In de televisiewereld volgen de innovaties elkaar op een hoog tempo op. Van OLED naar QD-OLED tot Mini-LED en Ambilight, je kan het zo gek maken als je wilt. Ook qua resolutie zijn we inmiddels vergevorderd. De dagen dat televisies HD-ready waren, zijn allang voorbij.

Tegenwoordig hebben de nieuwste televisies bijna allemaal 4K-schermen en er komen zelfs een aantal televisies op de markt die 8K-resolutie hebben. Eerder dit jaar hebben we de Samsung QN900C gestest en hierdoor hebben we nieuwe inzichten gekregen in de wereld van 8K en of het wel of geen zin heeft om over te stappen.

Deze televisies beloven ongekende helderheid en detail, maar is de realiteit wel zo rooskleurig?  

Wat is 8K precies?

8K verwijst naar de resolutie van de televisie met een indrukwekkende 7.680 bij 4.320 pixels, wat neerkomt op ongeveer 33 miljoen pixels in totaal. Als je dit vergelijkt met bijvoorbeeld een 4K-televisie dan realiseer je pas hoeveel dit is, die heeft namelijk ‘maar’ 8 miljoen pixels. Reguliere HD-televisies hebben ongeveer 2 miljoen pixels en daaronder wordt het steeds minder en minder.

Meer pixels betekenen theoretisch meer details, waardoor 8K-tv's afbeeldingen kunnen weergeven met vier keer de helderheid van 4K-tv's. Echter, resolutie is slechts één aspect van beeldkwaliteit. Kijkafstand en schermgrootte spelen bijna een net zo’n grote rol in de waargenomen resolutie. Om een beetje profijt van 8K te hebben, betekent het dat je een televisie moet hebben van een behoorlijk formaat. De gemiddelde televisie is tegenwoordig 55 inch en dan heb je vrij weinig aan 8K, want op die schermen is een resolutie van 4K juist beter. Hoger dan dat heeft toch geen zin.

 Beschikbare content 

Op dit moment is 4K-content al bijna niet beschikbaar in Nederland en België. De grootste streamingsdiensten zoals HBO Max, Amazon Prime en Netflix hebben een selectie aan 4K-titels, maar daar houdt het ook wel een beetje op. Het Belgische Streamz gaat zelfs niet hoger dan 1080p.

Natuurlijk kan je op websites zoals YouTube wel tot 8K kiezen, dus als je voornamelijk voor YouTube kiest, is het een optie. Helaas (en logisch) renderen maar weinig YouTubers hun content in 8K, want het is het simpelweg niet waard. Een sentiment dat je wel vaker terug ziet komen in dit artikel.

Qua reguliere televisiezenders heeft bijna geen enkel kanaal een 4K-variant, we mogen al blij zijn dat deze kanalen inmiddels HD zijn, of in ieder geval de optie hebben om die zenders in HD te kijken. Je kan naar LoveNature in 4K kijken, maar dat is nou niet bepaald een zender waar je hele dagen naar kan kijken.

Waar we vaak 4K krijgen, is met grote evenementen. Denk hierbij aan het WK Voetbal of Formule 1-races. Dat is ook het moment dat historisch gezien de 4K-schermen (zowel tv's als monitoren) als warme broodjes over de toonbank vliegen. 

8K in de praktijk

Recentelijk hebben we de Samsung QN900C getest en deze 8K-televisie is echt oogverblindend mooi. De helderheid, het contrast en de kleurdiepte zijn bijna ongekend. Daar betaal je ook echter voor, want de prijzen van deze televisie beginnen vanaf 4.999 euro en dan heb je ‘slechts’ de 65-inch versie. Er is ook een 85-inch versie van en daar betaal je dan een schamele 9.999 euro voor. Het is maar goed dat ze er geen 10.000 euro van hebben gemaakt, want anders zou het wel erg duur klinken.

En wat krijg je voor die prijs? Ongeacht het formaat krijg je een Quantum Neural Processor waarmee de televisie content die niet 8K is upscalet naar 8K. Dat moet dus gebeuren bij vrijwel alles wat je zal kijken. Ondanks de ietwat sarcastische ondertoon doet de Samsung QN900C dit wel erg goed en beelden hebben een duidelijk waarneembaar verschil in detail en kwaliteit. Dit is wel het meest merkbaar met 4K content.

Als je native 8K-content op de QN900C kijkt tegen een 4K-versie van dezelfde content op een 4K-tv dan is het verschil gigantisch. De pixeldichtheid en de kleinere pixelafstand van het 8K-beeld zorgt voor een natuurlijke kijkervaring waardoor je niet het gevoel hebt dat je naar een scherm kijkt.

Meestal zal je toch naar reguliere HD-beelden kijken en dan is het kwaliteitsverschil tussen een 4K- en 8K-tv niet zo groot en 8K voelt dan een beetje aan als overkill. Deze HD-beelden ogen ook ‘zacht’, maar zien er nog steeds fantastisch uit. De vraag is dan of dit het extra prijskaartje waard is.

