De 3D-tv was misschien wel een van de grootste teleurstellingen in de tech-wereld van de laatste paar decennia. De technologie klonk veelbelovend en op een bepaald moment waren er ook meer dan genoeg 3D-tv's op de markt te vinden. Helaas waren 3D-films maar een kortdurende trend. Rond 2013 was men het er over het algemeen over eens dat de 3D-tv dood was en dat 4K smart-tv's de toekomst waren.

Niet iedereen was echter klaar om vaarwel te zeggen tegen 3D. Op de r/audiovisual-subreddit heeft gebruiker Jarod-The_Centre dan ook een poging gedaan om ervoor te zorgen dat 3D nooit volledig zal verdwijnen. De gebruiker heeft een gratis videospeler gemaakt die nu "ALLES in 3D speelt", van Blu-ray-bestanden tot Apple's 'spatial video's'.

• Klik hier om te abonneren op onze wekelijkse nieuwsbrief

Wat doet deze 3D-videospeler precies?

Je kan misschien beter vragen wat deze speler niet doet. De videospeler heet SyLC 3D Player en is een Windows-app die inmiddels zijn vijfde release heeft gekregen. Hij is ontworpen om drie verschillende generaties aan 3D-content af te kunnen spelen: Blu-ray 3D/ISO/MVC MKV, HEVC/H.265 3D tot 4K 10-bit HDR en Apple's MV-HEVC spatial video's. "De MVC van de jaren 2020, afgespeeld op je 3D-tv uit de jaren 2010," schreef Jarod. "Dat heeft iets poëtisch."

De app creëert 'frame-packed 3D', waarbij de frames voor je linker- en rechteroog worden samengevoegd tot één beeld, zodat de beelden compatibel zijn met 3D-tv's en 3D-beamers. Daarnaast kan de speler ook nog iets anders doen dat erg indrukwekkend is: hij kan 3D-content exporteren als MV-HEVC, zodat je bijvoorbeeld van een 3D Blu-ray-bestand een spatial video voor de Vision Pro kan maken.

Jarod heeft ook een duidelijke reden voor het maken van deze app. "Het bestaat omdat dit format beter verdient dan een trage dood, en omdat ik schijnbaar niet weet wanneer ik moet stoppen."

Jarods app is op Reddit in ieder geval erg positief ontvangen en er worden ook allerlei suggesties gedaan om de app nog verder te verbeteren. Zo suggereert Acceptable-Rise8783 dat de app ook de dubbele videoframes los van elkaar (maar gesynchroniseerd) moet kunnen versturen via twee verschillende HDMI-outputs, voor wat extra toekomstbestendigheid.

Nu 3D-tv's en -beamers steeds lastiger te vinden zijn, kom je al gauw uit bij 3D via twee beamers of via VR-headsets als je nog van het format wil kunnen genieten. "Projectors zetten aan alle kanten ondersteuning stop omdat de chips die 3D kunnen [ondersteunen] steeds lastiger te krijgen zijn."

De maker zegt dat die gewenste functie van Acceptable-Rise8783 waarschijnlijk wel in een toekomstige versie van de speler wordt toegevoegd. De speler heeft in principe toch al te maken met twee videostreams die tegelijkertijd worden weergegeven, dus ze los van elkaar weergeven moet ook zeker mogelijk zijn. Dat is belangrijk omdat het erop lijkt dat het gebruiken van twee beamers voor 3D misschien de meest toekomstbestendige manier is om 3D te blijven gebruiken. De app zal dit zo goed mogelijk proberen te ondersteunen.

De hele discussie op Reddit is fascinerend, maar Jarod vat alles ook heel mooi samen: "Blijf erin geloven. Het format is niet dood wanneer we er nog steeds [dingen] voor bouwen 🔥".

Voor de lancering van Denons nieuwe X3900H- en X2900H-av-receivers bezochten we het hoofdkantoor van het bedrijf in Japan. Daar konden we de nieuwe modellen uitproberen in de speciale luisterruimte waarin Denons Sound Masters producten tot in de puntjes afstellen. Daarnaast brachten we ook een bezoek aan de gezamenlijke fabriek van Denon en Marantz, waar beide merken hun hifi- en av-componenten produceren.

Die fabriek staat in Shirakawa, op ongeveer een uur reizen van Tokio met de Shinkansen (beter bekend als de bullet train). De kersenbloesem was daar nog altijd te zien, terwijl de meeste parken in Tokio hun jaarlijkse lentekleuren inmiddels grotendeels kwijt waren.

Het was interessant om de productielijnen en testprocedures voor de verschillende hifi-producten te bekijken. Een uitgebreider bezoek aan de thuisbioscoopruimte van de fabriek maakte echter veel meer indruk. De ruimte werd al in 1983 gebouwd, zodat de eerste av-receiver van Marantz er kon worden ontwikkeld en getest voor de lancering in 1985.

