Mobiele provider Orange ging enkele maanden geleden in beroep tegen de beslissing van het BIPT, Belgisch Instituut voor Postdiensten & Telecommunicatie, om vrije modemkeuze in te voeren. Het VTKE, een alliantie van Europese fabrikanten van telecomapparatuur, kondigt vandaag aan dat dat beroep is afgewezen in de rechtbank. Vrije modemkeuze wordt dus vanaf 1 november 2024 officieel een feit. Dit betekent dat providers niet langer eindgebruikers kunnen verplichten de modem/router te gebruiken die de internetprovider aanbiedt. De eindgebruiker krijgt de vrije keuze een oplossing te selecteren die het best bij z’n noden past.

De Belg kiest graag zelf 

Vandaag moeten consumenten namelijk een specifieke modem(router) van de provider voor hun kabel-, DSL-, glasvezel- of mobiele aansluiting gebruiken. Uit een recente bevraging van het VTKE bij 1026 Belgen blijkt dat op dit moment meer dan de helft van de Belgen het zeer of redelijk belangrijk vindt om zijn/haar eigen modemrouter rechtstreeks aan te sluiten op zijn/haar breedbandverbinding (54,9%). Het is daarom een goed vooruitzicht dat het over vijf maanden voor alle consumenten mogelijk zal zijn om een apparaat te kiezen dat volledig aan hun eisen en wensen voldoet, zoals meer beschikbare functionaliteiten, extra gegevensbescherming of cyberbeveiliging en/of updates. Dit is vandaag niet mogelijk als je verplicht bent om de apparaten van de provider te gebruiken. 

“In een one-size-fits-all businessmodel komen lang niet alle innovaties bij de eindgebruiker terecht. Een vrije markt, en dus concurrentie voor het beste apparaat, stimuleert innovaties en geeft eindgebruikers de mogelijkheid een keuze te maken die past bij hun behoefte en budget. Eindgebruikers weten zelf het beste welke wensen ze hebben als het gaat om het netwerk. We zijn tevreden dat alle inspanningen tot dit resultaat hebben geleid en we hopen dat dit besluit ook andere landen aanmoedigt om dit voorbeeld te volgen”, legt een woordvoerder van het VTKE uit.  

In de voetsporen van andere landen met vrije modemkeuze 

Nu ook de rechtbank besloten heeft dat de weg naar vrije modemkeuze volledig open ligt, betekent dat dat alle Belgische providers vanaf 1 november klanten de mogelijkheid moeten aanbieden om een eigen modem te gebruiken. Gebruikers zijn vrij om het toestel van de provider te blijven gebruiken als ze dat wensen. 

België is niet het eerste land dat de keuzemogelijkheid bij de eindgebruiker legt. Vrije modemkeuze bestaat al enkele jaren in de Europese Unie op basis van de Netneutraliteitsverordening. Met de invoering volgt België het voorbeeld van Finland, Duitsland, Italië en Nederland, die al eerder beslisten om vrije modemkeuze in te voeren.  

Momenteel komt de internetverbinding in vrijwel elk Belgisch huishouden van de modem die de installateur van je provider heeft meegenomen. Dat brengt bepaalde voor- en nadelen met zich mee. Enerzijds neemt je provider de volledige installatie voor zijn rekening, maar anderzijds kan je zelf weinig doen om je internet sneller te maken. Daar komt later dit jaar, op 1 november 2024 om precies te zijn, verandering in door de introductie van vrije modemkeuze. 

We kunnen vrij kort uitleggen wat vrije modemkeuze juist inhoudt. Dit geeft gebruikers namelijk de vrijheid om een eigen modem naar keuze te installeren op de internetaansluiting in huis. Voorlopig wordt er altijd een modem van je provider aangesloten. Als je wil kan je een eigen modem aansluiten op de modem van je provider, maar dit kan nog niet rechtstreeks op de internetaansluiting. Vanaf 1 november 2024 kan dat wel.

Wij spraken met Gerrit Brugman, Country Manager België bij AVM, een van de grootste netwerkspecialisten, over vrije modemkeuze en de gevolgen.

De impact van vrije modemkeuze

In Nederland is vrije modemkeuze reeds ingevoerd op 27 januari 2022. Toch zorgde dat niet voor een explosie van het aantal eigen modems in Nederland. Brugman gaf aan dat het een en ander begint te bewegen in de markt. AVM zelf is alleszins klaar voor de overgang naar vrije modemkeuze aangezien zij een apparaat hebben voor elke internetaansluiting in zowel Nederland als België. Ze hebben zelfs toestellen die werken met internetboxen op basis van draadloze verbindingen, zoals bij Tadaam, dochteronderneming van Telenet.