• Beste 4K tv 2023: welke moet je kopen?

 Kopen, wachten of laten staan? 

Dit is een vraag waar we geen definitief antwoord op kunnen geven. Dit is afhankelijk van een aantal factoren die erg persoonlijk zijn. In een klein appartement is een 8K-tv die het meeste haalt uit de 8K-resolutie niet ideaal. Een 65-inch televisie neemt al de halve muur in beslag en waar 8K echt tot zijn recht komt, is op nog grotere televisies. 

Het helpt ook niet bepaald dat alles duurder wordt tegenwoordig en niet iedereen heeft enkele duizenden euro's om te investeren in een 8K-televisie waarvoor dan niet eens 8K-content is. De 65-inch versie van de Samsung Neo QLED QN95C kost nu ongeveer 2.200 euro en daarmee kom je ook al behoorlijk ver. 

Heb je al een collectie van 4K-content die je op het best mogelijke scherm wilt afspelen dan is de stap naar 8K logisch. Het beeld is superieur en het voelt echt alsof je de toekomst in huis hebt. Totdat 4K content mainstream wordt, zal het altijd een exclusief dingetje blijven voor de grootste liefhebbers.

Review in één minuut

Puur technologisch is de nieuwe Samsung QN900B Neo QLED 8K TV op elk vlak een verbetering op de topper van 2021, de QN900A Neo QLED 8K TV. Er is duidelijke vooruitgang qua beeldverwerking (vooral accuraatheid van achtergrondverlichting) en audio (ondersteuning voor de ingebouwde Dolby Atmos werkt geweldig samen met de technologie Q-Symphony 2.0 van Samsung). 

Het aantal dimzones bij het Mini LED-scherm van de QN900B is niet echt veranderd tegenover de vorige versie, de accuraatheid van belichting is drastisch vooruitgegaan. Dit is dankzij de geüpdatete Neo Quantum Processor die de nieuwe technologie Shape Adaptive Light meekreeg. Hierbij wordt gebruik gemaakt van een AI-algoritme om de output bij de achtergrondverlichting van de tv meer accuraat te controleren zodat de vorm van objecten op het scherm beter tot hun recht komen. Het resultaat tegenover vorig jaar is veel minder lichtcirkels. Gecombineerd met de technologie Real Depth Enhancer van Samsung levert dit echt uitstekende beelden op.

Maar het draait niet allemaal rond beeldkwaliteit, want ook het geluid werd compleet herzien. Met bijvoorbeeld ingebouwde up-firing speakers die je helemaal onderdompelen in de audio van Dolby Atmos zonder de nood aan een soundbar. Let wel, de geüpdatete Q-Symphony audio van de QN900B klinkt wel nog beter wanneer de speakers worden gecombineerd met één van de soundbars van Samsung. Dat levert een volle surround-sound die je omhult, zonder een merkbare echo.

Het tv-aanbod van Samsung voor 2022 betekende voor het merk ook de introductie van de spiksplinternieuwe Smart Hub gebruikersinterface. Die debuteerde eerder dit jaar in The Freestyle projector. Helaas zijn wij echter niet dol op deze specifieke verandering.

Waarom Samsung deze ommezwaai deed, dat snappen we wel. Gebruikers krijgen een thuismenu à la Google TV op een volledig scherm met veel (nieuwe) content om te ontdekken. Maar wie gewoon snel even enkele instellingen of een modus wil aanpassen, gaat het hele gebeuren frustrerend en ingewikkeld vinden.

Samsung stak heel wat denkwerk in de updates van de Neo QLED. Het (vrij kleine) probleem dat de voorganger had met lichtkringen is aangepakt, maar ook met verbeteringen op gebieden die altijd beter kunnen, waaronder de ingebouwde audio. Als je het vorige model al hebt aangeschaft, dan raden we niet de nieuwste upgrade aan. Maar als je in de markt bent voor een Mini LED televisie, dan is de Samsung QN900B Neo QLED 8K TV een geweldige tv om aan te schaffen.

Prijs en beschikbaarheid

We zijn blij te kunnen melden dat elk model in de tweede generatie 8K Neo QLED televisies van Samsung iets lager is geprijsd dan de voorganger.

De QN900B Neo QLED 8K TV begint bij 3.789 euro voor het model van 65 inch, gevolgd door dat van 75 inch aan 5.849 euro en de lijst wordt getopt door het model van 85 inch met een prijskaartje van 7.899 euro.

De QN900B werd eerst alleen beschikbaar gesteld voor de VS, het VK en Australië, maar is nu uiteraard gewoon beschikbaar in België en Nederland.

Design

• Mooi design
• Handige One Connect box
• Verbeterde anti-schittering coating

Wat industrieel design betreft, kwam de vorige, al geweldige Neo QLED 8K dicht bij perfectie en de QN900B komt zelfs nog meer in de buurt.

Samsung koos opnieuw voor sterk minimalisme met een 'Infinity'-scherm dat bijna geen randen heeft. Hierdoor kan je je vooral focussen op de content bekijken, zonder harde, opvallende lijnen om het beeld. We werden in 2021 al een beetje verliefd op die aanpak en we houden er vandaag nog steeds van. 