Aan sommige details is de leeftijd van de ruimte nog te zien. De zware deur doet bijvoorbeeld sterk denken aan infrastructuur uit de jaren zeventig. De Denon-receiver die tijdens onze demonstratie centraal stond, is daarentegen zonder twijfel modern.

De AVC-A1H is het eerste model van het bedrijf dat een 9.4.6-kanaals luidsprekeropstelling kan aansturen. Daarnaast biedt hij ondersteuning voor vrijwel elk ruimtelijk audioformaat dat je erop zou willen loslaten.

Die 9.4.6 kanalen zijn precies wat het luidsprekersysteem in de ruimte biedt. De opstelling bestaat uit acht imposante Bowers & Wilkins 801 D4-luidsprekers, een HTM81 D4-centerspeaker en vier subwoofers uit de ASW-serie, die aan de randen van de kamer zijn weggewerkt. Daar komen nog zes luidsprekers in het plafond bij. Alles bij elkaar staat er voor ongeveer 250.000 euro aan luidsprekers.

Voor het beeld werd een Sony VPL-VW535 4K-projector gebruikt, met een Oppo UDP-205 4K Blu-ray-speler als bron. Die laatste is inmiddels al bijna tien jaar niet meer verkrijgbaar, maar geldt voor velen nog altijd als een van de beste spelers ooit gemaakt.

We namen plaats op de middelste stoelen, precies op de juiste plek. Volgens de technici van Denon en Marantz bevindt die zich op ongeveer 3,7 meter van de centerspeaker en 3 meter van de twee achterste luidsprekers. Daarmee volgt de opstelling niet helemaal de richtlijnen van Dolby, die voor Atmos uitgaan van gelijke afstanden. Toch gaan we daar niet over discussiëren met de mensen die de ruimte zelf hebben ontworpen.

• De beste wifispeakers in 2026 volgens onze audio-experts

De eerste demoscène kwam uit A Star is Born uit 2018, op het moment dat Ally voor het eerst het podium opkomt tijdens een concert van Jackson. Wat ons meteen opviel, was hoe volledig het geluid loskwam van de apparatuur. Op de best mogelijke manier.

Het geluidsbeeld was zo ruimtelijk en expressief dat het nauwelijks nog voelde alsof we naar een systeem met afzonderlijke kanalen luisterden. Dit kwam heel dicht in de buurt van het ideaalbeeld van Dolby Atmos.

Van hoog tot laag klonk alles opvallend samenhangend. Tegelijkertijd leek het systeem altijd nog wat extra vermogen achter de hand te hebben. Dat hoorde je wanneer de bas van een akoestisch instrument meer nadruk kreeg, wanneer de stem van Lady Gaga boven de mix werd uitgetild of wanneer iedere aangeslagen gitaarsnaar plots extra duidelijk naar voren kwam. Zulke overgangen verliepen steeds vloeiend en natuurlijk.

Het systeem leek over eindeloos veel kracht te beschikken, zonder dat het leek alsof er veel moeite gedaan werd. Er was niets van het geforceerde, directe geluid dat je soms bij soundbars of compactere oplossingen hoort.

• Klik hier om te abonneren op onze wekelijkse nieuwsbrief

Daarna volgde de openingsscène van Unbroken, die ons midden in een luchtgevecht uit de Tweede Wereldoorlog plaatste. De nadruk lag daarbij vooral op de ervaring in en rond één bommenwerper.

De positionering en schaal van de geluidseffecten waren bijzonder precies. Propellers lieten de lucht hoorbaar trillen, terwijl draaiende geschutskoepels, rammelende beugels en andere kleine onderdelen duidelijk hun eigen plek in de ruimte kregen. Toch klonken die effecten nergens overdreven aangezet. Ze zaten gewoon vanzelfsprekend en nauwkeurig in de mix.

Het luchtafweergeschut en de explosies waren erg dynamisch en doken plots vanuit verschillende richtingen op. Wanneer granaatscherven de cockpit raakten, bewoog het geluid duidelijk van voren naar achteren door de ruimte. Het klonk niet als één algemeen krakend effect, maar als een snelle en goed te volgen beweging in 3D.

De machinegeweren waren vlak boven het scherm te horen, waarna de hulzen in een duidelijke neerwaartse beweging richting onze zitplaatsen vielen. Dankzij die precisie kregen we via het geluid zelfs een beter beeld van de opbouw en afmetingen van het toestel.

Daarna was Gravity aan de beurt. Het team van Denon en Marantz gebruikt deze film naar eigen zeggen als een soort stresstest voor av-receivers. Tijdens de scène waarin Ryan Stone opnieuw de atmosfeer binnendringt, worden minutenlang vrijwel alle kanalen tegelijk zwaar belast, inclusief de lage tonen. Volgens het team is dit dan ook een van de lastigste filmscènes om goed aan te sturen.