Voor AVM creëert de introductie van vrije modemkeuze in België enorm veel potentieel. Zij kunnen nu namelijk hun volledige portfolio inzetten en dat reikt verder dan alleen de pure netwerkapparaten. “Zodra je de FRITZ!Box (de routers van AVM, nvdr.) hebt, heb je de basis, niet alleen voor mesh en wifi, maar ook voor een smart home. In de FRITZ!Dect-serie hebben we al langer onze eigen smart home-apparaten. Ook bieden we ondersteuning voor integratie met smart home-apparaten van andere fabrikanten”, aldus Brugman.

Later dit jaar, wellicht rond de zomer, zal AVM ondersteuning voor de Zigbee-standaard toevoegen aan bepaalde FRITZ!Box-routers. Verder wordt er gewerkt aan Matter-ondersteuning. Daarmee wordt het mogelijk om alle smart home-diensten te bundelen. AVM is zich ervan bewust dat vooral meer technische personen de overstap naar een eigen modem zullen maken en precies voor deze doelgroep zijn de nieuwe smart home-mogelijkheden interessant.

Hoe stap je over op een eigen modem?

De eerste stap is natuurlijk een eigen router kopen. Die zal je niet terugvinden op de website van je provider, maar wel bij vrijwel elke elektronicazaak. Je kan echter niet zomaar een willekeurige router aankopen, want de ene internetaansluiting is de andere niet. AVM is hierop voorbereid en doet er alles aan om hun website tijdig klaar te maken voor de vrije modemkeuze in België. Ze beloven duidelijke informatie over de verschillende internetaansluitingen in ons land en welke FRITZ!Box-router bij welke aansluiting hoort. Brugman benadrukte dat je altijd de klantendienst van AVM kan contacteren zodat je zeker bent dat je de juiste FRITZ!Box in huis haalt.

Zodra je de router hebt, moet je zelf de handen uit de mouwen steken. Je provider is namelijk niet verplicht om installatieservice aan te bieden zoals bij hun eigen modems. Het fysieke installatieproces is eenvoudig, aangezien je alle kabels die in je oude modem zitten, zoals de COAX-aansluiting, gewoon in de nieuwe moet steken. Vervolgens verschilt het proces per provider en modem. Uiteindelijk zal je altijd het MAC-adres en/of serienummer van je eigen modem aan je provider moeten doorgeven, maar ook daar beslist de provider zelf hoe je dat precies moet doen. Je mag ervan uitgaan dat je de hele modem netjes kan instellen in een webomgeving op je computer. AVM maakt het gebruikers heel makkelijk door per provider vooraf aangemaakte profielen aan te bieden. In feite is het niet veel meer dan gewoon het profiel aanduiden en de rest gebeurt bijna vanzelf.

De keuze van je router is hier belangrijker dan je denkt, want je kiest niet alleen voor dat bakje aan de muur (of op de grond), maar ook voor de service die de fabrikant biedt. Brugman legde uit dat de fabrikant van je modem het belangrijkste aanspreekpunt is bij vragen of installatieproblemen. Waar je voorheen uitsluitend bij je provider terecht kon met vragen of problemen, zal je nu ook de fabrikant van de router moeten contacteren. AVM is zich bewust van die verantwoordelijkheid. Brugman legt het uit als volgt: “Providers zijn zelf niet verplicht om te helpen bij de installatie van een eigen modem. De ene zal hier behulpzamer zijn dan de ander. Het kan gaan van ‘mij niet bellen’ tot ‘hier is een basishandleiding’. Uiteindelijk is de fabrikant het grote aanspreekpunt.”

Wat verandert er voor de providers?

Als je je ten slotte afvraagt wat er voor de providers zelf zal veranderen, dan is het antwoord verrassend eenvoudig: niet zo heel veel. Vanaf 1 november moeten alle Belgische providers de mogelijkheid aanbieden om een eigen modem te gebruiken. Ze zijn echter niet verplicht hun klanten daarover in te lichten. Als je iets leest of hoort over vrije modemkeuze, dan zal je dat voornamelijk horen van bedrijven die modems maken.

Zowel fabrikanten, zoals AVM, als alle providers zijn zich ervan bewust dat de gemiddelde Belg geen eigen modem zal installeren. Als je bijvoorbeeld naar de winkel van een provider gaat om een abonnement af te sluiten, zullen de medewerkers je niet bewust maken van vrije modemkeuze. Wil je een eigen modem gebruiken, dan zal je dit zelf moeten aangeven bij het afsluiten van een abonnement.

Zoals gezegd, moet een provider ten slotte geen extra service ter beschikking stellen voor gebruikers met een eigen modem. Het enige dat zij moeten doen, is ervoor zorgen dat klanten een eigen modem kunnen aansluiten op hun internetaansluitingen. Je zal op de website van de provider bijvoorbeeld geen uitgebreide documentatie vinden, aangezien dit volledig de verantwoordelijkheid is van de routerfabrikanten.