Je herinnert je misschien dat de QN900A uit 2021 speakers had die onzichtbaar waren aan de voorkant van de televisie. Er was gekozen om ze in te bouwen langs de zijkanten en de bovenste randen van het scherm. Samsung blijft deze stijl hanteren, zij het wel met een kleine aanpassing aan de grille: het vorige model had een gespikkeld design en deze versie heeft grotere, eerder pilvormige, diagonale gaatjes. Nu bevatten de grilles een 90W 6.2.4 kanalensysteem (12 speakers), tegenover een 80W 6.2.2 kanaal-setup van 10 speakers bij de voorganger.

Het toestel van onze review hing wel aan de muur, maar bij de QN900B wordt ook een standaard geleverd en die is bijna identiek aan die uit 2021. Hij is plat, gecentreerd (je tv mag dus breder zijn dan het oppervlak waarop je hem plaatst) en hij laat je toe om de aparte One Connect box aan de achterkant bevestigen als je dat wil.

Oh ja, de baanbrekende One Connect-box van Samsung is er weer bij. Zo hebben gebruikers vlot toegang tot alle poorten van de QN900B. Er is amper één bijna doorzichtige kabel verbonden met het scherm voor energie en dataverkeer. We kunnen gewoon niet hard genoeg benadrukken hoe geweldig deze aanpak is.

Op de One Connect-box vind je vier HDMI 2.1-poorten (met eARC-ondersteuning via HDMI 3), een Ethernet-poort (LAN), een Digital Audio Out (Optical)-poort, drie USB 2.0-poorten en een RF-input voor je tv-antenne of satellietverbinding.

Bij dat geweldige Neo QLED-model uit 2021 viel het ons wel op dat er nog ruimte was om zichtbare schitteringen en reflecties in het scherm aan te pakken. En het lijkt erop dat de QN900B de anti-reflectie-laag op het scherm heeft verbeterd. Maar slechts een beetje, want bij meer donkere scenes zagen we nog steeds veel reflecties.

Dus waarom heeft Samsung nog steeds geen Neo QLED TV gelanceerd met een scherm voorzien van een matte finish en met anti-schittering zoals bij de indrukwekkende 2022 versie van The Frame? Toen er naar werd gevraagd, verklaarde het Zuid-Koreaanse bedrijf dat matte schermen licht verspreiden op zowel de binnenste als de buitenste lagen van een scherm. Dat zou het beeld minder scherp maken en dat het nodige licht er dan niet voor 100 procent zou doorkomen. In de eigen bewoordingen van Samsung: 'Neo QLED tv's horen levendig te zijn en scherp beeld te hebben.' Het is dus geen verrassing dat ze daar niet op willen toegeven.

Smart TV (Tizen OS) en afstandsbediening

• Geweldige app-ondersteuning.
• Nieuwe Smart Hub UI is ingewikkeld.
• NFT-ondersteuning hoeft voor ons echt niet!

In 2022 introduceerde Samsung hun nieuwe Smart Hub UI in de topmodellen van het tv-aanbod. Het is een compleet omgegooide interface die verankerd is met een homescherm dat werd geïnspireerd door Google TV en gevuld met aanraders voor verschillende streamingdiensten en -apps.

Voor het beoogde doel, op één enkele plaats series en films van verschillende bronnen uitlichten, werkt dit meer dan voldoende. Het systeem neemt echter het volledige scherm in en dat betekent dat het kleine, onopvallende pop-up home menu (de laatste jaren een hoofdbestanddeel van de Smart TV-beleving bij Samsung) verleden tijd is.

Helaas zorgt die overgang naar dat full-screen menu voor de nodige frustraties. Instellingen aanpassen of snel even view modes veranderen gaat moeilijker: je moet alles verlaten wanneer je dat homescherm activeert, naar een ander menu aan de zijkant navigeren en vervolgens naar beneden scrollen naar een apart instellingenmenu voor instellingen om handelingen uit te voeren waarvoor je vroeger gewoon enkele knopjes moest indrukken.

Gelukkig biedt het Smart TV-platform van Samsung wel nog steeds al de grote streaming-apps en -services. Netflix, YouTube, Disney Plus en Amazon Prime Video zijn allemaal aanwezig.

Er is nog een ander aspect van de Smart TV-ervaring bij de QN900B die, om het zacht uit te drukken, aanvoelt als iets dat voor de lol is toegevoegd. En om het wat harder uit te drukken, mensen kan aansporen om  honderden of zelfs duizenden euro's te spenderen aan digitale items van twijfelachtige waarde. We hebben het natuurlijk over de mogelijkheid om via de QN900B toegang te krijgen tot Nifty, de online markt voor Non-Fungible Tokens (NFT's).

Dit platform laat gebruikers crypto-art kopen en verkopen met de cryptomunt Ethereum en die je dan op je televisie kan tentoonstellen via de populaire Ambient Mode. Gaat je bloed ook spontaan wat koken wanneer NFT's en de bijhorende hype worden vermeld? Dan is de aanwezigheid van die dingen op je homescherm ongetwijfeld een klein beetje onaangenaam.