Juist daarom viel op hoeveel controle het systeem behield. Terwijl het gerommel en geratel de hele ruimte vulde, bleef ook de zang in de soundtrack heel verfijnd en duidelijk hoorbaar. Het geluid was op hetzelfde moment zacht en gedetailleerd, maar ook hard en overweldigend.

Rondvliegend en ontploffend puin klonk chaotisch, maar bewoog tegelijk heel precies door het geluidsveld.

Het resultaat was pure audiochaos, zonder dat het systeem ooit hoorbaar vastliep of afzonderlijke elementen verloren gingen. Daardoor werden we volledig meegesleept in een van de spannendste momenten van de film. Veel overtuigender wordt ruimtelijk geluid niet.

Om wat bij te komen, sloten we af met A Complete Unknown. Tijdens de scène waarin Dylan en Joan Baez samen optreden op het folkfestival, wordt het omgevingsgeluid prachtig nagebootst. Ironisch genoeg weet het systeem zelfs heel overtuigend de klank van een minder nauwkeurige luidsprekerinstallatie te reproduceren.

In het rustige nummer klinken de aangeslagen gitaarsnaren helder en scherp, terwijl het ritme voortdurend strak onder controle blijft. Tegelijkertijd kan het systeem het geluid van het publiek achter in de ruimte flink laten aanzwellen, zonder dat de zachte en licht vervormde zang vooraan wordt weggedrukt. Alles blijft zorgvuldig in balans, ook wanneer het geluidsbeeld veel voller wordt.

Onze luistersessie in deze ruimte was zo’n ervaring die minder uitgebreide thuisbioscopen daarna wat gewoontjes laat aanvoelen. Gelukkig worden we tegen onszelf beschermd door het simpele feit dat we geen kwart miljoen dollar aan luidsprekers kunnen uitgeven. Dan hebben we het nog niet eens over de overige apparatuur of de ruimte die nodig is om zo’n installatie echt tot zijn recht te laten komen.

Mocht je ooit een flinke erfenis krijgen en dol zijn op films, dan zijn er volgens ons veel slechtere manieren om dat geld uit te geven.

• De beste soundbars in 2026 volgens onze audio-experts

Je hebt waarschijnlijk als eens gehoord van Dolby Vision HDR, maar wat is het juist, en wat voor verschil geeft het aan jouw kijkervaring? 

Het Dolby Vision-logo zal je inmiddels niet meer onbekend zijn. Het verschijnt op de premium televisies van merken als Panasonic, Sony, LG en meer (met uitzondering van Samsung), maar omvat ook next-gen gaming consoles zoals de Xbox Series X, Blu-ray-spelers en smartphones zoals de iPhone 13.

HDR is iets dat je bij het zoeken naar een nieuwe televisie vaak tegenkomt, maar het is een term die toch de nodige verwarring met zich mee kan brengen. Daarom hebben we hier een handige gids samengesteld rond wat Dolby Vision juist is, waar je het kan vinden, zijn voordelen ten opzichte van andere formaten en of het iets is dat je in jouw volgende toestel moet hebben.

• HDR: wat is het en wat betekent het voor jouw tv?

Ook al lijkt Dolby Vision nu iets alomtegenwoordig in jouw favoriete toestellen, toch is het een baanbrekend stukje tech, en eentje dat televisies al een tijdje nodig hebben. 4K geeft ons meer pixels, maar HDR zorgt ervoor dat deze pixels op een nieuwe manier schitteren.

Het is wel belangrijk om te weten dat niet alle HDR-televisies met dit dynamische HDR-formaat komen. De meer basale HDR10 is de minimumvereiste. Zij die dit wel doen, bieden een geüpgradede kijkervaring voorbij de gewone SDR-beelden. Zolang jouw scherm deze kijkervaring eer aandoet natuurlijk.

Filmliefhebbers zullen blij zijn met het nieuws dat Dolby Vision het formaat is waar veel studio's nu mee werken om hun beelden scène per scène van kleurrijke, dynamische en berekende beelden te voorzien. Dit gebeurt allemaal op jouw scherm thuis zonder dat je daarvoor naar de bioscoop moet.

De nieuwste Dolby Vision IQ-technologie versterkt de manier waarop Dolby Vision op jouw scherm wordt weergegeven. Het gebruikt de helderheidssensoren in high-end televisies om automatisch de instellingen van jouw beeld bij te werken in verhouding tot de hoeveelheid licht in de ruimte. Dit formaat lijkt steeds meer en meer te groeien naarmate zijn aanwezigheid op de markt.

