controller tijdens intense battle royale games niet zomaar uit je handen. Ook is de algehele omtrek van de controller verminderd, zodat deze ook comfortabel in kleinere handen moet passen.

• Zo verwijder je Astro's Playroom (en andere games) van je PS5
• Xbox Series X of S: Welke Xbox past bij jou?

PS5 DualSense controller vs Xbox Series X controller: functies

De Xbox Series X-controller heeft wat handige functies als het gaat om het vaker verzenden van informatie van de controller naar de console (en de tv via HDMI). Hierdoor lopen jouw acties gelijk met de frames op het scherm. De milliseconden die de functie van de responsetijd afhaalt noemt Microsoft Dynamic Latency Input.

De controller werkt op dezelfde Xbox Wireless Radio-infrastructuur als de Xbox One en biedt bluetooth-ondersteuning door middel van Bluetooth Low Energy. Hierdoor kunnen apparaten naadloos worden gewisseld. Dit is erg handig als je van plan bent om gebruik te maken van Project xCloud.

De technologie van de DualSense van Sony is meer gericht op de spelerservaring. Ook deze beschikt over bluetooth-connectiviteit, maar de hoogtepunten zijn vooral de haptische feedback en adaptieve triggers.

Met deze technologie kunnen in-game acties, zoals het spannen van een boog of rijden door de modder, worden nagebootst in de triggers en trillingen van de controller. Hierdoor ontstaat een nog immersievere game-ervaring. De DualSense beschikt daarnaast over een eigen ingebouwde microfoon. Deze kun je gebruiken om met vrienden te praten, zonder daarvoor een headset nodig te hebben. 

Het is aan game-ontwikkelaars om de nieuwe technologische snufjes van Sony ook daadwerkelijk te implementeren in hun games. We verwachten dat Sony's first-party studio's deze technologie in ieder geval vaak zullen gebruiken.

• Alle bevestigde en verwachte games voor de Xbox Series X en S
• Alle bevestigde en verwachte games voor de PlayStation 5

Alvorens de release van de PlayStation 5 in november geeft Sony alvast wat details over de toegankelijkheidsinstellingen van de console en de DualSense-controller. 

In een officiële blogpost van Sony Interactive Entertainment zegt het bedrijf dat alle toegankelijkheidsopties die op de PS4 beschikbaar zijn, ook naar de PS5 komen. Hieronder vallen ook ondertiteling, het omkeren van kleuren, tekst-naar-spraak en aangepaste knoptoewijzingen voor de controller.

Het bericht beschrijft ook enkele nieuwe opties die beschikbaar worden voor PS5-gebruikers. Een dicteerfunctie laat jou door middel van spraak tekst in voeren zonder virtueel toetsenbord. Een schermleesfunctie biedt blinde en slechtziende gebruikers de mogelijkheid om teksten op het scherm luidop te laten lezen door de software. Met de tekst-naar-spraak-opties kunnen dove en slechthorende gebruikers profiteren van hardop uitgesproken getypte berichten. 

• Zo ziet de vernieuwde interface van de PS5 eruit
• Alle games die naar de PlayStation 5 komen
• Doodgaan is in PS5-games minder erg dan voorheen

PS4 en meer

De functies worden in meerdere talen ondersteund bij de komst van de next-gen console, waaronder Engels, Japans, Duits, Italiaans, Frans en Spaans. Ondersteuning voor de Nederlandse taal wordt door Sony niet genoemd. Mogelijk volgt deze toevoeging op een later moment.

Sony verklaart dat de PS5 een door de gebruiker instelbare kleurcorrectie ondersteunt en dat er presets gemaakt kunnen worden per game. Gebruikers kunnen deze instellingen van tevoren aanpassen voor games die dit ondersteunen.

Als het aankomt op de DualSense-controller geeft Sony aan dat het mogelijk is om de kracht van de haptische feedback en adaptieve triggers te verlagen of deze functies volledig uit te schakelen. Er zijn ook aanpassingen gemaakt aan de audio "om spelers een beter ruimtelijk besef te bieden". 

Zowel de PS5 als PS5 Digital Edition verschijnen op 19 november. We hebben de PlayStation 5 al uitgepakt. Meer informatie over de PS5 volgt, terwijl we wachten op de komst van de nieuwe console.

• Black Friday PS4-deals: valt er wat te besparen in november?