Iets lichters nu... De geweldige, door licht geactiveerde, afstandsbediening van Samsung is er hier ook weer  bij. Om ons (en het milieu) opnieuw te redden van de schade op lange termijn die wegwerpbatterijen kunnen veroorzaken.

Deze afstandsbediening kan echter worden opgeladen via een zonnepaneeltje dat zich achteraan bevindt. Het absorbeert zowel natuurlijk als kunstmatig licht. Als je "bakje" toch snel wat extra energie nodig heeft kan je de batterij ook altijd opladen via een USB Type C-poort onderaan.

De afstandsbediening zelf is vrij minimalistisch, met maar een handvol functionele en navigatieknoppen, samen met die om te switchen tussen kanalen en om het volume te regelen. Er zijn ook weer knoppen voor Netflix en Prime Video, samen met die om Disney Plus en de TV Plus-app van Samsung te activeren. Die laatste biedt een uitgebreid aantal digitale kanalen aan, vol nieuws, sport en entertainment (wel voorzien van advertenties). Dat betekent dus zo veel Ryan and Friends als je maar wil, zonder extra kost.

Prestaties

• Ongeëvenaarde helderheid
• Lichtcirkels zijn sterk gereduceerd
• Fantastische ondersteuning voor gamers

Zoals je misschien nog weet, refereert de benaming Neo QLED aan de Mini LED TV-lijn van Samsung waarvan het contrastniveau dat van OLED benadert dankzij de inclusie van diodes die amper 1/40e zijn van de omvang van reguliere LED's. Zo kan Samsung dus duizenden kleinere diodes in een paneel proppen in plaats van "amper" honderden. Dat betekent een upgrade voor dimzones en zwartniveaus.

In de review van de QN900A uit 2021 stelden we vast dat lichtcirkels nog wel een probleem waren. Ondanks dat de contrastniveaus een pak hoger lagen dan wat we ooit al op een LCD-tv hadden gezien.

Omdat we toen heel veel tijd doorbrachten met de QN900A kunnen we absoluut zeggen dat lichtcirkels (vooral rond objecten in donkere beelden) bij deze versie stevig zijn verminderd.

Dit kan vooral worden toegeschreven aan de geüpdatete Neo Quantum Processor 8K-chip en de nieuwe technologie Shape Adaptive Light van de QN900B. Dat laatste gebruikt AI zodat de achtergrondverlichting veel meer complementair is met de vorm van on-screen objecten.

Om te zien hoe goed die nieuwe feature werkt, keken we opnieuw naar een scene van de film 'Alita: Battle Angel' die aan bod kwam in de review van de QN900A. Daarin waren die lichtcirkels soms pijnlijk duidelijk.

In de scene in kwestie vloeide het felle licht van de borstplaten van het personage Alita over in de zwarte balk, onderaan het scherm van de QN900A. en kijk, tot onze vreugde was daar compleet geen sprake van toen we de scene herbekeken op de QN900B. In de galerij hieronder kan je beide scenes vergelijken, gezien op de twee schermen.

Wat de algemene beeldkwaliteit betreft zagen we verbeteringen bij zowel diepte als contrast. Beelden op de voorgrond leken meer uitgesproken dan ervoor. Daar mag de technologie Real Depth Enhancer van Samsung een bedankje voor krijgen, met een verhoging van 12 bit naar 14 bit. Daardoor zorgt contrast-mapping voor vier keer zoveel niveaus van monochromatische kleurgradatie.

Na Alita, gingen we voor de visueel verbluffende CG-animatie film 'Spider-Man: Into the Spider-Verse' om de HDR-capaciteiten van de QN900B te testen. Die film zit vol levendige kleuren, inktzwarte stukken en magnifieke lichte tonen. Wel, het nieuwste Neo QLED-vlaggenschip voer met klasse door alle drie de gebieden.

Kleuren waren rijkelijk en accuraat, met een verbluffend contrast en lichte delen die fel waren wanneer nodig, maar inhielden wanneer er lichtcirkels dreigden. De scene hieronder is een mooi voorbeeld van de capaciteiten die de QN900B kan tentoonspreiden wanneer het gaat over helderheid en de natuurlijke aanpak van lichtcirkels.

De QN900B biedt verscheidene features om bijvoorbeeld beweging vlotter te tonen of om lawaai te vermindere. Zulke zaken hebben echter al eens de neiging om voor licht onnatuurlijke beelden te zorgen. Hier kunnen die gelukkig worden aangepast aan de wensen van de kijker in de expert-instellingen van het toestel. 

Een andere optie is de Filmmaker Mode van de QN900B voor een authentieke kijkervaring van professionele videocontent. Deze manier van kijken durft ook korrel in de film aan, die ziet er meestal fijner en meer precies uit op een paneel van 8K.