Dolby Vision is misschien een relatief nieuw formaat, maar als we vanuit onze eigen ervaringen mogen spreken, dan is dit exact wat je nodig hebt om jouw home entertainment-opstelling om te vormen naar een heuse thuisbioscoop. Je kan dit makkelijk allemaal zelf in huis halen, en hieronder kan je er meer informatie over terugvinden.

Wat is Dolby Vision?

Dolby Vision is een type HDR (High Dynamic Range) en waarschijnlijk de tweede meest populaire op de veelgebruikte HDR10-standaard na die je in alle HDR-televisies en mediaspelers kan terugvinden.

Het baseert veel van zijn technologie op de HDR-standaard (Dolby speelde immers ook een belangrijke rol in de ontwikkeling ervan), maar het is een beter formaat.

Vanuit het standpunt van de gebruikers is de belangrijkste verbetering de toevoeging van een bijkomende laag informatie bovenop een vast HDR10-videosignaal. Deze laag bevat per scène informatie die televisies met Dolby Vision kunnen gebruiken om de manier waarop ze de beelden weergeven te verbeteren. Dit zorgt voor betere heldere beelden en diepere zwartwaardes en stelt televisies in staat om de volledige kleurenruimte van de Rec. 2020-standaar weer te geven. 

Als HDR je al omver blaast, wacht dan tot je Dolby Vision ziet.

Wat is Dolby Vision IQ?

Dolby Vision kreeg enkele jaren geleden een upgrade, genaamd Dolby Vision IQ. Dit zorgt ervoor dat series en films er in eender welke kamer goed uitzien, en dat op elk moment van de dag. 

Deze functie werd op CES 2020 aangekondigd. Dolby Vision IQ werkt door de dynamische metadata in de Dolby Vision-content te combineren met een lichtsensor die in de televisie ingebouwd zit. Zo kan de informatie gebruikt worden om de beeldinstellingen bij te werken, wat voor een meer accuraat beeld zorgt. 

Het komt er dus op neer dat Dolby Vision IQ weet of je jouw televisie al dan niet in een heldere kamer hebt staan, waar veel van de donkere details verloren gaan. De televisie zal in staat zijn om de helderheid automatisch ophoog te krikken zonder dat je daar zelf voor naar de beeldinstellingen moet navigeren. Dolby Vision IQ zorgt er ook voor dat de beeldinstellingen worden aangepast aan de aard van de content die je bekijkt, of het nu een film of sport is.

• HDR10+: wat houdt de HDR-standaard in?

Kan je gamen in Dolby Vision?

Ja en nee. Gamers die goed op de hoogte zijn van de specs van de next-gen consoles zullen weten dat de Xbox Series X en Xbox Series S beide Dolby Vision HDR ondersteunen. 

De PS5 ondersteunt het formaat niet, maar dat is in de toekomst misschien wel een optie. Het aanbod aan games die Dolby Vision ondersteunen, is beperkt. Er komt stilaan verandering in, dus wie weet kunnen we binnenkort al onze lievelingsgames in dit formaat terugvinden.

Rivalen voor Dolby Vision

Veel televisiefabrikanten die niet met Dolby samenwerken voor Dolby Vision, waaronder Samsung, suggereren dat dat ze gelijkaardige resultaten kunnen halen door hun eigen processorkracht toe te passen op HDR10. Ze leveren hiermee vaak mooie resultaten, maar moeten doorgaans nog steeds onderdoen voor Dolby Vision. 

Samsung kondigde in 2017 een partnerschap aan met Amazon Prime Video om een nieuw HDR-formaat te starten, genaamd HDR10+. Dit voegt ook een laag zogenaamde 'dynamische metadata' (instructies per scène) toe aan een HDR10-stream. Het is een royalty-vrij alternatief voor Dolby Vision dat in de high-end QLED-televisies van Samsung verwerkt zit.

Zowel Panasonic als 21th Century Fox hebben zich mee achter HDR10+ geschaard en verkopen het als een meer democratisch open source HDR-formaat.

We proberen je hier niet te overtuigen om snel een televisie met Dolby Vision in huis te halen. Het formaat is natuurlijk nog steeds afhankelijk van de helderheid en kleurenbeperkingen van de televisie waarop het wordt afgespeeld.

Er zijn televisies beschikbaar zonder Dolby Vision-ondersteuning die ook in staat zijn (wat zeker geldt voor Samsung) om meer kleuren en een hogere helderheid weer te geven dan behaald kan worden met Dolby Vision. 

Er mag echter geen twijfel bestaan dat Dolby Vision in staat is om het beste te halen uit elk scherm waarmee het in contact komt. Met een technologie als HDR, die toch nog wel verwarrend is en wat fouten bevat, is dat wel belangrijk.

• HDR10 vs Dolby Vision: dit zijn de verschillen tussen beide HDR-formaten

Er werden originele bijdrages aan dit artikel gebracht door John Archer.