Zoals bij elke 8K-tv en gezien het beperkte aanbod aan originele 8K-content dat er beschikbaar is, is opwaardering een belangrijk gegeven voor gebruikers die de Samsung QN900B Neo QLED TV in gedachten hebben. Gelukkig doet de opwaardering van de Multi-Intelligence AI nog steeds een geweldige job om oudere content op te schonen (in die mate dat de originele bron het toestaat). 

We testten ook nu weer enkele oudere cartoons op Disney Plus en die zagen er best goed uit, ondanks hun bron van 480p. We konden het ook niet laten om 'Ryan and Friends' op de Samsung TV Plus-app te testen. Ondanks de lagere resolutie zag dat er ook best fris en fruitig uit.

Net zoals bij het vorige model voorziet Samsung gamers van vier HDMI 2.1poorten op de QN900B. Zo kunnen ze meerdere consoles verbinden zonder ondersteuning voor next-gen gamefeatures als 4K/120fps of 8K/60fps, ALLM en VRR op te offeren. Gamers hebben nu ook de optie van 144Hz-ondersteuning. 

Gamers gaan ook blij zijn met de uitgebreide Game Mode op dit nieuwste Samsung-kroonjuweel van een Neo QLED. Spelers kunnen zo beeldfrequentie, HDR-status, resoluties en nog veel meer checken. De modus biedt ook de handige Dynamic Black Equalizer aan waarmee gamers schaduwen donkerder of lichter kunnen maken, wat een competitief voordeel kan opleveren.

Audio

• Verrassend goeie ingebouwde audio
• Indrukwekkende Q-Symphony Mode
• Draadloze Dolby Atmos voor mogelijke soundbars

Samsung verbeterde tegenover zijn voorganger heel wat aan de audio bij de QN900B Neo QLED 8K TV. Vooral dan de toevoeging van up-firing speakers die het (technisch) mogelijk maken om het geluid van Dolby Atmos te verkrijgen.

Een televisie kan natuurlijk maar zoveel facetten van geluid produceren zonder dedicated speakers achteraan en een aparte subwoofer. De QN900B doet dat echter niet slecht en dompelt je best onder bij je luisterervaring  dankzij de feature Object Tracking Sound Pro van Samsung. Daarmee kan je geluid zowel verticaal als horizontaal volgen.

Heb je echter een compatibele Samsung-soundbar, dan heb je de optie om die perfect te harmoniseren met de eigen speakers van de QN900B via de technologie Q-Symphony van het Zuid-Koreaanse bedrijf.

Bovendien heeft Samsung de televisie uitgerust met de redelijk indrukwekkende mogelijkheid om Dolby Atmos-audio via wifi naar een compatibele Samsung-soundbar te verzenden wat gebruikers een extra HDMI-poort oplevert waar ze gebruik van kunnen maken.

Moet ik de Samsung QN900B Neo QLED kopen?

Koop er eentje als…

Laat dit links liggen als…

[Eerste review in april 2022.]

Wat is 8K-resolutie? Je hebt de term mogelijk al voorbij zien komen op dure televisies. Deze beeldschermtechnologie biedt vier keer meer pixels dan een 4K-display. Bekende tv-makers zoals Samsung en LG proberen de resolutie naar de mainstream-markt te brengen. Is het echter de hype wel waard?

De laatste tijd verschijnen er steeds meer nieuwe 8K-tv’s. Het aantal 8K-modellen is in 2021 verdrievoudigd. Langzamerhand komen er zelfs 8K-beamers op de markt.

Meestal zie je 8K in combinatie met andere premium-functies en technologieën. De resolutie is vaak terug te vinden in QLED-panelen in nieuwe Samsung-tv’s en in sommige gevallen zelfs in OLED-displays. De prijzen van een 8K-scherm worden ook steeds lager.

Voor degenen die geïnteresseerd zijn in de technologie van de toekomst leggen we in deze gids uit wat 8K precies is, en of het een upgrade geeft ten opzichte van de tv die je nu hebt.

• Bekijk ook onze gids over 4K, de favoriete resolutie van dit moment

De eerste PS5-game die 8K-resolutie en 60 frames per seconde ondersteunt is een feit. Dat klinkt interessant, ware het niet dat je deze game zelf nog niet kunt aanschouwen in 7.680 x 4.320 pixels.

De game in kwestie heet The Touryst. Het is een action-adventure puzzelgame, ontwikkeld en uitgegeven door Shin'en Multimedia. Het spel zag twee jaar geleden voor het eerst het levenslicht op de Nintendo Switch. De reviews waren destijds redelijk te noemen, maar de game krijgt nu een tweede kans op de geavanceerdere PlayStation-hardware.

• PS5 vs PS5 Digital Edition: wat is het verschil
• Nintendo Switch OLED review
• PlayStation 5 kopen: de laatste updates

Het mooie aan The Touryst is dat het niet hoeft terug te vallen op een technisch trucje om de prestaties te kunnen boosten. Er is geen supersampling, AI-upscaling en geen checkerboard rendering; gewoon echt 8K en 60 frames per seconde.

Toch zit er een addertje onder het gras, maar dat ligt niet aan de game zelf. Hoewel het spel wordt verwerkt in 8K op de PS5-hardware, zorgt de firmware van de console ervoor dat de output blijft steken op 'slechts' 4K met 60 frames per seconde. De HDMI 2.1-hardware heeft wel de functionaliteit om 8K te ondersteunen, maar Sony blokkeert deze functie vooralsnog.

Analyse: is 8K op de PS5 echt zo belangrijk?

Voor veel mensen is dit technologisch hoogstandje van The Touryst niet meer dan een geinige gimmick, maar er zijn genoeg redenen te verzinnen om deze doorbraak belangrijk te vinden.

Allereerst: met The Touryst zou je in theorie als PS5-gebruiker eindelijk kunnen zien hoeveel echte kracht er in de console zit. Het is één ding dat 8K/60 frames als mogelijkheid wordt geclaimd door Sony in optimale omstandigheden, maar het is een ander verhaal dat een daadwerkelijke game dit ook aankan.

We verwachten dat over een aantal jaar de 8K-resolutie meer mainstream gaat worden op de PS5, aangezien ontwikkelaars dan veel beter weten hoe ze hun games kunnen optimaliseren voor de console van Sony.

Zelfs als je een 4K- of HD-televisie in huis hebt, kunnen beter gerenderde games alsnog de beeldkwaliteit verbeteren. 8K zie je natuurlijk niet, maar een omlaag geschaald beeld zal er iets beter uitzien dan 'native 4K' of een die opgeschaald is door kunstmatige intelligentie.

Hopelijk updatet Sony de PS5-firmware op korte termijn, zodat we snel aan de slag kunnen gaan met 8K-gaming.

• De beste tv's van dit moment

Review in een notendop

De Samsung QN900A Neo QLED 8K TV luidt met zijn Mini LED-hardware een nieuwe tijdperk in voor televisie. De nieuwe technologie levert een uitzonderlijke beeldkwaliteit, exceptionele kleuren en helderheid, een prachtig geluid en indrukwekkende zwartkleuren. Dit alles zit verpakt in een ongeëvenaard mooi design.

Ter verduidelijking: Samsungs ‘Quantum’ Mini LEDs zijn 40 keer zo klein als een regulier LED-lampje. Hierdoor kunnen er relatief veel meer LEDs in hetzelfde oppervlak geplaatst worden, met als gevolg veel accuratere dimzones en zwartniveaus die vrijwel gelijk zijn aan die van OLED.

Uiteraard betekent dit niet dat Samsungs Neo QLED net zulke kleuren en helderheid kan produceren op individueel pixel niveau zoals OLED, maar wel dat het qua contrast erg dicht bij elkaar zit.

Buiten de nieuwe lichttechnologie excelleert de QN900A op gebied van beeldkwaliteit. Het indrukwekkende 8K-beeld weet op briljante wijze 1080p- en 4K-content op te schalen, allemaal dankzij de kunstmatige intelligentie die in de ‘Neo Quantum Processor 8K’ zit.

De Samsung QN900A valt zeker in de smaak bij gamers. Er is een breed scala aan next-gen functies aanwezig, met onder meer ondersteuning voor 4K/120fps en 8K/60fps via HDMI 2.1, Game Motion Plus en AMD FreeSync Premium Pro.

Het zal je waarschijnlijk niet verrassen dat de Samsung QN900A prijs exorbitant hoog ligt. Deze tv is dan ook zeker niet voor iedereen geschikt, maar toont wel goed aan hoe extreem sterk Samsung is in deze markt. Iedereen die het beste van het beste in huis wilt halen, moet de Samsung QN900A Neo QLED 8K TV minstens overwegen.

Prijs en beschikbaarheid

• TV beschikbaar in 65, 75 en 85 inch
• Nieuwe technologie zorgt voor fors prijskaartje
• Gelanceerd in mei

Met de QN900A-serie betreedt Samsung een nieuwe tv-categorie. De toch al goede high-end 8K-displays zijn voorzien van een Mini LED-upgrade. Hierdoor ligt de prijs een stuk hoger dan we gewend zijn van de fabrikant.

De QN900A kent een startprijs van 5.999 euro voor het 65 inch-model. De 75 inch-variant kost 7.999 euro en voor het 85 inch-model mag je maar liefst 10.999 euro reserveren. De nieuwe televisies zijn mei officieel in de verkoop gegaan.  

Design

• Prachtig randloos design
• Kleine standaard met aansluitbare One Collect-box
• Anti-glans coating niet heel effectief

Bij de eerste kennismaking met de QN900A is het moeilijk om niet onder de indruk te zijn van het minimalisme van de tv. Het design doet er alles aan om de wereld rondom het betoverende beeldscherm te doen verplaatsen naar de achtergrond.

Wat al snel opvalt (of beter gezegd: juist niet) zijn de randen van de televisie. Deze zijn gereduceerd tot minder dan een millimeter (0,9 mm), een prestatie die gerealiseerd is door een nieuwe en exclusieve matrix-technologie. Hierdoor is de ruimte geslonken tussen waar de pixels aan de rand van het display zitten en waar de bezel begint.

De minieme randen zorgen ervoor dat menigeen zich afvraagt waar Samsung de speakers heeft gelaten. Die zijn namelijk niet zichtbaar aan de voorzijde. Als je naar de zijkant kijkt, dan zie je dat er speaker grills te vinden aan de linker- en rechterzijde. Er zit een 80W 6.2.2-systeem in verwerkt (dat zijn tien speakers in totaal).

Ook de standaard past goed in het rijtje van esthetisch aantrekkelijke elementen van de QN900A: hij is compact, plat en gecentreerd, waardoor je niet speciaal voor je tv een extreem breed oppervlak in huis moet halen om de standaard op te kunnen laten rusten.

Net als bij andere premium Samsung-televisies van de afgelopen jaren wil de QN900A kabelsoep minimaliseren door een aparte One Connect Box inbegrepen te hebben, waar je op één na alle kabels in kwijt kunt.

Het is nog altijd een handig alternatief voor het pluggen van diverse kabels in de achterkant van de tv (zeker als je van plan bent om de tv op te hangen aan de muur). De QN900A biedt als bonus aan om de One Connect box direct aan de achterkant van de standaard te verbinden, mocht je er geen goede opbergplek voor hebben.

HDMI 2.1 wordt ondersteund door alle 4 HDMI-poorten, waarvan er één ook eARC ondersteunt. Verder zijn er 3 USB 2.0-poorten, 1 ethernet-poort, 1 optische output en een RF-antenne-input.

Als we dan toch een punt van kritiek moeten uitlichten, dan is het wel het ietwat reflecterende scherm. Met name in goed belichte ruimtes kan je rekenen op reflecties op het display. Hoewel de tv een anti-reflectielaag ingebouwd heeft, is het voor ons onmogelijk gebleken om een foto te nemen van zwartwaarden van de tv, zonder dat licht van een nabijgelegen raam (te) heftig reflecteert.

Buiten dit minpunt is de Samsung QN900A Neo QLED 8K TV duidelijk een tv die op designvlak de boventoon voert in de hedendaagse markt. Met minimale bezels, speaker grills die enkel aan de zijkanten zitten, en een minimalistische doch functionele standaard is de QN900A qua design hét voorbeeld voor de concurrentie.

Smart TV (Tizen OS) en afstandsbediening

• Tizen voelt snel en vertrouwd aan
• Meeste populaire apps direct beschikbaar
• Afstandsbediening werkt zonder batterijen

Heb je een Samsung tv in gebruik of er eentje gehad de afgelopen jaren? Dan weet je min of meer wel wat je te wachten staat met het op Tizen gebaseerde OS van de QN900A. 

Een druk op de homeknop van je afstandsbediening toont een overzicht van je favoriete apps en bronnen, welke van de onderste rand tevoorschijn ploppen in een horizontale lijn.

Je ziet extra informatie van elke app verschijnen als je door het menu loopt. Voorbeeld: ga je met je afstandsbediening naar het Netflix-icoontje, dan zie je een lijst met recent bekeken shows en films, waardoor je vanuit het homescherm direct verder kunt kijken bij waar je gebleven bent.

De meest populaire apps en diensten zijn aanwezig in de software van Samsung. Er is zelfs een speciale app-tegel met verdere suggesties van apps die je mogelijk wilt installeren.

De QN900A afstandsbediening komt met een paar speciaal toegewijde knoppen voor Netflix en Amazon Prime Video, waardoor je deze apps snel kunt openen.

Op het gebied van design is de Neo QLED 8K TV vergelijkbaar met wat we gewend zijn van Samsung de afgelopen jaren, met daarbij één grote verandering: de nieuwe afstandsbediening heeft geen batterijen nodig. Door een nieuw paneel aan de achterzijde wat licht kan opvangen (zowel natuurlijk als kunstmatig licht) is er eigenlijk altijd voldoende energie aanwezig.

De keuze om batterijen gedag te zeggen is niet alleen goed voor het milieu, maar maakt de afstandsbediening ook licht en prettig om te gebruiken. Dat gezegd hebbende: het is wel even wennen om de afstandsbediening op zijn kop te 'moeten' leggen als je klaar bent met deze gebruiken.

Prestaties

• Excellente zuiverheid en kleuren
• Helderheid die ver uitsteekt boven wat OLED kan
• OLED-achtige contrasten zonder de nadelen ervan

Zoals hierboven vermeld maken Samsung Neo QLED tv's gebruik van LEDs welke veertig keer zo klein zijn dan traditionele LED-lampjes. Dit zorgt voor een boost in helderheid en zwartwaarden. 

Doordat de LEDs veel kleiner zijn, kunnen deze op veel preciezere wijze kleuren tonen en het blooming-effect verminderen. Ter info: met blooming bedoelen we de witte waas die ontstaat op plekken waar één zone wordt verlicht en de aangrenzende zone niet. Dit zorgt doorgaans voor een onnatuurlijke waas. 

We starten ons kijkavontuur met de adembenemende documentaireserie Our Planet op Netflix. In het begin word je direct getrakteerd op een blik op onze aarde vanaf de maan. In de beelden zie je tal van kleine glinsterende sterren, welke omringd zijn door écht zwarte kleuren. Dat we deze beelden zo scherp en duidelijk zien van een niet-OLED tv zonder backlight bleeding, vinden we zeer indrukwekkend.

Spoelen we iets verder naar voren, dan komen we terecht in prachtige groene regenwouden, met op de achtergrond pittoreske bergen. De mate van details is huiveringwekkend. De beelden zien er zo zuiver en sensationeel uit in 4K, waardoor er naar onze mening nog geen haast is geboden bij het ontwikkelen van 8K-content.

Vervolgens zijn we aan de slag gegaan met Alita: Battle Angel in Ultra HD. Wederom zijn we onder de indruk van hoe scherp en zuiver deze film eruitziet op de QN900A. De mate van details, kleurweergave en zwartwaarden zijn uitzonderlijk sterk.

Het is het vermelden waard dat we in dit geval in één scène iets van light bleeding opmerkten, namelijk wanneer Alita kijkt naar haar nieuwe mechanische lichaam.

In de afbeelding hieronder zie je wat light bleeding vanaf haar borstplaten naar de zwarte balk onderaan het scherm stromen. Verder zijn we dit nergens tegengekomen, en daarbij moet gezegd worden dat de highlights in deze scène ook uitzonderlijk fel zijn. Dat gezegd hebbende: het toont aan dat ook bij Mini LEDs light bleeding kan optreden.

Een van de grootste verkoopargumenten voor een 8K tv is hoe goed de upscaling werkt. Gelukkig kan de QN900A dit ook behoorlijk goed, zonder dat de beelden er kunstmatig gladgestreken uitzien. Neem de afbeelding hierboven van Alita als voorbeeld: het ziet er helder en scherp uit, én je blijft eraan zien dat het die karakteristieke film grain (korreleffect) behoudt. 

Dankzij Samsungs Multi-Intelligence AI upscaling weet de QN900A constant beelden te produceren die beter eruitzien dan de bron doorstuurt. We zeggen hierbij niet dat 4K-content eruitziet als native 8K, maar het lijkt er wel beter uit te zien dan Ultra HD als je er van dichtbij naar kijkt.

Op een 8K tv zitten pixels veel dichter bij elkaar, en daardoor zijn ze veel lastiger om ze afzonderlijk van elkaar te zijn dan bij 4K tv's. In onze tests hebben we content gekeken via diverse bronnen, waaronder 480p afleveringen van Gargoyles op Disney Plus en 1080p episodes van Brooklyn Nine-Nine op Netflix. Zo hebben we een goed beeld gekregen van hoe de upscaling van de QN900A werkt.

Hoewel er niet veel gedaan kan worden met de oudere standaard 480p resolutie, zijn we blij om te zien dat het niet overmatig uitgerekt of wazig eruitziet op dit gigantische 8K scherm.

Moderne 1080p content ziet er echter excellent uit. In acht nemende dat één FHD-pixel uitgestrekt is over 16 pixels op een 8K tv, zorgt Samsungs AI-aangedreven Neo Quantum Processor 8K-chip ervoor dat deze extra pixels samensmelten op een manier welke er netjes uitziet en zo natuurlijk mogelijk lijkt, zonder sprake van anti-aliasing of wazigheid.

Helaas was het voor ons niet mogelijk om 4K/120Hz content te testen in onze reviewperiode. Wel hebben we onderzoek gedaan naar een aantal 8K/60fps testvideo's. Daaruit kunnen we concluderen dat de QN900A constant vloeiende beelden heeft weten te bewerkstelligen, zonder noemenswaardige haperingen (afgezien van een paar gevallen waarin onze Wi-Fi het niet kon bijbenen).

Audio

• Verrassend goede ingebouwde audio
• Effect van functie objecttracering goed, maar niet top
• Soundbar nog steeds de beste optie voor meeslepend geluid

De Samsung Neo QLED 8K QN900A kent speakers die geïntegreerd zijn aan de linker- en rechterkant van de tv. Je vindt geen audio terug die uit de achterkant van het apparaat komt. Toch presteert Samsungs Object Tracking Sound Pro naar behoren om wat diepte in het geluid te brengen, waardoor je makkelijker geluiden hoort bewegen van links naar rechts.

Hoewel er zeker wat dimensionaliteit zit in het geluid, kan de hardware simpelweg niet op tegen een Dolby Atmos-soundbar of een soortgelijke hifi-setup wanneer het aankomt op driedimensionale geluid. 

Dat gezegd hebbende: Samsungs high-end Neo QLED 8K TV levert een betere audioprestatie dan verwacht. Dialogen zijn helder en duidelijk te volgen, waardoor je geen speakers nog hebt in principe voor het volgen van series.

Koop hem als...

Koop hem niet als...

• Bekijk de beste tv's van dit moment